انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

99 1041 100 1

آل بویه

/'Alebuye/

برابر پارسی: خاندان بویه

معنی آل بویه در لغت نامه دهخدا

آل بویه. [ ل ِ ی َ ] (اِخ ) خانواده ٔ ایرانی نژاد از اولاد بویه نام دیلمی که از 320 تا 448 هَ.ق.در ایران جنوبی و عراق فرمانروائی به استقلال داشته اند. آل بویه را نظر بدیلمی بودن ، دیالمه نیز خوانده اند. مؤسس سلطنت دیالمه علی عمادالدوله از امرای مرداویج بن زیار و حسن رکن الدوله و احمد معزالدوله پسران بویه ٔ دیلمی بوده اند. این سه پسر ولایات بدست آورده رامیان خود تقسیم کردند و چهارده تن از اولاد و اعقاب آنها هرکدام در قسمتی از مملکت اسلاف خود حکومت مستقل داشته و به مناسبت قلمرو حکمرانی خود بدیالمه ٔ فارس و دیالمه ٔ عراق و اهواز و کرمان و دیالمه ٔ ری و همدان و اصفهان و دیالمه ٔ کردستان موسوم شده اند. انقراض دیالمه بر دست آل کاکویه و غزنویان و سلجوقیان بوده است و آنان را بُوَیْهیّون نیز نامند. و ابواسحاق ابراهیم بن هلال صابی متوفی به سال 386 را تاریخی است از این دودمان به نام تاجی ، و نیز جمال الدین علی بن یوسف قفطی وزیر، تاریخی دیگر در شرح حال آنان کرده است.

معنی آل بویه به فارسی

آل بویه
دیالمه خاندان ایرانی نژاد که از ۳۲٠ تا ۴۴۸ ه. ق . در ایران جنوبی و عراق به استقلال فرمانروایی کردند . دولت آل بویه را سه برادر بنام علی حسن و احمد که فرزندان ماهیگیری موسوم به بویه از اهل گیلان بودند تشکیل دادند . علی بر فارس چیره و حاکم شد حسن ری و کاشان و اصفهان و همدان را گرفت و بر عراق عجم حکومت یافت احمد کرمان را مسخر کرد و در سال ( ۳۳۴- ۳۳۳ ۳۳۴ ) او را معز الدوله و علی را عماد الدوله و حسن را رکن الدوله نامید . از آن پس خلفای عباسی باطاعت آنان گردن نهادند پس از احمد پسرش بختیار با لقب عز الدوله جانشین او شد . علی چون پسر نداشت پناه خسرو ( فنا خسرو ) پسر رکن الدوله را که بعد ها بعضد الدوله ملقب شد جانشینی خود معین کرد و در سال ( ۳۳۸ ه. ) در گذشت . رکن الدوله نیز پسر خود پناه خسرو را ولیعهد خویش کرد و ری و قزوین و همدان را به پسر دیگرش فخر الدوله و اصفهان را به موید الدوله سپرد و خود در سال ( ۳۳۶ ه. ) در گذشت از آن پس افراد این خاندان تا ۴۴۸ حکومت کردند
خانواده ایرانی نژاد از اولاد بویه
[ گویش مازنی ] /aale booye/ از سلسله های ایرانی برخاسته از شمال ایرانبنیانگذاران سلسله ی آل بویه سه برادر بودند، به نام های علی(عمادالدوله)، حسن(رکن الدوله) و احمد(معزالدوله)پدر آن ها ماهیگیری دیلمی به نام بویه بوددوران فرمانروایی این سلسله نزدیک به سه دهه طول کشید(۳ - ۰ ۴۴۷ هـق)آل بویه هنگام قیام علویان علیه کارگزاران سامانی، در تبرستان و گیلان به حمایت از علویان همت گماشتندزیرا تمایلات ایرانی آنان موجب نفرت از حکومت مرکزی و خلیفه بودرفته رفته کار آنان بالا گرفت و توانستند بسیاری از مناطق ایران از جمله فارس، کرمان، اهواز و بغداد را فتح کنند کار آنان تا به آنجا پیش رفت که بر خلیفه تسلط کامل یافته، او را آلت دست خود ساختندسنت حمایت پیوسته ی دیلمیان از سادات تا حد زیادی تحت تاثیر این سابقه بوده است

آل بویه در دانشنامه اسلامی

آل بویه
آل بویه، سلسله ای ایرانی نژاد و شیعی مذهب، منسوب به ابوشجاع بود.
که میان سال های ۳۲۲-۴۴۸ق/۹۳۳-۱۰۵۶م بر بخش بزرگی از ایران و عراق و جزیره تا مرزهای شمالی شام فرمان راندند.
سابقه تاریخی
در میانه های سده ۳ق/۹م، سلطه دیرینه دستگاه خلافت عباسی با جنبش های استقلال طلبانه ای در قلمرو خود روبه رو شد که به سهم خویش به ضعف تدریجی نفوذ سیاسی خلفا انجامید. این جنبش ها، در میان ایرانیان که از پیش فرصتی می جستند تا خود را از بند ستم عباسیان برهانند، با ظهور دولت های صفّاریان و سامانیان و زیاریان به اوج خود رسید.
← جنبش های دیلمی
برخی از فرمانروایان آل بویه در فارس (۳۲۲-۴۴۷ق/۹۳۳-۱۰۵۶م) عبارتند از:
← علی بن ابی شجاع
...
آل بویه
آل بویه، سلسله ای ایرانی و شیعه، منسوب به بویه معروف به ابوشجاع که در خلال سال های ۳۲۲ تا ۴۴۸ق/۹۳۳-۱۰۵۶م، بر بخش بزرگی از ایران و عراق و جزیره تا مرزهای شمالی شام حکومت داشتند.
حکومت آل بویه برای تقویت و رونق مراسم شیعه امامیه اهتمام فراوان ورزید و مراسم عزاداری امام حسین (ع) در عاشورا و جشن ولایت حضرت علی (ع) در غدیر خم را با شکوه و عظمت برپا کرد. همچنین در پرتو حکومت این سلسله ایرانی، قبور ائمّه شیعه در عراق مرمّت و بازسازی شد و سنّت زیارت مشاهد شریفه، رو به گسترش بی سابقه نهاد.
شعائر دیگر شیعه امامیه همچون گفتن حَی عَلی خَیرِ الْعَمَلْ و اَشْهَدُ اَنَّ عَلیا وَلی اللّه در اذان، استفاده از مهر نماز و تسبیحی که از تربت امام حسین (ع) ساخته شده بود، از دیگر نمادهای شیعه امامیه در عراق عهد آل بویه خوانده شده است.
آل بویه
آل بویه از خاندان اصیل ایرانی و شیعی مذهب ساکن منطقه دیلمان ایران بودند که جد آنها ابوشجاعِ بویه پسر فنا خسرو دیلمی است و نسب آنها به بهرام گور ساسانی می رسد. ابوشجاع سه پسر به نام های علی، حسن و احمد داشت که همراه پدر در دورۀ تسلط حاکمان آل زیار بر طبرستان به خدمت آنها درآمدند و در دورۀ ضعف خلافت عباسی ادعای استقلال کرده و بغداد را تصرف کردند. آنان با نگه داشتن ظاهری از خلافت عباسی از سال 322 تا 447 به حکومت بر قلمرو خلافت در سه شعبه دست یافتند.
مؤسس سلسلۀ آل بویه، عماد الدوله علی می باشد. او ابتدا نمایندۀ مرداویج زیاری بود بعد به اصفهان رفت و مظفربن یاقوت را شکست داد. از آن جا به خاطر ترس از مرداویج به فارس رفت و شیراز را تصرف کرد. سپس برادرش حسن را به تصرف عراق و برادر دیگرش احمد را به تصرف کرمان فرستاد، ولی احمد چون در کرمان موفق نشد به جانب بغداد رفته در سال 334 بر خلیفه مستکفی استیلا یافت. او بر خود عنوان امیرالامراء برگزید و خلیفه به او لقب معزالدوله داد و به حسن رکن الدوله، و علی را عماد الدوله خواند. بعد از احمد عضدوالدوله به حکومت رسید. او کرمان را از سامانیان گرفت و به بغداد لشکر کشید و عزالدوله بختیار را کشت و بر بغداد مسلط شد.
بعد از عضدالدوله پسرش شرف الدوله به حکومت فارس رسید و بر بغداد هم تسلط یافت سپس پسرش بهاء الدوله به جای او نشست.
بعد از بهاء الدوله پسرش سلطان الدوله و سپس ابوکالیجار و پسرش ملک رحیم به ترتیب به حکومت رسیدند ولی قلمرو آنها مورد هجوم سلجوقیان قرار گرفت و طُغرل سلجوقی در سال 447 وارد بغداد شد و ملک رحیم را دستگیر کرد و به حکومت آل بویه پایان داد.
پایه گذار آل بویۀ عراق، خوزستان و کرمان، معزالدوله احمد است. او در سال 334 بغداد را تصرف کرد و مستکفی را از خلافت عزل و مطیع را به جای او نشاند و دستور لعن معاویه، عایشه و خلفای سه گانه را صادر کرد. آل بویه عراق هم مانند فارس توسط سلطان طغرل سلجوقی سقوط کردند.
بنیانگذار آل بویه اصفهان، ری و همدان، رکن الدوله حسن است. او به کمک برارش علی، اصفهان و ری را از وشمگیر حاکم زیاری گرفت و سامانیان را در تصرف ری ناکام گذاشت. رکن الدوله در هنگام مریضی قلمرو خود را بین فرزندانش تقسیم کرد. اصفهان را به مؤید الدوله، همدان و جبال و ری و طبرستان را به فخرالدوله و فارس، کرمان و اهواز را بنابر وصیت برادرش علی به عضدالدوله داد و برادران را به اطاعت از عضدالدوله فرا خواند. بعد از حسن پسرش مؤید الدوله در اصفهان به حکومت رسید و بر گرگان و طبرستان نیز مسلط شد. قابوس، حاکم زیاری، را شکست داد. او صاحب بن عبّاد را که فردی با تدبیر و دادگر و عالم بود. به وزارت برگزید در اواخر همدان و ری را فخرالدوله گرفت و فخرالدوله به سامانیان در خراسان پناهنده شد ولی با مرگ مؤید الدوله بار دیگر به حکومت بازگشت و پس از از فخرالدوله پسران خردسال او به حکومت رسیدند و چون توان ادارۀ امور نداشتند، اختلال در امور پدید آمد.
دورۀ آل بویه دورۀ درخشش علمی و فرهنگی ایران و جهان اسلام است. این خاندان شیعی ایرانی نقش مهمی در حفظ و گسترش میراث حدیثی، فقهی و کلامی شیعه در ایران و عراق ایفا کردند و به تحکیم پایه ها و مبانی تشیع امامیه و ترویج آن پرداختند. دانشمندان، متکلمین، محدثین، فقیهان، و مفسرین بزرگی چون شیخ طوسی، شیخ مفید، سیدرضی، شیخ صدوق و.... تربیت یافتند و با تشکیل جلسات مناظره به شبهات کلامی و فقهی پاسخ دادند.
این کتاب با عنوان کامل "آل بویه، حامیان فرهنگ تشیع"، کتاب پنجم در طرح دولت ابرار است که توسط "سید سیف الله نحوی" تالیف یافته است. مجموعه دولت ابرار طرحی است که توسط پژوهشکده باقرالعلوم تدوین گردیده است و به بیان تاریخ و سرگذشت حکومت های شیعی اختصاص دارد.
فصل اول؛ با عنوان آل بویه از ظهور تا فرمانروایی است. در این فصل به اوضاع حکومت عباسیان قبل از آل بویه و همچنین به اوضاع شیعیان قبل از آل بویه پرداخته شده است. همچنین از پیشگویی های علی علیه السلام در مورد حکومت و فتح سرزمین ها بدست آل بویه و نیز تقسیم ممالک بین فرزندان بویه به نام علی، حسن و احمد و آمدن آل بویه به بغداد و از دوران فرمانروایی "معزالدوله" و اقدامات او در گسترش تشیع و مبارزه با اهل تسنن مطالبی بیان شده است.
فصل دوم؛ مطالبی در رابطه با انتقال قدرت در دولت آل بویه مطرح شده است. در مورد جانشینی "علی عمادالدوله" و همچنین خدمات "معزالدوله" در بغداد، "حسن رکن الدوله" و حکومت فرزندانش از جمله حکومت "عضدالدوله" که راجع به خدمات علمی و فرهنگی او در شهر بغداد است، مطالب مفیدی بیان شده است.
فصل سوم؛ درباره امیران آل بویه پس از "عضدالدوله"، تقسیمات سیاسی این دولت، وزارت ابن سینا، اقلیت های دینی و رابطه آنها با خلفای عباسی بحث شده است.
فصل چهارم؛ از علمای هم عصر با دوره حکومت آل بویه چون "شیخ صدوق"، "شیخ مفید"، "سید رضی"، "شیخ طوسی" و "ابن جنید اسکافی" و نحوه ارتباط با آنها مطالب خوبی بیان شده است.
فصل پنجم؛ خدمات فرهنگی آل بویه در زمینه توجه به کتاب و کتابخوانی و توجه به مراسم و شعائر مذهبی شیعه مطالبی بیان شده است.
فصل ششم؛ که به عنوان "پندهای تاریخ" موسوم شده است، از عوامل قدرت و علل فروپاشی حکومت آل بویه سخن به میان آمده است.
چاپ اول این کتاب در 159 صفحه در پاییز سال 1381ش توسط انتشارات نورالسجاد پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام در قم صورت گرفته است.
احیای فرهنگی در عهد آل بویه، انسان گرایی در عصر رنسانس اسلامی، تألیف جوئل. ل. کرمز، از جمله آثاری است با موضوع تاریخ تشیع، که رونق فکری و فرهنگی مراکز حکومتی آل بویه، به ویژه بغداد را مورد بررسی قرار داده است. این اثر با ترجمه شیوا و روان محمدسعید حنایی کاشانی منتشر شده است.
کتاب با پیشگفتار مؤلف، مقدمه چاپ دوم، اختصارات، مقدمه اصلی و تفصیلی کتاب که نقطه نظرات مؤلف را در خود دارد، آغاز می شود و آنگاه در سه فصل مشتمل بر بخش هایی، مطالب ارائه شده است. در آخر هم خاتمه و نتیجه گیری گنجانده شده است. در آخر کتاب هم پیوستی تفصیلی با عنوان تحقیقی مقدماتی در باب رنسانس گرایی در عصر رنسانس اسلامی آمده که به نظر می رسد طرح اولیه و مقدماتی کتاب وی بوده است .
فتوحات گسترده اسلامی و شکل گیری امپراطوری عظیمی که طیف وسیعی از گروه های مختلف قومی، نژادی، دینی و میراث های فرهنگی آنها را در بر می گرفت، به همراه طبیعت جهان گرایانه اسلام و نوعی تساهل موجود در بطن تعالیم آن، مقدمات پیدایش و تعالی تمدن اسلامی را فراهم کرد. این پیدایش و تعالی، فراز و نشیب های خاص خود را داشت و از چالش های درونی و بیرونی تأثیرپذیر بود، ولی به هر ترتیب مراحل خاص خود را طی کرد و در قرن سوم و چهارم هجری به اوج خود رسید. به ویژه در قرن چهارم نمودهای ویژه ای از خود نشان داد .
در این قرون روند تحولات فرهنگی به گونه ای است که می توان از آن با عنوان «رنسانس اسلامی» یاد کرد. این نوزایی اسلامی هرچند حالتی فراگیر داشت، اما صحنه گردانان اصلی آن حکومت های سامانی در مناطق شرقی ایران با رویکرد ادبی و تأکید بر زبان فارسی - و آل بویه در عراقین - با نگرشی جامع تر و رویکردی ادبی و فلسفی و انسان مدار بودند. آنچه در عهد حکومت بوئیان رخ داد از سوی جوئل. ل. کرمر در کتاب حاضر مورد بررسی قرار گرفته است. نویسنده در این کتاب سعی بر آن دارد که رونق فکری و فرهنگی مراکز حکومتی آل بویه، خاصه بغداد را با نگاهی جامعه شناختی نشان دهد و انسان گرایی ادبی و فلسفی خاصی را که در میان نخبگان متحقق شده بود به تصویر کشد. البته سعی اصلی مؤلف به تبیین چگونگی اخذ و جذب میراث یونانی که به نظر می رسد آن را اصولی جامع و از پیش پذیرفته شده دانسته، توسط دانش پژوهان مسلمان و سهم آن در این رنسانس فرهنگی اختصاص یافته و جای جای بر آن تأکید می کند .
در پیشگفتار کتاب، مؤلف پس از تشریح هدف تحقیق حاضر، شکوفایی فرهنگی جهان اسلام در دوران حکومت روشن اندیش آل بویه را کوشش آگاهانه ای برای جذب و انتقال میراث فکری یونان باستان و البته جذب و فهم این میراث از طرف اندیشمندان مسلمان دانسته است. در همین جا مقصود خود از رنسانس اسلامی را روشن کرده و آن را احیای معارف و ادب قدیم و البته شکوفایی آنها در مهد تمدن اسلامی دانسته نه رنسانسی خودجوش و نوزایی اصیل و قائم به ذات. به زعم نویسنده در نتیجه همین نوزایی، یک انسان گرایی فلسفی و در کنار آن انسان گرایی ادبی به وجود آمد که میراث علمی و فلسفی دوران باستان را وجهه نظر و آرمان فرهنگی و آموزشی خود قرار داده بود .
پادشاهان آل بویه قدیمی ترین پادشاهان دفن شده در حائر حسین هستند. بسیاری از این امیران شیعه در توسعه، بازسازی و تزیین حرم امام حسین علیه السلام و دیگر امامان شیعه نقش مؤثری داشتند. چند تن از آنان در داخل بقعه ای در صحن کوچک خاک شده اند. در زمان های پیشین، بقعه ای بر فراز قبر آنان وجود داشت که در میان مردم به بقعه آل بویه شهرت داشت. در 1268 ق عبدالرسول خالصی به دستور رییس اوقاف وقت عراق این بقعه و آثار تاریخی آن را تخریب کرد.
عتبات عالیات عراق ، دکتر اصغر قائدان ، نشر مشعر ، تهران ، ص 154
«تاریخ آل بویه» اثر علی اصغر فقیهی، کتابی است پیرامون تاریخ آل زیار و آل بویه و چگونگی پیدایش، قدرت و اوضاع حکومتی، اقتصادی و اجتماعی آنان در قرن چهارم و پنجم هجری که به زبان فارسی و در سال 1378ش نوشته شده است.
کتاب حاضر، برای دانشجویان رشته تاریخ در مقطع کارشناسی به عنوان منبع اصلی قسمتی از درس «تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوره سامانیان، غزنویان و آل بویه» تدوین شده است .
کتاب با مقدمه نویسنده آغاز و مطالب در دو بخش و هر بخش در چندین فصل تنظیم شده است.
بخش نخست، با مقدمه ای درباره سرزمین، مردم و فرمانروایان دیلم و نفوذ اسلام در دیلم- پیش از قرن چهارم- آغاز شده است .
ناحیه ای که اکنون گیلان نام دارد در روزگار قدیم «دیلم» خوانده می شد و گیلان جزئی از آن محسوب می گردید. گاه از دیلم، مازندران و گرگان (گنبد قابوس فعلی) را هم اراده می کرده اند؛ از جمله مقدسی که گفته است: اقلیم پنجم دارای پنج کوره (شهرستان) است... اما بسیاری از علمای مسالک و ممالک (تقریباً به مفهوم جغرافیاست) از دیلم ناحیه ای کوچک و کوهستانی درحدود رودبار فعلی و منجیل را اراده می کرده اند که به ناحیه گیل (گیلان) وصل بوده و میان آن و قزوین کوهی فاصله بوده است .
چگونگی فرمانروایی عضدالدوله دیلمی و بررسی اوضاع ایران در زمان آل بویه اثر علی اصغر فقیهی، اوضاع ایران در زمان آل بویه را بررسی کرده است.
منظور اصلی و اساسی در این کتاب، بررسی چگونگی فرمانروایی عضدالدوله از جهات گوناگون است. به اعتقاد وی، وضع زمان عضدالدوله و به طورکلی عصر آل بویه از جنبه های مختلف به ویژه از جهت پیشرفت تمدن عظیم اسلامی و توسعه علوم گوناگون و تحولی کم سابقه در علم و ادب و این گونه امور نسبت به عصرهای دیگر ممتاز است، بنابراین در این کتاب، تحقیقی مختصر درباره اوضاع اجتماعی و اداری و آداب ورسوم معمول در ایران در قرن چهارم و پنجم هجری مقارن سلطنت آل بویه و فرمانروایی عضدالدوله، مورد سخن قرار گرفته است
این کتاب که نخستین بار به سال 1347ش منتشر شد و همان سال برنده کتاب جایزه سلطنتی گردید، پایه ای بود برای پژوهش های ژرف تر نویسنده که به تألیف کتاب ارزشمند «آل بویه» انجامید
کتاب با دو مقدمه از ناشر و نویسنده آغاز شده است. نویسنده کتاب را به دوازده بخش تقسیم بندی کرده است ولی مندرجات آن، دربردارنده دو قسمت بنیادین است: یکی چگونگی فرمانروایی عضدالدوله و امتیازات و خصوصیات این پادشاه بزرگ؛ دوم، تحقیقی مختصر درباره اوضاع اجتماعی و اداری و آداب ورسوم معمول در ایران در سده چهارم هجری که مقارن سلطنت آل بویه و فرمانروایی عضدالدوله است
تمام مطالب کتاب از روی اسناد اصلی و مدارک دست اول تهیه شده و مدارک هر مطلب در ذیل صفحات (و احیاناًً در متن) با تعیین صفحه و مجلد مربوط ذکر گردیده است. برای آشنایی بیشتر با مدارک و اسناد مربوط، در پایان کتاب، از مآخذی که در تألیف آن مورد استناد و استفاده بوده سخن رفته است؛ در این مورد ابتدا به مدارکی مربوط به تاریخ آل بویه که اکنون در دست نیست اشاره گردیده، سپس مدارک و اسنادی که مورد استناد بوده؛ یک یک معرفی گردیده است. همچنین در بسیاری از موارد که موضوعی به اختصار سخنی رفته است، به مدارک مربوط به آن موضوع اشاره شده تا چنانچه علاقه مندان مایل باشند، مراجعه فرمایند
مقصود از مدارک دست اول، آثاری است که مورد اعتماد و استناد عموم نویسندگان و مورخان معروف بوده است، خواه به قرن چهارم که عصر آل بویه است مربوط باشد، خواه به قرن های پنجم و ششم و احیاناًً قرن های هفتم تا نهم هجری، بنابراین، آثاری از قبیل متنظم ابن جوزی، کامل ابن اثیر، معجم الادباء یاقوت، «صبح الاعشی» قلقشندی و «النجوم الزاهره»، از لحاظ اصالت در ردیف کتاب هایی همانند تجارب الامم مسکویه و کتاب های صابی و ثعالبی قرار داده شده است. البته نویسنده خود به این نکته اشاره دارد که تا جایی که امکان داشته، آثار قرن چهارم و پنجم مورد استناد واقع شده و در مواردی که استفاده از آثار قرون بعد (تا قرن دهم) لازم بوده است، به معروف ترین و صحیح ترین مأخذ مراجعه گردیده و درهرحال، هیچ مطلبی با واسطه و با استناد به آثار قرون اخیر (جز در موارد بسیار نادر و ضروری) در کتاب نیامده است



آل بویه در دانشنامه ویکی پدیا

آل بویه
آل بویه یا بوییان یا بویگان (۳۲۰–۴۴۷ ق / ۹۳۲–۱۰۵۵ م) از دودمان های دیلمی زیدی مذهب شیعه پس از اسلام است که در بخش مرکزی و غربی و جنوبی ایران و عراق فرمانروایی می کردند و از دیلم در لاهیجان گیلان برخاسته بودند. ایشان از جمله استقلال طلبانی بودند که بعد از سلطه اعراب بر ایران برای برگشت عزت ایران و ایرانی تشکیل دولت و کشور مستقل دادند. نام پدر آل بویه شجاع بود و سه پسر به نام های علی، حسن و احمد داشت که هر سه از جملهٔ سر دمداران تشکیل دولت و کشور آل بویه بودند و هر یک به سویی لشکر کشیدند. احمد نیز به عراق و بغداد حمله و خلیفهٔ عباسی را سرنگون کرد ،همزمانی این مقدمات و انقلابات و تشکیل دول ایرانی برابر بود با بی لیاقتی و بی کفایتی خلافت عباسیان که همین امر باعث فروپاشی این سلسهٔ عرب شد .البته قبل از هنگامه هایی مبنی بر تشکیل دول ایرانی داخل پهنهٔ ایران ،شورش ها و استقلال خواهانی چون ابومسلم خراسانی یا بابک سردار آذربایجانی بود که هیچ یک به تشکیل دولت و کشور نینجامید. از آنجا که آل بویه مذهب شیعه داشتند، می شود این سلسله را از آغازگران و مبدیان تبلیغ و تحکیم مذهب شیعه در ایران حساب کرد. از دستاوردهای احمد آل بویه که بنا به امر خلیفه وقت عباسی معزه دوله گفته می شد، می توان انتشار علنی عقاید شیعه و نوسازی عتبات و عالیات، امر به تعطیل بودن روز دهم محرم و سوگواری راحت و آشکار علویان و نظام دهی به امور شیعیان، اذان دادن به روش علویان در محل هایی که آمار علویان زیاد بود و روشن فکری در مورد دین، علم، هنر و پیشرفت جامعه از جملهٔ دستاوردهایی بود که تا آن زمان هنوز رخ نداده بود. برادران دیگر احمد نیز مانند او دلیر، بی باک و با سیاست بودند و در هیچ لشکرکشی و بعد از آن وحشی گری صورت نپذیرفت و تمام جنگ آن ها داخل میدان جنگ تمام میشد و همین مردانگی و مسلک آن ها زبانزد بود. آل بویه تا مدتی برای بدست آمدن اوضاع مملکت داری به ظاهر تحت فرمان خلیفه عباسی بودند و خود خلیفه عباسی نیز از آن ها بسیار هراس داشت.نبو
مهم ترین منبع دربارهٔ اوایل حکومت آل بویه، «تجارب» ابن مسکویه است. برای دوران میانی آل بویه، به «ذیل کتاب تجارب الامم» ابوشجاع محمد روذراوری و «تاریخ حلال الصابع» حلال بن محسن صابع و برای دوران آخر آل بویه باید به سراغ «منتظم» ابن الجوزی و ابن اثیر رفت.
اطلاعات بیشتری می شود از «رسائل» عبدالعزیز بن یوسف شیرازی (وزیر عضدالدوله)، «المختصر من رسائل ابی اسحاق السابع» ابو اسحاق ابراهیم بن حلال صابع و «رسائل الصاحب بن عباد» ابولقاسم اسماعیل صاحب بن عباد (وزیر معیدالدوله) جمع آوری کرد.
منابع اولیه دیگر شامل ابن بلخی، ابوبکر محمد بن یحیی صولی، اخبار الراضی بالله ولمتقی بالله او تاریخ الدول العباسیه من سنات ۳۳۲ الی ۳۳۳، «نشوار المحاضره» ابو علی محسن تنوخی، «دیوان المعید فی الدین»، «السیرت المعیدیه» است.
عکس آل بویه
اسدالله آل بویه (۱۲۸۷ دیلمان گیلان - ۱۳۸۱) ریاضیدان، سیاستمدار، روزنامه نگار و ادیب ایرانی بود. او در کابینه رزم آرا مدتی معاونت فرهنگ و زمانی کفیل وزارت فرهنگ بود. وی مشاغل اداری متعددی از قبیل ریاست کل کارگزینی وزارت دارایی، مدیریت کل دبیرخانه دانشگاه تهران، معاونت وزارت فرهنگ، عضویت در شورای عالی فرهنگ، عضویت در شورای عالی دانشگاه و شورای عالی معادن را به عهده داشته است. او مؤلف کتابهای درسی هندسه بود. او از بنیانگذاران ترجمه اصطلاحات ریاضی به فارسی بود. به جای نصف الزاویه واژه نیمساز و به جای قائم الزاویه، مثلث راست گوشه را پیشنهاد کرد.
حساب های هندسی برای دانشجویان دورهٔ لیسانس و فوق لیسانس
رسالهٔ هماهنگی برای یگانگی
مجموعه ترانه های بویه
مجموعه شعر دیوان بویه
هندسه برای سال های اول تا چهارم دبیرستان
هندسه برای سال های پنجم و ششم دبیرستان
هندسه ترسیمی و رقومی برای سال ششم دبیرستان
هندسه های گوناگون برای دانشجویان فوق لیسانس
اسدالله آل بویه در سن شش سالگی روانهٔ مکتب شد و مدت دو سال به خواندن و نوشتن پرداخت. سپس قدم به دبستان نهاد و در مدرسهٔ خیام سیاهکل چهار کلاس ابتدایی را در دو سال و کلاس پنجم و ششم را در یک سال به انجام رساند، از آن پس به رشت عزیمت کرد و در دبیرستان شماره یک آن شهر به تحصیل پرداخت. با به پایان رساندن سال اول و دوم متوسطه، رهسپار تهران شد و در دبیرستان دارالفنون ادامه تحصیل داد. او پس از آنکه در سال ۱۳۰۷ دیپلم خود را از آن دبیرستان اخذ نمود، از سوی وزارت فرهنگ جزو اولین گروه محصلین ایرانی برای ادامه تحصیل به فرانسه اعزام شد و پس از تکمیل زبان در «لیسه تورنون» فرانسه، در دانشکده نانسی به تحصیل در رشتهٔ ریاضیات و محاسبات و انتگرال و مکانیک استدلالی و هندسه عالی پرداخت و به اخذ مدرک لیسانس نائل گردید. آل بویه تحصیلات خود را در دانشگاه سوربن پاریس ادامه داد، تا آنکه موفق به اخذ درجهٔ دکترای ریاضی گردید. استاد او الی کارتان بود.
دکتر آل بویه پس از به پایان بردن تحصیلات خود در خارج از کشور، به ایران بازگشت و از سال ۱۳۱۴ با رتبهٔ یک دانشیاری، در دانشگاه به تدریس اشتغال ورزید و تا رتبه ده استادی پیش رفت. او از نخستین مدرسین دانشگاهی در ایران است. وی در طول خدمات آموزشی خود در دانشکده علوم دانشسرای عالی، دانشکده فنی، دانشکده صنعتی (وزارت صنایع)، دانشکده نیروی هوایی و دبیرستان نظام وزارت جنگ در رشتهٔ تخصصی خود، تدریس کرد.
در سال های دهه ۲۰ تا ۳۰ و بعد از سقوط رضا شاه سعی کرد به عنوان نماینده وارد مجلس شود که البته موفق نشد و روزنامه را انتشار داد که «سازمان» بود که پس از دوازده شماره توقیف شد و بعد از کودتای ۲۸ مرداد دکتر وعده ای از دوستان همفکرش آل بویه «حزب میلیون» را تأسیس کردند که بساط آن پس از زمانی نه چندان دراز به دستور شاه و در زمان حکومت هژیر برچیده شد. سپس حزب آهنگ ما را تشکیل دادند که پس از یکسال در زمان حکومت سپهبد زاهدی منحل شد.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

آل بویه در دانشنامه آزاد پارسی

آلِ بُویه
آلِ بُویه
آلِ بُویه
(یا: دَیْلَمیان؛ دَیالمه) سلسلۀ مقتدر و شیعی مذهب ایرانی (حک: ۳۲۰ـ۴۴۸ق). این سلسله را سه برادر به نام های علی، حسن و احمد تأسیس کردند. آن ها به نام پدر خود ابوشجاع بویه، «آل بویه» نامیده شدند. برادران بویه ماهی گیر بودند و سپاهیگری را در ۳۱۶ق در دستگاه ماکان کاکی آغاز کردند و در لشکر مَرْداویج زیاری جایگاهی مهم یافتند، اما در اندک زمانی روابط ایشان با مرداویج تیره شد. علی، تمامی متصرفات او را تصاحب کرد و برادر خود، احمد، را به فتح بغداد فرستاد. احمد، در ۳۳۴ق، بغداد را تصرف کرد و، المستکفی بالله، خلیفه عباسی، به علی لقب «عِمادُالدّوله»، به حسن لقب «رُکنُ الدّوله» و به احمد لقب «مُعزُالدّوله» داد. احمد، خلیفه را خلع و المُطیعُ الله را به جای او نشاند. از این پس، مقرر شد در خطبه ها نام آن ها برده و سکه نیز به نامشان ضرب شود. در این زمان، حکومت فارس در دست علی عمادالدوله، عراق عرب و خوزستان و کرمان در دست احمد معزالدوله و ری و همدان و اصفهان و توابع آن در دست حسن رکن الدوله بود. با مرگ عمادالدوله در ۳۳۸ق، عَضُدالدّولۀ دیلمی به جانشینی وی رسید. مُعزُالدّوله نیز در ۳۵۶ق درگذشت. با درگذشت رُکْنُ الدّوله در ۳۶۶ق اتحاد ممالک دیالمه از هم گسیخت و به سه قسمت عمده تقسیم شد: ۱. دیالمۀ فارس، در اختیار عَضُدالدّوله؛ ۲. دیالمۀ عراق، خوزستان و کرمان در اختیار عِزُالدّولۀ دیلمی؛ ۳. دیالمۀ ری، همدان و اصفهان، در اختیار مُؤیدالدّولۀ دَیْلمی. البته این تقسیم بندی نتوانست از بروز جنگ های داخلی بین آن ها جلوگیری کند. از میان شاخه های آل بویه، عَضُدالدّوله در فارس مقتدرتر از دیگر شاخه ها حکومت کرد و خود را «شاهنشاه» نامید. او در ۳۶۷ق عِزُالدّوله را در بغداد شکست داد و در ۳۶۹ق با عقب راندن برادران خود از ری بر سراسر ایران سیطره یافت. این قلمرو از عمان تا کرانۀ دریای خزر و از کرمان تا سرحدات شمالی سوریه می رسید که بعدها مُکْران و سیستان نیز بدان ضمیمه شد. با مرگ عَضُدالدّوله در ۳۷۲ق بر سر جانشینی او اختلاف پدید آمد تا این که صاحب بن عَبّاد به پشتیبانی فَخْرالدولۀ دیلمی، برادر عَضُدالدّوله، برخاست و او را به پادشاهی رساند و قلمرو آل بویه به دو بخش ری و بغداد تقسیم شد که هر دو دعوی شاهنشاهی داشتند. بَهاءُالدّولۀ دَیلمی در بغداد واپسین شاهنشاه آل بویه بود که بر سراسر قلمرو آل بویه حکمرانی می کرد و اضمحلال حکمروایی آل بویه تقریباً از اواخر امارت او آغاز شد (۴۰۳ق). جانشینی سلطان الدولۀ دیلمی در شیراز و رقابت او با برادرش، مشرف الدولۀ دیلمی، که در بغداد از حمایت ترکان برخوردار بود، و درگیری جانشینان این دو، ابوکالیجار در فارس و جلال الدولۀ دیلمی در بغداد، موجب دست اندازی سلطان محمود غزنوی در ۴۲۰ق به ری شد. با مرگ جلال الدوله، ابوکالیجار برای مدت کوتاهی وحدت قلمرو آل بویه را بازگرداند اما گسترش قدرت سلجوقیان در شرق فرصت چندانی به آل بویه نداد. آخرین شاهان آل بویه، ملک رحیم در بغداد و منصور فولادْستون در فارس در حالی که سرگرم درگیری های سنتی خود بودند، نواحی شرقی قلمرو خود را از دست دادند. طُغْرل سلجوقی در ۴۴۷ق با ورود به بغداد خلیفه را وادار کرد به نام او خطبه بخواند و با دستگیری ملک رحیم حکومت آل بویۀ بغداد پایان یافت. فولادستون، که پیش از این به سلجوقیان پیوسته بود، در ۴۵۴ق به قتل رسید و بدین ترتیب سلسله آل بویه منقرض شد. آل بویه چندان به گسترش زبان و ادب فارسی دلبستگی نشان نمی دادند، هرچند شاعران نامداری در دربار آل بویه ری می زیستند، اما در میان آنان عضدالدوله، خود مردی ادیب و دانشمند بود و کتابخانۀ بزرگ و معتبری داشت. آل بویه وزیرانِ دانشمندی چون ابن عمید، صاحب ابن عبّاد و ابن سینا داشتند که منزل و محفل آنان، خود مجمع عالمان، فاضلان و ادیبان و دانشمندان بود. آل بویه مراسم عزاداری محرم و جشن عید غدیر را در بین شیعه رواج دادند، اما تعصبی در ترویج این مذهب نداشتند و با پیروان دیگر مذاهب و ادیان به تسامح رفتار می کردند و برخی از وزرا، کاتبان و حتی حاکمان آن ها غیرمسلمان بودند. نیز ← دیالمه

ارتباط محتوایی با آل بویه

آل بویه در جدول کلمات

از سوی مرداویج حاکم ری شد و پس از او به سلطنت رسید و با آل بویه جنگید
وشمگیر

آل بویه را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

رضا ٢٢:٠٨ - ١٣٩٧/٠٥/٢١
Beuye dynasty
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

غزل > cookpit
s.m > Caterpillar
مرتضی بزرگیان > misjudgment
jim potter > set up camp
Mostafa.Z > بزغاله
.. > slowly
حیدر نیک آیین > انتقادی
علی خراسانی > low income

نگارش واژه نو   |   پیشنهادهای امروز

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• آل زیار   • آل بویه و خلفای عباسی   • پایتخت آل بویه   • معماری آل بویه   • نقشه قلمرو آل بویه   • حکومت علویان   • دکتر آل بویه   • آل بویه عاشورا   • معنی آل بویه   • مفهوم آل بویه   • تعریف آل بویه   • معرفی آل بویه   • آل بویه چیست   • آل بویه یعنی چی   • آل بویه یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی آل بویه
کلمه : آل بویه
اشتباه تایپی : Hg f,di
آوا : 'Alebuye
نقش : اسم
عکس آل بویه : در گوگل


آیا معنی آل بویه مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 99% )