انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

95 1096 100 1

اخلاق

/'axlAq/

مترادف اخلاق: خصلت، خلق، خوی، داب، عادت، منش

برابر پارسی: خو، خوی، خوی ها، رفتار، فراخویی، منش، منش شناسی، منش ها

معنی اخلاق در لغت نامه دهخدا

اخلاق. [ اِ ] (ع مص ) کهنه شدن. کهن شدن. || کهنه کردن. (زوزنی ). || کهنه پوشانیدن. (تاج المصادر بیهقی ). جامه ٔ کهنه پوشانیدن. || نسو کردن. (تاج المصادر بیهقی ). || اخلاق دیباجه ؛ اذلال.

اخلاق. [اَ ] (ع اِ) ج ِ خُلق. خویها : بعثت لاتمم مکارم الاخلاق (حدیث )؛ برانگیختند مرا به پیامبری تا کامل کنم مکارم اخلاق را. قرقرخان ، ناحیتی است از کیماک و مردمانش اخلاق خرخیزیان دارند. (حدود العالم ). اگر بیند خان ما را بدین اجابت کند چنانکه از بزرگی نفس و همت بزرگ و سماحت اخلاق وی سزد. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 212). این تلک مردی جلد آمد و اخلاق ستوده نمود. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 415). فیلسوفان هستند که ایشان را طبیبان اخلاق دانند که نهی کنند از کارهای سخت زشت. (تاریخ بیهقی ص 499). هر بخرد... دوستی.... گزیند... و تفحص... اخلاق خویش را بدو مفوض کند. (تاریخ بیهقی ص 570). جالینوس... بیهمتاتر بود در معالجت اخلاق. (تاریخ بیهقی ص 555 چ ادیب ). سلوک کن بر طبق ستوده تر اطوار خود و راه نماینده تر اخلاق خود. (تاریخ بیهقی ص 313). و پسندیده تر افعال و اخلاق مردمان تقوی است. (کلیله و دمنه ). و نه او بر عادت و اخلاق ایشان وقوف دارد. (کلیله و دمنه ). گفت [ دمنه ] اگر قربتی یابم و اخلاق او را بشناسم خدمت او را باخلاص و مناصحت پیش گیرم. (کلیله و دمنه ). یعنی چون وجوه تجارب معلوم گشت اول در تهذیب اخلاق خویش باید کوشید. (کلیله و دمنه ).
- اخلاق سیئه ؛ اخلاق نکوهیده و ناپسندیده.
|| ج ِ خَلَق ، بمعنی خوی. طبع.مروت. دین. || (ص ، اِ) ج ِ خَلَق ، بمعنی کهن. (مؤید الفضلاء). جامه های کهنه.
- ثوب اخلاق ؛ جامه ٔ تمام کهنه.
|| ج ِ خَلِق ، بمعنی خوشخوی. (مؤید الفضلاء) (ربنجنی ). خوش خلق. خوش خرام.

اخلاق. [ اَ ] (ع اِ) (علم الَ....) دانش بد و نیک خویها. یکی از سه بخش فلسفه ٔ عملیه ، و آن تدبیر انسان است نفس خود را یا یک تن خاص را. مؤلف کشاف اصطلاحات الفنون آرد: علم اخلاق عبارتست از علم معاشرت با خلق و آن از اقسام حکمت عملیه است و آنرا تهذیب اخلاق و حکمت خلقیه نیز نامند - انتهی. و حاج خلیفه آورده است : و هو قسم من الحکمة العملیة قال ابن صدرالدین فی الفوائد الخاقانیة و هو علم بالفضائل و کیفیة اقتنائها لتتحلی النفس بها وبالرذائل و کیفیة توقیها لتتخلی عنها فموضوعه الاخلاق و الملکات و النفس الناطقة من حیث الاتصاف بها و هیهنا شبهةٌ قویة و هی ان الفائدة فی هذاالعلم انما تتحقق اذا کانت الاخلاق قابلة للتبدیل والتغییر و الظاهر خلافه کما یدل علیه قوله علیه الصلاة والسلام الناس معادن کمعادن الذهب والفضة خیارکم فی الجاهلیة خیارکم فی الاسلام و روی عنه علیه الصلاة والسلام ایضاً اذا سمعتم بجبل زال عن مکانه فصدقوا و اذا سمعتم برجل زال عن خلقه فلاتصدقوا فانه سیعود الی ما جبل علیه و قوله عز و جل «الا ابلیس کان من الجن ففسق عن امر ربه » ناظر الیه ایضاً و ایضاً الاخلاق تابعة للمزاج والمزاج غیرقابل للتبدیل بحیث یخرج عن غرضه و ایضا السیرة تقابل الصورة و هی لاتتغیر والجواب ان الخلق ملکة یصدر بها عن النفس افعال بسهولة من غیر فکر و رویة والملکة کیفیة راسخة فی النفس لاتزول بسرعة و هی قسمان احدهما طبیعیة والآخر عادیة. اما الاولی ، فهی ان یکون مزاج الشخص فی اصل الفطرة مستعداً الکیفیة خاصة کامنة فیه بحیث یتکیف بها بادنی سبب کالمزاج الحار الیابس بالقیاس الی الغضب و الحار الرطب بالقیاس الی الشهوة والبارد الرطب بالنسبة الی النسیان والبارد الیابس بالنسبة الی البلادة. و اما العادیة، فهی ان یزاول فی الابتداء فعلا باختیاره و بتکرره و التمرن علیه تصیر ملکة حتی یصدر عنه الفعل بسهولة من غیر رویة. ففائدة هذاالعلم بالقیاس الی الاولی ابراز ما کان کامنا فی النفس و بالقیاس الی الثانیة تحصیلها و الی هذا یشیر ما روی عن النبی صلی اﷲ تعالی علیه و سلم بعثت لاتمم مکارم الاخلاق و لهذا قیل ان الشریعة المصطفویة قدقضت الوطر عن اقسام الحکمة العملیة علی اکمل وجه و اتم تفصیل - انتهی. (کشف الظنون ). و رجوع به نفایس الفنون تألیف محمدبن محمود آملی فن اول (علم تهذیب اخلاق ) از مقاله ٔ اولی از قسم دویم در علوم اوایل شود.

معنی اخلاق به فارسی

اخلاق
خویها، جمع خلق
کهنه شدن
[morality] [روان شناسی] نظامی از باورها یا مجموعه ای از ارزش های مربوط به منش درست که براساس آن رفتاری قابل قبول یا غیرقابل قبول ارزیابی می شود
[information ethics, ethics of information, info-ethic] [رایانه و فنّاوری اطلاعات، علوم کتابداری و اطلاع رسانی] شاخه ای از علم اخلاق که به بررسی روابط میان تولید و نحوۀ اشاعه و استفاده از اطلاعات می پردازد
[environmental ethics] [مهندسی منابع طبیعی- محیط زیست و جنگل] اصولی که تعهدات زیست محیطی انسان از آن نشئت می گیرد
در اصطلاح احکام نجوم تضاد دو کوکب
( صفت ) نیکخوی خوشخوی .
خوش خو خوش خلق
خوش اخلاق . نیکخو .

معنی اخلاق در فرهنگ معین

اخلاق
( اَ) [ ع . ] (اِ.) جِ خُلق ، خوی ها.

معنی اخلاق در فرهنگ فارسی عمید

اخلاق
۱. = خُلق
۲. هنجارهای موردقبول جامعه که نشان دهندۀ درستی یا نادرستی رفتار اشخاص است.
۳. خلق وخو، رفتار.
۴. رفتار خوب: آدم اخلاق دار.
دارای اخلاق نیک.

اخلاق در دانشنامه اسلامی

اخلاق
اخلاق، جمع خلق به معنای خصلت های نفسانی انسان اعم از فضائل و رذائل است.از آن به مناسبت در باب های امر به معروف و نهی از منکر، تجارت، نکاح، طلاق و خلع آمده است.
اخلاق از دو بعد حائز اهمیّت و در خور بررسی است: نخست، شناسایی ماهیت خوی ها و خصلت های نیک و زشت و دیگر، ابراز و بروز دادن آن ها در ارتباط با دیگران. موضوع اول در علم اخلاق بحث می شود؛ لیکن محور دوم در فقه مطرح است که موضوع این مقاله می باشد.
اخلاق در روایات
در روایات بسیاری به رعایت اخلاق نیکو، همچون فروتنی، گذشت،مدارا کردن نسبت به دیگران و صلۀ رحم، و پرهیز و دوری گزیدن از رفتارهای ناشایست مانند تکبّر، حسد، بخل و حرص، سفارش شده است.
احکام مربوط به اخلاق
در ذیل به نمونه هایی از مسائل مربوط به اخلاق که در باب های امر به معروف و نهی از منکر، تجارت، نکاح، طلاق و خلع آمده است اشاره می کنیم.
← تأکید بر خوش خلقی مسلمان
...
اخلاق
اخلاق، بخشی از دین که به فضایل و رذایل اعمال انسان می پردازد. اخلاق در اصطلاح به صفات درونی انسان گفته می شود که در او به صورت عادت در آمده است. اخلاق خُلق های خوب و خلق های بد و اخلاق اجتماعی و فردی را شامل می شود. قرآن هدف بعثت پیامبر (ص) را اصلاح اخلاق انسان ها معرفی کرده است. در روایات از مهم ترین صفات نیک اخلاقی، با عنوان مکارم الأخلاق یاد شده است. کتاب های جامع السعادات، معراج السعاده، اخلاق شُبّر و اخلاق ناصری از کتاب های مشهور شیعه در زمینه اخلاق است.
اخلاق در اصطلاح به صفات درونی انسان گفته می شود که در او به صورت عادت در آمده است. این واژه، هم خوی های نیکو و پسندیده مانند جوان مردی و دلیری را شامل می شود و هم خوی های زشت و ناپسند همچون فرومایگی و بزدلی را؛ همچنین اخلاق فردی چون صبر و شجاعت و اخلاق اجتماعی مثل تواضع و ایثار را دربرمی گیرد. اخلاق اسلامی به بخشی از آموزه های دین اسلام گفته می شود که از فضایل و رذایل اعمال انسان سخن می گوید.
دین اسلام برای اخلاق، اهمیت فراوان قائل شده است. قرآن به مفاهیم اخلاقی چون خیر و شرّ، عدل و ظلم، صبر و احسان توجه فراوان داشته و هدف مهم رسالت پیامبر(ص) را اصلاح اخلاق انسان ها بیان کرده است. بر طبق حدیثی از مستدرک الوسائل، پیامبر اسلام(ص) هدف از نبوتش را تکمیل فضایل اخلاقی معرفی کرده است.
اخلاق
نقش برجسته اخلاق در ادیان ابراهیمی آنچنان درخشان است که نه تنها برای دین پژوهان و فیلسوفان اخلاق، که برای همه کسانی که اندک اطلاعی از این ادیان داشته باشند، جای هیچ تردیدی باقی نمی گذارد که از ابراهیم خلیل (ع) تا موسای کلیم (ع) و پیامبران بنی اسرائیل و عیسی روح الله (ع) و، بالاتر از و والاتر از همه، محمد رسول الله (ص)، همه پیام آوران اخلاق و مکرمتهای عالی انسانی بوده، و خود بهترین الگوها و اسوه ها را ارائه داده اند.
اخلاق «جمع خُلق» و در لغت به معنای خوی هاست و در اصطلاح، عبارت است از حالت نفسانی راسخ در نفس که با پیدایش آن حالت، اعمال اخلاقی بدون زحمت و نیاز به تأنّی و تأمّل سر می زند. چنانچه صاحب قاموس قرآن می نویسد: خلق (بر وزن قفل و عنق) بمعنی عادت و طبع و مروّت و دین است چنانکه در قاموس و اقرب گفته «وَ إِنَّکَ لَعَلیٰ خُلُقٍ عَظِیمٍ» حقّا که تو بر خلق عظیمی استواری
علمی که پیرامون صفات نفسانی بحث می کندو نیک و بد و خیر و شر را به انسان تعلیم داده و راه چگونه زیستن را به او می آموزد، «علم اخلاق» نام دارد. موضوع آن، نفس و روح انسان و هدف آن پیراستن نفس از پستی ها، آراستن آن به فضایل و خصلت های اخلاقی، توجه دادن به خودشناسی و در نتیجه، رساندن انسان به کمال و سعادت است.
از این رو، علم اخلاق یکی از ضروری ترین علوم برای انسان است.
امام کاظم علیه السلام فرمود: «الْزَمُ الْعِلْمِ لَکَ مادَلَّکَ عَلی صَلاحِ قَلْبِکَ وَاظْهَرَلَکَ فَسادَهُ؛ لازمترین علم برای تو آن است که تو را به پاکسازی دل (و تهذیب نفس) راهنمایی کرده، فساد آن را برای تو آشکار کند».
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «إِنَّ لِلَّهِ تَعالی مَلَکاً یَنْزِلُ فی کُلِّ لَیْلَةٍ فَیُنادی : یا ابْناءَ الْعِشْرینَ جِدُّوا وَاجْتَهِدُوا؛ خدای متعال را فرشته ای است که هر شب فرود آمده، ندا می دهد: ای جوانان بیست ساله! کوشش کنید و (برای نیل به کمال و سعادت خود) مجاهده نمایید».
آغاز سنین جوانی، بهار به دست آوردن فضیلت های انسانی است.
اخلاق
اخلاق (ترجمه کتاب الأخلاق)، اثر محمدرضا جباران، ترجمه فارسی «کتاب الأخلاق» مرحوم سید عبدالله شبر است.
از جمله عواملی که مترجم را به ترجمه این کتاب واداشته، ارزش اخلاقی و جایگاه معنوی نویسنده است، نه نحوه تألیف و شیوه نگارش و امثال آن. وی در مورد تأثیر این کتاب می گوید: «اثری که این کتاب در خواننده خود باقی می گذارد، بیش از آنکه مرهون خصوصیات کتاب باشد، مدیون ویژگی های روحی و برجستگی های اخلاقی مؤلف است» .
ایشان درباره این ترجمه و شیوه آن، نوشته است: «نوع ترجمه به کارگرفته شده، چیزی است بین ترجمه آزاد و ترجمه تحت اللفظی... در تمام کتاب، سعی بر آن داشتم که ترتیب و عناوین کتاب را بر مبنای اصل قرار دهم، جز بحث صفات رسول(ص) که برای جلوگیری از تکرار، آن را ترتیبی دیگر دادم. بعضی از عبارات کتاب، پس از ترجمه، نیاز به توضیح داشت؛ آنچه را ممکن بود، در پاورقی توضیح دادم، ولی این روش برای توضیح بعضی از عبارات، کافی به نظر نرسید، لذا توضیح را در خلال متن آورده و آن را به وسیله دو پرانتز («»)، از متن، متمایز نمودم؛ البته به جز آیات قرآن که از این قاعده مستثنی هستند» .
در آغاز این ترجمه، تقریظ آیت الله جناتی قرار گرفته است. وی درباره این ترجمه، نوشته: «می توان گفت زبان این ترجمه، برای رساندن مقصود، از متن اصلی گویاتر و تبیین کننده تر است» .
مطالعه کتاب اخلاق در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور
اخلاق جمع خلق یا خلق به معنای سرشت می باشد.
«اخلاق» جمع «خلق» یا «خلق» به معنای سرشت (و به قول راغب، اخلاق، خصلت هایی است که با دیده بصیرت درک می شود). (به گفته برخی، اخلاق، ترازوی رفتار، اعمال و اندیشه های خوب و بد انسان و زمینه ساز وجدان فردی و جمعی است ) و به آن دسته از رذایل و فضایلی گفته می شود که ترک و فعل آن ها به اقتضا و مطابق عقل عملی یا وجدان اخلاقی یا عرف و شرع است. به دیگر سخن، به گونه ای از رفتار فردی یا جمعی گفته می شود که دعوت به آن ها با زبان موعظه است و در تعالی معنوی انسان، نقش اساسی دارد. در ذیل این عنوان، به مباحث کلی بسنده شده است و تفصیل هر کدام از موضوعات اخلاقی در جایگاه خود آورده می شود. در این مدخل از واژه های «تزکیه»، «خیر»، «شر»، «بغی»، «همز»، «ضر»، «طغیان»، «یاس»، «قنط»، «سیئه»، «اکرام»، «قرح»، «ظلوم»، «نمیم»، «معروف»، «غنا»، «اثیم» و... استفاده شده است.
عناوین مرتبط
آسیب شناسی اخلاقی؛ مبانی اخلاق؛ مربیان اخلاق.
نیکان و نیکو کاران، اهل مرتبه عالی ایمان را ابرار گویند که در ذیل به بعضی از اخلاق ابرار اشاره می شود.
۱. صداقت:
«أولـئک الَّذین صَدَقوا».
ابرار که به اصول پنج گانه اعتقادی (مذکور در آیه)، ایمانی راسخ دارند و در موارد شش گانه مذکور (در آیه)انفاق می کنند و بر پا دارندگان نماز و پرداخت کنندگان زکاتند و به پیمان های سه گانه وفا می کنند و در موارد سه گانه صبر( بأساء، ضرّاء، حین البأس)شکیبا و پایدارند، اینان در ایمان خود صادقند، نه کسانی که ایمان را با زبان اظهار می کنند؛ ولی دل هایشان ایمان نیاورده است.
حصر در جمله «أولـئِک الَّذین صَدقوا» تأکیدی بر تعریف و بیان حدّ و بدین معنا است که اگر (برجستگان از)اهل صدق و صداقت را می جویی، آنان همان ابرارند.

پارسایی
۲. پارسایی:
«و أولـئِک هُمُ المتّقونَ».
ابرار که ابعاد اعتقادی دین را باور دارند، از دارایی های خود برای دست گیری از مستمندان بهره می گیرند؛ وظایف عبادی و اجتماعی خویش را انجام می دهند و در نبرد با دشمنانِ دین، استقامت میورزند، تقوا پیشگان حقیقی اند.
حصر در جمله «أولـئِکَ هُم المُتَّقون» بیان گر کمال تقوا است؛ زیرا اگر برّ و صدق به مرحله تمام نرسد، تقوا نیز کامل نخواهد شد.

وفاداری
۳. وفاداری:
«وَالموُفونَ بِعهدِهِمْ إذا عـهَدوا ؛ و وفاداران به پیمان خویش، چون پیمان بندند.»
گرچه وفای به عهد در این آیه مطلق است و هر پیمان و التزام و عقدی را شامل می شود، به قرینه جمله «إذا عـهَدوا» شامل ایمان و التزام به احکام آن نمی شود؛ زیرا التزام به ایمان و لوازم آن، به زمانی خاص مقیّد نیست.

← وفا به نذر
...
بخش اخلاق اجتماعی از مهمترین بخش های اخلاق اسلامی است. انسان چون ضرورتا نیازمند زندگی در اجتماع می باشد و به یاری دیگر انسان ها و یاری رساندن به دیگران وابسته است. آشنایی و رعایت مسائل این قسم از زندگی بسیار لازم به نظر می رسد. با توجه به آیات و روایات و تاملی کوتاه در زندگی اطراف خود به خوبی ملاحظه می کنیم که بسیاری از صفات ناپسند و گناهان از همین اجتماع و ارتباط برمی خیزد و بسیاری از صفات نیکو و ثواب ها و فضیلت ها از همین بخش است.
شاخه ها و زیرشاخه های مباحث اخلاق اجتماعی به صورت زیر می باشد:
(1). اخلاق اسلامی و مبانی نظری آن، علی شیروانی؛ انتشارات دارالفکر.
در بعضی از جوامع بشری، دین و اعتقادات دینی را مقوله ای جدا از زندگی انسان در دنیا گرفته اند و امور دینی را مسائلی شخصی و رابطه فردی انسان با معبود تلقی کرده اند و حال آن که بنابر اندیشه و اعتقاد اسلامی، ایمان به خدا و روز قیامت در زندگی معمولی انسان نقش غیر قابل انکار دارد. اصولاً بر اساس این عقاید، زندگی معنا، مفهوم، هدف، شکل و چارچوب ویژه ای پیدا می کند که تفاوت های اصولی و بنیادی با نوع زندگی انسان هایی دارد که دارای چنین عقیده ای نیستند .
با وجود ایمان به معاد ، زندگی هدف دار می شود و همه اعمال و رفتار انسان مومن به معاد به سوی تامین معاد، جهت می یابد. در حالی که انسان غیر مومن به معاد، هدفی را برای مجموعه زندگی خود نمی یابد و زندگی برای او هدف دار، جهت دار و معنی دار نیست. او برای رفتار خود چارچوبی نمی شناسد، هر گونه خواست و اراده کرد و دوست داشت عمل می کند یا حتی رفتار خود را مطابق دلخواه بدون احساس محدودیت، تغییر می دهد. قرآن در این باره می فرماید: «بَلْ یُرِیدُ الْإِنسَانُ لِیَفْجُرَ أَمَامَهُ یَسْأَلُ أَیَّانَ یَوْمُ الْقِیَامَهِ».
بلکه انسان می خواهد در پیش روی خود، راه را باز کند (مانعی برای آن چه می خواهد انجام دهد نبیند) از این رو نسبت به قیامت اظهار تردید کرده و می پرسد قیامت کی خواهد بود؟!

← نگاه مومن به معاد به زندگی دنیا
اعتقاد به معاد در زندگی، آثار و نتایج فراوانی را پدید می آورد. از جمله، شکل گرفتن فعالیت های اقتصادی انسان در چارچوب احکام شریعت است. مومن به معاد می داند از هر درآمدی از او پرسیده می شود که از چه راهی بدست آمده و در چه راهی مصرف گردیده است. پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ فرمود: «لا یزول قدم عبد یوم القیامه حتّی یسأل عن اربع... و عن ماله مما اکتسبه و فیما أنفقه».
بنده در روز قیامت، قدم از قدم بر نمی دارد تا از چهار چیز مورد سوال واقع شود... و از مالش که آن را از چه راهی بدست آورده و در چه راهی خرج نموده است.
و تجاوز و تصرف در مال دیگران پایان می پذیرد،زیرا کیفر الهی را به دنبال دارد. بویژه دست درازی به مال یتیمان موقوف می گردد چون هر که مال یتیمی را بخورد آتشی فرو خورده است و به دوزخ افکنده خواهد شد، چنان که امام صادق ـ علیه السلام ـ می فرماید: «اگر کسی به اندازه دو درهم (که بسیار ناچیز است) از مال یتیم را غصب کند، مجازات او آتش است».

← تاثیر اعتقاد به معاد در بازار تجارت
قرآن مجید با صراحت، انکار مبدأ و معاد را مایه کشته شدن عواطف انسانی می شمرد تا آن جا که منکران معاد در برابر افراد یتیم، سنگدل می شوند و از آنان دستگیری نمی کنند: «أَرَأَیْتَ الَّذِی یُکذِّبُ بِالدِّینِ (۱) فَذَلِک الَّذِی یَدُعُّ الْیَتِیمَ (۲) وَلَا یَحُضُّ عَلَی طَعَامِ الْمِسْکینِ؛ آیا کسی که روز جزا را پیوسته انکار می کند دیدی؟ او همان کسی است که یتیم را با خشونت می راند و (دیگران را) به اطعام مسکین تشویق نمی کند!».

عامل اصلی هدف دار کننده اعمال انسان
...
اخلاق از دیدگاه قرآن و عترت
«اخلاق از دیدگاه قرآن و عترت» اثر مرتضی فرید تنکابنی و محمد صادق سجادی، گردآوری آیات و روایات پیرامون اخلاق و مؤلفه های آن می باشد که به زبان فارسی نوشته شده است.
این اثر، یکی از کتاب هایی است که از منابع اصیل و صحیح جمع آوری گردیده و یکی از مفیدترین کتاب هایی است که درباره اخلاق اسلامی و تربیت و تزکیه و تهذیب نفس تألیف شده است.
کتاب با مقدمه نویسنده در اشاره ای کوتاه به مباحث آغاز شده است.
متن کتاب تحت عناوین مختلف، با اسلوب و اصطلاحات دینی در دو بخش، اخلاق از متن قرآن کریم و اخلاق از کلمات رسول اکرم(ص) و ائمه هدی(ع) تدوین شده است.
بخش اول از قرآن مجید با ترجمه فارسی و شرح از استاد مهدی الهی قمشه ای و بخش دوم، برگزیده ای است از کتاب تحف العقول که با ترجمه ای ساده و روان ارائه شده است.
نشست ها و آموزش های گفتاری، لازم است، تا استاد و شاگرد رو در روی یکدیگر قرار گرفته و با فرصت و آسانی، مقصود خود را بیان دارند. اینجاست که درس های گفتاری اخلاق، ضرورت یافته و سخن از ویژگی های آداب شاگردی اخلاق آن مطرح می شود. از این روی، در پرتو معارف اسلامی و بهره مندی از تجربه پاکان راه طی کرده، به تبیین برخی از آنها پرداخته و بقدر توان در بررسی آن می کوشیم. باشد که این برترین امتیاز حوزه های علمیه (تهذیب اخلاق و نظام تحصیلی) هرچه باشکوه تر و شایسته تر، رسالت خودسازی را به انجام رساند و مدخل پرواز ملکوتی را به روی سالکان حقیقت و معنویت بگشاید. فروتنی و انعطاف پذیری، آمادگی روحی، عزم و اراده توانا و حفظ احترام و قداست درس و استاد از آداب شاگردی اخلاق است.
حالت انقیاد و پذیرش در برابر علم و در محضر معلم زینت متعلم است. شرط بهره مندی از دانش و پندهای تربیتی روحی نرم و اندیشه ای رام داشتن است. اگرچه مستعد و تیزهوش باشی اما سزاوار نیست که از کمال خود لاف زنی و خود را در سایه خیال بافی هایت مسخ سازی. سرکشی از پذیرش حق و کناره گیری از فروتنی در برابر پند، تو را از استعداد و ذکاوت ذاتیت نیز محروم می سازد.امام علی (علیه السّلام) می فرماید: «مَنْ اَعْرَضَ عَنْ نَصِیحَةِ النَّاصِحِ اُحْرِقَ بِمَکِیدَةِ الْکَاشِحِ؛
تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، غررالحکم و دررالکلم، ج۱، ص۶۳۱.    
راهنما و استاد اخلاق یقیناً عامل اصلی در کمال نیست بلکه این شاگرد است که باید قابلیت استعداد و آمادگی روحی داشته باشد بنابراین اگرانسانی فاقد آمادگی های لازم باشد امیدی به راهنمایی او نبوده و از تربیت و ارشاد اثری نمی پذیرد.بقول شیخ سعدی: چون بود اصل گوهری قابل• • • • تربیت را دراواثر باشد؛ هیچ صیقل نکو نداند کرد• • • • آهنی را که بدگهر باشد؛ سگ بدریای هفتگانه مشوی• • • • که چو تر شد پلیدتر باشد.
سعدی، مصلح بن عبدالله، کلیات سعدی، چاپ فروغی، ص۱۵۳.
از ویژگی هایی که برای درس اخلاق بر شمردیم تاثیرگذاری و داعیه سازی بود اما باید توجه داشت که تنها عامل موفقیت داعیه ساز بودن درس نیست بلکه این عزم و اراده شاگرد است که تاثیر و انگیزه پدید آمده را به انجام می رساند و بدان تحقق می بخشد. براساس اصل اثرپذیری انسان، کسانی که از پندهای اخلاقی وارشادی انگیزه می گیرند کم نیستند اما آنان که توفیق عمل پیدا کرده و به مقصد می رسند اندکند. این اراده مصمم است که انگیزه و دریافت را به تحقق می رساند. ناکامی و واماندگی بسیاری از سالکان راه تربیت، ضعف و سستی در عزم ها بوده است که در برابر موانع و دشواری ها به زانو آمده و بریده اند. درس مطلوب و استاد شایسته به تنهائی کارساز نیست شاگرد باید از عزم و اراده ای توانا برخوردار باشد و قدرت به کارگیری پیام ها را داشته باشد والا امید به کامیابی و موفقیت آن نمی رود. قرآن ناکامی حضرت آدم (علیه السّلام) را در ضعف اراده و نداشتن عزم می داند: «ولقد عهدنا الی آدم من قبل فنسی و لم نجد له عزما؛
طه/سوره۲۰، آیه۱۱۵.    
...
ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق، اثر عبدالله بن محمد بن ابی بکر قلانسی نسفی (اوایل قرن ششم هجری) است که آن را دکتر عارف نوشاهی (متولد پاکستان، 1334ش)، تصحیح و با افزودن مقدمه و تعلیقاتی عالمانه منتشر کرده است.
در این اثر، مسائل اخلاق دینی و عرفانی با استفاده از آیات، روایات، سخنان مشایخ، اشعار و... به صورت موعظه ای، توضیح داده شده است.
کتاب حاضر، از مقدمه مصحح و مقدمه مؤلف و متن اصلی (شامل 32 فصل) تشکیل شده است.
زبان و ادبیات این اثر، برای نسل امروز چندان رسا و شیوا نیست هرچند با قدری دقت و زحمت مفهوم می شود.
روش نویسنده در این اثر، نقلی و موعظه ای است.
اصول موضوعه اخلاق عبارت است از قوه شهویه، غضبیه، نطقیه فکریه که تمامی اعمال و افعال صادره از انسان به این سه باز می گردد.
اخلاق آدمی (هر چندکه از نظر عدد بسیار است، ولی منشا همه خلق های وی) سه نیروی عمومی است که در آدمی وجود دارد و این قوای سه گانه است که نفس را برمی انگیزد، تا در صدد به دست آوردن و تهیه علوم عملی شود، علومی که تمامی افعال نوع بشر به آن علوم منتهی می شود و بدان مستند می گردد. و این قوای سه گانه عبارت است از قوه شهویه، غضبیه، نطقیه فکریه که همان طور که گفته شد تمامی اعمال و افعال صادره از انسان، یا از قبیل افعالی است که به منظور جلب منفعت انجام می شود، مانند خوردن و نوشیدن، و پوشیدن و امثال آن و یا از قبیل افعالی است که به منظور دفع ضرر انجام می شود، مانند دفاع آدمی از جان و عرض و مالش، و امثال آن، که مبدا صدور آن ها قوه غضبیه است، همچنان که مبدا صدور دسته اول قوه شهویه است.و یا از قبیل افعالی است که ناشی از تصور و تصدیق فکری است، مانند برهان چیدن و استدلال درست کردن که این گونه افعال ذهنی ناشی از قوه نطقیه فکریه است.
رعایت اعتدال
و از آنجائی که ذات آدمی معجونی می ماند که از این قوای سه گانه ترکیب شده باشد و این قوا با اتحادشان یک وحدت ترکیبی درست کرده اند که افعال مخصوصی از آن ها صادر می شود، افعالی که در هیچ حیوان دیگری نیست، و نیز افعال مخصوصی که آدمی را به سعادت مخصوص به خودش می رساند، سعادتی که بخاطر رسیدن به آن این معجون درست شده.لذا بر این نوع موجود واجب است که نگذارد هیچ یک از این قوای سه گانه راه افراط و یا تفریط را برود و از حد وسط به این سو یا آن سو، بطرف زیادی و یا کمی منحرف گردد، چون اگر یکی از آن ها از حد وسط به یک سو تجاوز کند معجون آدمی خاصیت خود را از دست می دهد، دیگر مرکب و معجون، آن مرکب و معجون نیست و در نتیجه به آن غایت که بخاطر آن ترکیب یافته، یعنی به سعادت نوع نمی رسد.
← اعتدال در قوه شهویه
و در صورتیکه قوه عفت و شجاعت و حکمت هر سه در کسی جمع شود، ملکه چهارمی در او پیدا می شود که خاصیت و مزاجی دارد، غیر خاصیت آن سه قوه و آن مزاجی که از ترکیب سه قوه عفت و شجاعت و حکمت بدست می آید، عبارت است از عدالت.و عدالت آن است که حق هر قوه ای را به او بدهی و هر قوه ای را در جای خودش مصرف کنی که دو طرف افراط و تفریط عدالت عبارت می شود از ظلم و انظلام، از ستمگری و ستم کشی.این بود اصول اخلاق فاضله یعنی عفت و شجاعت و حکمت و عدالت که هر یک از آن ها فروعی دارد که از آن ناشی می شود، و بعد از تحلیل به آن سر در می آورد و نسبتش به آن اصول نسبت نوع است به جنس، مانند جود، سخا، قناعت، شکر، صبر، شهامت، جرات، حیاء، غیرت، خیرخواهی، نصیحت، کرامت و تواضع و غیره که همه فروع اخلاق فاضله است که در کتب اخلاق ضبط شده.
راه کسب فضائل و رهایی از رذائل
...
یکی از اهداف اصلی بعثت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم تزکیه نفوس و پرورش فضائل اخلاقی در جامعه می باشد.
یکی از اهداف اصلی بعثت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلّم تزکیه نفوس و تربیت انسان ها و پرورش اخلاق حسنه بوده است؛ حتی می توان گفت تلاوت آیات الهی و تعلیم کتاب و حکمت، مقدمه ای است برای مساله تزکیه نفوس و تربیت انسان ها؛ همان چیزی که هدف اصلی علم اخلاق را تشکیل می دهد.
← تقدم تزکیه بر تعلیم
این مساله در احادیثی که از شخص پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلّم و همچنین از سایر پیشوایان معصوم علیهم السّلام رسیده است با اهمیت فوق العاده ای تعقیب شدهاست. ۱- در حدیث معروفی پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلّم فرمود: «انما بعثت لاتمم مکارم الاخلاق؛ من تنها برای تکمیل فضائل اخلاقی مبعوث شده ام.» و در تعبیر دیگری: «انما بعثت لاتمم حسن الاخلاق» آمده است. و در تعبیر دیگری: «بعثت بمکارم الاخلاق و محاسنها» آمده است. تعبیر به «انما» که به اصطلاح برای حصر است نشان می دهد که تمام اهداف بعثت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم در همین امر یعنی تکامل اخلاقی انسان ها خلاصه می شود. ۲- در حدیث دیگری از امیرمؤمنان علی علیه السّلام می خوانیم که فرمود: «لو کنا لانرجو جنة ولانخشی نارا ولاثوابا ولاعقابا لکان ینبغی لنا ان نطالب بمکارم الاخلاق فانها مما تدل علی سبیل النجاح؛ اگر ما امید و ایمانی به بهشت و ترس و وحشتی از دوزخ، و انتظار ثواب و عقابی نمی داشتیم، شایسته بود به سراغ فضائل اخلاقی برویم، چرا که آنها راهنمای نجات و پیروزی و موفقیت هستند.» این حدیث بخوبی نشان می دهد که فضائل اخلاقی نه تنها سبب نجات در قیامت است بلکه زندگی دنیا نیز بدون آن سامان نمی یابد! ۳- در حدیث دیگری از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلّم آمده است که فرمود: «جعل الله سبحانه مکارم الاخلاق صلة بینه وبین عباده فحسب احدکم ان یتمسک بخلق متصل بالله؛ خداوند سبحان فضائل اخلاقی را وسیله ارتباط میان خودش و بندگانش قرار داده، همین بس که هر یک از شما دست به اخلاقی بزند که او را به خدا مربوط سازد.»
بزرگ ترین معلم اخلاق
به تعبیر دیگر، خداوند بزرگترین معلم اخلاق و مربی نفوس انسانی و منبع تمام فضائل است، و قرب و نزدیکی به خدا جز از طریق تخلق به اخلاق الهی امکان پذیر نیست! بنابراین، هر فضیلت اخلاقی رابطه ای میان انسان و خدا ایجاد می کند و او را گام به گام به ذات مقدسش نزدیک تر می سازد.
الگوهای اخلاقی
...
بهتان، واژه ای قرآنی و حدیثی با مفهوم اخلاقی می باشد.
این واژه از ماده «بهت» به معنای متحیّرساختن و شدن، عاجز و ناتوان شدن، و در لغت به معانیِ کذب، دروغ بستن و افترا زدن است. بهتان در اصطلاح قرآن ، حدیث و اخلاق به دروغ نسبت دادن گناه یا خطا به دیگری است.
دلیل اطلاق بهتان بر افترا و دروغ
بنابر منابع لغت و تفسیر ، بهتان از آن رو بر افترا و دروغ بستن اطلاق می شود که چنین کاری شنونده یا فرد مورد افترا را مبهوت و متحیّر می سازد. برخی منابع مزبور، مراد از بهتان را صرفاً افترا و کذبی می دانند که موجب بهت و حیرت شود.
واژه بهتان در قرآن
واژه «بهتان» در قرآن کریم شش بار آمده است. همچنانکه نراقی متذکّر شده، مفهوم قرآنیِ بهتان در آیه ۱۱۲ سوره نساء بیان شده، که در آن انتساب خطا و گناهان خود به فرد بی گناه بهتان تلقّی شده است.
تفاسیر درباره بهتان در قرآن
...


اخلاق در دانشنامه ویکی پدیا

اخلاق
علم اخلاق شاخه ای از علوم انسانی است که موضوع آن شناخت مصادیق ارزش ها و بیانگر راه های کسب فضائل و ترک رذائل اخلاقی است. در فلسفه اخلاق، دربارهٔ خوب یا بد بودن یک امر دیدگاه های مختلفی وجود دارد. مثلاً در یک دیدگاه، تنها در صورتی یک امر خوب است که نتیجه(ها) یی دلخواه به همراه داشته باشد(نتیجه گرایی/پیامدگرایی/غایت گروی) اما دیدگاهی دیگر، بدون رد نتیجه های دلخواه، خوب بودن یک امر را ذاتی می داند (وظیفه گرایی). مسئله اخلاق با توجه به جایگاه علمی آن در معارف دینی، همواره مورد توجه علمای دین بوده است. همچنین هر مکتبی داعیه دار مباحث اخلاقی هست و در این باره سخنی به میان می آورد چرا که اخلاق ریشه در فطرت انسان دارد و همه آن را دوست دارند. برخی از ادیان گرایش دوم در اخلاق را پذیرفته و ادعا می نمایند. در اخلاق دین مدار این نتیجه ها ممکن است در جهان دیگر که فرا مادی است نیز اتفاق بیافتند اما در اخلاق غیر دینی، رخداد نتیجه های دلخواه برای مثلاً جامعهٔ انسانی، تنها در جهان مادی مد نظر است. در این اخلاق ریز الگوهای اخلاقی و این که چه اموری نتیجه هایی دلخواه برای جامعهٔ انسانی دارند، ممکن است با اجماع روانشناسان و جامعه شناسان برجسته تعیین شود نه لزوماً متولیان دین.
مجموعه قوانین کردار و ارزش هایی که در یک جامعه به عنوان هنجار شناخته می شود.
تئوری اهداف غایی کردار انسان
اهداف و نتیجه گیری عملی یک داستان
دکترین خوشبختی انسان ها و روش های رسیدن به این هدف
مجموعه خاصی از قوانین رفتاری
اخلاقیات در دو زمینه به کار می روند، یکم: تشخیص فردی (خوب از بد) و دوم: روش های رفتاری که گاه به عنوان «عرف رفتاری» نهادینه شده در یک گروه فرهنگی، مذهبی، اجتماعی یا فلسفی شناخته می شود. اخلاقیات فردی با اهداف درست یا غلط، انگیزه ها یا اعمال تعریف و تشخیص داده می شوند؛ اهدافی که آموخته شده اند، ایجاد شده اند یا از طرف اشخاصی که در گروه هستند، توسعه یافته اند.
در زبان فرانسه واژه اخلاقیات به معنای آداب و رسوم نیز به کار می رود. تعریف فرهنگ لاروس (le Petit Larousse) از اخلاقیات به شرح زیر است:
Morale به لاتین (mores, mœurs):
اخلاق می تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد.
اخلاق
فلسفه اخلاق
اخلاق اسلامی
اخلاق کاربردی
اتیک یا اخلاق (بیشتر در فارسی به اخلاق یا اخلاقیات معروف است.) (به انگلیسی: Ethics, Demonstrated in Geometrical Order) (به لاتین: Ethica, ordine geometrico demonstrata)، نام کتابی است فلسفی که توسط اسپینوزا، فیلسوف برجستهٔ اهل هلند نوشته شده است. سبک این کتاب به روش اقلیدسی است که توسط محسن جهانگیری ترجمه شده است. این کتاب ،کتاب محبوب فلسفی بسیاری از نوابغ بعدی شامل انشتین، هگل، لکان و.. بود. این کتاب یکی از آثار مشهور فلسفی جهان است.
فهرست آثار ادبی مشهور
فریدریش نیچه، اخلاق را به اخلاق ارباب و برده (انگلیسی: Master–slave morality) تقسیم می کند. تمرکز بر این تقسیم بندی به ویژه در نخستین گفتار تبارشناسی اخلاق بیشتر نمود می یابد. نیچه بر این باور است که اخلاق بر دو قسم است: اخلاق ارباب و اخلاق برده. اخلاق برده در پندار نیچه، بر پایهٔ فروتنی، مهربانی، دلسوزی و رقت قلب است، حال آنکه ارزش های اخلاق ارباب، نجابت، قدرت، اصالت، تفاخر و غرور هستند. اخلاق اربابی با مکیال راستی و کژی که همان پارسایی و گناهکاری عام هستند سنجیده می گردد و اخلاق بردگی با محک خیر و شر اندازه می شود. از مولفه های اندیشهٔ نیچه، ستایش قدرت است. چنانچه که در تشریح اخلاق نیز اخلاق ارباب را اصیل تر برمی شمرد. آن گونه که از اندیشهٔ نیچه بر می آید برده ها در انحطاط اخلاقی هستند چون معنای خیر را تغییر داده اند. در واقع خیر در اخلاق بردگان اصالت ندارد.
منبع ارباب و برده
ارباب و بردگی   ( master slave ) یا ارباب و برده یک نوع رابطه جنسی است که در آن معمولاً یکی در نقش سرور فاعل و دیگر ی در نقش برده مفعول قرار می گیرد. هر دو نفر شرکت کننده در بازی یا رابطه داوطلبانه و با رضایت و اختیار و با توافق قبلی وارد بازی می شوند. این بازی جنسی در گروهی از دگر جنسگرایان و همجنسگرایان انجام می شود.
معمولاً شرکت کنندگان بر روی یک «کلمه یا جمله امن» مثل رحم کنید توافق کرده اند و هرگاه کسی که در نقش برده است این کلمه را بگوید، کل بازی متوقف می شود. این توافق برای جلوگیری از تجاوز به حدود و مانع از آسیب جسمی یا عاطفی به کسی است که در نقش برده است.
ابرمرد, غایت انسان اخلاق مند در اندیشهٔ نیچه است. ابرمرد انسانی است که ضعفی ندارد. نیچه، انسان را میانه ای از حیوان و ابرمرد می نامد. تعریف نیچه از ابرمرد در سلب اخلاق بردگی و وجوب راستی و قدرت در وی است.
اخلاق به عنوان موضوعی مستقل ابتدا در آثار ارسطو مورد توجه قرار گرفت. اخلاق ارسطویی عمدتاً به فضیلت یا داشتن رفتار یا عادات خوب و مناسب می پردازد. هدف دستیابی به فضیلت هم، شاد زیستن است. در واقع، اخلاق همان مطالعه نظام مند نحوه زیست به بهترین صورت است.
اخلاق کانتی
اخلاق نیکوماخوسی
خوی اسلامی اخلاقی است که در چارچوب اسلام است. اخلاق اسلامی سه بخش اصلی دارد:
خوی اسلامی بهداشت اسلامی و احکام اسلام و دیگر چیزهای از این دست را نیز در بر می گیرد.
در کل ویژگی های اخلاقی در اسلام بسیار مهم است، به گونه ای پیامبر اسلام فرمود: «(به عربی: إنّما بُعِثْتُ لأُتَمِّمَ مَكارِم الأخلاق)» یعنی «تنها برای به انجام رساندن خلق و خوی گرامی برانگیخته شده ام».
برای مطالعه صفات خوب و بد در قرآن کریم باید داستان انبیا را مطالعه نمود. برای مطالعه هرفضیلت بایستی ضد آن یعنی رذیلت مربوط را نیز توامان نگریست تا بهتر بتوانیم با محاسن و مفاسد آن ها آشنا شویم. در قرآن کریم از ۲۹ صفت خوب و بد یاد نموده است.
اخلاق در فناوری اطلاعات شاخه ای از علم اخلاق است که بر رابطهٔ بین ایجاد، سازمان دهی، انتشار و استفاده از اطلاعات، استانداردهای اخلاقی و کدهای معنوی حاکم بر ارتباطات انسانی در جامعه تمرکز دارد. این علم، با توجه به مسائل اخلاقی، یک چارچوب دربارهٔ حریم خصوصی اطلاعاتی، عوامل اخلاقی (مثلاً اینکه آیا ممکن است عوامل مصنوعی، اخلاقی باشند)، مسائل محیطی جدید (مخصوصا اینکه عوامل باید در حوزهٔ اطلاعات چگونه رفتار کنند)، مشکلات ناشی از چرخهٔ عمر داده ها (ایجاد، جمع آوری، ثبت، توزیع، پردازش و...) مخصوصاً مالکیت و کپی رایت، تقسیم دیجیتالی و حقوق دیجیتالی، در نظر می گیرد. در واقع می توان گفت اخلاق در فناوری اطلاعات به زمینه های اخلاقیات کامپیوتر و فلسفهٔ اطلاعات مربوط می شود.
اخلاق سایبری (فضای مجازی)
اخلاق در رسانه
اخلاق در بیوگرافی
اخلاق در اطلاعات کسب وکار
اخلاق در حوزه رایانه و فناوری اطلاعات
هویت اخلاق و اخلاق مجازی
اخلاق علمی در فناوری رسانه
فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی
مسائل اخلاقی در فناوری اطلاعات
معماها راجع به عمر اطلاعات در جامعه ای که «جامعهٔ اطلاعاتی» نام دارد روز به روز مهم تر می شود. انتقال و سواد اطلاعاتی از نگرانی های اساسی در ایجاد یک بنیان اخلاقی است که روش های بی طرفانه، منصفانه و مسئولانه را ترویج می کند. اخلاق در فناوری اطلاعات به طور گسترده ای مسائل مربوط به مالکیت، دسترسی، حریم خصوصی، امنیت و اجتماع را بررسی می کند. فناوری اطلاعات بر مسائل رایج مانند محفاظت از کپی رایت، آزادی فکری، مسئولیت، حریم خصوصی و امنیت اثر می گذارد. حل کردن بسیاری از این مسائل به دلیل تنش های اساسی بین فلسفه های اخلاقی غرب (بر مبنای قوانین، دمکراسی، حقوق فردی و آزادی های شخصی) و فرهنگ های سنتی شرق (بر مبنای روابط، سلسله مراتب، مسئولیت های اشتراکی و هماهنگی اجتماعی) سخت یا غیرممکن است. جدال چندجانبه بین گوگل و جمهوری خلق چین بعضی از این تنش های اساسی را منعکس می کند.
کدهای حرفه ای مبنایی برای تصمیم گیری های اخلاقی و به کارگیری راه حل های اخلاقی برای موقعیت هایی که با مواد اطلاعاتی و استفاده از چیزی که تعهد یک سازمان را برای مسئولیت در مقابل خدمات اطلاعاتی منعکس می کند، پیشنهاد می دهد. تکامل قالب ها و نیازهای اطلاعاتی مستلزم تجدیدنظر مداوم در مورد اصول اخلاقی و چگونگی به کارگیری این کدها است. ملاحظات مربوط به اخلاق در فناوری اطلاعات بر «تصمیم گیری های شخصی، کارهای حرفه ای و سیاست های عمومی» اثرگذارند؛ بنابراین، تحلیل های اخلاقی باید چارچوبی برای توجه به «بسیاری زمینه های گوناگون» (ibid) ارائه دهد. با توجه به اینکه چگونه اطلاعات توزیع می شود. در اصلی ترین بررسی نظیر به نظیر، مجلات علمی در مورد اخلاق در فناوری اطلاعات، مجلهٔ انجمن سیستم های اطلاعاتی هستند، شاخص انتشار انجمن سیستم های اطلاعاتی و اخلاقیات و فناوری اطلاعات، منتشرشده توسط Springer.
حوزهٔ اخلاق در فناوری اطلاعات پیشینه ای کوتاه اما مترقی دارد که در ۲۰ سال اخیر در ایالات متحده به رسمیت شناخته شده است. ریشه های این زمینه در کتاب داری است، اگرچه اکنون با توجه به مسائل اخلاقی در دیگر قلمروها شامل علوم کامپیوتری، اینترنت، رسانه ها، روزنامه نگاری، سیستم های مدیریت اطلاعات و کسب وکار نیز توسعه یافته است. شواهدی مبنی بر کار علمی در این موضوع در دههٔ ۱۹۸۰ قابل ردیابی است، وقتی مقاله ای توسط Barbara J.Kostrewski و Charles Oppenheim تألیف و در روزنامهٔ علوم اطلاعات منتشر شد، که در مورد مسائل مربوط به زمینه های محرمانگی، سوگیری های اطلاعات و کنترل کیفیت بحث می کرد. محقق دیگری نیز به نام Robert Hauptman مطالب زیادی در مورد اخلاق در فناوری اطلاعات در حوزهٔ کتابخانه نوشته است و روزنامهٔ اخلاق در فناوری اطلاعات را در سال ۱۹۹۲ تأسیس کرد.
اخلاق پرستاری (به انگلیسی: Nursing ethics) شاخه ای از اخلاق کاربردی بوده و به مجموعه رفتارها و کردارهای انسانی و حرفه ای مورد انتظار از یک پرستار در انجام وظایف پرستاری گفته می شود. این رفتارها و کردارها باید به صورت ویژگی های فردی در برقراری ارتباط با بیمار، بستگان و همراهان بیمار، همکاران، محیط کار، جامعه، حکومت، و دیگر موارد نمود پیدا کند.
در سال ۱۹۸۵، مجتمع کالج های پرستاری آمریکا پروژه ای در رابطه با شناسایی ارزش های ضروری جهت کار پرستاری تهیه نمود که شامل هفت سری ارزش: زیبایی شناسی، نوع دوستی، برابری، آزادی، منزلت انسانی، عدالت و حقیقت بود.
از آن جا که تصمیم پرستاران بر مردم تأثیر می گذارد بنابراین پرستاران توانایی نفع و زیان رساندن به بیمار را دارا می باشند. نمونه ای از آن، زیان رسانیدن به بیمار مبتلا به ایدز بر اثر کوتاهی در فرایند یادگیری توسط پرستار در حین مراجعه بیمار است که با ارزش های پرستاری مطابقت نخواهد داشت.
ساختار کلی:
این آیین نامه که در سال ۱۳۹۰ توسط شورای سیاستگذاری، دفتر پرستاری و بورد پرستاری وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، و با همکاری دانشگاه علوم پزشکی تهران، مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی، سازمان نظام پرستاری ایران، فرهنگستان علوم پزشکی، و جمعی از اشخاص حقیقی تدوین شده است به عنوان آیین نامه اخلاق پرستاری در جامعه پرستاری ایران کاربرد دارد. اجزای این آیین نامه عبارتند از:
اخلاق پروتستانی و روح سرمایه داری (به طور خلاصه: اخلاق پروتستانی) نوشتهٔ ماکس وبر یکی از مهم ترین متن های کلاسیک جامعه شناسی است. این اثر ابتدا به صورت یک مقالهٔ دو قسمتی در آرشیو علوم اجتماعی و سیاست اجتماعی (به آلمانی: Archiv für Sozialwissenschaft und Sozialpolitik) که وبر از سردبیرانش بود منتشر شد و بلافاصله بحث های زیادی را در محافل آکادمیک برانگیخت. انجمن بین المللی جامعه شناختی (به انگلیسی: International Sociological Association) این کتاب را مهم ترین اثر قرن بیستم دانسته است.
اقتصاد و اجتماع
شکل کنونی کتاب حاصل مجموعه ای است که پارسونز در ۱۹۳۰ به چاپ رساند. وی با اجازهٔ ماریان وبر (همسر ماکس وبر) مجموع مقالهٔ دوقسمتی وبر که در سال های ۱۹۰۴ و ۱۹۰۵ چاپ شده بود را به همراه مقدمهٔ ۱۹۲۰ او بر جلد اول جامعه شناسی دین در قالب کتابی به انگلیسی ترجمه و چاپ کرد. از زمان انتشار اخلاق پروتستانی و روح سرمایه داری، واکاوی نقش باورهای دینی در تکوین روابط اجتماعی به یکی از مسائل مهم در جامعه شناسی کلان بدل شده است.
در این کتاب وبر نوشته است که سرمایه داری در شمال اروپا هنگامی ظهور کرد که اخلاق پروتستانی و به طور خاص کالوینیسم، گروه های انبوهی از مردم را برای درگیر شدن با کار در جهانی عرفی، توسعه بنگاههای خودشان و پرداختن به تجارت و تجمیع ثروت برای سرمایه گذاری برانگیخت. به عبارت دیگر اخلاق پروتستانی کار، نیروی مهمی در پشت کنش جمعی برنامه ریزی نشده و هماهنگ نشده ای بود که توسعه سرمایه داری را تحت تأثیر خود قرار داد.
عمدتاً ادیان، نگرشی مثبت به حیات دنیوی و جمع آوری اموال ندارند. اما وبر در این کتاب، و تا حدودی در پاسخ به مارکس و تحلیل ماتریالیسم تاریخی او نشان می دهد که اخلاق پروتستانی، مبتنی بر خوانشی خاص از الهیات پروتستان شاخه کالونیسم، سعادت اخروی و آن جهانی را در رستگاری این جهانی می بیند. در اصل وبر تأکید دارد که ثروتمند شدن در این دنیا می تواند نشانگر فیض و رحمت الهی به فرد مؤمن و نشانه ای از رستگاری اخروی او باشد.
اخلاق پزشکی (به انگلیسی: Medical ethics) سیستمی از اصول و قواعد اخلاقی است که ارزش ها و قضاوت ها را در حوزه پزشکی بکار می گیرد. به عنوان یک رشته علمی، اخلاق پزشکی کاربردهای عملی خودش را در موقعیت های بالینی هم زمان با کار روی تاریخ، فلسفه، الهیات و جامعه شناسی در برمی گیرد.
آزمایش های مربوط به امراض پوستی آلبرت کلیگمن
درمان خواب عمیق
محاکمه پزشکان
هنریتا لاکس
آزمایش ها پرتوتابی انسان
جس جلسینگر(jess gelsinger)
موراز دانشگاه کالیفرنیا
برداشتن بخش هایی از بدن با جراحی جهت تلاش برای بهبود و اصلاح سلامت ذهنی
آزمایش ها پزشکی بر روی آمریکایی های سیاه پوست
آزمایش میلگرم
کمیسیون انرژی اتمی ایالات متحده آمریکا
تزریقات پلوتونیوم
آزمایش زندان استنفورد
آزمایش سیفلیس تاسکیگی
مدرسه دولتی ویلوبروک
مؤسسه تحقیقات بیمارستان کودکان گرین برگ
از نظر تاریخی، اخلاق پزشکی جهان غرب دستورالعملهایی در خصوص تعهد پزشکان در طول تاریخ و در دوران باستان، از جمله سوگندنامه بقراط و آموزش ها و تعالیم مسیحیت و یهودیت را دنبال کند. اولین اصول اخلاق پزشکی فرمول کومیتیس آرشیاتوروم در قرن پنجم و در سلطنت اُستروژوتیس شاه تئودوریس به چاپ رسیده است. در قرون وسطی و اوایل عصر جدید، این حوزه مدیون پزشک مسلمان اسحاق بن علی رهاوی (نویسنده کتاب اعمال و رفتار یک پزشک؛ اولین کتاب اختصاصی اخلاق پزشکی) و محمدبن زکریای رازی (در غرب به رازی شهرت یافته) همین طور اندیشمندان یهود از قبیل موسی بن میمون، متفکرین کلیسای کاتولیک، مانند تامس آکویناس و تحلیل های مورد گرایانه از الهیات اخلاقی کاتولیک، بوده است. این سنت فکری در اخلاق پزشکی کاتولیک، اسلامی و یهود ادامه پیدا کرده است. در قرن های ۱۸و ۱۹ اخلاق پزشکی به عنوان یک گفتمان خودآگاهانه تر پدیدار شد. در انگلستان توماس پرسیوال که یک پزشک و محقق بود، اولین کد اخلاق پزشکی مدرن را تهیه کرد. او در سال ۱۷۹۴ رسالهٔ حاوی کد را تنظیم کرد و در سال ۱۸۰۳ یک نسخه اصلاح شده و تعمیم یافته از آن را به نگارش درآورد، که در این نسخه اصطلاحات و عبارات "اصول اخلاق پزشکی " و "فقه پزشکی " را مطرح نمود. با این حال افرادی هستند و این برداشت را دارند که راهکارهای توماس پرسیوال که مرتبط با مشاوره های پزشکی هستند، بشدت حافظ شهرت پزشکان خانواده بنظر می رسند. جفری برلنت یکی از چنین منتقدانی است. در سال ۱۸۱۵ قانون داروسازان و داروفروشان توسط مجلس انگلستان تأیید و تصویب شد. این قانون دوره کارآموزی اجباری و تعیین صلاحیت رسمی را برای داروسازان تحت مجوز انجمن داروسازان تعیین کرده است. این مرحله آغاز مقررات حرفه پزشکی در کشور انگلستان بوده است. در سال ۱۸۴۷ انجمن پزشکی آمریکا اولین کد اخلاقی آن را پذیرفت و بخش عمده ای از آن را بر اساس فعالیت ها و تحقیقات پرسیوال پایه گذاری کرد. در شرایطی که رویکرد سکولار عمدتاً از اصول اخلاق پزشکی کاتولیک وام گرفته است، در قرن بیستم یک نگاه متمایز لیبرال پروتستانی، توسط اندیشمندانی مثل جوزف فلچر مطرح شده است. اکثر مباحث مربوط به اصول اخلاق پزشکی در دهه ۱۹۶۰و۱۹۷۰ بر اساس نظریه های آزادی خواهانه و عدالت گرایانه، تغییر و تحول چشمگیر و عمده ای پیدا کردند و به طور عمده ای به شکل اصول اخلاق زیستی تغییر شکل یافتند.
موارد معروف و مشهور اخلاق پزشکی عبارتند از:
از دهه ۱۹۷۰، تأثیر روبه رشد اصول اخلاقی درحوزه پزشکی معاصر را می توان در افزایش میزان بررسی سازمانی به منظور ارزیابی آزمایش ها صورت گرفته بر روی انسان ها، تأسیس و راه اندازی کمیته های اصول اخلاقی بیمارستانی، بسط و گسترش نقش اخلاق گرایان بالینی و گنجاندن و یکپارچه سازی اصول اخلاقی در قالب دروس دوران تحصیل مدارس پزشکی مشاهده کرد.
اخلاق پژوهش در برگیرنده اصول و قواعد اخلاقی اساسی و زیربنایی برای انواعی از موضوعات از جمله پژوهش های علمی است.
http://en.wikipedia.org/wiki/Research_ethics
آفات پژوهش، محمدعلی نجفی، قم، دار التفسیر، قم، شابک:۹۷۸-۹۶۴-۵۳۵-۴۳۷-۲
اخلاق پزوهش شامل طراحی، اجرا و تکمیل تحقیقات از جمله آزمایش ها و بررسی های انسانی، آزمایش های حیوانی، جنبه های مختلفی از موارد سرقت آکادمیک یا ادبی، از جمله سوء عمل و رفتار علمی (مثل کلاه برداری، جعل اطلاعات و دزدی ادبی)، خلاف کاری؛ نظم و قانون مربوط به پژوهش و غیره است. اخلاق پژوهش به عنوان یک مفهوم در حوزه تحقیقات پزشکی بسیار گسترش یافته است. توافق نامه مهم و اصلی در اینجا بیانیه هلسینکی سال ۱۹۷۴ است. کد نورمبرگ یک توافق نامه قدیمی است اما در عین حال هنوز هم دارای نکات مهم زیادی است. تحقیق در حوزه علوم اجتماعی یک مجموعه متفاوت از مقوله ها را نسبت به موارد ارائه شده در تحقیقات پزشکی ارائه می کند. اقدامات مهم پژوهش های آکادمیک بر پایه و اساس اعتماد انجام شده است. محققان مطمئن هستند که نتایج گزارش شده توسط دیگران معتبر و درستند. جامعه مطمئن است که نتایج تحقیقات منعکس کننده تلاشی صادقانه توسط دانشمندان و دیگر محققان برای شرح وتوصیف درست، بدون سوگیری، تعصب و بی طرفانه از جهان پیرامون است. اما این اعتماد تنها به این شرط ادامه پیدا می کند که جامعه علمی خودش را وقف شرح و درک و انتقال ارزش ها و معیارهای مربوط به اجرای تحقیقات اخلاقی کند. در مورد انجام تحقیقات لازم است مسائل اخلاقی زیادی به طور جدی در نظر گرفته شوند. لازم است جامعه شناسان در مورد مسئولیت پذیری جهت اطمینان از رضایت و منافع همه افراد درگیر در فرایند تحقیق و مطالعه هوشیار و آگاه باشند. آن ها نباید از اطلاعات کشف و مشخص شده به هیچ عنوان سوء استفاده کنند و باید نسبت به شرکت کنندگان مسئولیت پذیری اخلاقی خاصی را داشته باشند و آن را حفظ کنند. در مورد محافظت از حق و حقوق افراد درگیردر تحقیق و همچنین حساسیتها و حریم خصوصی آن ها وظایفی تعریف شده است. همان طور که در BSA حوزه جامعه شناسی خاطر نشان شده، همه این اصول اخلاقی باید مورد احترام قرار گیرند مگر اینکه دلایل مهم و برجسته دیگری در میان، برای مثال هر نوع فعالیت تروریستی یا غیرقانونی. اخلاق پزشکی در یک بافت و قالب پزشکی توسط مقوله اصول گرایی حاکم شده است، روشی که بخاطر decontextualised بودن مورد انتقاد قرار گرفته است. اخلاق پژوهش در جوامع و گروه های آموزشی گوناگون متفاوت است. هر جامعه و گروهی مجموعه اخلاقیات خاص خودش را داراست.
اخلاق پژوهش در حوزه علم انسان شناسی شکل گرفته است تا از کسانی که تحت بررسی و تحقیق قرار می گیرند و همچنین از محققان در مقابل رویدادهایی که ممکن است نامطمئن و غیرایمن باشند یا تا حدودی باعث ایجاد حس ناراحتی در محقق شوند حمایت و محافظت کنند. این یک راهکار فراگیر است که انسان شناسان به طور خاصی در زمان انجام فعالیت های کاری حوزه قوم شناسی از آن استفاده می کنند. شرکت کنندگان در پژوهش که در مصاحبه های فردی یا گروهی شرکت می کنند غالباً به امضای یک فرم رضایت آگاهانه که ماهیت پروژه در آن مطرح و مشخص شده است نیاز دارند. این افراد مطمئنند که در این طرح به صورت گمنام باقی می مانند و از اسامی مستعار برای ایشان استفاده می شود. با این حال فرایند فزاینده ای وجود دارد که نشان می دهد این اقدامات رسمی ناکافی هستند و لزوماً تضمین کننده اخلاقی بودن یک پروژه تحقیقاتی نیستند؛ بنابراین انجام تحقیقات با کمک مردم نباید صرفاً بر پایه درک برجسته و غالب و غیرمنسجم از اصول اخلاقی صورت گیرد، بلکه باید به صورت واکنشی و بازتابی و از طریق گفتگو با شرکت کنندگان به عنوان راهی برای پل زدن بین درک و فهم جهانی و منطقه ای در مورد اخلاق پژوهش مورد مذاکره قرار گیرد.
در کانادا، انواع مختلفی از حوزه های اخلاقی مربوط به تحقیقات وجود دارند که بکارگیری آن ها را برای پروژه های تحقیقاتی تأیید می کنند. رایج ترین سندی که دانشگاه های کانادا از آن تبعیت می کنند بیانیه خط مشی شورای سه جانبه (Tri - Council Policy Statement) است. با این حال، انواع دیگری از اسناد و مدارک وجود دارند که در جهت جنبه های آموزشی مختلف مجهز و آماده بکار شده اند؛ از جمله: زیست شناسی، اقدامات بالینی، بیوتکنیک و حتی تحقیقات سلول های بنیادی. شورای سه جانبه در واقع سه دولت برتر و مافوق هستند که آژانس های موجود در کانادا را پشتیبانی می کنند. اگر گروه یا موسسه ای اقدام به انجام تحقیقات در کانادا کند و از سرمایه های آن استفاده کند، لازم است که پروژه آن ها مورد تأیید شورای سه جانبه قرار گیرد. بعلاوه، مسئولیت اخلاقی محققان این است که مانع از وارد آمدن آسیب به انسان ها یا حیواناتی شوند که در حال مطالعه و بررسی هستند، آن ها همچنین در مقابل علم، عموم جامعه و همچنین نسل دانشجویان آینده مسئولیت مهمی دارند.
پرینکیپیا اتیکا (اصول اخلاق) کتاب نوشته سال ۱۹۰۳ فیلسوف انگلیسی ای. جی. مور است. این اثر، مدت ها به خاطر تأکید روی غیرقابل تعریف بودن "خوب" و توصیف مغالطه طبیعت گرایانه اثری رهگشا در فلسفه اخلاق محسوب می شد. هرچند افرادی چون جفری وارنوک معتقدند این اثر نسبت به خدمات دیگر ای. جی. مور کمتر شایان توجه است.
(انگلیسی) Principia Ethica نسخه متنی.
(انگلیسی) Principia Ethica نسخه صوتی.
بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق (به آلمانی: Grundlegung zur Metaphysik der Sitten) یکی از برجسته ترین آثار ایمانوئل کانت دربارهٔ فلسفه اخلاق است که در سال ۱۷۸۵ منتشر شد. این کتاب را حمید عنایت و علی قیصری به فارسی ترجمه کرده اند.
نقد عقل عملی
تبارشناسی اخلاق (به آلمانی: Zur Genealogie der Moral) (۱۸۸۷) یکی از مهم ترین آثار فریدریش نیچه است. این کتاب مشتمل بر سه رساله است. مضمون اصلی این کتاب خاستگاهاخلاق است. ترجمهٔ تحت اللفظی عنوان کتاب تبارشناسی اخلاق است. استدلال ضمنی این است که مفاهیم اخلاقی ای که ما از سنت مسیحیت به ارث بردیم امروزه منسوخ شده اند. تبارشناسی اخلاق تا اندازه ای حاصل اهتمامی است به قصد سر درآوردن از معانی ضمنی غیاب خدا در گسترهٔ اخلاق.
جامعه شناسی اخلاق شاخه ای از جامعه شناسی است که به بررسی جامعه شناختیِ ماهیت، عوامل و پیامدهای ایده های مردم راجع به خوبی و بدی می پردازد.
Handbook of the Sociology of Morality
Bibliography of Sociology of morality
تکامل اخلاق به پیدایش رفتار اخلاقی انسان ها در جریان تکامل انسان گفته می شود. اخلاق را می توان به صورت سیستمی از اندیشه ها دربارهٔ رفتار خوب و بد تعریف نمود. در زندگی روزمره، اخلاق عموماً در رابطه با رفتار انسان تعریف می شود و غالباً توجه چندانی به رفتارهای اجتماعی سایر موجودات نمی شود. با پیدایش زمینه های مختلف دانش زیست شناسی تکاملی و به ویژه زیست شناسی اجتماعی این بحث مطرح شده است که با وجود اینکه رفتار اجتماعی انسان پیچیده است، پیش زمینه های اخلاق انسان را می توان در رفتار بسیاری دیگر از حیوانات اجتماعی جستجو نمود. توضیح رفتارهای انسان از دیدگاه زیست شناسی اجتماعی هنوز مورد بحث است. دیدگاه سنتی دانشمندان اجتماعی این گونه بوده که اخلاق یک ساختار است، و بنابراین مرتبط با فرهنگ می باشد، هرچند که سایرین عنوان می کنند که دانش اخلاق وجود دارد.
اخلاقیات تکاملی
دانش اخلاق
تکامل انسان
هر چند که به نظر می رسد حیوانات ممکن است رفتار اخلاقی نداشته باشند، تمام حیوانات اجتماعی در طول تکامل مجبور بوده اند که رفتارهای خود را اصلاح یا مقید نمایند تا از منافع زندگی اجتماعی بهره مند شوند. نمونه هایی مشخص از اصلاحات رفتاری را می توان در مورچه ها، زنبورها و موریانه ها مشاهده کرد. اجتماعات مورچه ها ممکن است میلیون ها عضو داشته باشند. ادوارد ویلسون عنوان می کند که تنها عامل بسیار مهمی که باعث موفقیت گروه های مورچه ها شده وجود طبقهٔ اجتماعی کارگران عقیم است. این طبقهٔ اجتماعی از مورچه های ماده تابع و جوابگوی نیازهای مادر خود، ملکه، هستند و برای انجام این وظیفه در طول تکامل عقیم شده اند تا بتوانند مسوولیت بزرگ کردن برادران و خواهران خود را بر عهده بگیرند. وجود این طبقهٔ اجتماعی در این حشرات، رقابت برای جفت گیری را به طور عمده ای محدود می کند و باعث تحکیم همکاری درون جمعیت آن ها می گردد. همکاری بین مورچه ها برای آن ها بسیار حیاتی است، به دلیل اینکه یک مورچهٔ تنها شانس بسیار کمی برای زندگی طولانی و ادامهٔ نسل خود را دارد ولی در چهارچوب زندگی اجتماعی جمعیت های مورچه ها می تواند برای چندین دهه زندگی کنند. در نتیجه، مورچه ها یکی از موفق ترین گونه ها روی این سیاره هستند، که از نظر جرم زیستی با انسان رقابت می کنند.
دلیل اصلی که حیوانات اجتماعی به صورت گروهی زندگی می کنند این است که فرصت زنده ماندن و تولید مثل در قالب زندگی گروهی برای آنان بسیار بیشتر از زندگی فردی است. رفتار اجتماعی پستانداران بیشتر شبیه به انسان هاست. مطالعات امروزی نشان داده اند که پستاندارانی که گروهی زندگی می کنند مانند نخستی سانان و فیل ها رفتارهایی را مانند همدلی و نوع دوستی از خود نشان می دهند که پیش از این تصور می شد صرفاً مربوط به انسان است.
نزدیکترین خویشاوندان زندهٔ انسان ها، شامپانزه ها و بونوبوها می باشند. این موجودات دارای اجداد مشترکی با انسان بین پنج تا شش میلیون سال پیش هستند. از این رو شامپانزه ها و بونوبوها را می توان نزدیکترین نمونه های موجود شبیه به اجداد انسان ها دانست. در حالی که ممکن است نخستی سانان خصوصیات اخلاقی با درک انسانی نداشته باشند ولی آن ها دارای خصوصیات و رفتارهایی هستند که برای تکامل اخلاق انسانی در طول تکامل انسان لازم بوده اند. این خصوصیات شامل هوش بالا، قابلیت ارتباط با استفاده از علائم، درک عرف های اجتماعی و واقف بودن به وجود "خویش" است. فرانس دی وال و باربارا کینگ هر دو عقیده دارند اخلاق انسانی از رشد اجتماع گرایی نخستی سانان شکل گرفته است. بسیاری از حیوانات اجتماعی مانند نخستی سانان، دلفین ها و نهنگ ها رفتارهایی را نشان می دهند که مایکل شرمر آن ها را احساسات پیش-اخلاقی می نامد. این خصوصیات که شامل موارد زیر می شوند بین انسان ها و سایر حیوانات اجتماعی به ویژه کپی های بزرگ مشترک هستند:
دعای مکارم اخلاق از دعاهای رایج شیعیان است. این دعا از دعاهای معروف صحیفه سجادیه است. این دعا، حاوی مضامین بلند تربیتی و عرفانی است و شامل سی قسمت می باشد. مکارم اخلاق یه معنای اخلاق خوب و نیکو می باشد که از انسان سر زده و انسان در مقابل انجام آن کارها مورد ستایش قرار گرفته و ثواب نیز خواهد برد.
حسین انصاریان، دیار عاشقان: تفسیر جامع صحیفه سجادیه، چ۲، تهران: پیام آزادی، ۱۳۷۲ش.
محمد تقی فلسفی، شرح و تفسیر دعای مکارم الاخلاق، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۰.
هر قسمت با درود بر محمد و آل محمد شروع گردیده و با در خواستهایی که هر کدام اخلاق پسندیده می باشد دنبال می گردد و همه آن سی قسمت مضمونشان درخواست توفیق الهی می باشد
روان شناسی اخلاق، یک قلمرو پژوهشی در فلسفه و روان شناسی است. برخی اصطلاح «روان شناسی اخلاق» را نسبتاً بسیار محدود به کار می برند: برای ارجاع به پژوهش پرورش اخلاقی. اما دیگران تمایل به استفاده از این اصطلاح به طور گسترده تر دارند تا شامل هر موضوعی در محل تلاقی اخلاق و روانشناسی و فلسفه ذهن شود. برخی از موضوعات اصلی در این قلمرو عبارتند از: داوری اخلاقی، استدلال اخلاقی، حساسیت اخلاقی، مسئولیت اخلاقی، انگیزه اخلاقی، هویت اخلاقی، عمل اخلاقی، پرورش اخلاقی، تنوع اخلاقی، شخصیت اخلاقی (به ویژه چندانکه به اخلاق شناسی فضیلت گرا مربوط می شود), نوع دوستی، خودخواهی روانی، نیک بختی اخلاقی، پیش بینی اخلاقی، هیجان اخلاقی، پیش بینی عاطفی، اختلاف نظر اخلاقی.
فلسفه اخلاق، شاخه ای است از فلسفه که به استدلال دربارهٔ پرسش های بنیادین اخلاقیات می پردازد. درستی و نادرستی امور، شناخت امور خیر و شر، و بازشناسی فضایل، مسائل بنیادین اخلاق را تشکیل می دهند. پرسش از این مسائل بنیادین، منجر به شکل گیری دو حوزه نظری می شود: فرا اخلاق و اخلاق هنجاری؛ فلسفه اخلاق این دو حوزه را شامل می شود.
افلاطون: از نظر افلاطون فضیلت هر شئ همان چیزی است که آن شئ را قادر می سازد تا وظیفه خاص خود را به خوبی انجام دهد. یعنی این که اگر تمام اجزاء یک نظام برای انجام دادن کار مورد انتظار از آن نظام در حالت متکامل قرار داشته باشند آن نظام، نظامی فضیلتمند است.
ارسطو: ارسطو معتقد است که انسان دارای فضایل عقلی است؛ فضایل عقلی مشتملند بر فضایل نظری و فضایل عملی. انسان ها ممکن است از هیچ یک از این فضایل برخوردار نباشند، ممکن است یکی از این دو را داشته باشند یا این که ممکن است از هر دوی آن ها بهره مند باشند. از نظر ارسطو عقل زمانی به نحو احسن عمل می کند که هر دوی این فضایل را در خود داشته باشد. از منظر معلم اول کمالات و فضایل اخلاقی در ارتباط با بخش غیرعقلانی نفس هستند. این بخش نفس بخشی است مرتبط با برآوردن امیال و خواهش ها. اگر عقل بر این بخش نفس نظارت کند آنچه به دست می آید فضیلت است.
فلسفه اخلاق، یکی از رویکردهای علم اخلاق است و بدون در نظر گرفتن نقش و اهمیت آن، و پیش کشیدن سؤالاتی که این حوزه از فلسفه، مطرح می کند، نمی توان فهم کاملی از اخلاق و اخلاقیات، کسب کرد. نهایتاً فلسفه اخلاق در شرایط بحرانی یا فوری بیش از دیگر علوم انتزاعی به دادمان نخواهد رسید اما مطمئناً اصول و مسائل اخلاقی که توسط فلسفه اخلاق مورد بررسی قرار می گیرند می توانند به صورت پیشینی بسیار از رخدادها را ممکن یا غیرممکن سازند. به این معنا که ساختار شکل گرفته اخلاقی پیرامون ما (به عنوان دستاورد اندیشه و فلسفه اخلاق)، رخ دادن امور را از صافی اخلاقیات حاکم رد می کند و در نتیجه شناخت این محیط اخلاقی به ما در تصمیم گیری های موقعی مان کمک فراوان خواهد رساند.
آدمیان در مرحله ای از تاریخ پدیداری خود رفته رفته برخی چیزها را ارزشمند تصور کردند. تفکر ابتدایی انسان به این صورت وارد مرحله مفهوم سازی شد و مفهوم سازی موجب پدیدار شدن مفهوم خوبی یا خیر در ذهن انسان گشت و این شروع تفکر اخلاقی انسان بود. وقتی کومون های اولیه شکل گرفتند دو مفهوم عمده در ساختار اجتماعی شان مشهود بود؛ یکی از این مفاهیم، مفهوم عرف بود و دیگری مفهوم تابو. عرف مجموعه قواعدی بود که جامعه به صورت سنتی آن را پذیرفته بود و موجبات انتظام اجتماعی را فراهم می آورد؛ زمانی که جوامع به سوی متمدن شدن گام برداشتند و از حالت کومون درآمدند، به مرور مفهوم عرف نیز تبدیل به مفهوم قانون شد. تابو مجموعه ای از رفتارها و گفتارهای ناهنجار اجتماعی بود که از سوی آیین و مذهب قوم ممنوع و نکوهیده بودند؛ مفهوم تابو نیز در سیر تطور جوامع مدنی، به مرور زمان به مفهوم اخلاقیات بدل گشت. پس ازگذار از دوران کومون های اولیه و شکل گیری نخستین جوامع مدنی تشریک مساعی رو به افزایش نهاد و تقسیم کار برآوردن نیازها را آسان کرد. این جریان موجب شد که خواسته ها از نیازها پیشی بگیرند. بالیدن آرمان ها، تکامل هوش بشری و نیز قابلیت تأمل دربارهٔ حیات و عالم موجب شد تا انسان ارزش گذاری نیازها و خواسته های خود را امری جدی و تا حدی حیاتی قلمداد کند. سرانجام آدمیان برای هر چیزی که در آن منفعتی احساس می کردند ارزش قائل می شدند و بدین طریق مفهوم خیر گسترش یافت.
همزمان با پیدایش و گسترش مفهوم خیر در جوامع انسانی مفهوم شر نیز به وجود آمد و گسترش یافت. انسان ها بسته به نوع عملکردشان در چشم یکدیگر به خوب و بد تقسیم شدند. این جریان موجب آن شد که افراد بشر گرایش به شر را تقبیح کنند چرا که با وجود منفعت عمل شر برای فرد شرور، کلیت این عمل به ضرر تمام افراد جامعه تمام می شد و می توانست بنیاد شهروندی را ریشه کن کند. در این راستا بود که معلمین اخلاق ظهور یافتند. آنچه تاکنون گفته شد بنا بر دیدگاه تکاملی در جامعه شناسی غربی است ولی بر خلاف این سیر تکاملی برای پیدایش مفهوم خیر و شر باید چنین گفت: این مفهوم خیر و شر تنها در باب خیر و شر نوعی جریان دارد یعنی خیر و شری که به واسطه آن منافع اجتماعی حفظ یا منهدم می گردد در حالی که به بداهت عقلی مشخص است که برخی از اعمال و رفتار دارای منافع و مضرات اجتماعی نیستند، ولی با این وجود عقل به شر بودن آن حکم می کند به عنوان نمونه فخر فروشی مضرت اجتماعی مستقیمی ندارد ولی عقل به قبح آن حکم می کند. همچنین شرور و موارد اخلاقی وجود دارند که عقل به آن ها دسترسی ندارد، چرا که عقل نظری مدرک کلیات است و عقل عملی نیز در قالب همان کلیات به مصداق یابی می پردازد. با این تفاصیل نیاز به پیامبران از زمان کشف خیر و شر نوعی - اجتماعی نمی باشد، بلکه از آغاز هستی انسان نیاز به پیامبران برای نشان دادن این شرور و خیرها وجود دارد چرا که تنها پیامبران به منبع اصلی دانش یعنی خدا متصل هستند و به تمام جوانب نفس بشری و هستی احاطه دارند و گفته می شود که اولین و مهم ترین معلمین اخلاق پیامبران بودند. دین به مثابه برنامه و روش اخلاقی به واسطه عده ای افراد که خود را مرتبط با خداوند معرفی می کردند به مردمان ارائه شد. آن هم بعد از کشف این خیرها و شرهای اجتماعی. این گفته که پیامبران ابراهیمی مهم ترین این افراد بودند نیز جای بحث دارد. همچنین گفته شده اولین فرامین اخلاقی مدون که انسان را مورد خطاب قرار داد فرامین دهگانه خداوند در سفر پیدایش و سفر تثنیه و نیز احکام دینی و اخلاقی یهود در سفر لاویان بود؛ که این نیز جای تأمل است با توجه به آنچه گفته شد از ضرورت وجود پیامبران از آغاز زمان زندگانی بشر و وجود پیامبران قبل از موسی بدون شک ده فرمان اولین فرمان اخلاقی خداوند نمی باشد چرا که در زمان نوح نیز خط موجود بوده است. از دیدگاه نیچه اولین فردی که اخلاقیات را بیان کرد زرتشت بوده است.
قحطی، فراوانی و اخلاق (انگلیسی: Famine, Affluence, and Morality) مقاله ای است از پیتر سینگر در سال ۱۹۷۱ که در مجلهٔ «فلسفه و امور عام» در سال ۱۹۷۲ به چاپ رسید.
کاوشی در مبانی اخلاق یا جستاری در باب اصول اخلاق یکی از آثار برجسته دیوید هیوم فیلسوف انگلیسی است. مرتضی مردیها و مجید داودی این کتاب را مستقلاً به فارسی ترجمه کرده اند.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

اخلاق در دانشنامه آزاد پارسی

رجوع شود به:اخلاق شناسی

نقل قول های اخلاق

آ - الف - ب - پ - ت - ث - ج - چ - ح - خ - د - ذ - ر - ز - ژ - س - ش - ص - ض - ط - ظ - ع - غ - ف - ق - ک - گ - ل - م - ن - و - هـ - ی
• «اخلاق یک اراده کامل العیار و پسندیده است.» نووالیس بدون منبع
• «انحطاط اخلاقی همیشه پیش آهنگ انقراض تمدن ها بوده است.» حسین کاظم زاده ایرانشهر
• «اقوام روزگار به اخلاق زنده اند// قومی که گشت فاقد اخلاق مردنی است»
• «به هر کس که بخواهد موفق شود می گویم اخلاق نیک را در خود پرورش ده.» البر هودبرد بدون منبع
• «تمام طلاهای روی زمین و زیر زمین به قدر یک فضیلت اخلاقی ارزش ندارد.»
• «تکمیل فضائل اخلاقی اگر یگانه هدف تعلیم و تربیت نباشد لااقل بزرگ ترین هدف آن است.» اوشیا بدون منبع
• «حسن سلوک جزئی از حسن اخلاق است وظیفه ما بلکه به نفع ماست که هم دارای حسن سلوک باشیم وهم حسن اخلاق.» هانتر بدون منبع
• «خط مستقیم نه تنها در هندسه بلکه در اخلاقیات هم کوتاه ترین راه است.» راحل بدون منبع
• «فضیلت اخلاقی برای مردم بیشتر از آب وآتش ارزش دارد. من کسانی را دیده ام که از آب وآتش به خطر افتاده و مرده اند، لیکن هرگز کسی را ندیده ام که به فضائل اخلاقی روی آورده و از آن هلاک شده باشد.»
• «قوت اراده اساس و پایه هر اخلاق عالی و بزرگ است.»
• «کسی که اخلاق ندارد انسان نیست جزو اشیاء است.» شانفور بدون منبع
• «موازین اخلاقی تابع کامل رژیم اقتصادی و اجتماعی بشر است. چه بسا چیزهایی که دیروز برای آنها کف می زدیم ولی امروز از آن اظهار نفرت می کنیم.» فتحی الرملی بدون منبع
• «نگریستم و هیچ یک از جهانیان را نیافتم که برای چیزی تعصّب ورزد جز آنکه آن تعصّب را علّتی بُوَد… پس اگر به ناچار تعصّب ورزیدن باید، در چیزی تعصّب ورزید که شاید: در اخلاق نیک و گزیده و کردارهای پسندیده و کارهای نیکو… به خوبیِ خوی و رفتار، و بردباری به هنگامِ خشمِ بسیار، و آنچه پسندیده است از رفتار و کردار. پس در اخلاق تعصّب ورزید از حمایت کردنِ پناهندگان، و بر سر رساندنِ پیمان و به فضیلت آراسته بودن، و دست بازداشتن از ستمکاری و بزرگ شمردن گناهِ خونریزی و خونخواری، و دادِ مردمان دادن، و خشم را فروخوردن....» نهج البلاغه، کلمات قصار، ۱۹۲ -> علی بن ابی طالب

ارتباط محتوایی با اخلاق

اخلاق در جدول کلمات

اخلاق و رفتار
خوی
اخلاق و روحیات
مشرب
حقوقدان و فیلسوف معروف آلمانی با آثاری چون « اخلاق پروتستانی و روح سرمایه داری »و یهودیت باستان
وبر
خوش اخلاق خودمونی
مهربون
فیلسوف هلندی سده 17 که مجموعه اصول فلسفی او در کتاب علم اخلاق است
(باروخ اسپی نوژا
ادب و اخلاق نیکو
انسانیت

معنی اخلاق به انگلیسی

behavior (اسم)
حرکت ، رفتار ، وضع ، سلوک ، اخلاق ، طرز رفتار ، مشی
deportment (اسم)
رفتار ، وضع ، سلوک ، اخلاق
behaviour (اسم)
سلوک ، اخلاق ، طرز رفتار ، مشی
moral (اسم)
معنی ، پند ، اخلاق ، سیرت ، روحیه
morality (اسم)
اخلاق ، سیرت ، روحیه ، اخلاقیات
comportment (اسم)
رفتار ، اخلاق ، طرز رفتار ، رویه

اخلاق را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

الینا ١٢:٠٦ - ١٣٩٦/٠١/٠١
این واژه عربی است و پارسی آن اینهاست:
نیزات (اوستایی: نیذاتَ)
هَئِم (اوستایی)
پِرایا (سنسکریت: پْرایَ)
آیوژیت (سنسکریت: اَیوچیتیَ)
وَستو (سنسکریت)
|

اشکان ٠٨:٠٤ - ١٣٩٨/٠٢/١٤
واژه ای زشت و بی معنی که عربی هم است و به جای آن می توان از واژه های ایرانی بسیاری بهره برد (زبان فارسی بیش از ۳۰۰ زبان ایرانی پشتیبان دارد که در جهان بی تا است و بسیار می تواند پر بار و پر توان باشد که هست )
بهر روی میتوان از واژه نیکی و بدی بهره برد مثلن گفت نیکی را پاس بدار یا نیکی و بدی چیست؟ یا فلسفه نیکی و بدی، می بینید که این واژه ها بسیار پر معنی اند و روشن ولی واژه اخلاق بی معنی است و گنگ
|

شیما ١٩:٢٢ - ١٣٩٨/٠٧/١٤
خصلت، عادت
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• انواع اخلاق   • اخلاق pdf   • اخلاق چیست   • تعریف اخلاق   • مقاله اخلاق   • علم اخلاق   • اخلاق خوب   • اخلاق عملی   • معنی اخلاق   • مفهوم اخلاق   • معرفی اخلاق   • اخلاق یعنی چی   • اخلاق یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی اخلاق
کلمه : اخلاق
اشتباه تایپی : hoghr
آوا : 'axlAq
نقش : اسم
عکس اخلاق : در گوگل


آیا معنی اخلاق مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 95% )