برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
99 1149 100 1

برهان

/borhAn/

مترادف برهان: بینه، حجت، دلیل، فرنود

برابر پارسی: فرنود، آوند، پَروَهان، نخش

معنی اسم برهان

اسم: برهان
نوع: پسرانه
ریشه اسم: عربی
معنی: (تلفظ: borhān) (عربی) دلیل، حجت، حجت روشن، دلیل قاطع، از واژه های قرآنی، (در اعلام) نام پادشاهی از طبقات سلاطین اسلام - دلیل، حجت

معنی برهان در لغت نامه دهخدا

برهان. [ ب َ ] (اِ) خوشحالی و شعف. (ناظم الاطباء).

برهان. [ ب ُ ] (ع مص ) اقامت کردن حجت. (از ناظم الاطباء). بَرْهَنة. رجوع به برهنة شود.

برهان. [ ب ُ ] (ع اِ) حجت و بیان واضح. (منتهی الارب ). حجت روشن. (دهار). حجت. (اقرب الموارد). دلیل قاطع، و فرق در میان برهان و دلیل آنست که دلیل عام است و برهان خاص. (غیاث ) (آنندراج ). ج ، بَراهین. (منتهی الارب ) (اقرب الموارد) : یا أیها الناس قد جأکم برهان من ربکم و أنزلنا الیکم نوراًمبیناً. (قرآن 4 / 174)؛ ای مردم حجتی از پروردگارتان شما را آمد و نوری آشکار و پیدا برای شما فرستادیم. و من یدع مع اﷲ اًلهاً آخر لا برهان له به فانما حسابه عند ربه. (قرآن 117/23)؛ و هر کس با اﷲ خدای دیگری را بخواند که او را حجتی نیست ، پس حساب او نزد پروردگارش است. فذانک برهانان من ربک اًلی فرعون و مَلَئه... (قرآن 32/28)؛ پس آن دو، دو برهانند از خدای تو برای فرعون و جماعتش. قل هاتوا برهانکم اًن کنتم صادقین. (قرآن 111/2، 64/27)؛ بگو اگر راستگو هستید دلیل و حجت خود را بیاورید. و رجوع به سوره ٔ 21 (الانبیاء) آیه ٔ 24 و سوره ٔ 28 (القصص ) آیه ٔ 75 و سوره ٔ 12 (یوسف ) آیه ٔ 24 از قرآن کریم شود :
چو برهان ببینم بدو بگروم
وگر بیهده باشد آن نشنوم.
دقیقی.
خدایگانا برهان حق بدست تو بود
اگرچه باطل یک چند چیره شد نهمار.
ابوحنیفه ٔ اسکافی (از تاریخ بیهقی ).
به برهان صورت چرا بگروی
همی پند دین گستران نشنوی ؟
فردوسی.
چنان دان که برهان نیاید بکار
ندارد کسی این سخن استوار.
فردوسی.
به رادی و به سخا و به مردی و به هنر
همه جهان را دعویست مر ترا برهان.
فرخی.
آنچه تا این غایت براندم و آنچه خواهم راند برهان روشن با خویشتن دارم. (تاریخ بیهقی ص 103).
که باشد کاین همه برهان ببیند
نگوید از یقین اﷲاکبر.
ناصرخسرو.
چون و چرا ز حجت او یابد
برهان ز کل عالم و از اجزا.
ناصرخسرو.
از حق تو بِه ْ نگفته برهانی
بر باطل خویش ثابت و قره. ...

معنی برهان به فارسی

برهان
حجت، دلیل، قاطع، براهین جمع
( اسم ) ۱- دلیل حجت . ۲- قیاسی است مرکب از مقدمات یقینی تا نتیجه دهد مقدم. دیگری را که یقینی بود نه ظنی چنانکه گویند : هر انسان حیوان است و هر حیوان جسم است پس نتیج. یقینی بدست آید که هر انسان جسم باشد . جمع : براهین . یا برهان قاطع . ۱- دلیل قطعی حجت متقن . ۲- ( اسم ) یا برهان مسیح . زنده گردانیدن مرده و شفا دادن بیمار .
دهی است از دهستان آختاچی بخش حومه شهرستان مهاباد .
استدل دلیل آوردن .
لقب عمر بن مسعود بن احمد بن عبد العزیز بن مازه از ائمه بزرگ ماورائ النهر .
دهی است از بخش روانسر شهرستان سنندج .
دلیل امیر المومنین حجت خلیفه یا لقبی است که قائم به الب ارسن دومین پادشاه سلجوقی داد .
دومین تن از نظامشاهیان در احمدنگر که از سال ۹۱۴ تا ۹۶۱ ق . سلطنت کرد .
[constructive proof] [ریاضی] نوعی برهان در ریاضیات که در آن وجود شیء مورد نظر ازطریق ساختن یا ارائۀ روشی برای ساختن آن اثبات میشود
شهری در هندوستان کنار ساحل شمالی رود تاپتی .
هفتمین تن از نظامشاهیان در احمدنگر که از سال ۹۹۹ تا ۱٠٠۳ ق . حکومت کرد .
طایفه ای از طوایف بلوچستان مرکزی یا ناحیه بمپور که مرکب از ۲٠٠ خانوار است .
فرهنگ لغات فارسی ب ...

معنی برهان در فرهنگ معین

برهان
(بُ) [ ع . ] ( اِ.) دلیل ، جهت . ج . براهین .

معنی برهان در فرهنگ فارسی عمید

برهان
۱. حجت، دلیل.
۲. دلیل قاطع.

برهان در دانشنامه اسلامی

برهان
این صفحه مدخلی از نثر طوبی است
حجت و دلیل، جمع آن براهین
دانستن بر دو گونه است: یکی آن که موجودی در خارج هست و به نیروی خود در بدن انسان و حیوان تأثیر می کند و انسان بالفطرة درمی یابد که چیزی در خارج ذات او وجود دارد. مثلاً خورشید به روشنی خود فشار بر چشم می آورد و آتش به گرمی بر دست و رعد به بانگ بلند در گوش و انسان می داند هیچ حادثی بی علت نیست.
دست او گرم شد به علتی و آن علت در خود دست نیست بلکه در خارج هست اگر احتمال دهد احساس گرمی به علتی است در خود دست یقین به وجود آتش در خارج ندارد و اگر احتمال دهد علت صدا در گوش او است یقین به وجود آن در خارج نخواهد داشت. دویم این که چیزی در خارج هست اما در اعضا و حواس انسان تأثیر ندارد و فشار نمی آورد اگر آن را ادراک می کنیم باز علتی دارد چون هیچ چیز بی علت نیست مثلاً حضرت موسی علیه السلام یا عیسی یا پیغمبر ما سلام الله علیهم اجمعین پیغمبر بودند، صفت نبوت با هیچ حسی ادراک نمی شود حتی آنان که در حضور بودند. نبوت را نمی دیدند ناچار آن را باید به علتی دریافت.
آن علت را برهان گویند. اگر کسی دعوی کند مطلب غیرمحسوس را بی برهان می توان دریافت صحیح نیست بلکه محسوس را نیز. « فَذَانِکَ بُرْهَانَانِ مِن رَّبِّکَ» (سوره قصص، آیه 32) این دو معجزه عصا و ید بیضا دو برهان است از جانب پروردگار تو؛ یعنی دلیل نبوت «یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءکُم بُرْهَانٌ مِّن رَّبِّکُمْ» (سوره نساء، 174) ای مردم برهانی از جانب پروردگار شما آمد یعنی قرآن که دلیل نبوت خاتم انبیا است.
«أَإِلَهٌ مَّعَ اللَّهِ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَکُمْ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ» (سوره نمل، 64) آیا معبودی هست با خدای تعالی؟ بگو: دلیل خویش بیاورید اگر راست گوئید. در چند آیه فرمود: که بت پرستان برای اثبات الوهیت بتان خویش برهان ندارند خداوند هر مدعی بی برهان را تکذیب می فرماید و نیز یهود و نصاری گفتند: هیچکس به بهشت نرود مگر از ما باشد.
خداوند فرمود: «تِلْکَ أَمَانِیُّهُمْ قُلْ هَاتُواْ بُرْهَانَکُمْ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ» (سوره بقره، 111) این آرزوی شما است. بگو: برهان آورید اگر راست گوئید. چون نه یهود و نه نصاری سعادت انسان را به عمل صالح نمی دانند برخلاف مسلمانان. خداوند می فرماید: برهان بیاورید.
در زبان ...


برهان در دانشنامه ویکی پدیا

برهان
برهان در کاربردهای زیر به کار رفته است:
برهان (منطق)
برهان (ریاضی)
نظریه برهان شاخه ای از منطق ریاضی است که برهان ها را به صورت اشیای بنیادی در ریاضیات معرفی می کند.
درخت برهان
برهان الدین
در ریاضیات، برهان یا اثبات، استدلالی متقاعدکننده است که نشان می دهد، یک گزاره ریاضی (با توجه به استانداردهای مربوط)، الزاماً صحیح است. برهان، یک استدلال استنتاجی است و نه استدلالی استقرایی، به این معنا که برهان باید نشان دهد که یک گزاره در تمامی شرایط و بدون هیچ استثنایی، همواره صحیح است.
تئوری اثبات
تئوری مدل
اثبات به کمک کامپیوتر
اثبات بی اعتبار
اثبات غیر تمثیلی
لیست اثبات های ریاضی
اثبات با ارعاب
برهان ها از منطق بهره می برند اما بیشتر اوقات مقادیری از زبان طبیعی را نیز دربر می گیرند که اکثراً باعث ایجاد ابهام می شود. در واقع، اکثر برهان ها در ریاضیات نوشتاری می توانند به عنوان کاربردی از منطق غیر صوری به شمار آیند.
اثبات های صوری محض در نظریه برهان بررسی شده اند. تمایز بین اثبات های صوری و غیر صوری به بررسی های زیادی در مورد تمرینات و ریاضیات عامّه منجر شده است.
فلسفه ریاضیات با نقش زبان و منطق در برهان ها و ریاضیات به عنوان یک زبان ارتباط تنگاتنگی دارد.
«برهان» (انگلیسی: Proof (1991 film)) یک فیلم به کارگردانی جوسلین مورهوس است که در سال ۱۹۹۱ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به هوگو ویوینگ و راسل کرو اشاره کرد.
«برهان» (انگلیسی: Proof (2005 film)) یک فیلم به کارگردانی جان مدن است که در سال ۲۰۰۵ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به گوئینت پالترو، آنتونی هاپکینز، جیک جیلنهال، و هوپ دیویس اشاره کرد.
۵ سپتامبر ۲۰۰۵ (۲۰۰۵-09-۰۵)
...


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

برهان در دانشنامه آزاد پارسی

بُرهان
در منطق، قیاسی که از یقینیات فراهم آمده است. در معنایی عام تر، سلسله ای پیوسته از قضایای منتهی به نتایج یقینی. برهان در منطق قدیم، در ذیل صناعات خمس آمده است. برهان و قیاس در منطق ارسطویی به هم پیوسته اند؛ میان این دو مقوله نسبت عموم و خصوص مطلق برقرار است، بدین معنی که هر برهانی مآلاً قیاس نیز هست اما فقط برخی از قیاس ها برهان به شمار می روند. برهان را به دو گونۀ متفاوت تقسیم بندی کرده اند. یکی تقسیم آن به مستقیم و غیرمستقیم و دیگر تقسیم آن به اِنّی و لِمّی. برهان مستقیم عبارت است از اثبات مطلوب و برهان غیرمستقیم عبارت است از نفی نقیض یک چیز که آن را برهان خلف نیز می نامند. برهان اِنّی عبارت است از سیر از علت به معلول، و برهان لِمّی برهانی است که در آن علت ها را از معلول های آن استخراج کنند (سیر از معلول به علّت). در فلسفۀ غرب، به ویژه نزد کانت، از دو نوع برهان یاد شده است. برهان پیشین و برهان پسین که گاهی به برهان اِنّی و لِمّی ترجمه شده است. برهان پیشین (یا ماقبل تجربه) به برهانی گفته می شود که صدق و کذبش بی نیاز از رجوع به تجربه و عالم خارج باشد. در قضیه هایی که مقدمات این نوع برهان را تشکیل می دهند مفاهیمی مانند زمان، مکان و علیت آمده اند که مستقل از تجربه وجود دارند. ما این مفاهیم را از تجربه به دست نمی آوریم، بلکه با به کاربستن آن هاست که تجربه حاصل می کنیم. در برهان پسین (یا مابعد تجربه) ما صدق و کذب قضایا را فقط از طریق مشاهده و تجربه به دست می آوریم و از چند مشاهده و تجربه به نتیجۀ کلی می رسیم. این نوع برهان در واقع استدلال استقرایی است و برهان به معنی خاص کلمه نیست.

ارتباط محتوایی با برهان

برهان در جدول کلمات

برهان
دلیل, حجت
لغت نامه محمد برهان تبریزی
برهان قاطع

معنی برهان به انگلیسی

proof (اسم)
محک ، اثبات ، نشانه ، عیار ، برهان ، مدرک ، ملاک ، چرک نویس ، گواه ، دلیل ، مقیاس خلوص الکل
argument (اسم)
اثبات ، بحی ، استدلال ، برهان ، مباحثه ، مشاجره ، نشانوند ، مناظره ، یک سلسله دلایل قابل قبول
logic (اسم)
استدلال ، برهان ، منطق ، علم منطق

معنی کلمه برهان به عربی

برهان
نظرية

برهان را به اشتراک بگذارید

پیشنهاد کاربران

امیررضا
برهان، نوعی استدلال است که صورت آن از شکل های معتبر قیاس خصوصا شکل یکم و مادهٔ آن هم باید از قضیه هایی تشکیل شود که درستیشان قطعی باشد.[۱]
انواع برهان
برهان لمّی
اگر در برهان از علت به معلول پی برده شود به آن لمّی می گویند. مثلا یک پزشک در یک روستا به پشه مالاریا بر می خورد و در می یابد که بیماری اهالی آن روستا از پشه مالاریا است.
برهان انّی
اگر از معلول به علت پی برده شود به آن برهان انّی می گویند. مثلا یک پزشک از سرفه های خشک بیمارش پی می برد که او بیماری او سل است. بر هان شبیه ان یا شبیه لم برهانی است که در آن از احداالمتلازمیتن به دیگری پی می برند مانند برهان صدیقین[۲]
پانویس
↑ روح الله عالمی. منطق. چاپ دوم. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی، ۱۳۸۹.
↑ نهایه الحکمه علامه طباطبایی
از ویکی پدیا
کیان
پروهان، آنچه که روشنگر است. آمده از زبان پهلوی
رقیه امیرعاجلو
دلیل
خانوم قرایی
من این اسمو خیلی دوست دارم و معنیش دلیل محکم هستش .... با سپاس
ناشناس
رها کن
برهان
علاوه بر تمام معنی که در لغت نامه ها امده به معنی صادق معنی میکنم
فاطمه
دلیل منطقی، ازالقاب حضرت مهدی
اشکان
این واژه ریشه ایرانی دارد و بیش از هفتاد درصد عربی ایرانی است و آنچه را که ما عربی می پنداریم ، بیشترشان ایرانی هستند مانند قاضی قوه خدمت و ...

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنی برهان   • برهان در جدول   • برهان مدرسه   • معنی برهان چیست   • برهان اصفهان   • برهان یعنی چه   • اسم برهان   • درخت برهان   • مفهوم برهان   • تعریف برهان   • معرفی برهان   • برهان یعنی چی  

توضیحات دیگر

معنی برهان
کلمه : برهان
اشتباه تایپی : fvihk
آوا : borhAn
نقش : اسم
عکس برهان : در گوگل

آیا معنی برهان مناسب بود ؟           ( امتیاز : 99% )