مترجم

دیکشنری
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی فارسی به انگلیسی انگلیسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات کلمات اختصاری لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

آذری

/'Azari/

معنی آذری در لغت نامه دهخدا

آذری. [ ذَ ] (ص نسبی ، اِ) منسوب به آذر :
ز خونی که بد بهره ٔ مادری
بجوشید و شدچهره اش آذری.
فردوسی.
|| منسوب به آذربایجان. (درةالغواص حریری ). || نام جامه ای که در آذربایجان بافتندی. (محمودبن عمر ربنجنی ). || زبان آذری ؛ لهجه ای از فارسی قدیم که در آذربایجان متداول بوده و اکنون نیز در بعض نواحی قفقاز بدان تکلم کنند. || مشک تیزبو. (محمودبن عمر ربنجنی ).

آذری. [ ذَ ] (اِخ )شیخ نورالدین حمزةبن عبدالملک بیهقی طوسی ، معاصر الغبیک تیموری. یکی از شعرا و از پیشوایان طریقت صوفیه بوده و به صحبت شاه نورالدین نعمةاﷲ کرمانی رسیده است ، چندین بار بهند و بزیارت کعبه رفته است ، مدت عمر او هشتادودو سال و در سال 864 یا 866 هَ. ق. وفات کرده است. مزارش در اسفراین است. از تصانیف او عجایب الدنیا و سعی الصفا و طغرای همایون و جواهرالاسرار است.

آذری. [ ذَ ] (اِخ ) تخلص شاعری ایرانی بقرن نهم هجری مادح سلاطین عادلشاهی دکن.

معنی آذری به فارسی

آذری/'Azari/
• منسوب به آذربایگان ( آذربایجان ) ۱ - نام زبان قدیم سکنه آذربایجان که یکی از لهجه های ایرانی بوده و اکنون نیز در بعضی قرای آن ایالت و قسمتی از قفقاز به آن تکلم می کنند . ۲ - ترکان عثمانی و بتبع آنان بعضی خاور شناسان [ آذری ] را بلهجه ترکی معمول در آذربایجان اطلاق کرده اند.
• ( صفت ) ۱ - منسوب به آذربایجان ( آذربایگان ) . ۲ - نام زبان قدیم سکن. آذربایجان
• منسوب به آذر شیخ نورالدین حمزه بن عبدالملک بیهقی
• نام مسهلی است
• نور الدین حمزه بن علی ملک طوسی بیهقی اسفراینی . نسب وی به احمد ابن محمد زمجی هاشمی مروزی می رسد. او از پیشوایان متصوفه و از دانشمندان و ادیبان و شاعران بنام قرن نهم هجری است . وجه تسمیه وی بنا بقول خود او بجهت تولد اوست در ماه آذر . آذری تغییر حالی یافت و در سلک درویشی در آمد و صحبت محیی الدین غزالی طوسی یافت و از او اخذ طریقت و حدیث کرد و همراه او سفری بحج رفت سپس به هندوستان شد و از دهلی بدکن رفت و به درگاه احمدشاه بهمنی در آمد و به دستور او سرودن منظومه [ بهمن نامه ] را آغاز کرد و از او صله یافت . وی پس از سفرهند سی سال در اسفراین بفراغ خاطر زندگی کرد و بتدریج هر چه از بهمن نامه بنظم می آورد بدارالملک دکن می فرستاد آذری در ۸۶۶ ق . در همین شهر در گذشت . از آثار اوست : [ سعی الصفائ ] در مناسک حج [ طغرای همایون ] [ جواهر الاسرار] (۶ ه. م . ) [ بهمن نامه ] [ مرات غرائب الدنیا و عجایب الاعلا ] در مطالبات فلسفی [ دیوان اشعار] مشتمل بر قصاید و غزلیات و ترکیب بند و ترجیح بند و قطعات و رباعیات و بسیاری از قصاید وی در مدح اهل بیت است .
• لهجه ای از فارسی قدیم که در آذربایجان متداول بوده است

معنی آذری در فرهنگ معین

آذری
(ذَ) (ص نسب .) منسوب به آذر، آتشی .
( ~.)(ص نسب .) ۱ - اهل آذربایجان . ۲ - نام زبان قدیم سکنة آذربایجان .

معنی آذری در فرهنگ فارسی عمید

آذری
۱. مربوط به آذر.
۲. مربوط به آذربایجان: موسیقی آذری.
۳. از مردم آذربایجان
۴. (اسم) زبانی از شاخۀ زبان های هندوایرانی که در آذربایجان متداول بود.
۵. (اسم) زبان ترکی رایج در آذربایجان.
۶. [قدیمی] به رنگ آتش: ز خونی که بُد بهرۀ مادری / بجوشید و شد چهره اش آذری (فردوسی۴: ۱۳۵۶).
۷. (حاصل مصدر) [قدیمی] مانند آتش بودن.

معنی آذری در دانشنامه ویکی پدیا

آذری
آذری دارای معانی و کاربردهای زیر است:
منسوب به آذربایجان
مردم آذربایجانی
زبان ترکی آذربایجانی
سیاوش آذری روزنامه نگار ایرانی
باغ آذری در تهران
آذری (محله)
آذری (خیابان)
سه راه آذری
نشریه آذری فصلنامه ای فرهنگی، اجتماعی، ادبی و هنری که در سال ۱۳۸۲ توسط پژوهشگر زبان ترکی آذربایجانی، بهزاد بهزادی در تهران به زبان های ترکی آذربایجانی و فارسی گشایش یافته است. مدیر اجرایی این نشریه حسن ریاضی می باشد.
صاحب امتیاز و مدیر مسوُل: حشمت حافظی (بهزادی)
سردبیر و مدیر اجرایی: حسن ریاضی (ایلدیریم) و با همکاری هیت تحریریه
مدیر داخلی : حسین ریاضی
امور هنری : لاچین اسماعیلی . روشن نوروزی
امور مالی : داوود محمدی
امور توزیع : مسعود علی پور
آدرس : تهران . میدان انقلاب . خیابان آزادی . پلاک ۶۱ . واحد ۴۳
صندوق پستی : تهران . صندوق پستی شماره : ۴۴۹۹-۱۴۱۵۵
نورالدین (یا فخرالدین) حمزه پسر علی ملک اسفراینی آذری طوسی (۷۸۴-۸۶۶ﻕ / ۱۳۸۲-۱۴۶۲ﻡ)؛ صوفی و شاعر ایرانی بود. وی از تبار رهبران سربداران بود. شعرهای آذری طوسی در آغاز در ستایش شاهان بود ولی بعداً رنگ عرفانی یافت.
ﺁﺫﺭﯼ ﺩﺭ اسفراین ﺯﺍﺩﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ کﻪ ﭼﻨﺪﯼ ﺩﺭ طوس زﯾﺴﺖ ﺑﻪ «طوﺳﯽ» ﻧﯿﺰ ﺷﻬﺮﺕ ﯾﺎﻓﺖ ﻭ ﭼﻮﻥ زایش او ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﺁﺫﺭ ﺑﻮﺩ آﺫﺭﯼ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺷﺪ.درگذشت او نیز در اسفراین بود.
آذری ملک الشعرا دربار میرزا شاهرخ پسر تیمور لنگ بود و از شاگردان و مریدان محی الدین طوسی و شاه نعمت الله ولی نیز بود.
آذری توسی پس از هجرت به هند در دربار ﺳﻠﻄﺎن احمدشاه اول بهمنی ملک الشعراء شد.
آذری های آلمان (به ترکی آذربایجانی: Almaniya azərbaycanlıları)، (به آلمانی: Aserbaidschaner in Deutschland) گروهی از مردم آذری ساکن در آلمان می باشند. نخستین پشینیه مهاجرت مردم آذربایجانی تبار به آلمان به مهاجرین آذربایجانی ایرانی بر می گردد. دیگر گروه های آذربایجانی در دهه ۱۹۶۰ میلادی از ترکیه موسوم به آذربایجانی های ترکیه به همراه سایر ترک ها به آلمان مهاجرت کردند. هنگامی که جمعیت آذربایجانی ها در آلمان بالغ بر ۱۹۰۰۰۰ نفر شمارش شده بود. موج دوم مهاجرت آذربایجانی ها در طول و پس از جنگ قره باغ کوهستانی صورت پذیرفت، زمانی که ۱۰،۰۰۰ نفر از آذربایجانی ها به دلایل اقتصادی به آلمان مهاجرت کردند. از کل جمعیت آذربایجانی ها در سال ۲۰۱۱ میلادی که حدود ۲۰۰،۰۰۰ شمارش شده بود، ۴،۰۰۰ نفر از آنان شهروند جمهوری آذربایجان هستند. امروزه پیشینه سکونت مردم آذربایجانی در برلین می باشد، طوری که جمعیت شان در حدود ۱۴،۰۰۰ - ۱۷،۰۰۰ شمارش شده است.
آذری های آمریکا یا آذربایجانی های آمریکا (به ترکی آذربایجانی: Amerikalı azərbaycanlılar) به شهروندان و دارندگان اقامت دائم ایالت متحده آمریکا با پس زمینه قومی آذری یا کسانی که در جمهوری آذربایجان متولد شده اند، گفته می شود. پیشینه مهاجرت مردم آذری به آمریکا را کشورهای ایران، جمهوری آذربایجان، ترکیه و روسیه تشکیل می دهند. جمعیت رسمی زادگان جمهوری آذربایجان که شهروند آمریکا هستند در سرشماری ۲۰۰۰ میلادی ۱۴٬۲۰۵ نفر اعلام شده بود، و جمعیت ایرانیان آذربایجانی به تفکیک قومیت ۴۰،۴۰۰ نفر می باشد. در صورتی که جمعیت کل آذربایجانی های اهل آمریکا حدود ۴۰۰،۰۰۰ نفر برآورد می شود. شبکه گوناز، رادیو آذربایجان نشریه بین المللی آذربایجان از جمله رسانه های سمعی و بصری معروف آذربایجانی های آمریکا می باشد.
آذری های ارمنستان (به ترکی آذربایجانی: Ermənistan azərbaycanlıları) شاخه ای از مردم ترکی، که بزرگ ترین اقلیت حوزه جغرافیای کنونی ارمنستان تا قبل از فروپاشی شوروی بودند. که در طول سال های ۱۹۸۸-۱۹۹۱ که مصادف با جنگ قره باغ بود، تمامی آذری های ارمنستان از این کشور اخراج شدند. و امروزه جمعیت آذری ها در ارمنستان توسط کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان تنها ۳۰ - ۱۰۰ نفر تخمین زده می شود.که همان افراد نیز به صورت اکثریت در مناطق روستایی زندگی می کنند و عمدتاً از ازدواج های مختلط در ارمنستان و افراد پیر و بیمار تشکیل شده اند. طبق گزارش ها، بسیاری از آنها نام خود را برای جلوگیری از تبعیض عوض کرده اند.
آذری های ازبکستان (ترکی آذربایجانی: Özbəkistan azərbaycanlıları) گروهی از مردم آذری ساکن در ازبکستان که به عنوان آذری های خارج از وطن شناخته می شوند و شهروند ازبکستان با قومیت آذری می باشند. پیشینه مهاجرت و سکونت اقوام آذربایجانی در ازبکستان به دوران امپراطوری روسیه و شوروی سابق بازمی گردد که هر دو کشور کنونی ازبکستان و جمهوری آذربایجان در یک قلمروی مشترک بودند؛ همین امر سبب مهاجرت آذری ها به این کشور شده است. بر اساس آخرین سرشماری قومی دولت ازبکستان در سال ۲۰۰۰ میلادی، شمار اقوام آذری ۳۵٬۸۴۸ نفر معادل با ۰٫۱۵٪ از جمعیت این کشور گزارش شده بود.
آذری های اوکراین (به ترکی آذربایجانی: Ukrayna azərbaycanlıları) گروهی از مردم آذری ساکن و کوچ کرده به اوکراین گفته می شود، غالب جمعیت آذری ها را اهالی کشور جمهوری آذربایجان تشکیل می دهد و پیشنه روابط بین شهروندان آذربایجانی و اوکراینی به امپراتوری روسیه و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی باز می گردد، که هر دو کشور کنونی اوکراین و جمهوری آذربایجان در قالب یک قلمروی واحد بودند. امروزه جمعیت آذربایجانی های اوکراین ۴۵،۰۰۰ هزار تن شمارش شده است. سکونتگاه اهالی آذربایجانی بیشتر در استان دونتسک(۸ هزارنفر)، استان خارکف(۵-۶ هزارنفر)، استان دنیپروپتروفسک(۵-۶ هزارنفر) متمرکز می باشد. تعداد مهاجرت گروه های قومی به سرعت در حال رشد می باشد، به ویژه بین سال های ۱۹۶۰ و ۱۹۹۰،، عمدتاً به دلیل بی ثباتی در قفقاز جنوبی ۵٫۵٪ افزایش یافته بود. امروز، اوکراین، هفتمین جامعه بزرگ آذربایجانی در جهان را در خود جای داده است. اکثریت آذربایجانی های اوکراین مسلمان اهل تشیع هستند، یکی از مشکلات آذربایجانی ها در اوکراین مسئله اسلام هراسی است، که اصولاً به خاطر تبعیض، دین و مذهب خود را آشکار نمی سازند.
در حال حاضر، در ۱۵ منطقه اوکراین، جوامع فرهنگ ملی آذربایجانی ها و در ۸ مدرسه در روزهای یک شنبه، زبان و ادبیات آذربایجانی تدریس می شود. چاپ مجله "صدای آذربایجان" در کیف از سال ۱۹۹۸ آغاز شده است. اولین روزنامهٔ آذربایجانی زبان در اوکراین به نام ملت از سال ۱۹۹۱ در کریمه در حال انتشار می باشد. در اوکراین در مراسم هایی به صورت خیابانی حوادث ژانویه سیاه، کشتار خوجالی، وقایع مارس گرامی داشته می شود.در ماه مه، ۲۰۱۱ یک بنای تاریخی بازسازی شده برای سربازان آذربایجانی در بخش ۷۷ در سواستوپول افتتاح شد.
آذری های ایرانی (به ترکی آذربایجانی: ایران آذربایجانلیلاری، ایران آذریلَری)، جمعیت آذری بومی ایران، دومین گروه قومی ایران پس از فارسی زبانان، بزرگترین گروه قومی ترک زبان که در گوشه شمال غربی کشور در حدفاصل دریای خزر و دریاچه ارومیه جمعیت حداکثری را تشکیل می دهند. زبان اولشان ترکی آذربایجانی که ترکی، آذری و آذربایجانی نیز نامیده می شود و ساختاری شبیه به ترکی استانبولی ولی با لهجه ای متفاوت دارد. نیمی از آذری ها شهرنشین هستند که بزرگترین شهرهای این قوم به ترتیب تبریز، ارومیه، اردبیل، زنجان، خوی و مراغه است، علاوه بر این حدود ۱/۳ از جمعیت تهران را نیز شامل می شوند، آذری ها به صورت اقلیت های قابل توجهی در شهرهایی نظیر همدان، قزوین و کرج سکونت دارند. سبک زندگی شان با دیگر اقوام ایرانی فرقی ندارد. همچنین در میان قشرها طبقات بالایشان ازدواج های مختلط قابل توجهی با دیگر اقوام وجود دارد. تفاوت قابل ملاحظه ای در آداب و رسوم میان روستانشینان آذری با روستاهای فارسی زبان به نظر نمی رسد. اکثریت آذری ها به مانند بیشتر اقوام ایران، مسلمان شیعه با فرهنگ ایرانی هستند.
آذری های بریتانیا (به ترکی آذربایجانی: Böyük Britaniya azərbaycanlıları) گروهی کوچک از مردم آذری ساکنان بریتانیا که عمدتاً از کشورهای ایران و جمهوری آذربایجان به بریتانیا مهاجرت کرده اند. جمعیت اهالی با پس زمینه قومی آذری در بریتانیا به سال ۲۰۰۹ میلادی، ۱۵۰۰۰ نفر شمارش شده بود.
آذری های بلاروس (ترکی آذربایجانی: Belarus azərbaycanlıları) گروه کوچک قومی از مردم آذری که به عنوان آذری های خارج از وطن در بلاروس شناخته می شوند، اینان شهروند بلاروس با قومیت آذری می باشند. پیشینه حضور اقوام آذری در بلاروس به دوران امپراطوری روسیه و شوروی سابق بازمی گردد که هر دو کشور جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی و بلاروس شوروی در محدوده یک واحد سیاسی مشترک بودند، همین امر سبب مهاجرت آذری ها به بلاروس شده است. بر اساس آخرین سرشماری قومی در سال ۲۰۰۹ میلادی در بلاروس قومیت آذری ۵٬۵۶۷ نفر معادل ۰٫۱٪ از جمعیت این کشور را شامل می شود، برخی منابع جمعیت آذری ها را تا ۷،۰۰۰ نفر نیز برآورد می کنند.
الگو:مردم ترک آذربایجانی
ترک های ترکمنستان (ترکی آذربایجانی: Türkmənistan azərbaycanlıları) گروهی از مردم ترک ساکن در ترکمنستان که به عنوان ترک های خارج از وطن شناخته می شوند و شهروند ترکمنستان با قومیت ترک آذربایجانی می باشند. پیشینه مهاجرت و سکونت اقوام ترک آذربایجانی در ترکمنستان به دوران امپراطوری روسیه و شوروی سابق بازمی گردد که هر دو کشور کنونی ترکمنستان و جمهوری آذربایجان در یک قلمروی مشترک بودند؛ همین امر سبب مهاجرت مردم ترک آذربایجانی به این کشور شده است. بر اساس آخرین سرشماری قومی دولت ترکمنستان در سال ۱۹۸۹ میلادی، شمار اقوام ترک آذربایجانی۳۳٬۳۶۵ نفر معادل با ۰٫۹٪ از جمعیت این کشور گزارش شده بود. از چهره های شناخته شده اقوام ترک آذربایجانی ترکمنستان می توان از حاجی بالا ابوطالبوف شهردار باکو زاده ترکمن باشی و طاهره طاهروا وزیر امور خارجه جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی زاده بایرامعلی نام برد.
آذری های ترکیه (به ترکی آذربایجانی: Türkiyə azərbaycanlıları) گروهی از مردم آذری و از اقوام ساکن در ترکیه با جمعیت 530،000 نفری هستند، و شامل دو دسته می شوند؛ گروه اول افراد بومی ترکیه هستند که در مرزهای همجوار با جمهوری آذربایجان و ایران سکونت دارند. گروه دوم مهاجران، تاجران، دانشجویان و پناهندگان سیاسی هستند که عمدتاً از کشورهایی نظیر ایران و جمهوری آذربایجان به ترکیه کوچ کرده اند.
آذری های داغستان (به ترکی آذربایجانی: Dağıstan azərbaycanlıları)، (به روسی: Азербайджанцы в Дагестане) شاخه ای از مردمان آذری بومی جمهوری داغستانو یکی از ۱۳ قومیت داغستان که با ۱۳۰٬۹۱۹ نفر جمعیت و جمعیت کل ۴/۵٪ از داغستان و از لحاظ جمعیت ششمین گروه قومی این جمهوری به شمار می رود.
آذری های روسیه یا آذربایجانی های روسیه (به ترکی آذربایجانی: Rusiya azərbaycanlıları) و (به روسی: Азербайджанцы в России) گروهی از مردمان آذربایجانی ساکن در فدراسیون روسیه که شامل دو دسته می شوند: دسته نخست جامعه ای بومی در جمهوری داغستان در حاشیه دریای خزر و گروه دیگر که جمعیت بیشتر و قابل توجهی از آذربایجانی ها را تشکیل می دهد، عموماً اهالی جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی و بعدتر جمهوری آذربایجان می باشند، که به نواحی مختلف روسیه به همراه سایر جمهوری های خودمختار این کشور، در گذر زمان مهاجرت کرده اند. و یا از والدینی آذربایجانی تبار در روسیه زاده شده باشند. از مهم ترین چهره های ایرانیان آذربایجانی روسیه می توان از طالبوف تبریزی و میرزا کاظم بیگ نام برد.
آذری های فرانسه (به ترکی آذربایجانی: Fransa azərbaycanlıları) گروهی کوچک از ساکنان فرانسه در قاره اروپا که از جوامع آذری های خارج از کشور محسوب می شود؛ اکثریت قاطع مردم آذری مهاجرت کرده به فرانسه را اهالی ایران و جمهوری آذربایجان تشکیل می دهد؛ که دسته نخست در انقلاب ۱۳۵۷ ایران اتفاق افتاد که ایرانیان آذربایجانی همانند سایر ایرانیان به فرانسه کوچ کردند و دسته دوم نیز پناهجویانی می باشد که از سال ۲۰۰۰ به این طرف از دو کشور ایران و جمهوری آذربایجان به فرانسه مهاجرت می کنند.
در بین جوامع فرانسوی از ایرانیان آذربایجانی مهاجر سرشناس می توان به هنرمندانی نظیر رضا دقتی و غلامحسین ساعدی و سیاست مداری چون حسن نزیه که هر سه از اهالی تبریز می باشند، اشاره کرد. مهدی بازرگان نیز مدتی در فرانسه ساکن بوده است. شهبانو فرح پهلوی نیز به صورت مشترک در فرانسه و آمریکا اقامت دارد. در بین اهالی آذربایجانی تبار جمهوری آذربایجان نیز سیاست مدار آذری به نام میرزا اسدالله یف و دخترش بنین که از نویسندگان معاصر فرانسوی می باشد را می توان نام برد.
آذری های قرقیزستان (ترکی آذربایجانی: Qırğızıstan azərbaycanlıları) گروهی از مردمان آذری ساکن در قرقیزستان که به عنوان آذری های خارج از وطن شناخته می شوند و شهروند قرقیزستان با قومیت آذری می باشند. پیشینه مهاجرت و سکونت اقوام آذربایجانی در قرقیزستان به دوران امپراطوری روسیه و شوروی سابق بازمی گردد که هر دو کشور کنونی قرقیزستان و جمهوری آذربایجان در یک قلمروی مشترک بودند؛ همین امر سبب مهاجرت آذری ها به این کشور شده است. بر اساس آخرین سرشماری قومی دولت قرقیزستان در سال ۲۰۰۹ میلادی، شمار اقوام آذری ۱۷،۲۶۷ نفر معادل با ۰٫۳٪ از جمعیت این کشور گزارش شده بود.
آذری های قزاقستان (ترکی آذربایجانی: Qazaxıstan azərbaycanlıları) گروهی از اقوام آذری ساکن در قزاقستان که به عنوان آذری های خارج از وطن شناخته می شوند، اینان به عنوان شهروند قزاقستان بر پایه قومیت آذری شمارش می شوند، پیشینه مهاجرت به قزاقستان را اهالی جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی تشکیل می دهند و سابقه مهاجرتشان به دورانی باز می گردد که هر دو کشور کنونی جمهوری آذربایجان و قزاقستان در یک قلمروی واحد به نام شوروی سابق و پیشتر امپراطوری روسیه بودند. گروه کوچکی از اقوام آذری ساکن در قزاقستان مربوط به آذری های ایرانی نیز می باشند که در دوران بلشویک ها به مناطق دوردست قزاقستان در همسایگی قرقیزستان تبعید شدند و همینک نیز در این کشور هویت خود را فراموش نکرده اند. و پس از طی چندین سال هنوز هم به امید بازگشت به وطن خود هستند و بیشتر در شهر مرکه سکونت دارند. بر اساس آخرین سرشماری قومی در قزاقستان در سال ۲۰۰۹ میلادی، اقوام آذری ۸۵٬۲۹۲ نفر معادل با ۰٫۵٪ از جمعیت کشور قزاقستان را تشکیل می دهند.
آذری های گرجستان (به ترکی آذربایجانی: Gürcüstan azərbaycanlıları) (به گرجی: აზერბაიჯანელები საქართველოში) شاخه ای از مردم آذری ساکن قفقاز هستند که پس از فروپاشی شوروی سابق در گرجستان کنونی و عموما در بخش های هم مرز با جمهوری آذربایجان و عمدتا در منطقه تاریخی بورچالی سکونت دارند. بر پایه سرشماری سال ۲۰۰۲ گرجستان، تعداد آذری ها ۲۸۴٬۷۶۱ نفر سرشماری شده است. که ۶٫۵٪ از کل جمعیت این کشور را مردم آذری تشکیل می دهد. امروزه تجمع سکونت آذری ها در شهرهای مختلف استان های کومو کارتلی، شیدا کارتلی، متسختا-متیانتی و کاختی می باشد. آذری ها دارای اقلیتی بزرگ در تفلیس پایتخت گرجستان و در سایر مناطق گرجستان نیز به صورت اقلیت های کوچکی زندگی می کنند.
آذری های مقیم خارج یا آذربایجانی های مقیم خارج شامل مردم آذربایجانی می شود که از مبداء سکونت گاه خود ایران، جمهوری آذربایجان و داغستان زاده شده و در خارج از وطن خود زندگی می کنند و یا در خارج از کشور از والدینی آذربایجانی به دنیا آمده اند.
آذری های کانادا یا آذربایجانی های کانادا (ترکی آذربایجانی: Kanadalı azərbaycanlılar) به شهروندان کانادایی با قومیت آذری گفته می شود، که در کانادا از والدینی آذری زاده شده اند و یا از کشورهای ایران، جمهوری آذربایجان، روسیه، ترکیه به کانادا مهاجرت کرده اند.
باغ آذری یکی از محله های قدیمی در جنوب تهران واقع در منطقه ۱۶ است که در محدوده ای که از جنوب به پارک بعثت، از شمال به خیابان شوش، از شرق به خیابان صابونیان و از غرب به خیابان خزانه بخارایی محدود می شود. این محله از قدمت زیادی برخوردار است به طوری که در برخی از مناطق آن بقایای کوره های آجر پزی که مربوط به دوران قاجار می باشد در آن دیده شده است.
این محله دارای بافت قدیمی شهرنشینی می باشد که دارای دو پارک بزرگ به نامهای بعثت و میثاق و چندین بوستان دیگر (اسفند، بهاران و...) می باشد. باغ آذری دارای یک مرکز فرهنگی به نام خانه فرهنگ قلم و چند کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به نام های کانون بعثت و کاخ جوانان است.
پراکنش مردم آذری یا مناطق آذری نشین یک گروه قومی مسلمان، ترک-زبان که عمدتاً مناطق سنتی آذری ها خاورمیانه و قفقاز می باشد. در فلات ایران عمده سکونتگاهشان شمال غرب (شامل آذربایجان، زنجان) است، اما پراکندگی اقوام آذری در ایران به بخش شرا در شرق، مناطق شمالی همدان، قسمت های غربی و جنوبی قزوین به همراه اقلیت هایی در استان های گیلان، مرکزی، کردستان و کرمانشاه کشیده شده است. در قفقاز نیز اقوام پرتعدادی از آذری ها سکونت دارند که عمدتاً در جغرافیای جمهوری آذربایجان، داغستان و بورچالی زندگی می کنند. علاوه بر این در آناتولی شرقی در استان قارص و ایغدیر، آذری ها از دوران صفویه سکونت دارند. فضای غالب این مناطق در محاصره فرهنگ آذری، لباس آذربایجانی، زبان ترکی آذربایجانی، هنر آذربایجانی، ادبیات آذربایجانی، ادبیات شفاهی آذربایجانی، موسیقی آذربایجانی، رقص آذربایجانی، آشپزی آذربایجانی می باشد.
جرد آذری (نام علمی: Meriones vinogradovi) نام یک گونه از زیرخانواده جربیل است.
حسین نیاز آذری نمایندهٔ دورهٔ دهم از حوزهٔ انتخابیهٔ بابل در استان مازندران است. وی با کسب ۶۳٬۲۰۹ رای از اسفند مجموع ۱۲۳٬۷۵۲ رای معادل ۵۱٫۰۷٪ درصد آرا در دور دوم به مجلس راه پیدا کرد پیش از او علی نجفی نامزد اصلاح طلب در ۷ اسفند ۱۳۹۴ به عنوان نفر اول مازندران به مجلس راه پیدا کرده بود.
خانه حسین آذری مربوط به دوره معاصر است و در شهرستان فومن، شهرک تاریخی ماسوله واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۵۲۲۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دهستان آذری نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان اسفراین، استان خراسان شمالی در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۳۵۹۶ نفر (۳۳۱۸ خانوار) بوده است.
مردم آذری که عمدتا در منطقه قفقاز و خاورمیانه زندگی می کنند و در جغرافیای کشورهای ایران، جمهوری آذربایجان، گرجستان، ترکیه، روسیه و ارمنستان پراکنده هستند، به صورت اکثریت قاطع از پیروان دین اسلام و وابسته به مذهب تشیع از شاخه دوازده امامی در حدود ۹۰٪ می باشند، اما در میان آذری ها اقلیت های مذهبی قابل توجهی نظیر اهل تسنن، علویان و گروه های کوچکی را پیروان آئین بهائیت و زرتشتیان شامل می شوند.
رز آذری(نام علمی: Rosa azerbajdzhanica) نام یک گونه از سرده رز است.
زبان آذری زبانی است از خانواده زبان های ایرانی غربی که در منطقه آذربایجان (آتورپاتکان) پیش از گسترش زبان ترکی رایج بوده است و امروزه گستره آن محدود شده است. بیشتر دانشمندان ایران شناس، در بازگویی ریشه تاریخی زبان دیرین مردم آذربایجان، باور دارند که زبان باستانی آذری بازمانده و دگرگون شده زبان مادها است و ریشه آریایی دارد که تاریخ دانان و جغرافی نویسان اسلامی آن را پارسی (ایرانی)، پهلوی و آذری خوانده اند.
هر چند که مطالعه بر روی این زبان پیشینه طولانی در نزد خاورشناسان غربی دارد، اما نخستین پژوهش گسترده روی آن در ایران توسط احمد کسروی انجام گرفت. احمد کسروی، تاریخ نویس ایرانی، در کتاب آذری یا زبان باستان آذربایجان نمونه هایی از این زبان و پیوند آن را با زبان تاتی نشان داد. زبان شناسان با اشاره به وجود زبان های تاتی و هرزنی در چندین روستای آذربایجان شرقی، اردبیل، نمین، خلخال (کلور)، عنبران، پیله رود و میناباد آنها را از بقایای آن زبان باستانی می داند. همچنین این زبان به زبان تالشی نزدیک است. زبان «آذری»، یکی از شاخه های زبان پهلوی است که پس از حمله عرب ها و هجوم اقوام ترک همچنان به زندگی خود ادامه داده است؛ ولی با پا گرفتن زبان ترکی در آن دیار، رفته رفته زبان «آذری» رو به سستی و نابودی نهاده است. گو اینکه هنوز در پاره ای از روستاها و بخش های آذربایجان نقشی و نشانی از آن باقی است.
سعید آذری (زادهٔ ۱ فروردین ۱۳۴۷ در اصفهان) از مدیران ورزشی در ایران است. وی در گذشته به عنوان وزنه بردار و همچنین مربی وزنه برداری فعالیت می کرده است.
او هم اکنون مدیرعامل باشگاه ذوب آهن اصفهان می باشد.
سیاوش آذری زاده ۲۴ آبان ۱۳۱۳ روزنامه نگار معروف و پرتجربه ایرانی است.
شیوه آذربايجاني، سبکی در معماری ایرانیآذربایجان منسوب است. این شیوه، سبک مغول یا ایرانی - مغول نیز نامیده می شود و در دورهٔ حکومت ایلخانان بر ایران (۶۵۴-۷۳۶ق /۱۲۵۶ -۱۳۳۶م) رواج یافت.
محمدکریم پیرنیا در کتاب «سبک شناسی معماری ایران» (۱۳۴۷) سبک های معماری را به زادگاه های آنها نسبت داده و از «سبک آذری» نام می برد. این سبک را می توان بر معماری اسلامی ایرانی در دوره ایلخانان (مغول) منطبق ساخت. دونالد ویلبر «معماری سلجوقی» (شیوه رازی) را شکل ابتدایی «سبک ایلخانی» می داند و خود معماری سلجوقی را برگرفته از سبک پیش از اسلام معماری ساسانی می داند، به ویژه در شکل و نسبت های گنبدها.
پیرنیا می نویسد پس از اینکه هولاکو در سال ۶۵۷ق/۱۲۵۹م در مراغه مستقر شد، معماری ایرانی ترقی کرد و در پی دگرگونی های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در جامعه، سبک رازی (معماری دوره سلجوقی) نیز تغییر کرد و «سبک آذری» زاده شد. سبک آذری از مراغه آغاز شده و با نام «سبک مغولی» به تبریز و سلطانیه و سپس به سراسر ایران و خارج ایران رفت و روز به روز درخشان تر شد. در اوج سبک آذری، شاهکارهای معماری زمان جانشینان تیمور به ویژه شاهرخ (۸۰۷-۸۵۰ق/۱۴۰۴-۱۴۴۶م) بنا شدند. پیرنیا سبک آذری را بر معماری دو دوره ایلخانی و تیموری منطبق می سازد اما بیشتر پژوهشگران، هنر و معماریِ دو دوره مغول (ایلخانی) و تیموری را دو دوره مختلف جدا از یکدیگر دانسته اند.
علی آذری (زاده ۲ ژوئن ۱۹۷۷(1977-06-02)) یک بازیکن فوتبال اهل ایران است.
فرچه پای آذری (نام علمی: Pararge adrastoides) گونه ای پروانه است که در تیره فرچه پایان قرار دارد. زیستگاه این پروانه جمهوری آذربایجان، قفقاز جنوبی و ایران است. پهنای بال این پروانه ۴۲ تا ۴۸ میلی متر است.
مردم آذربایجانی یا آذری ها مردمانی با فرهنگ ایرانی هستند که بیشتر در آذربایجان ایران و جمهوری آذربایجان و همچنین در استان های مرزی ترکیه، گرجستان و روسیه (داغستان) سکونت دارند. آذربایجانی ها (قبل جنگ آذربایجان – ارمنستان) در استان های مرزی ارمنستان نیز ساکن بودند. آذری ها (به ترکی آذربایجانی: آذری لر Azərilər) عمدتاً با نام «ترک های آذربایجانی» (به ترکی آذربایجانی: آذربایجان تورک لری Azərbaycan türkləri) شناخته می شوند. آذری ها عمدتاً مسلمان شیعه هستند. آذری ها همچنین اقلیت بومی جمهوری داغستان (روسیه) هستند. آذری ها برخلاف واقع شدن در دو کشور ایران و جمهوری آذربایجان یک گروه قومی را تشکیل می دهند. هرچند رشد فرهنگی متفاوت روسیه / شوروی و ایران در دو سده اخیر باعث بوجود آمدن تفاوت هایی میان آذربایجانی های ساکن ایران و جمهوری آذربایجان شده است. زبان ترکی آذربایجانی، آذربایجانی ها را به هم پیوند می دهد و به صورت دو طرفه توسط ترکمن ها، قشقایی ها، گاگااوزها و ترک های آناتولی (شامل ترکی استانبولی و ترکمن های عراق) که همه متعلق به شاخه اغوز زبان های ترک تبار هستند قابل فهم است. در پی دوره اول جنگ های ایران و روسیه در سالهای ۱۸۱۳ و ۱۸۲۸ قفقاز که قسمتی از خاک ایران بود به خاک امپراطوری روسیه پیوست و بر اساس عهدنامه گلستان و ترکمنچای مرز دقیق ایران و روسیه مشخص شد. بعدها در سال ۱۹۱۸ شکل گیری جمهوری دمکراتیک آذربایجان باعث بوجود آمدن کشور جمهوری آذربایجان شد.
آذری واژه ای است که از قرن دهم تاکنون برای اشاره به اقوام مختلفی که در این منطقه زیست می کردند، به کار رفته است.
آذربایجانی ها با وجود تاکید بر هویت ایرانی خود، در مقایسه با کرد زبان ها و فارس زبان ها (قومیت های بزرگتری که با آنها بیشترین ارتباط را دارند) عموماً ترک نامیده می شوند و خود را ترک می خوانند. برخلاف گروه های مسیحی یا کمونیست ها، آنها مسلمان هستند و وجه تمایزشان از ترک های آناتولی، این است که سخت به مذهب شیعه معتقدند، که این عامل بیش از هر چیز دیگری، سبب وفاداری آنها به ایران شده است.
جمعیت آذری های ایران در حدود ۱۶ درصد از جمعیت کل ایران و جمعیت آذربایجانی ها در ایران و جمهوری آذربایجان از ۲۴ تا ۲۸ میلیون تن در جهان برآورد می شود.
منوچهر آذری (زاده ۱۳۲۲ - تهران) بازیگر و گوینده رادیو ایرانی دانش آموخته هنرکده هنرهای دراماتیک فن بیان هنرپیشگی و کارگردانی است. او در سال ۱۳۴۵ از هنرکده هنرهای دراماتیک فارغ التحصیل شد. او مدتی در نزد مهدی فروغ و پرویز تاییدی آموزش دید. نخستین برنامه او حسن خیاط باشی در سال ۱۳۵۴ در رادیو بود. پس از انقلاب او فعالیت های خود را ادامه داد و به واسطه برنامه بسیار محبوب صبح جمعه با شما معروفیت و محبوبیت فراوانی به دست آورد. منوچهر آذری گاهی به دلیل شباهت صدا و نام او با منوچهر نوذری همکار او اشتباه گرفته میشود. او همچنین از اقلیت کلیمی ایران است و فعالیت های فرهنگی فراوانی برای جامعه کلیمیان انجام داده است.او در برنامه دورهمی مورخه سوم مهرماه ۹۵ میهمان مهران مدیری بود.
موس سه اذری، روستایی از توابع بخش باوی شهرستان اهواز در استان خوزستان ایران است.


در صورتی که معنی کلمه بالا (استخراج شده از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، لطفا گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]
عکس و تصویر آذری
کلمه : آذری
اشتباه تایپی : Hbvd
آوا : 'Azari
نقش : صفت
عکس آذری : در گوگل

پیشنهاد شما در مورد معنی آذری


آخرین پیشنهادات
افزونه دیکشنری و مترجم کروم
فروشگاه کمپو
نرم افزاری مریم
تبلیغات در دیکشنری آبادیس
دیکشنری آبادیس