انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

94 1071 100 1

بصره

/basre/

معنی بصره در لغت نامه دهخدا

بصرة. [ ب َ رَ ] (ع اِ) زمین درشت. || سنگ سپید نرم. ج ، بِصار. (ناظم الاطباء) (منتهی الارب ) (اقرب الموارد). سنگ سست. (مهذب الاسماء).

بصرة. [ ب ُ رَ ] (ع اِ) زمین سرخ پاکیزه. (منتهی الارب ) (از اقرب الموارد). گلی که با سرخی زند. ج ، بُصر. (مهذب الاسماء). || اندک اثر شیر. و منه حدیث ام معبد؛ فارسلت الیه شاة فرای فیها بصرة من لبن. (منتهی الارب ). اندک اثر شیر. (آنندراج ) (ناظم الاطباء).

بصرة. [ ب َ ص َ رَ ] (ع ص ، اِ) ج ِ باصر. (غیاث ).

بصره. [ ب ُ رَ ] (اِ) ماهی صدفی (زرنبات ) وقتی که خشک شده باشد. (دزی ج 1 ص 91).

بصره. [ ب َ رَ / ب ِ رَ / ب َ ص ِ رَ ] (اِخ ) قبةالاسلام. خزانةالعرب. رعناء. نام شهری از عراق عرب. (غیاث ). شهری از کشور عراق در کنار شطالعرب درنزدیکی محمره (خرم شهر). گویند این لفظ معرب «بس راه » است. (ناظم الاطباء) (از منتهی الارب ). شهری عظیم است [ بعراق ] و او را دوازده محلت است هریکی چند شهری از یکدیگر گسسته و گویند که او را صدهزار و بیست وچهارهزار رود است و بنای وی عمربن الخطاب کرده است رضی اﷲ عنه و اندر عراق هیچ ناحیت نیست عشری مگر بصره. و علوی برقعی از آنجا خروج کرد و گور طلحه و انس بن مالک و حسن بصری و پسر سیرین آنجاست و از وی نعلین خیزد و فوطه های نیک و جامه های کتان و خیش مرتفع. (حدودالعالم چ 1340 هَ. ش. دانشگاه طهران ص 152). مؤلف معجم البلدان آرد: بصره ٔ عراق ، طولش هفتاد و چهار درجه و عرضش سی و یک درجه و از اقلیم سیم است بنا بقول ابوبکر انباری بصره در کلام عرب زمین سخت صلب باشد وبقول قطرب زمین سخت سنگلاخ که به سم چارپایان آسیب رساند. قطامی گوید: همینکه مسلمین بحوالی بصره رسیدنددر خاک بصره از دور سنگ ریزه دیدند گفتند: این ارض بصره است یعنی زمین سنگ ریزه و بدین مناسبت بدین نام موسوم شد. بصره در سال چهارده هجری شش ماه قبل از کوفه شهر شد. اقطاع و قرای بصره زیاد و درباره ٔ او در اشعار شعرا مدح و ذم بسیار شده است و از جمله عیوب آن را متغیر بودن هوای آن دانسته اند که ساعتی لباس زمستانی و ساعت دیگر لباس تابستانی بتن باید کرد. و از محاسن آن وفور نخل و اهل علم آن است. بنا بنقل حمداﷲمستوفی در نزهةالقلوب ص 38 آمده : مردم آنجا اکثر سیاه چهره و اثناعشری اند و زبانشان عربی مغیر است و پارسی نیز گویند. ولایت بسیار از توابع آنجاست از آن جمله است عبادان که ماوراء آن عمارت نیست و مثل «لیس قریة وراء عبادان » اشاره بدان است و در فضیلت عبادان حدیث بسیار وارد است و آنرا ثغور شمارند که سرحد مسلمانی است با کفار هند. لسترنج آرد: چون اعراب برای مسکن خود شهرهایی لازم داشتند که پایگاه نظامی آنها هم باشد سه شهر کوفه و بصره و واسط را ساختند. (در حدود نیمه ٔ اول قرن اول هجری ). و در اندک مدتی این شهرها بخصوص کوفه و بصره آبادان گردید و هرکدام مدتی پایتخت دولت امویان شدند و بهمین جهت این دو شهر مدتی معروف به عراقین یعنی دو پایتخت عراق شدند. این شهر بندر تجارتی بزرگ عراق است متصل به حاشیه ٔ بیابان بمسافت کمی در باختر شطالعرب و کشتی ها از راه دو نهر میان بصره و شطالعرب آمد و رفت میکنند. معنی لغوی این کلمه را سنگ های سیاه دانسته اند در زمان عمربن خطاب بسال هفده هجری ساخته شد و زمینهای آن میان قبایل عرب که پس از انقراض سلطنت ساسانیان بدانجا مهاجرت کردند تقسیم گردید و بزودی آبادان و یکی از دو پایتخت عراق گردید. بصره بخط مستقیم در دوازده میلی شطالعرب واقع است و بوسیله ٔ دو نهر بزرگ معقل و ابله بدان می پیوندد و طول بصره در امتداد شطالعرب است. این شهر دارای کشت زارهای سرسبز و نخلستانهای بارور و وسیع است. رجوع به جغرافیای سرزمینهای خلافت شرقی و لغات تاریخیه و جغرافیه ٔ ترکی ج 2، نزهةالقلوب ، مرآت البلدان ج 1، المنجد، قاموس الاعلام ترکی ج 2، شدالازار و خاندان نوبختی شود. بنا بنقل الموسوعة العربیه چ 1965 قاهره جمعیت بصره 164623 تن و شهری است در عراق بر ساحل راست شطالعرب و مهمترین بندر عراق است. فاصله ٔ این شهر تاخلیج فارس 118 هزارگز میباشد و در روزگار خلافت عمربن خطاب (636م.) بنا شد. بنیادگذار آن عقبةبن غزوان است که آنرا بر کنار بادیه کمی دور از شط در ملتقای راههای آبی و خشکی بنا نهاد. گذشته از اینکه مرکز تجارتی مهمی بود در روزگار خلافت عباسیان از مراکز فرهنگی نیز بشمار میرفت و پس از انقراض عباسیان از رونق افتاد و در معرض جنگهای ترکان و ایرانیان قرار گرفت ودر دوران جنگ جهانی اول که بوسیله ٔ راه آهن به بغدادارتباط یافت و دریانوردی در شط العرب دایر شد این شهر رونق گذشته اش را از سر گرفت. بصره را نخلستانهای بسیار فرا گرفته است. بیشتر صادرات و واردات عراق ازاین بندر است. ارتفاع آن نسبت به سطح دریا دو متر است. جنگ مشهور جمل میان حضرت علی بن ابیطالب (ع ) و عایشه در این شهر روی داد. فرودگاه و ایستگاه راه آهن دارد و از زمان استقلال عراق بسیار توسعه یافته است. با هند تجارت وسیعی دارد و در پیرامون آن بهترین خرمابدست آید. (از الموسوعة العربیة چ 1965م. قاهره ).
- بحر بصره ؛ دریای بصره. شط العرب :
طاس چو بحر بصره بین جزر و مدش بجرعه ای
ساحل خاک را زُ در، موج عطای تو زند.
خاقانی.
و رجوع به دریای بصره شود.
- خرما به بصره بردن ؛ نظیر زیره بکرمان بردن. کارلغو و نابجا کردن :
کرمان و زیره بصره و خرما بدخش و لعل
عمان و دُر حدیقه و گل جنت و گیاه.
قاآنی.
- دریای بصره ؛ بحر بصره. شط العرب :
خورده یک دریای بصره تا خط بغداد جام
پس پیاپی دجله ای در جرعه دان افشانده اند.
خاقانی.
- فیض بصره یا دجله ٔ کور یا بهمن شیر ؛ نام رود پهناوری که از آبهای دجله و فرات تشکیل میگردد و در آبادان (عبادان ) بخلیج فارس میریزد. رجوع به جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی شود.
- ماه بصره ؛ بنا بنقل ابن البلخی در فارسنامه شامل شهرهای زیر بوده است : و لشکر بصره بحرین و عمان و تیز و مکران و کرمان و پارس و خوزستان و دیگر اعمال و دیار عرب کی متصل آن است بگرفتند و آن ولایتها را ماه البصره گویند. (ص 120 فارسنامه ٔ ابن البلخی ). و رجوع به بصره و ماه البصره شود.

بصره. [ ب َ رَ ] (اِخ ) شهری است در اقصای مغرب نزدیک سوس که ویرانه است. (از معجم البلدان ). و ابوعبید بکری گوید آنرا بصرة الکتان و الحمراء نیز میگفتند. ابن حوقل آرد: مردم آنرا بسلامت و خیر و جمال و طول قامت و تناسب اندام نسبت دهند. رجوع به الحلل السندسیة ج 1 ص 66 شود.

بصره. [ ] (اِخ ) شهری در بلاد موآب است که بعضی گمان برده اند که همان بصره حوران باشد که شامل خرابه های بسیار است و محیط آنها تخمیناً پنج میل و عدد ساکنین آن یکصد هزار بوده است لیکن نفوس حالیه اش حدود بیست خانوار باشد و بگمان بعضی این شهر از بناهای رفائیان و اکثر خرابه های آن که فعلاً موجود است در عصر رومانیان ساخته شده است و چون دین مسیح در این شهر نفوذ کرد اکثر اهالی آن نصرانی شدند بطوری که در زمانی هفده اسقف در آن بود. (از قاموس کتاب مقدس ).

بصره. [ ] (اِخ ) (قلعه ) این اسم به دو شهر اطلاق شده است یکی در بلاد ادوم که بنا بقول ارمیای نبی خراب گردید لکن آن شهری که فعلاً به بصره مسمی میباشد تخمیناً به دو میلی جنوب شرقی بحیرةالموت است. (از قاموس کتاب مقدس ).

بصره. [ ب َ رِ ] (اِخ ) دهی از دهستان کلاس بخش سردشت شهرستان مهاباد. سکنه ٔ آن 189 تن. آب از رودخانه ٔ زاب کوچک. محصول آنجا غلات ، توتون ، چوب جنگلی. شغل اهالی آن زراعت و گله داری و جاجیم بافی. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 4).

معنی بصره به فارسی

بصره
بندر و شهری در کشور عراق واقع در ساحل شط العرب مقابل خرمشهر ۴۲۳٠٠٠ سکنه . دارای نخلستانهای مهم و نفت است و بندری فعال به شمار می آید .
ده از دهستان کلاس بخش سردشت شهرستان مهاباد ٠ آب از رودخانه زاب کوچک ٠ محصول : غلات توتون چوب جنگلی ٠ شغل : زراعت و گله داری و جاجیم بافی ٠
جمیل غفاری بن بصره صحابی است
کنایه از خرابی جسم که موت باشد یا خرابی شهر بصره بر اثر جنگ جمل .
خط سوم است از جمله هفت خط جام جمشید
بحر بصره . شط العرب
۲ - ناحیه ای در ساحل نهر مزبور مشتمل بر قرای بسیار و آن از جمله بطائح بشمار میرفته و گروهی از اهل علم بدان منسوبند.

بصره در دانشنامه اسلامی

بصره
بصره از شهرهای بزرگ، معروف و تجاری عراق، و نخستین شهر عراقی بود که در عهد اسلامی به دست عقبه بن غزوان و با برنامه ریزی ابوالحر با عاصم بن دلف در سال ۱۵ قمری بناگشت. منابع تاریخی، بصره را شهری سنی و طرفدار عثمان معرفی کرده اند، در حالی که بصره قدیم فی الجمله شیعه عثمان بوده نه بالجمله. استعمال واژه شیعه علی (علیه السّلام) در مقابل شیعه عثمان در محاورات مردم بصره و... گویای این مدعا است که شیعیان از آغاز در حیات سیاسی ـ مذهبی شهر تاثیر گذار بوده اند؛ از این رو باید پیشینه تشیع بصره را همگام با تولد شهر دانست، هرچند این گروه از جمله اقلیت های مذهبی شهر به شمار می آمدند. در قرن پنجم، تفکر شیعی در این شهر بسط و گسترش یافت و مذهب غالب شهر شد. مقاله حاضر به ارائه شواهدی در اثبات وجود تشیع در بصره در قرون نخستین می پردازد.
مردم بصره در آغاز خلافت حضرت امیرالمؤمنین علی (علیه السلام)، از پیروان عثمان بن عفان، خلیفه سوم، و از مخالفان امام علی (علیه السّلام) بودند. از این جهت طلحه و زبیر و عایشه به بصره پناه بردند و توانستند مردم بصره را علیه امام بشورانند؛ که در نتیجه جنگ جمل در سال ۳۶ در حوالی همین شهر به راه افتاد.در پایان جنگ جمل حضرت علی (علیه السّلام) وارد بصره شد و در اجتماع عظیم بصریان در مسجد جامع این شهر سخنرانی فرمود. امام در آن خطبه اهل بصره را به شدت سرزنش کرد و آنان را بقایای ثمود خواند.این سخنان و خطبه های تند دیگر امام، وجدان مردم بصره را بیدار کرد و طولی نکشید که بصره به یکی از مهم ترین مراکز شیعه تبدیل شد. از آن تاریخ تا سال ۴۵ قمری، بصره یکی از کانون های قیام شیعیان علیه بنی امیه بود. ولی در سال ۴۵ قمری که زیاد بن ابیه از سوی معاویه والی بصره شد، کشتار فجیع و تکان دهنده ای بین علویین و شیعیان به راه انداخت و بصره را تحت نفوذ کامل امویان در آورد. بصره از آن پس نیز دستخوش دگرگونی های زیادی شد.این شهر غیر از واقعه جمل و فاجعه کشتار ابن زیاد، حوادث فراوان دیگری نیز به خود دید که از جمله آنها می توان به قیام ابراهیم بن عبدالله بن حسن بن علی (علیهم السّلام) اشاره کرد. این قیام که در سال ۱۴۴ قمری روی داد به شهادت ابراهیم و تخریب سه هزار خانه و قطع صد هزار اصله نخل متعلق به علویان و شیعیان بصره انجامید. این جنایات توسط بنی عباس جهت انتقام از علویان صورت گرفت. در روایات مربوط به آخر الزمان، از غرق شدن کامل شهر بصره و عدم همراهی مردم این شهر با حضرت مهدی (علیه السّلام) خبر داده شده است. المعارف و المعاریف، ج۱؛ دایرة المعارف الشیعه العامه، ج۶.
مذهب شهر بصره
شیعه به معنای پیرو است که در ادبیات اسلامی بر پیروان علی (علیه السّلام) و محبان آن حضرت اطلاق می شود، البته این واژه در قرون نخستین بر کسانی که به تقدم علی بن ابی طالب (علیه السّلام) بر عثمان باور داشتند یا قائل به افضلیت علی (علیه السّلام) بر خلفا بودند یا اطاعت و پیروی تام از ائمه می کردند نیز اطلاق می شد و گاه افرادی را شیعه می خواندند که جنبه لاهوتی به ائمه می دادند. مقاله حاضر در جستجوی شواهد و قرائنی است که نشان از وجود تشیع در بصره در قرن های اولیه اسلام (تا سال ۴۰۰ ق) دارد. مورخین عموما این شهر را عثمانی می دانند اما شواهد و قرائن فراوانی نشان می دهد که در سده های نخست قمری شیعیانی در این شهر سکونت داشته اند. به نظر نگارنده، حکم به عثمانی مذهب بودن عموم ساکنان بصره می تواند ناشی از تاثیر عثمانی ها بر تاریخ نگاری باشد. چون می توان گفت آغاز و رشد شیعه امامی در بین قبائل عراق از نواحی بصره و کوفه و حله بوده است. در هر حال در بین قبایل مختلف گرایش به شیعه وجود داشته و عده زیادی از اهالی شهر دوستدار اهل بیت بوده اند. بصره امروز هم از جمله شهرهای شیعه نشین عراق می باشد، هر چند اقلیت های مذهبی دیگری نیز در این شهر زندگی می کنند؛ به هر حال درباره مذهب این شهر دو فرضیه قابل طرح و بررسی است:
← عثمانی مذهب
قبل از اسلام به آن منطقه الیصیر می گفتند. در زمان کلدانیان این شهر دارای نام هایی چون؛ تدمر و تروم و ترون بود. این نام ها برگرفته از زبان آرامی هاست که کلدانیان بر این شهر نهادند. در عهد کورش، عجم به قصد نابودی دولت کلدانی به عراق حمله برد و با تصرف شهرهای عراق دولت کلدانی حاکم بر عراق فرو پاشید. عجم بعد از تسلط بر عراق نام جدید (هستاباد اردشیر) را بر این شهر نهاد. بعد از حمله عجم به عراق به دلیل نبود دولتی مستقل و تاخت و تاز فارس ها و دولت روم، خرابی کامل بر شهر استیلا یافت؛ از این رو نام این شهر را الموتکفه نهادند.
تاسیس بصره بعد از اسلام
...
بصره
بَصره بندری تاریخی در بین النهرین سفلی، در ساحل اروندرود و در جنوب شرقی عراق که مهمترین بندر رودخانه ای و دومین شهر بزرگ این کشور از جهت وسعت پس از بغداد به شمار می آید. این بندر به سبب مجاورت با خلیج فارس از اهمیت اقتصادی، سیاسی و نظامی برخوردار است.
بصره بر زمینی جلگه ای با خاک های رسوبی بنا شده است و ارتفاع آن از سطح دریا ۱ تا ۱/۸۰ متر است. این شهر با نخلستان های گسترده (حدود ۱۸ میلیون درخت) احاطه شده است.
گفته شده است در محل ایرانی نشینی به نام وَهِشتاباذ اردشیر بنا شده، اما شهر اسلامی جدیدالتأسیس است. بصره پیش از تأسیس، پایگاه یا اردوگاه نظامی مرزداران ایران در زمان ساسانیان بوده است. در ۱۲ق با تأیید ابوبکر به ایران حمله کردند و تا ۱۴ هجری قمری">۱۴ق چندین بار به ناحیه بصره هجوم آوردند. پس از فتح حیره، عتبة بن غزوان، از صحابه پیامبر اکرم (ص) در سال چهاردهم هجری، بر ویرانه های قرارگاه قدیم ایرانیان - که اعراب آن را الخریبه می خواندند- اردو زد و سپس در سال هفدهم به دستور عمر بن خطاب، خلیفه دوم، این محل را برای احداث اردوگاه نظامی برگزید که اساس شهر بصره شد. نام این شهر احتمالاً از کیفیت خاک آن -سنگ سست- گرفته شده است یا معرب «بس راه» فارسی است.
بصره
شهر بصره نخستین شهر اسلامی ساخته شده در عراق است که در سال 14 هـ.ق تأسیس شد و زمان ساختن آن شش ماه قبل از تأسیس کوفه بوده است. این شهر در آغاز محل استقرار لشکریان اسلام بود و گویند که این شهر بر بقایای پادگان ایرانیان، در منطقه ای به نام «الخربیه» ساخته شده است و در کنار آن بقایای شهر کهن «طریدون» قرار دارد و ظاهراً یکی از شهرهای تمدن بابل و یا آشور بوده است. شهر بصره نقش مهمی در تاریخ و علوم اسلامی ایفا کرده و مرکز یکی از مدارس مهم فقه و کلام و زبان عربی به شمار می رفته است.
معنای لغوی بصره، زمین سخت، سنگلاخ و پرسنگریزه است. نام قدیمی آن منطقه، خریبه، تَدمُر و مؤتفکه بوده است. به کوفه و بصره، عراقین هم می گفتند. بصره در سال 14 هجری در زمان عمر بن خطاب بنا شد. بنای آن شش ماه قبل از کوفه بود. مدتی هم پایتخت امویان شد. لقب های قبة الاسلام و خزانة العرب هم به آن داده اند.
بصره یکی از شهرهای مهم و بزرگ و بندری عراق در کنار اروندرود (شط العرب) و نزدیک خرمشهر است و دارای کشتزارها و نخلستان های بسیار است.
این مسجد به مسجد امام علی علیه السلام نیز شهرت دارد و نخستین مسجد ساخته شده در عراق است. حضرت علی علیه السلام پس از واقعه جمل در این مسجد نماز گزارد و درباره آن پیشگویی نمود که سیل عظیمی این مسجد را غرق خواهد کرد که صدها سال بعد این سیل به وقوع پیوست و این حادثه جزو غیب گویی های آن حضرت شمرده شد. امروزه از این مسجد تنها قسمتی از گلدسته و باروی آن باقی مانده است.
او از یاران باوفای امیرالمؤمنین علیه السلام بود که در سال 36 هـ.ق در جنگ جمل به شهادت رسید و آرامگاهش در «کوت الزین» بصره قرار دارد.
او از تابعین و مشایخ معروف صوفیه است که سال 21 هـ.ق در مدینه به دنیا آمد و سال 110 هـ.ق در بصره درگذشت و بر قبر او بنای کهنی از قرن هفتم با گنبدی مخروطی قرار دارد.
بصره
معنی بَصَرِهِ: چشمش
ریشه کلمه:
بصر (۱۴۸ بار)
ه‌ (۳۵۷۶ بار)
بَصْره ، شهری کهن در مغرب اقصی که امروزه از آن ویرانه ای بیش برجای نمانده است .
نام این شهر از بصره عراق گرفته شده است و آن جا را به سبب رواج تجارت کتان و وفور لبنیات و سرخی خاکش به ترتیب بصره الکتّان ، بصره الذبّان و بصره الحمرا نیز نامیده اند شهر بصره در کنار اقیانوس و جزو اقلیم طنجه ، به مرکزیت شهر فاس و در حدود ۳کیلومتری ِ کوه صَرصَر قرار داشت که سرشار از منابع آبی و میوه و زیستگاه قبایل مصموده بود. گویند: برخی از نوادگان خلیفه دوم در آن جا مسکن داشتند.
خصوصیات معماری
دیوار گرداگرد شهر بصره از سنگ و آجر ساخته شده بود و ۰ دروازه داشت . در این شهر مسجدی بزرگ با دو گرمابه و دو گورستان بزرگ ، یکی در مشرق و دیگری به نام قُضاعه در غرب آن وجود داشت . آب بصره شور بود و آب آشامیدنی مردم از چاه ابن ذَلفاء که در مدخل شهر بود، تأمین می شد.
زمان احداث شهر
شهر بصره هم زمان یا نزدیک به تأسیس شهر اصیلا، به احتمال قوی در اواخر سده ق و در زمان حکومت ادریس دوم ۷۷-۱۳ق /۹۳- ۲۸م ، یا به روایتی در ۱۸ق و در زمان حکومت فرزندش محمد ۱۳-۲۱ق / ۲۸ -۳۶م احداث گردید و اقامتگاه تابستانی آنان بود وقتی محمدبن ادریس دوم به فرمانروایی رسید، شهرهای مغرب را میان برادرانش تقسیم کرد و شهر بصره و نیز طنجه ، سبته و تطوان به قاسم و به روایتی یحیی رسید
فرمانروایان
...
حوزه علمیه بصره را میتوان یکی از پر رونق ترین حوزه های حدیثی بر شمرد که راویان دیگر شهرها برای اخذ حدیث به آنجا سفر می کرده اند. حوزه علمیه بصره سه دوره را به خود دیده است:در دوره اول آن به اصحاب رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلّم) و ائمه معصومین (علیهم السّلام) بر می خوریم. دوره دوم از قرن چهارم آغاز و تا قرن هشتم تداوم یافته است. دوره سوم با یک قرن وقفه از سده دهم هجری آغاز و تا دوره معاصر ادامه دارد.
بصره اولین شهر عراق است که در عهد اسلامی پس از فتح حیره در سال ۱۴ ه. ق به دست عتبة بن غزوان در سال ۱۵ ه. ق با نقشه و برنامه ریزی ابوالحربا با عاصم بن دلف بنا گشت. مردم بصره سال ۳۶ هجری، «عثمانیه» یعنی پیرو عثمان بن عفان خلیفه سوم بودند و به همین جهت خونخواهان وی بصره را برای جنگ با حضرت امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام) انتخاب کردند. لیکن پس از آشنایی با سیره عملی امام علی (علیه السّلام) به تشیع رو آوردند.
گروهی از نویسندگان، دایرةالمعارف تشیع، ج۳، ص۲۶۲ - ۲۶۳.
در بررسی تاریخچه حوزه علمیه بصره سه دوره را میتوان مشاهده کرد:
← دوره نخست
 ۱. ↑ گروهی از نویسندگان، دایرةالمعارف تشیع، ج۳، ص۲۶۲ - ۲۶۳.۲. ↑ صباغی، یوسف، بررسی رجال صحیحین، ج۱، ص۴۷ـ۵۰ به نقل از قمقام، فرهاد میرزا، ص۲۱ -۲۲.۳. ↑ فرهاد میرزا، قمقام، ص۲۱ - ۲۲.۴. ↑ اردبیلی، محمد بن علی، جامع الرواة، ج۲، ص۱۱۴.۵. ↑ آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه، ج۱، ص۲۷۵.    
...
کشورهای اسلامی
اماکن تاریخی و مذهبی جهان اسلام
قرای بصره به قاریان مقیم بصره که دارای قرائت مخصوص به خود هستند، اطلاق می شود.
از جمله قرای عراقین ( کوفه و بصره) قرای شهر بصره اند.در نهمین مرحله از پیداشدن قرائات، از هر شهری گروهی طبق دریافت خود از صحابه به مصحف عثمانی و قرائت آن روی آوردند و صحابه نیز از نبی اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم قرائت را آموختند و همچون زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم در هر شهری، قاریانی بودند.
اسامی قاریان بصره
۱. عامربن عبد قیس (م حدود ۵۵ ق)؛۲. ابوالعالیه رفیع بن مهران ریاحی (م ۹۰ ق)؛۳. یحیی بن یعمر عدوانی (م ۹۰ق)؛۴. نصر بن عاصم لیثی (م قبل از ۱۰۰ ق)؛۵. ابورجاء عطاردی (م ۱۰۵ق)؛۶. حسن بصری (م ۱۱۰ ق)؛۷. قتادة بن دعامه (م ۱۱۷ ق)؛۸. معاذ بن معاذ عنبری (م ۱۹۶ ق)؛۹. جابر بن یزید جعفی .
مدرسه تفسیری بصره یکی از مدارس تفسیری دوران صدر اسلام است که توسط ابوموسی اشعری با اعتقادات خاص و معلوم خودش بنیان نهاد.
این مدرسه را عبداللّه بن قیس معروف به ابو موسی اشعری (متوفای ۴۴) بنیان نهاد.
← اشعری در عصر خلفا
امیر مؤمنان (علیه السّلام) او را عزل کرد، چه اینکه به سبب دوستی دیرینه ای که بین او و معاویه بود، با معاویه رابطه پنهانی داشت. این نکته از وصیت معاویه به پسرش یزید درباره ابو برده فرزند ابو موسی اشعری روشن می شود.
ابن منیع، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۸۳.    
ابن حجر می گوید: «تعدادی از تابعان و اتباع آنان، به دست او تربیت شدند».
ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، تهذیب التهذیب، ج۵، ص۳۶۲.    
...



بصره در دانشنامه ویکی پدیا

بصره
مختصات: ۳۰°۳۰′ شمالی ۴۷°۴۹′ شرقی / ۳۰٫۵۰۰°شمالی ۴۷٫۸۱۷°شرقی / 30.500; 47.817
برخی آپلوگوس را اُبُله و نزدیک بصره می دانند و عده ای آن را منطقه آبادان می دانند. در شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید آمده است که بصره و شهرهای اطراف آن را بحر فارس سه بار نابود کرده است.
۳۰°۱۸′شمالی ۴۷°۲۹′شرقی / ۳۰٫۳۰°شمالی ۴۷٫۴۹°شرقی / 30.30; 47.49
بصره
بَصره دومین شهر بزرگ عراق با جمعیتی حدود ۲،۰۰۰،۰۰۰ در سال ۲۰۰۳ می باشد. این شهر بندر اصلی کشور عراق است. بصره مرکز استان بصره است. بصره در تاریخ آغازین اسلام نقش پررنگی داشته است.
عکس بصره
بصره نام دومین شهر بزرگ عراق است اما در معانی زیر کاربرد دارد:
استان بصره
دانشگاه بصره
مختصات: ۳۶°۰۸′۴۵″شمالی ۴۵°۳۴′۲۶″شرقی / ۳۶٫۱۴۵۹°شمالی ۴۵٫۵۷۳۹۱°شرقی / 36.1459; 45.57391
بصره، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سردشت استان آذربایجان غربی ایران.
این روستا در دهستان باسک کولسه قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۲۳۰نفر (۴۰ خانوار) بوده است.
بصره روستایی در دهستان بیابان بخش مرکزی شهرستان سیریک استان هرمزگان ایران است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۱۳۷ نفر (۳۲خانوار) بوده است.
بصره (میناب)، روستایی از توابع بخش بیابان شهرستان میناب در استان هرمزگان ایران است.
بصره (به انگلیسی: Basra) یک روستا در پاکستان است که در ناحیه چکوال واقع شده است. بصره ۳۵۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.
فهرست شهرهای پاکستان
مختصات: ۳۰°۲۲′۰″ شمالی ۴۷°۲۲′۰″ شرقی / ۳۰٫۳۶۶۶۷°شمالی ۴۷٫۳۶۶۶۷°شرقی / 30.36667; 47.36667
دانشگاه بصره
استان بَصره (به عربی: محافظة بصره) نام یکی از استان های هجده گانه کشور عراق است. استان بصره یگانه استان عراق است که به خلیج فارس و دریا دسترسی دارد و به همین دلیل می توان گفت اهمیت استراتژیک فراوانی دارد.
استان بصره در جنوب عراق واقع شده و با کشورهای ایران و کویت مرز بین المللی دارد.
مرکز آن شهر بصره است که دومین شهر بزرگ عراق پس از بغداد است و بیش از ۲ میلیون نفر جمعیت دارد.
بانک بین المللی سرمایه گذاری بصره (به عربی: مصرف البصرة الدولي للاستثمار ) یک بانک بازرگانی عراقی است که دفتر مرکزی آن در بغداد می باشد.
دینار عراق
این بانک دارای ۱۲ شعبه می باشد که ۵تای آن در بغداد، ۴تا در بصره، ۲تا در نجف و یکی نیز در منطقه آزاد دمشق است.
زیستگاهی قدیمیتر توسط یک سریانی به نام پرت دی مایشان در همسایگی نزدیک شناخته شده است. شهر کنونی در سال ۶۳۶ به عنوان یک اردوگاه و پادگان جهت مردان عرب ایلیاتی که ارتش امیر عمر بن خطاب را تشکیل می دادند، در چند مایلی جنوب شهر کنونی تأسیس شد، جائی که محل آن را هنوز یک گفته مشخص می کند. در زمان شکست نیروهای ساسانی در آنجا، فرمانده مسلمان اتبع ابن غزوان ابتدا اردوگاهی را در آنجا بر روی محلی از یک زیستگاه قدیمی پارسیان که واهستاباد ارداسیر نامیده می شد برپا نمود، که به واسطهٔ هجوم اعراب ویران شد نام ال–بصره، که در زبان عربی به معنای «دیده بانی برفراز» یا «دیدن هرچیزی»، به جهت نقش بصره به عنوان یک پایگاه نظامی در برابر پادشاهی ساسانی به آن داده شده است. به هر حال دیگر منابع می گویند مبدأ پیدایش نام آن از کلمه فارسی بس – راه یا بسوراه به معنای «جائی که بسیاری راه ها به یکدیگر می رسند» می باشد
عمر این اردوگاه را به عنوان شهری با پنج ناحیه بنا نمود، و ابو موسی ال – اشعری را به عنوان اولین فرماندار آن منصوب نمود. ابو موسی فتح خوزستان را از سال ۶۳۹ تا سال ۶۴۲ رهبری نمود. پس از این، عمر به او دستور کمک به عثمان ابن العس را داد، سپس با ایران از یک منطقه شرقی تر جدید «مصر» در توواج به جنگ پرداخت.
در سال ۶۵۰، امیر عثمان مرز فارسی را مجدداً سازمان داد، عبداله ابن عمیر را به عنوان فرماندار بصره منصوب نموده، و جناح جنوبی تهاجم را تحت مسئولیت بصره قرار داد. ابن عمیر قوای خویش را تا پیروزی نهائی ایشان بر یزدگرد سوم، پادشاه پارسی رهبری نمود. در نتیجه بصره نزاعهائی چند با عثمان داشت و بنابراین در سال ۶۵۶ چند مرد را به نمایندگی در برابر او فرستاد. در قتل عثمان، بصره به رسمیت شناختن علی ابن ابوطالب را رد نموده، در عوض به حمایت از حکومت اشرافی مکه که در آن هنگام توسط عایشه، ال – زبیر، و طلحه رهبری شد پرداخت. علی این قوا را در جنگ جمل شکست داد.
امام علی در ابتدا عثمان ابن حنیف و سپس عبدالله ابن عباس را به عنوان فرماندار بصره منصوب نمود. این مردان شهر را تا اواخر عمر در سال۶۶۱برای علی نگاهداری نمودند.
حمله به کنسولگری ایران در بصره در روز جمعه ۱۶ شهریور روی داد. افرادی در جریان چند روز تظاهرات عراقی ها به اوضاع معیشتی در استان بصره به کنسولگری ایران حمله کرده و انرا در آتش سوزاندند. کارکنان سفارت پیش از واقعه انرا ترک کرده بودند. هماهنگ کنندگان اعتراضات بصره این اقدام را محکو کرده و گفتند که در واکنش به این رویداد اعتراضات را در روز شنبه تعطیل می کنند. حیدر العبادی نخست وزیر عراق واستار برخورد با مسئولان شهر بصره برای اهمال در انجام وظایف خود شد.ایران در ساعات پایانی جمعه شب سفیر عراق را احضار و مراتب اعتراض ایران را ابلاغ کرد.
قتل دیپلمات های ایرانی در مزارشریف
حمله به سفارت ایران در لندن (۲۰۱۸)
پس از بازگشایی سفارت عده ای از جوانان عراقی در محل کنسولگری ایران حضور یافته و برای اعلام همبستگی با ایران به اب و جارو کردن و تمیز کردن ساختمان جدید کنسولگری پرداختند.
ابران در جریان حمله داعش به شهرهای مختلف عراق کمک های شایان نظامی به عراق کرد اما پس از خروج ترامپ و آغاز تحریم های آمریکا علیه ایران العبادی نخست وزیر عراق گفت که «مخالف تحریم علیه ایران هستیم اما به آن پایبندیم»
وبگاه عراقی nahrainnet نوشت که عاملان حمله به کنسولگری ایران در بصره باقیمانده های حزب بعث عراق و حامیان محمود صرخی و پیروان فرقه احمد زید بن حسن">الحسن بوده اند. برخی رسانه های ایرانی نیز معتقدند که آمریکا پشت پرده از حمله به کنسولگری ایران در بصره حمایت می کند. آمریکا نیز دارای کنسولگری در بصره است.
دانشگاه بَصره دانشگاهی قدیمی در بصره در کشور عراق است که در سال ۱۹۶۴ میلادی به عنوان شعبه ای از دانشگاه بغداد در شهر بصره در جنوب عراق تأسیس شد و در همان سال به عنوان دانشگاهی مستقل به کار خود ادامه داد. در سال تحصیلی ۲۰۱۰–۲۰۱۱ تعداد دانشجویان این دانشگاه ۱۹٬۰۹۲ تن و کارکنان آن ۲۵۶۳ تن بوده اند.
وبگاه رسمی
این دانشگاه امروزه ۱۴ دانشکده دارد که در سه پردیس مختلف در شهر بصره قرار دارند. دانشگاه بصره ساختمانی نیز به عنوان پژوهشکده و یک خوابگاه دارد.
شهرستان بصره (به عربی: قضاء البصرة) یک شهرستان در عراق است که در استان بصره واقع شده است.
فهرست شهرهای عراق
فرودگاه بین المللی بصره (به انگلیسی: Basra International Airport) یک فرودگاه نظامی و همگانی با کد یاتا BSR است . این فرودگاه در کشور عراق قرار دارد و در ارتفاع ۰ متری از سطح دریا واقع شده است.
کد فرودگاهی یاتا
کد فرودگاهی ایکائو
فهرست فرودگاه های عراق
قیام ۱۹۹۱ در بصره صحنه آغاز ناآرامی ها در عراق پس از جنگ خلیج فارس بود. این قیام پس از آن شروع شد که  سربازان برگشته از جنگ به کلی روحیه خود را از دست داده بودند. بنابراین بر ضد صدام حسین سر به شورش برداشتند، به ویژه پس از آنکه راننده یک تانک در بصره به روی پرتره صدام حسین آتش گشود.بصره تبدیل به صحنه نبرد بین جداشدگان از ارتش و گارد جمهوری عراق شد و جنگ بیشتر در محله های اطراف بصره جریان داشت.اکثر نقاط بصره تا اواسط ماه مارس بازپس گرفته شدند، اما شورشیان در مناطقی مانند تانوما توانستند تا اواسط ماه آوریل مقاومت کنند. پس از آنکه نیروهای بعثی کنترل شهر را به دست گرفتند، شروع به سرکوب  غیرنظامیان و مظنونین به حمایت از قیام کردند.
مجازات جمعی غیر نظامیان
پیروزی حکومت عراق
عراق بعثی
شیعیان شورشی:
موزه بصره (عربی: متحف البصره) موزه ای است در شهر بصره در جنوب عراق. در این موزه گنجینه ای از تمدن میانرودان و ایران از دوران پیش و پس از اسلام وجود دارد. موزه بصره که پیشینه فعالیت آن به دهه 1970 میلادی باز می گردد، در جریان جنگ خلیج پارس در سال 1991 مورد دستبرد دزدان عتیقه قرار گرفت.
تارنمای رسمی موزه (عربی)
موزه بصره پس از سال ها تعطیلی به دلیل جنگ و ناامنی در منطقه، در سال 2016 بازگشایی شد. چندین نهاد اروپایی به ویژه موزه بریتانیا برای این کار همکاری کردند.
مدیر کنونی موزه قحطان العبید است.
ساختمانی که اکنون موزه بصره در آن قرار دارد، در گذشته یکی از کاخ های صدام حسین در جنوب عراق بود. بخش هایی از این کاخ در جریان یورش نیروهای بریتانیایی به عراق آسیب دید. در حال حاضر طبقه نخست کاخ، نوسازی شده و برای بازدید مردم باز است. چندین گالری برای این موزه طرح ریزی شده که اکنون تنها یکی از آن ها به نام "گالری بصره" آماده شده است.
قبرستان بصره مربوط به سده های میانه دوران های تاریخی پس از اسلام تا سده های دوره معاصر است و در شهرستان کنارک، بخش زرآباد، دهستان غربی، ۵ کیلومتری جنوب غرب روستای جماسکی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۰۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

بصره در دانشنامه آزاد پارسی

بَصره
بَصره
دومین شهر بزرگ عراق، به فاصلۀ ۱۲۰کیلومتری خلیج فارس، با ۱,۳۷۷,۰۰۰ نفر جمعیت (۲۰۰۳). در رأس آبراهۀ کِشندی شط العرب (اروند رود) قرار دارد، که از تلاقی رودهای دجله و فرات تشکیل شده است. ارتفاع بصره از سطح دریا۲.۴ متر و آب وهوای آن گرم و شرجی است. اقتصاد بصره، که بزرگ ترین شهر شیعه نشین عراق است، بر پایۀ استخراج، پالایش، و صدور نفت، کارخانه های پتروشیمی و کشت و بهره برداری از خرما استوار است. بصره بندر مهم عراق در کرانۀ شط العرب (اروندرود) است. صادرات آن عبارت اند از پشم، نفت، غلات، و خرما. اگرچه بصره در ۱۲۰کیلومتری خلیج فارس قرار گرفته است، کشتی های بزرگ اقیانوس پیما می توانند در ساحل آن پهلو بگیرند. بصره را عتبه بن غزوان به فرمان عمر بنا کرد (۱۰ق/۶۳۱م) تا محل زمستان گذرانی و آسودن اعراب در جنگ با ایران باشد. جنگ جَمَل در این محل اتفاق افتاد (۳۵ق/۶۵۵م). در ۷۵ق/۶۹۴م حَجّاج بن یوسف ثقفی به حکومت بصره رسید و در ۱۰۱ق/۷۱۹م یزید بن مهلب بن ابی صفره بر آن حاکم شد. جنگ های متعدد سبب ویرانی بصره و احداث شهر کنونی بصره در ۱۴کیلومتری شمال شهر قدیم شد. در زمان خلفای بنی امیه، فرماندار بصره با گماردن جانشینی بر خراسان فرمان می راند؛ این امر اهمیت بصره را در آن روزگار نشان می دهد. در زمان نخستین خلفای عباسی، بصره از مراکز فعال ادبی بود. موقعیت مکانی این شهر، آن را به مرکز تجارت با شرق آسیا تبدیل کرده است. این شهر از اواخر قرن ۳ق/۹م روبه انحطاط نهاد و شهرهای دیگر، ازجمله بغداد جای آن را گرفت. افول بصره با حملۀ هلاکوخان مغول (۶۵۶ق/۱۲۵۷م) تسریع شد. این وضع در دوران استیلای آل جلایر و ترکمن ها (۷۴۰ق/۱۳۳۹م ـ ۹۱۴ق/۱۵۰۸م) و سلطۀ شاه اسماعیل صفوی (۹۱۴ق/۱۵۰۸م ـ ۹۴۱ق/۱۵۳۴م) ادامه یافت. در ۹۴۱ق/۱۵۳۴م، ترکان عثمانی بر این شهر مسلط شدند. از ۱۳۳۲ق/۱۹۱۴م، بریتانیا توسعۀ بصره نوین را آغاز کرد. در قرن ۱۱ق/۱۷م یکی از رهبران محلی خودمختاری اعلام و ورود کشتی های اروپایی را به این بندر آزاد کرد. نخست پرتغالی ها و سپس هلندی ها و انگلیسی ها وارد این بندر شدند. آخرین حاکم مستقل آن ناچار به ایران پناهنده شد. ترک ها و ایرانی ها بر سر تصاحب این شهر جنگیدند تا این که در ۱۱۹۴ق/۱۷۷۹م ترک ها پیروز شدند. در ۱۳۸۸ق/۱۹۶۸م، منابع مهم نفتی نخست نزدیک زُبیر و سپس در نقاط دیگر بصره کشف و باعث رونق آن شد. بمباران هوایی این شهر در جنگ خلیج فارس (۱۴۱۲ق/۱۹۹۱م) به پل ها، کارخانه ها، نیروگاه های برق، تصفیه خانه های آب و فاضلاب، و بندرهای آن صدمه زد. در ۱۴۲۴ق/۲۰۰۳م، نیروهای بریتانیایی مؤتلف امریکا بصره را اشغال کردند. اوج رونق فرهنگی بصره در قرن های ۲ و ۳ق بود، که این شهر را به پایتخت فرهنگ عرب تبدیل کرد. سیبویه و خلیل بن احمد، صرف و نحو عربی را تکامل دادند و مذهب معتزلی به واسطۀ واصل بن عطا، ابوالهُذیل علّاف و ابراهیم نظّام قوام گرفت. ابوعمرو بن علاء، ابوعبیده اصمعی و دیگران به گردآوری اشعار و روایات تاریخی پرداختند و حسن بصری و پیروانش تصوف را بنیاد نهادند. شاعران بزرگ عصر اموی و محمد ثونی و ابونراس از بصره برخاستند و نثر عربی را ابن مقفع و سهل بن هارون و جاحظ ساخته و پرداخته کردند.

نقل قول های بصره

بصره دومین شهر بزرگ و بندر اصلی عراق.
• «بصره، گنجینهٔ عرب، عروس شهرهای عراق .. ستون شعر عرب.. و با کوفه برای عراقیان، مکتب مشهور نحو بوده است.» -> نزار الجابری استاندار استان بصره
• «هرکس که برد به بصره خرما// بر جهل خود او دهد گواهی»
• «دل جان به تحفه پیش تو می برد سیف گفت خرما به بصره زیره به کرمان همی بری!

ارتباط محتوایی با بصره

بصره را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

آریا بهداروند ٢٠:٤٥ - ١٣٩٦/٠٦/٢٣
نام شهری در کشور عراق
محل سکونت ایل لر بختیاری
نام قدیم این شهر بهشت آباد
اردشیر یکی از شهرهای ایران در زمان امپراتوری ساسانیان بود
بدلیل اهمیت زیاد این شهر و بندرگاه آن راه های بسیاری به طرف این شهر د ختم
می شد
و قوم لر بختیاری آن را بسراه *بس ره.بسی راه )می گفتند

با آمدن اعراب نام آن به صورت بصره
(بس ره )تلفظ شد
Bas rah

|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• داعش در بصره   • شهرهای استان بصره   • فاصله بصره تا خرمشهر   • نقشه بصره   • تصاویر شهر بصره   • سفر به بصره   • استان بصره عراق   • نام بندر استان بصره   • معنی بصره   • مفهوم بصره   • تعریف بصره   • معرفی بصره   • بصره چیست   • بصره یعنی چی   • بصره یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی بصره
کلمه : بصره
اشتباه تایپی : fwvi
آوا : basre
نقش : اسم خاص مکان
عکس بصره : در گوگل


آیا معنی بصره مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 94% )