فراز

معنی فراز در لغت نامه دهخدا


فراز. [ ف َ ] (ص ) پهن شده و پخش گردیده. || سرکش ، اعم از مردم نافرمان و اسب سرکش. || بلندشونده و بالارونده. || بلند. (برهان ).
- به فراز شدن . فرازرفتن. رجوع بدین کلمات شود.
|| جمعآمده. (برهان ). در این معنی بیشتر با فعل های آمدن ، آوردن ، شدن و گردیدن همراه آید. رجوع به ذیل ترکیبات آن شود. || گشاده و باز کرده شده. (برهان ). باز. (یادداشت بخط مؤلف ).
ترکیب ها:
- فرازآمدن . فرازشدن. فرازکردن. فرازگردیدن. فرازگشتن. در این معنی از اضداد است و بمعنی بسته نیزآید. رجوع بدین کلمات شود.
|| بسته. (برهان ) (ناظم الاطباء) :
زستن و مردنت یکی است مرا
غلبکن در چه باز یا چه فراز.
ابوشکور بلخی.
تا پاک کردم از دل زنگار حرص و طمْع
زی هر دری که روی نهم در فراز نیست.
خسروانی.
من و او هر دو به حجره در و می مونس ما
باز کرده در شادی و در حجره فراز.
فرخی.
هریکی همچو نهنگی و ز بس جهل و طمع
دهن علم فراز و دهن رشوت باز.
ناصرخسرو.
ره بیرون شد از عشقت ندانم
در هر دوجهان گویی فراز است.
انوری.
خواه ظلَم پاش و خواه نور کزین پس
دیده ٔ خاقانی از زمانه فراز است.
خاقانی.
غالب آمد خنده ٔ زن ، شد دراز
جهد می کرد و نمی شد لب فراز.
مولوی.
در معرفت بر کسانی است باز
که درهاست بر روی ایشان فراز.
سعدی.
در این معنی همواره با یک فعل ربطی یا یک رابطه همراه است. || (نف مرخم ) بمعنی فروز باشد که از افروختن است. (برهان ). در این معنی باید با کلمه ای چون «آتش » ترکیب شود، و در آن صورت مأخوذ از مصدر فرازیدن باشد، چه آتش فراز یعنی آتش فروز. (یادداشت بخط مؤلف ). || (اِ) بلندی. (برهان ). سربالایی. مقابل نشیب :
شیب تو با فراز وفراز تو با نشیب
فرزند آدمی به تو اندر به شیب و تیب.
رودکی.
زمین چون ستی بینی و آب رود
بگیرد فراز و نیاید فرود.
ابوشکور بلخی.
که روزی فراز است و روزی نشیب
گهی شاد دارد گهی بانهیب.
فردوسی.
که هر کس که دید آن دوال و رکیب
نپیچد دل اندر فراز و نشیب.
فردوسی.
نشیبهاش چو چنگال های شیر درشت
فرازهاش چوپشت نهنگ ناهموار.
فرخی.
کس نبیند فروشده به نشیب
هرکه را خواجه برکشد به فراز.
فرخی.
گاهش اندر شیب تازم گاه تازم بر فراز
چون کسی کو گاه بازی برنشیند بر رسن.
منوچهری.
آب رونده به نشیب و فراز
ابر شتابنده بسوی سماست.
ناصرخسرو.
جوانی چون نشیبت بود از آن تازان همی رفتی
کنون پیری فراز توست از آن خوش خوش همی نازی.
ناصرخسرو.
حاسد او گفت کآید هر فرازی را نشیب
ناصح او گفت آید هر نشیبی را فراز.
سوزنی.
جستم سراپای جهان ، شیب و فراز آسمان
گر هیچ اهلی در جهان دیدم مسلمان نیستم.
خاقانی.
خدای از هر نشیب و هر فرازی
نپوشیده ست بر من هیچ رازی.
نظامی.
ماهرویا همه اسیر تواَند
چند در شیب و در فراز آیند؟
عطار.
آرزومند کعبه را شرط است
که تحمل کند نشیب و فراز.
سعدی.
روندگان طریقت ره بلا سپرند
رفیق عشق چه غم دارداز نشیب و فراز؟
حافظ.
|| باز کردن و گشودن در. (برهان ). رجوع به فرازشدن ، فرازگردیدن و فرازگشتن شود. || پوشیدن ، و به این معنی از اضداد است. || آلت تناسل. || وصل ، چه فرازیدن ، وصل کردن را نیز گویند. (برهان ). رجوع به فرازیدن شود. || خون که عربان دم خوانند. (برهان ). || (ق ) پیش و حضور. (برهان ). در این معنی با یک فعل ربطی همراه میشود.
ترکیب ها:
- فرازآمدن . فرازرفتن. فرازآوردن. فرازشدن. رجوع به این کلمات شود.
|| نشیب. زیر. (برهان ). در این معنی از اضداد است. || (اِ) زبر. بالا. (برهان ) (یادداشت بخط مؤلف ) :
چو خورشید تابنده بگشاد راز
به هر جای بنمود چهر از فراز.
فردوسی.
از فراز همت او آسمان را نیست راه
وز ورای ملکت اواین زمین را نیست جای.
منوچهری.
سیل مرگ از فراز قصد تو کرد
تیز برخیز از این مهول مسیل.
ناصرخسرو.
گوهر کان فریدون شهید
بر فراز تاج دارا دیده ام.
خاقانی.
اهل شروان چون نگریند از دریغ او که مرغ
گر شنیدی بر فراز نارون بگریستی.
خاقانی.
منم یا رب در این دولت که روی یار می بینم
فراز سرو سیمینش گل پربار می بینم.
سعدی.
گیرم فراز گنبد گردان است
آرمْش زی نشیب به استادی.
ادیب نیشابوری.
- از فراز... ؛ بر بالای چیزی :
کنون تا بجای قباد اردشیر
به شاهی نشست از فراز سریر.
فردوسی.
- بر فراز شدن ؛ بالا رفتن از چیزی. بر روی چیزی رفتن : از پیش چنان بود که بلال بر فرازشدی و گفتی : الصلوة. (ترجمه ٔ تاریخ طبری ).
- سرفراز ؛ مقابل سرافکنده. باافتخار.
- سرفرازی ؛ سرفراز بودن. افتخار. خودستایی. تفاخر :
همه مردمی سرفرازی کند
سر آن شد که مردم نوازی کند.
نظامی.
چو آن سرفرازی نمود، این کمی
از آن دیو کردند، از این آدمی.
سعدی.
- گردن فراز ؛ آنکه گردن خود را همواره راست گیرد و سرافکنده نباشد. سربلند. سرفراز :
همان تیرباران گرفتند باز
بر آن اسب و بهرام گردن فراز.
فردوسی.
چو گردون کند گردنی را بلند
به گردن فرازان درآرد کمند.
نظامی.
نماند از وشاقان گردن فراز
کسی در قفای ملک جز ایاز.
سعدی.
- گردن فرازی ؛ سربلندی. افتخار. تفاخر :
توانم که گردن فرازی کنم
به شمشیر با شیر بازی کنم.
نظامی.
|| قریب و نزدیک. (برهان ) :
با می چونین که سالخورده بود چند
جامه بکرده فراز پنجه خلقان.
رودکی.
مکن چشم بر بدمنش باز و گردش
مگرد و مشو تا توانی فرازش.
ناصرخسرو.
|| عقب و پس. || (ق ) باز که از تکرار است ، چنانکه فرازده ، یعنی بازبده. || بمعنی زمان باشد، چنانکه گویند: از صباح فراز، یعنی از صباح باز، و از دیروز فراز، یعنی از دیروز باز. (برهان ). در این معنی با «از» همراه خواهد بود :
تا جهان بود از سر آدم فراز
کس نبود از راه دانش بی نیاز.
رودکی.
وآنک به شادی یکی قدح بخورد زوی
رنج نبیند از آن فراز و نه احزان.
رودکی.
گر نبودم به مراد دل او دی و پریر
به مراد دل او باشم از امروز فراز.
فرخی.
|| کنار چیزی. سر چیزی :
گرچه برخوانند هر دو لیک نتوان از محل
بر فراز خوان مگس را همچو اخوان داشتن.
سنایی.
|| نزد. (یادداشت بخط مؤلف ). در این معنی با فعل ربطی همراه شود.
ترکیب ها:
- فرازآمدن . فرازآوردن. فرازشدن. رجوع به این ترکیبات شود.
|| (حرف اضافه )بمعنی باء تأکید و زینت بر سر افعال درآید. (یادداشت بخط مؤلف ). زیاده و زاید باشد. (برهان ) :
وز بر خوشبوی نیلوفر نشست
چون گه رفتن فرازآمد بجست.
رودکی.
هیچکس را این فراز نباید گفت. (تاریخ بیهقی ).

معنی فراز به فارسی


( اسم ) جمله عبارت . توضیح احتراز از استعمال این کلمه بیگانه اولی است .
بام پیش آمده از بنا
( مصدر ) 1 - نزدیک آمدن پیش آمدن 2 - رسیدن 3 - وارد شدن 4 - بالا آمدن 5 - بهم آمدن بسته شدن 6 - پدید آمدن خلق شدن . یا فراز هم آمدن . گرد آمدن جمع شدن .
( صفت ) 1 - نزدیک آمده پیش آمده 2 - رسیده 3 - وارد شده 4 - بالا آمده 5 - به هم آمده بسته شده 6 - پدید شده مخلوق آفریده .
( مصدر ) 1 - پیش آوردن آوردن 2 - یافتن حاصل کردن 3 - فراهم آوردن گرد کردن جمع کردن : فراز آورد گونه گون سیم و زر 4 - کشانیدن به جایی یا بسوی چیزی 5 - فرود آوردن 6 - پدید آوردن 7 - بالا کشیدن بر آوردن .
( مصدر ) نزدیک بردن پیش بردن .
( مصدر ) بستن وابستن .
( مصدر ) پیش خواندن به سوی خود خواندن احضار کردن .
( مصدر ) 1 - پس دادن ( چیزی را ) مسترد داشتن 2 - باز دادن مجددا دادن .
( مصدر ) 1 - پیش آوردن نزدیک ساختن 2 - پایین آوردن 3 - برابر چیزی نگهداشتن
( مصدر ) 1 - نزدیک شدن 2 - فرا رسیدن 3 - در آمدن داخل شدن 4 - فراهم آمدن پیدا شدن .
( مصدر ) نزدیک رفتن .
( مصدر ) 1 - نزدیک شدن 2 - بسته شدن 3 - باز شدن گشوده گردیدن 4 - بسته شدن 5 - برخاستن 6 - داخل شدن 7 - جلو رفتن .
1 - بسته شدن 2 - باز شدن ( اضداد ) .
( مصدر ) پس گرفتن باز گرفتن .
( مصدر ) 1 - بسته شدن 2 - باز شدن .
بلندی و پستی . سربالایی و سرازیری
1 - باز کردن ( در و مانند آن ) گشادن گشودن 2 - بستن ( در و مانند آن ) مسدود کردن ( از اضداد ) : حضور مجلس انس است و دوستان جمعند و این یکاد بخوانید و در فراز کنید . ( حافظ ) 3 - نزدیک کردن 4 - پیش آوردن پیش بردن 5 - بنا کردن .
( مصدر) 1 - پیش کشیدن بسوی خود کشیدن 2 - بالا کشیدن از غلاف در آوردن ( شمشیر و مانند آن را ) .
( اسم ) گلستان .
منزوی عزلت گرفته در بروی خلق بسته
( صفت ) 1 - متکبر خودپسند : بازی کن و چابک و طرب ساز مالیده سرین و گردن افراز . ( نظامی ) 2 - سربلند مفتخر . 3 - گردنکش عاصی : درین سودا که با شمشیر تیز است صلاح گردن افرازان گریز است . ( نظامی ) 4 - نیرومند قوی : شبان آن چنان گردن افراز گشت که آن پادشاهی بدو باز گشت . ( نظامی )
پست و بلندی وزیر و زبر و بالا و پست و بلندی های روزگار و سود و زیان و منفعت و ضرر هر کاری .
پست و بالا . دشت و کوه . سهل و جبل . یا سختی و سستی . خوب و بد .

معنی فراز در فرهنگ معین


(فَ) [ په . ] 1 - (اِ.) بلندی ، اوج . 2 - سربالایی . 3 - (ص .) باز، گشاده . 4 - بسته . 5 - جمع . 6 - (ق .)کنار، نزد، پیش . 7 - نخست ، ازل .
( ~ .) [ فر. ] (اِ.) جمله ، عبارت .
( ~ . مَ دَ) (مص ل .) 1 - نزدیک شدن . 2 - رسیدن ، دسترسی پیدا کردن . 3 - وارد شدن . 4 - بر شدن ، بالا رفتن . 5 - بسته شدن . 6 - پدید آمدن .
( ~ . وَ یا وُ دَ) (مص م .) 1 - آوردن ، پیش آوردن . 2 - یافتن ، به دست آوردن . 3 - فراهم آوردن ، گرد کردن .
(فَ . بُ دَ) (مص م .) نزدیک بردن ، پیش بردن .
( ~ . بَ تَ) (مص م .) بستن .
( ~ . دَ) (مص م .) پس دادن .
( ~ . تَ)(مص م .)1 - پیش آوردن ، نزدیک ساختن . 2 - پایین آوردن . 3 - در برابر چیزی نگه داشتن .
( ~ . رَ یا رِ دَ)(مص ل .) 1 - ر سیدن ، نزدیک شدن . 2 - درآمدن ، داخل شدن . 3 - فراهم آمدن ، پیدا شدن .
( ~ . رَ تَ) (مص ل .) نزدیک رفتن .
( ~ . شُ دَ) (مص ل .) 1 - نزدیک شدن . 2 - گشوده شدن . 3 - بسته شدن . 4 - برخاستن . 5 - داخل شدن . 6 - پیش رفتن .
( ~ . گِ رِ تَ) (مص م .) پس گرفتن ، باز گرفتن .
( ~ . کَ دَ) (مص م .) 1 - باز کردن . 2 - بستن . 3 - نزدیک کردن . 4 - پیش آوردن ، پیش بردن . 5 - ساختن .
( ~ . کِ دَ) (مص م .) 1 - پیش کشیدن ، به سوی خود کشیدن . 2 - بیرون کشیدن .
( ~ . فَ) (ص فا.) کنایه از: متکبر و سرکش .
(نَ بُ فَ) (ص مر.) پستی و بلندی .

معنی فراز در فرهنگ فارسی عمید


۱. بالا.
۲. بلندی.
۳. [مقابلِ نشیب] سربالایی: آرزومند کعبه را شرط ا ست / که تحمل کند نشیب و فراز (سعدی۲: ۴۵۸).
۴. [قدیمی] جمع؛ فراهم.
۵. [قدیمی] کنار.
۶. [قدیمی] نزدیک.
۷. (بن مضارع فراختن و فراشتن و فرازیدن) = افراشتن
۸. [مقابلِ بسته] [قدیمی] باز.
۹. [مقابلِ گشوده] [قدیمی] بسته. دیده ز عیب دگران کن فراز / صورت خود بین و در او عیب ساز (نظامی۱: ۶۵).
۱۰. [قدیمی] نزد؛ پیش. δ در معنای ۸ و ۹ از اضداد است.
* فراز آوردن: (مصدر متعدی) [قدیمی]
۱. فراهم آوردن؛ گرد کردن.
۲. پیش آوردن: نوبهار آمد و آورد گل تازه فراز / می خوش بوی فراز آور و بربط بنواز (منوچهری: ۵۱).
* فراز آمدن: (مصدر لازم) [قدیمی]
۱. رسیدن.
۲. نزدیک شدن.
۳. پیش آمدن.
۴. بازآمدن.
۵. پدید شدن: به خسته درگذری صحّتش فراز آید / به مرده درنگری زندگی ز سر گیرد (سعدی۲: ۳۹۸).
جمله؛ عبارت؛ کلام.
۱. سربلند.
۲. خودپسند؛ متکبر.

معنی فراز به انگلیسی


اسم
rise
فراز , پیشرفت , سر بالایی , ترقی , صعود , طلوع , قیام , ترقی خیز
ascendancy
فراز , تفوق , بالا , تعالی , استیلاء
height
فراز , تکبر , ارتفاع , بلندی , عرشه , رفعت , علی , آسمان , ارتفاعات , جای مرتفع , در بحبوحه
altitude
فراز , ارتفاع , بلندی , مقام رفیع
ascendency
فراز , تفوق , بالا , تعالی , استیلاء
ascent
فراز , سر بالایی , ترقی , عروج , صعود , فرازروی
loftiness
فراز , علی , علو
صفت
open
فراز , صریح , دایر , باز , اشکار , روباز , بی ابر , مفتوح , ازاد , در معرض , رک گو , بی الایش , فاش , علنی , سرگشاده , گشوده , واریز نشده , بی پناه
closed
محرمانه , فراز , مسدود , بسته , محصور
حرف اضافه
above
مافوق , فوق , بالای , فراز , بالای سر

معنی کلمه فراز به عربی


ارتفاع , صعود , غرفة علوية , مستوي عالي , وسام
صعود
صعود
انتهي , علي
متغطرس
اگر از نظر شما معنی این عبارت صحیح نیست، لطفا معنی پیشنهادی خود رو در این قسمت ثبت کنید.
افزونه دیکشنری و مترجم فایرفاکس و کروم
ترجمه آنلاین فروشگاه آنالی نرم افزاری مریم پیام نگار
تبلیغات در آبادیس