انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

97 1005 100 1

اصول الفقه

معنی اصول الفقه به فارسی

اصول الفقه
( اسم ) علمی است که بیاری آن طریقه استنباط احکام فرعی از ادله اجمالی دریافته می شود ٠ موضوع آن ادله کلی شرعی است از آن حیث که کیفیت استنباط احکام شرعی از آنهامعلوم میگردد و مبادی آن از کلام و تفسیر و حدیث و بعضی از علوم عقلی ماخوذ است ٠

اصول الفقه در دانشنامه اسلامی

اصول الفقه ممکن است در معانی ذیل به کار رفته و یا عنوان برای کتاب های ذیل باشد: • اصول فقه (علم)، یکی از شاخه های علوم اسلامی • أصول الفقه (حسین حلی)، به زبان عربی، اثر آیة الله شیخ حسین حلی، شرح و تعلیقه بر کتاب «اجود التقریرات» مرحوم نایینی• أصول الفقه (محمدرضا مظفر)، تالیف شیخ محمدرضا مظفر• أصول الفقه (محمدعلی اراکی)، به زبان عربی، اثر آیةالله العظمی اراکی• أصول الفقه المقارن فیما لا نصّ فیه ، اثر آیةالله سبحانی، به زبان عربی• العدة فی اصول الفقه، تالیف شیخ الطائفه، ابو جعفر، محمد بن حسن طوسی (۳۸۵- ۴۶۰ هجری)• الکافی فی اصول الفقه، تألیف آیةالله سیدمحمدسعید طباطبایی حکیم، در دو جلد، به زبان عربی • اصول فقه شیعه (فاضل لنکرانی)، تقریرات درس خارج اصول مرحوم آیة الله العظمی، فاضل لنکرانی، به قلم محمود ملکی اصفهانی و سعید ملکی اصفهانی• اصول فقه مقارن (رضوانی)، اثر علی اصغر رضوانی
...
اصول الفقه، به زبان عربی، اثر آیت الله اراکی است.
کتاب، از دقت و استواری فراوانی بهره مند است. مؤلف، در تمام کتاب کوشیده تا از بحث هایی که صرفاً قیل و قال بوده و هیچ نتیجه عملی بر آنها مترتب نیست، پرهیز نماید. تمام سه جلد این کتاب در زمان حیات مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری نوشته شده است و اکثر مطالبی که از استاد خود نقل می کند از مجلس درس استاد است و لذا گاهی به تفاوت مجلس درس استاد با نوشته های وی اشاره می کند و گاهی می فرماید: قبلاً نظر مبارک در مسئله چنین بوده و اکنون تغییر عقیده داده است و از این جهت کتاب ارزش فراوانی یافته است.
کتاب، در سه جلد تنظیم شده است. مؤلف، بسیار کم به نقل اقوال پرداخته و از این جهت، کاملاً تحت تأثیر مرحوم حاج شیخ عبدالکریم بوده است.
جلد اول کتاب، شامل یک مقدمه و شش مقصد می باشد. مقدمه کتاب از بحث وضع شروع شده و با بحث مشتق پایان می یابد. به نظر مولف، مفهوم مشتق مفهوم واحدِ بسیطی است و دلیل آن تبادر قطعی است، چون وقتی به خود مراجعه می کنیم بالوجدان درمی یابیم مفهومی را که مثلاً از لفظ ضارب و قائم انتزاع می کنیم، مفهوم واحدی است که در آن مفهوم، ذات، وصف و اتصاف مندمج است، نه اینکه سه مفهوم جداگانه به نحو تفصیل باشد، همان طوری که مفهوم انسان، مفهوم واحدی است که در آن، مفاهیم حیوان و ناطق اندراج دارند. مؤلف بعد از دفع وهم در باره مشتق، شروع به مقاصد کتاب می کند که به آنها اشاره می شود:
مقصد اول، در اوامر است: مختار مؤلف آن است که مفاد صیغه امر به انصراف اطلاقی، همان اراده مطلقه است که مسمی به وجوب است.
اصول الفقه، اثر عربی مرحوم محمد رضا مظفر، در عین سادگی و روانی، حاوی نکات بسیار دقیق و از جهت تنظیم و تبویب مطالب، حائز اهمیت است. این کتاب، تا کنون بارها چاپ شده است، امّا طبع کنونی آن را مؤسسه بوستان کتاب، با تحقیق آقای عباس علی زارعی و ویرایش جدید عهده دار شده است.
کتاب، مشتمل بر مقدّمه محقق محترم، مدخل، مقدّمه و چهار مقصد(مقصد اول و دوم و سوم، به ترتیب دارای هفت، دو و نه باب و مقصد چهارم، فاقد باب بندی) است.
مقدّمه محقق محترم که حدود نه صفحه از کتاب را تشکیل می دهد، مشتمل است بر:
علم اصول و تطوّر تاریخی آن؛
زندگی نامه شیخ محمد رضا مظفر؛
« اصول الفقه »، به زبان عربی ، اثر آیة الله شیخ حسین حلی ، شرح و تعلیقه بر کتاب « اجود التقریرات » مرحوم نایینی است که توسط مرحوم خویی تقریر شده است.
مطالب کتاب، در ۱۲ جلد به شکل زیر تنظیم شده است:جلد اول، از «مرتبه علم اصول » تا آخر بحث « تعبدی و توصلی » است؛جلد دوم، از « واجب مطلق و مشروط » تا بحث «تعلق اوامر به طبایع یا افراد» است؛جلد سوم، از «مقدمه واجب» تا آخر بحث «ترتب (از مباحث اوامر)» است؛جلد چهارم، از ابتدای بحث « نواهی » تا بخشی از مبحث « مفهوم شرط » است؛جلد پنجم، از «تعدد شرط و اتحاد جزاء» تا آخر بحث «حمل مطلق بر مقید در مستحبات » است؛جلد ششم، از آغاز مبحث « قطع » تا بحث « حجیت مطلق ظن » است؛جلد هفتم، از آغاز «دلیل انسداد » تا بحث «خروج برخی از اطراف علم اجمالی از محل ابتلا به جهت نبودن قدرت شرعی بر آن» است؛جلد هشتم، از بحث «سخن در مورد ملاقی اطراف علم اجمالی» تا آخر مسئله «آیا کسی که از روی جهالت به حکم و موضوع مرتکب حرام شود، مستحق عقوبت است؟» می باشد؛جلد نهم، از آغاز مبحث « استصحاب » تا «استصحاب احکام عقلی » است؛جلد دهم، از « تنبیه ششم ( استصحاب تعلیقی )» تا آخر «تنبیه چهاردهم (مراد از شک در موضوع اصول و امارات )» است؛جلد یازدهم، از «خاتمة الاستصحاب» تا « حکم متمم و متمم از جهت جریان اصول» است؛جلد دوازدهم، از آغاز مبحث « تعادل و تراجیح » تا پایان بحث «اقسام شهرت و شهرتی که برای ترجیح ، صلاحیت دارد» است
گزارش محتوا
کلیات مطالب مطرح شده، در مجلدات دوازده گانه کتاب، به ترتیب عبارت است از:۱. مباحث مقدماتی (نظیر مرتبه علم اصول ، مبادی تصدیقیه ، موضوع هر علم و...) ، مباحث مربوط به وضع ، مباحث مربوط به معنای حرفی، استعمال لفظ در نوع یا صنف یا مثلش، سخن در باب حقیقت شرعیه ، سخن در باب صحیح و اعم ، اشتراک و ترادف ، استعمال لفظ در بیشتر از یک معنی، مبحث مشتق ، مبحث اوامر و مبحث تعبدی و توصلی.
أصول الفقه ، حسین حلی، ج۱، ص۵.
 ۱. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۱، ص۵.۲. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۲، ص۳.۳. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۳، ص۳.۴. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۴، ص۳.۵. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۵، ص۳.۶. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۶، ص۳.۷. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۷، ص۳.۸. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۸، ص۳.۹. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۹، ص۳.۱۰. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۱۰، ص۱.۱۱. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۱۱، ص۳.۱۲. ↑ أصول الفقه ، حسین حلی، ج۱۲، ص۳.
منبع
...
اصول الفقه، به زبان عربی، اثر آیة الله شیخ حسین حلّی، شرح و تعلیقه بر کتاب اجود التقریرات مرحوم نایینی است که توسط مرحوم خویی تقریر شده است.
مطالب کتاب، در 12 جلد به شکل زیر تنظیم شده است:
جلد اول، از«مرتبه علم اصول» تا آخر بحث«تعبدی و توصلی» است؛
جلد دوم، از«واجب مطلق و مشروط» تا بحث«تعلق اوامر به طبایع یا افراد» است؛
جلد سوم، از«مقدمه واجب» تا آخر بحث«ترتب(از مباحث اوامر)» است؛
آراؤنا فی اصول الفقة تألیف آیت الله سید تقی طباطبایی قمی است. در این اثر سه جلدی کلیه مباحث اصول به صورت نسبتاً اجمالی و روان بیان شده است.
نگارنده چنانچه خودش در مقدمه کتاب می گوید این کتاب را برای اجابت خواست عده ای از شاگردان خود نوشته تا مباحث مهم اصول فقه را با زبانی ساده و به دور از هرگونه پیچیدگی ارایه نماید.
نگارنده کتاب را در یک مقدمه پنج مقصد و یک خاتمه تنظیم کرده است. در مقدمه کلیاتی از علم اصول فقه و الفاظ ارائه کرده و در مقاصد اصول لفظی و عملی و مباحث حجیت را بیان کرده و در خاتمه به بحث درباره چند قاعده اصولی پرداخته است.
نویسنده ابتدا تعریفی از علم اصول فقه و موضوع این علم ارائه کرده و سپس به بحث در مورد وضع و کیفیت وضع معانی حرفی و مرکبات پرداخته و علایم حقیقت و مجاز و معنای حقیقت شرعیه، صحیح و اعم و مشتق را بیان کرده است.
در ادامه به بحث درباره اوامر و دلالت صیغه امر بر فور و تراخی و معنای امر پس از نهی و معنای طلب و اراده در مورد خداوند و دیدگاه های امامیه و اشاعره در این باره و معنای و تعبدی و توصلی و فرق آنها در قصد قربت و عدم آن بیان شده است.
«البحر المحیط فی أصول الفقه» تألیف بدر الدین محمد بن بهادر بن عبدالله زرکشی است که از علمای اهل سنت و دارای مذهب شافعی بوده است. کتاب در شش جلد تنظیم شده و حاوی مباحث مربوط به اصول فقه اهل سنت بر اساس دیدگاه های مذهب شافعی است که در آن دیدگاه های سایر مذاهب اهل سنت نیز منعکس گردیده است.
نگارنده پس از طرح هر مسأله اصولی ابتدا دیدگاه خود را به صورت مختصر بیان و سپس دیدگاه مذاهب مختلف اهل سنت مانند معتزله، اشاعره، حنابله و به ویژه شافعیه را مطرح کرده است. پس از نقل این دیدگاه ها ضابطه کلی در آن مسأله اصولی را از منظر خویش تبیین می نماید.
در جلد اول کتاب ابتدا تاریخچه ای از علم اصول فقه ارائه و اولین تدوین گر این علم معرفی شده است. سپس به تعریف علم اصول فقه و موضوع و مسائل آن پرداخته شده است. در ادامه نویسنده به بحث درباره اقسام دلیل در اصول فقه پرداخته و ادله عقلی و نقلی در اثبات حکم شرعی از نگاه مذاهب مختلف اهل سنت را بیان کرده است. ارائه تعریفی از علم، مراتب آن، اقسام علم، معنای جهل، معنای ظن و اقسام آن، حسن و قبح عقلی و اقسام واجب از دیگر مطالب این بخش از کتاب است.
در بخش پایانی مجلد اول نویسنده به خصوصیات قرآن به عنوان یکی از ادله استنباط احکام شرعی اشاره نموده و ویژگی هایی مانند اعجاز قرآن، ویژگی کلام قرآن، ترجمه قرآن، وجود مجاز در قرآن، محکم و متشابه در قرآن، قرائات مختلف در قرآن و نص و ظهور قرآن را بیان کرده است.
در جلد دوم کتاب، نگارنده به بحث در مورد احکام وضع در الفاظ و قوانین لغوی و ادبی مربوط به آن پرداخته و اقسام وضع و استعمال لفظ در زبان عربی را از دیدگاه لغوی و ادبی مورد ارزیابی قرار داده است. در ادامه به بررسی احکام مشتق و اشتراک لفظی و معنوی پرداخته و وجود حقیقت و مجاز در الفاظ قرآن و سنت و اقسام و احکام آن به ویژه ضرورت استفاده از قرینه در استعمال مجازی را مورد بررسی قرار داده و معانی ادوات و مفردات در الفاظ قرآن و سنت را بیان کرده است.
التبصرة فی أصول الفقه تألیف ابی اسحق ابراهیم بن علی بن یوسف فیروزآبادی شیرازی است که توسط دکتر محمدحسن هیتو مورد شرح و تحقیق قرار گرفته است. در این اثر مباحث مهم اصول فقه و عمدتاً مباحث الفاظ بیان شده است.
کتاب مشتمل بر مقدمه محقق و فصول متعددی است. در این کتاب دیدگاه های کلیه مذاهب اهل سنت به ویژه اشاعره و معتزله در مورد مباحث مطرح شده به صورت مقایسه ای بیان شده و دیدگاه های ائمه مذاهب اربعه منعکس شده و موارد قابل قبول آنها به عنوان دیدگاه نویسنده مطرح شده است.
محقق کتاب در مقدمه اش بر اثر نسخه های مورد استفاده در تحقیق کتاب و نیز شیوه تحقیقی خود را بیان نموده است.
در ابتدای کتاب نگارنده به بحث در مورد اوامر پرداخته و ضمن ارائه تعریفی از امر از نگاه معتزله و اشاعره و مناقشه در تعریف آنها به دلالت صیغه امر بر وجوب و استحباب پرداخته است. در همین راستا نگارنده به آیاتی از قرآن کریم استناد کرده و ادله اشاعره را که در مورد دلالت امر بر وجوب یا ندب قائل به توقف شده اند را نقد نموده است. در ادامه وی به معنای امر بعد از نهی اشاره کرده و قول به دلالت صیغه امر بر اباحه را نقل و نقد می نماید. دلالت داشتن امر بر مره و تکرار و ادله موافقان و مخالفان آن، معنای امر معلق بر شرط، دلالت صیغه امر بر فور و تراخی و دیدگاه های صیرفی و ابوحنیفه در این زمینه را مورد بحث و بررسی قرار داده است.
در بخش بعدی وی به بررسی احکام نواهی پرداخته و ضمن معنای ماده و صیغه نهی دلالت آن بر حرمت و فساد را از نگاه اشاعره و معتزله و همچنین ادله خود مبنی بر دلالت نهی بر حرمت و فساد را بیان کرده است.
«التمهید فی أصول الفقه» تألیف صدرالدین فضل الله، به بحث درباره اصول کلی استنباط در اصول فقه و ادله اربعه برای اثبات حکم شرعی و اختلاف نظر اهل سنت درباره ادله احکام به ویژه در استناد به سنت و تعبیر و تفسیر آنان از سنت پرداخته است.
کتاب مشتمل بر دو قسم است که هر یک از اقسام به ترتیب مشتمل بر سه و چهار فصل است. در انتهای هر یک از فصول قسم دوم نیز خلاصه مطالب آن فصل ارائه شده است.
در این نوشتار ساختار اجتهاد و مصادر تشریع شیعه و اهل سنت به صورت تطبیقی با هم مقایسه شده و نحوه استفاده اهل سنت از قرآن، سنت، اجماع و دلیل عقلی مورد بحث و بررسی قرار گرفته و برخی از ادله فقهی این مذاهب به نقد کشیده شده است.
در ابتدای کتاب به تعریف علم اصول فقه و جایگاه آن در عملیات استنباط فقهی پرداخته شده و سپس قواعد و اصول اساسی فقهی و اصولی برای اجتهاد در بدست آوردن حکم شرعی بیان شده است. در این راستا نگارنده به بحث درباره مباحث الفاظ و دلالت صیغه امر و نهی بر وجوب و حرمت و دلالت داشتن مفاهیمی مانند: مفهوم صفت، شرط، غایت، عدد، لقب و استثناء پرداخته و نسبت بین نصوص شرعی و رابطه بین ادله مختلف لفظی در استخراج حکم شرعی را بررسی نموده است. در همین زمینه نویسنده به تعریف عام و خاص، مطلق و مقید، مجمل و مبین پرداخته و راه های رفع تعارض از نصوص متعارض را بیان کرده است.
در ادامه این مباحث نویسنده به بحث درباره اصول عملیه و نقش آنها در کشف حکم شرعی در صورت نبودن نص قابل اعتماد از طرف شارع پرداخته است و نحوه جریان اصولی مانند برائت، استصحاب، احتیاط و تخییر را بررسی نموده است.
کتابی است در اصول فقه اثر شیخ طوسی، و از اولین کتابهای نوشته شده در این فن است.
مولف این کتاب عالم مشهور شیعه "أبوجعفر محمد بن حسن طوسی" مشهور به "شیخ الطائفه" متوفی 460 ق می باشد. که جایگاه ویژه در تاریخ علوم شیعه بلاخص فقه دارد و صاحب تالیفات فراوان در زمینه های مختلف مانند فقه، اصول، حدیث، تفسیر، کلام و رجال است. بعد از رحلت سید مرتضی علم الهدی، رهبری و پرچمداری شیعه به مدت 24 سال در دست شیخ طوسی بود.
کتاب "العدة فی اصول الفقه" مشهور به "عدة الاصول" دربرگیرنده همه مسائل و مباحث علم اصول است و قبل از عده، کتابی به جامعیت آن نوشته نشده بود. ده ها نظریه اصولی از شیخ طوسی در این کتاب آمده که مختص ایشان است مانند خبر و تعریف علم و مفهوم ظن نزد شیعه و معنای دلالت و عقل و اماره و حسن و قبح و...
شیخ این کتاب را در حیات استادش سید مرتضی نوشته و حتی از کلام شیخ در مقدمه عده چنین استفاده می شود که وی عده را قبل از آن که سید تذکره بنویسد، نوشته است. سید بحرالعلوم، درباره این کتاب گفته است: «هو احسن کتاب صنف فی الاصول».
در عده شیخ به طور بسیار دقیق مسائل فقهی را از مسائل اصولی جدا نموده و فرق بین این دو گونه مسایل را در تعمیم و تخصیص دانسته است؛ به این معنی که مسائل اصولی در همه ابواب فقهی کاربرد دارد، برخلاف دلیل فقهی که مخصوص یک باب است.
به دلیل قوت آراء شیخ طوسی و مقام والایی که در نزد شیعیان داشت، قرن ها نظرات اصولی وی باقی بود و شیعیان از آن بهره می بردند تا این که برخی از این نظرات از سوی بزرگانی همچون "علامه حلی" مورد نقد قرار گرفت. ولی این کتاب به عنوان یک کتاب مرجع در میان کتب اصولی باقی ماند و بعضی از علمای علم اصول بر آن شرح نوشته و به توضیح مسائل غامض آن پرداختند.


اصول الفقه در دانشنامه آزاد پارسی

کتابی به عربی، در علم اصول فقه امامیه، تألیف محمدرضا مظفر. کتابی درسی در حوزه های علمیۀ امامیه است که در ۲ مجلد با نثری روان برای طلاب مبتدی تدوین شده است تا پس از معالم الاصول آنان را برای درک مطالب دشوار کفایة الاصول آماده کند. به نظریه های اصولیان معاصر نیز در این اثر توجه شده است. اصول الفقه به چاپ رسیده است (نجف، ۱۳۷۸ق).

اصول الفقه را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد شما درباره معنی اصول الفقه



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• اصول فقه ۱   • اصول فقه چیست   • جزوه اصول فقه   • معنی اصول   • کتاب اصول فقه   • تحقیق در مورد اصول فقه   • تعریف علم اصول   • دانلود کتاب اصول فقه   • معنی اصول الفقه   • مفهوم اصول الفقه   • تعریف اصول الفقه   • معرفی اصول الفقه   • اصول الفقه چیست   • اصول الفقه یعنی چی   • اصول الفقه یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی اصول الفقه
کلمه : اصول الفقه
اشتباه تایپی : hw,g hgtri
عکس اصول الفقه : در گوگل


آیا معنی اصول الفقه مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 97% )