انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

94 1070 100 1

بیضه

/beyze/

مترادف بیضه: تخم، خایه، خصیه

معنی بیضه در لغت نامه دهخدا

بیضة. [ ب َ ض َ ] (ع اِ) تخم مرغ. ج ، بیض ، بیوض ، بیضات. (منتهی الارب ). یکی بیض. تخم پرنده و جز آن. (از اقرب الموارد). تخم مرغ. خاگ. مرغانه. چوزی. تخم (از مرغ و مرد). (یادداشت مؤلف ).
- بیضةالدیک ؛ تخم خروس ، گویند بمعنی بیضةالعقر است چه تازیان را گمان این بود که خروس سالی یک مرتبه تخم میکند. و آن مثل گردید برای بخیلی که یک مرتبه احسان کند و دیگر تکرار ننماید و بشاربن برد در بیت زیر به همین مضمون اشاره کرده است :
قد زرتنی زورة فی الدهر واحدة
ثنی و لاتجعلیها بیضةالدیک.
رجوع به امثال میدانی ج 1 ص 96، ترکیب بیضةالعقر و ماده ٔ عقر در تاج العروس شود.
- بیضةالعقر ؛ این مثل را در هرچه که نادر بود و عطیه وتحفه ای که یک بار اتفاق افتد از جایی که امید نداشته باشد و مانند آن استعمال کنند. (از منتهی الارب ). ضرب المثلی است برای آنکه یک بار کار نیکی کند و دیگر آن را تکرار ننماید. (از لسان العرب ).
- || بیضه ای که بدان دوشیزه را بیازمایند وقت دوشیزگی بردن. (منتهی الارب ) (از لسان العرب ). رجوع به عقر شود.
- || اول تخم ماکیان یاتخم پسین آن یا تخم خروس که در سال یک بار نهد. (منتهی الارب ). یگانه تخمی که خروس گذارد. (از لسان العرب ). رجوع به عقر شود.
- || آخرین اولاد. (از اقرب الموارد).
|| خایه. خصیة. (منتهی الارب )(از اقرب الموارد).
- بیضةالخصیة ؛ (لسان العرب ) خایه ٔ مرد. گند. جند. تثنیه ٔ آن بیضتین. (یادداشت مؤلف ).
- بیضةالجنین ؛ اصل او.(از لسان العرب ).
- بیضةالبلد (از کنایات و اضدادست ) ؛ گاه برای مدح و گاه برای ذم بکار رود: هو بیضةالبلد؛ یگانه و مهتر شهر که به او روی آورند و نظر او خواهند و در شرف یگانه است : هوبیضةالبلد؛ یعنی تنها و مطرود و بی یار و یاور است.(از لسان العرب ). مهتر شهر که مردم بر وی گرد آیند و سخن او پذیرند و این مدح باشد (از اضداد است ). (ازمنتهی الارب ) (از اقرب الموارد). یگانه ٔ شهری. (یادداشت مؤلف ). عاجز و منفرد و نامور فتکون مدحاً و ذماً. (مهذب الاسماء).
- || شخصی گمنام که نسبت او دانسته نباشد، و منه المثل : اذل من بیضةالبلد. (از اقرب الموارد)؛ یعنی بمنزله ٔ تخمی است که شترمرغ دل از خیر و نفع آن کنده و آن را در بیابان رهانموده است. (از لسان العرب ).
- || تخم شترمرغ و منه المثل : اذل من بیضةالبلد (خوارتر از تخم شترمرغ )، چه شترمرغ تخم خویش را ترک کند و بدان بازگشت نکند و این ذم باشد.و نیز گویند اعز من بیضةالبلد؛ نیازی تر از تخم شترمرغ یعنی دیر بدست افتد و از اضداد است. (منتهی الارب )(از یادداشت مؤلف ).
- || کنایه از حضرت علی بن ابی طالب سلام اﷲ علیه ؛ یعنی اوچون بیضه ای یگانه در شرف همتایی ندارد. (از لسان العرب ).
- || سید. (لسان العرب ). مهتر. آقا.
|| جماعت مسلمانان. (منتهی الارب ).
- بیضةالاسلام ؛ جماعت مسلمانان. (از لسان العرب ).
|| میانه ٔ هر چیزی. (منتهی الارب ) (از اقرب الموارد) :
نشسته گوهری در بیضه ٔ سنگ
بهشتی پیکری در دوزخ تنگ.
نظامی.
- بیضةالقوم ؛ ساحت قوم یعنی مجتمع آنان و مستقر دعوت آنان و موضع سلطان ایشان. (از لسان العرب ): أفرخ بیضةالقوم ؛ آشکارشد سر ایشان. (منتهی الارب ) (از ذیل اقرب الموارد).
- || میان قوم. (از لسان العرب ).
- || میانه ٔ خانه و معظم آن. (از لسان العرب ). میانه ٔ سرای. (منتهی الارب ) (از ناظم الاطباء).
- || میانه ٔ شهر. (منتهی الارب ).
- بیضةالحر ؛ سختی گرما. (از تاج العروس ).
- بیضةالسنام ؛ شَحْمَتُه ُ. (لسان العرب ).
- بیضةالقیظ ؛ سختی گرمای تابستان. (ازذیل اقرب الموارد) (از مهذب الاسماء).
- بیضةالنهار ؛ سپیدی روز. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء).
|| بمعنی ارض بیضاء؛ زمینی که رستنی در آن نباشدمقابل سودة که زمینی گیاهناک است. (از لسان العرب ).زمین سپید هموار. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). || رنگی از رنگهای خرما. ج ، بیض. (منتهی الارب ). رنگی از رنگهای خرمابن. (ناظم الاطباء). || یکی بیض است و آن شی ٔ بوده است که از آن بجای پول در داد و ستد استفاده میشده است. (از النقود العربیة ص 42). رجوع به بیض در همین معنی شود. || نوعی از سماروغ. (ناظم الاطباء) (منتهی الارب ). کلاه دیو. خایه ٔ دیو. || نام گونه ای از انگور بادانه ٔ بسیار درشت در طائف است. (از لسان العرب ). || کلاه خود. خود. (منتهی الارب ). و وجه تسمیه اش به بیضه بدین مناسبت است که شبیه تخم شترمرغ است. (از لسان العرب ). از آلات جنگ و از آهن است که برای جلوگیری از ضربت و مانند آن بر روی سر گذارند و در آن چیزی که بر پشت آویزان شود وجود ندارد و گاهی بیضه از زره می باشد. (از صبح الاعشی ج 2 ص 135). سرپایان. مغفر. || کره ٔ منجمین و جغرافیین. (یادداشت مؤلف ). || بیضةالخدر؛ دختر پرده نشین. (منتهی الارب ) (از لسان العرب ). کنایه از دختر است چرا که او در حجاب خویش پوشیده است. (از ذیل اقرب الموارد). کنیزک دوشیزه. (مهذب الاسماء). || قسمی از بیماری سردرد و پزشکان در آن اختلاف کرده اند با اینکه اتفاق دارند بر اینکه این قسم بیماری سردرد بر تمام سر عارض میشود و به همین مناسبت آن را به نام بیضه و خوذه نام نهاده اند. پاره ای از پزشکان که صاحب موجز نیز از آنان است گفته اند که این نوع در دردسر مزمن باشد و با کوچکترین سببی از حرکت و شرب خمر و استعمال انواع بخورات به هیجان آید. حتی بانگ سخت و آواز بلند تهییج کند آن را؛ روشنایی و آمیزش با مردم همچنین باعث هیجان آن گردد. بیماری که مبتلا به این نوع سردرد است از آواز، از روشنایی ، از سخن گفتن با مردم سخت گریزان است تنهایی را دوست دارد آسایش و بر پشت خوابیدن و تاریکی را طالب است. هر ساعت اندیشه و احساس کند که با چکشی سر او را میکوبند یا سر او را میکشند و یا میخواهند سر او را بشکافند و سبب آن خلطردی ٔ، یا ورم توأم با ضعف دماغ و سستی حواس باشد واگر علت در حجاب داخل و در قحف باشد احساس درد را تا اعماق تخم چشم میکند و اگر علت در حجاب خارج باشد درد را در خارج از دماغ احساس می نماید و پوست سر او درد مینماید. (از کشاف اصطلاحات الفنون ).

بیضة. [ ب َ ض َ / بی ض َ ] (اِخ ) موضعی است نزد ماوان نزدیکی ربذه با چاههای بسیار. (از معجم البلدان ).

بیضة. [ ب َ ض َ / بی ض َ ] (اِخ ) موضعی است بجانب صمان ازدیار بنی دارم بن مالک بن حنظلة. (از اقرب الموارد).

بیضة. [ ب َ ض َ / بی ض َ ] (اِخ ) محلی است میان عذیب و واقصة در ارض حزن از دیار بنی یربوع بن حنظلة. (از معجم البلدان ).

بیضة. [ ب َ ض َ / بی ض َ ] (اِخ ) موضعی است به عمان. (منتهی الارب ).

بیضه. [ ب َ / ب ِ ض َ / ض ِ ] (از ع ، اِ) مأخوذ از بیضة تازی بمعنی خاگ و خایه ٔ حیوانات. (ناظم الاطباء). و با لفظ افکندن وانداختن و بر سنگ زدن و دادن و نهادن و کشیدن مستعمل است. (آنندراج ). هر یک از دو غده ای که در حیوان نرهست و کار آنها تولید نطفه و ترشح هورمونهای نری است مانند تستوسترون و غیره. چون حرارت داخلی عادی بدن برای بیضه ها مناسب نیست نزد عموم پستانداران بیرون حفره ٔ عمومی بدن و در زیر شکم قرار دارد. (دائرة المعارف فارسی ). || تخم پرندگان عموماً و مرغ خانگی خصوصاً. تخم مرغ. (ناظم الاطباء) :
نگویی بیضه یکرنگست و مرغان هر یکی رنگی
نوای هر یکی رنگ دگرسان بال و پر دارد.
ناصرخسرو.
بیضه چون طاوس نر خواهم شکست.
خاقانی.
غلامی چند را دیدم هر یکی با مجمره ای زرین و سیمین و پاره ای بخور چند بیضه ای. (تاریخ طبرستان ).
به پنج بیضه که سلطان ستم روا دارد
زنند لشکریانش هزار مرغ به سیخ.
سعدی.
دیگر آن مرغ که از بیضه درآید که چنین
بلبل خوش نفس و طوطی شکّرخا شد.
سعدی.
مرغک از بیضه برون آید و روزی طلبد
وآدمیزاده ندارد خبر از عقل و تمیز.
سعدی.
- بیضه ٔ الوان ؛ بیضه هایی که در جشن نوروز رنگین و منقش سازند و اطفال بدان ببازند. (آنندراج ). و در عید پاک مسیحیان نیزاین رسم متداول است :
برای عیدی اطفال گلشن
عیان شد بیضه ٔ الوان غنچه.
اشرف.
- بیضه به ته بال برآوردن ؛ بمعنی بیضه در زیر پر گرفتن. (آنندراج ) :
زان شهپر همت بتو کردند کرامت
تا بیضه ٔ گردون به ته بال برآری.
صائب.
- بیضه برآوردن ؛ جوجه برآوردن از تخم. (ناظم الاطباء)
- || ناقص ساختن. خصی کردن. (ناظم الاطباء).
- بیضه پروردن ؛ در زیر بال گرفتن مرغ بیضه را و روی آن خوابیدن. (ناظم الاطباء) :
بیضه بشکن مرغ گم کن تا بری طاوس نر
بیضه پروردن به گنجشکان گذار و ماکیان.
خاقانی.
- بیضه ٔ خاکی ؛ بیضه ای که ماکیان بی جفتی نر می اندازند. (آنندراج ).
- بیضه دادن ؛ تخم دادن. بیضه کشیدن :
ز فیض گل و لاله در دشت و راغ
دهد بیضه ٔ مار طاوس باغ.
ملاطغرا.
- بیضه در آب ؛ کنایه از بیضه که هنوز بچه در آن متکون نشده باشد. (برهان ) (رشیدی )(آنندراج ) (ناظم الاطباء) :
جنوبی طالعان را بیضه در آب
شمالی پیکران را دیده در خواب.
نظامی.
- بیضه در کلاه ؛ بیضه ای که بازیگران در کلاه خود پنهان سازند. (از ناظم الاطباء).
- بیضه ضایع کردن ؛ آنست که بیضه ٔ مرغی گنده شود و بچه ای از آن متولد نگردد. (آنندراج ).
- بیضه ٔ عنقا ؛ تخم عنقا :
از رفتنت ز بیضه ٔ آفاق کوه قاف
بر نوپران بیضه ٔ عنقا گریسته.
خاقانی.
- بیضه فکندن ؛ تخم گزاردن. تخم نهادن. تخم افکندن :
گر بود صعوه ور بود عنقا
فکند بیضه را پرد به سما.
بهاءالدین ولد.
- بیضه کشیدن ؛ بیضه دادن. (آنندراج ) :
زاد تو نیست بیضه ٔ دین ای شکم پرست
تو بیضه ای طلب که بط و ماکیان کشد.
میرخسرو.
- بیضه ٔ ماهی ؛ اشبول ماهی. (ناظم الاطباء).
- بیضه نهادن ؛ تخم کردن : ماده بیضه نهاد. (کلیله و دمنه ). ماده گفت جایی باید طلبید که بیضه نهاده شود. (کلیله و دمنه ).
|| کلاه خود (مأخوذ از بیضه ٔ تازی ) :
بیضه ٔ مغفر شکستی در سر شیران نر
غیبه ٔ جوشن دریدی بر تن مردان کار.
(از ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 159).
|| هر چیز که بصورت بیضه باشد یا بصورت بیضه درآرند. که مانند بیضه و شکل آن باشد چون بیضه ٔکافور و بیضه ٔ عنبر. (یادداشت مؤلف ).
- بیضه ٔآتشین ؛ کنایه از آفتاب. (برهان ) (از رشیدی ) (از انجمن آرا) (ناظم الاطباء). بیضه ٔ زرد :
کرکس شب غراب وار از حلق
بیضه ٔ آتشین براندازد.
خاقانی.
- بیضه ٔ افلاک ؛ کنایه از آفتاب و خورشید :
چون دلم در تنگنای این قفس افتد که من
بیضه ٔ افلاک را در زیر پر دارم بیاد.
سعید اشرف.
- بیضه ٔ اکسیر ؛ کنایه از حقه. (آنندراج ) :
پر سیمرغ و بیضه ٔ اکسیر
بتوان یافت و یار نتوان یافت.
مولانا مظهر.
- بیضه بر سر کسی شکستن ، بیضه در افسر کسی شکستن. (آنندراج ) ؛ کنایه از مغلوب ساختن کسی :
دست شوخی چون برآرد زآستین آن شاخ گل
بیضه های غنچه را بر فرق بلبل بشکند.
صائب.
- بیضه ٔ چرخ ؛ کنایه از آفتاب. (برهان ) (از ناظم الاطباء). بمعنی بیضه ٔ زرین. (از مجموعه ٔ مترادفات ص 12).
- بیضه ٔ خاکی ؛ زمین را گویند.(آنندراج ). کره ٔ زمین. (ناظم الاطباء) (از مجموعه ٔ مترادفات ص 196) :
بلبلی زین بیضه ٔخاکی گذشت
طوطی نو زین کهن منظر بزاد.
خاقانی.
مرغ دل را که درین بیضه ٔ خاکی قفس است
دانه و آب فراوان به خراسان یابم.
خاقانی.
- بیضه در سر کسی شکستن و بیضه در کلاه درشکستن ؛ کنایه از مغلوب ساختن کسی. (غیاث ). در سراج بمعنی رسوا کردن است. (غیاث ).
- بیضه در کلاه ؛ سر آدمی. (ناظم الاطباء).
- بیضه در کلاه کسی شکستن ؛ کنایه از رسوا نمودن. مأخذش آنکه بازیگران بیضه را در کلاه یکی بگذارند و دیگران را گویند بشکن. او بهر دو دست زور کند بیضه غایب شود و آن کس خجل گردد و مردم هنگامه در خنده آیند. (آنندراج ) :
شکست بیضه ٔ خورشید در کلاه سپهر
بدولت تو که دارای افسرو کلهی.
ظهیرالدین فاریابی.
بازی چرخ بشکندش بیضه در کلاه
زیرا که عرض شعبده با اهل راز کرد.
حافظ.
شکستند از آن بیضه ها در کلاهش
که نخوت بسر داشت از زر شکوفه.
وحید.
و رجوع به مجموعه ٔ مترادفات ص 244 شود.
- بیضه ٔ زر ؛ بمعنی بیضه ٔ زرین :
تیزتر از کبوتری برج ببرج می پرد
بیضه ٔ زر همی نهد دربدر از سبک پری.
خاقانی.
رجوع به بیضه ٔ زرین شود.
- بیضه ٔ زرد ؛ بمعنی بیضه ٔ آتشین. (از مجموعه ٔ مترادفات ص 12). رجوع به بیضه ٔ آتشین شود.
- بیضه ٔ زرین ؛ کنایه از آفتاب. کنایه از خورشید. (از برهان ) :
پیش که طاوس صبح بیضه ٔ زرین نهد
از می بیضا بساز بیضه ٔمجلس ارم.
خاقانی.
دانه از کشت جودش ار مرغی
چیند و در گلو دراندازد
همچو سیمرغ آسمان هر روز
بر زمین بیضه ٔ زر اندازد.
عرفی (از آنندراج ).
- بیضه های زرین و بیضه های زری ؛ ستارگان آسمان. (برهان ) (از رشیدی ) (ناظم الاطباء).
- || کنایه از شعاع آفتاب. (آنندراج ).
- || کنایه از کواکب دیگر. (آنندراج ).
- بیضه ٔ صبح ؛ آفتاب. (شرفنامه ٔ منیری ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). بیضه ٔ کافور. (مجموعه ٔ مترادفات ص 12).
- بیضه ٔ عنبر ؛ کنایه از شمامه ٔ عنبر. (آنندراج ) :
ز رنگ و بوی همه خیره گشته دیده ٔ عقل
ز بس طویله ٔ یاقوت و بیضه ٔ عنبر.
عنصری.
آستین نسترن پر بیضه ٔ عنبر شود
دامن بادام بن پر لؤلؤ فاخر شود.
منوچهری.
تا ندهی بیضه ٔ عنبر مرا
خیره نگویم که تو بلعنبری.
ناصرخسرو.
آنکه چون خلق او ندارد بوی
نافه ٔ مشک و بیضه ٔ عنبر.
مسعودسعد.
چنانکه بیضه ٔ عنبر ببوی دریابند
مرا بدانند آنها که شعر من خوانند.
مسعودسعد.
تختهای جامه و بیضهای عنبر و اوانی و زر و سیم مشحون به شمامات کافور. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 237).
صد بیضه ٔ عنبر نخرد کس بجوی نیز
زین رسم که در باغ کنون نسترن آورد.
عطار.
- بیضه ٔ فولاد ؛ در ایران رسم است که فولادرا گرد ساخته می پزند و آن به شکل بیضه میباشد. (آنندراج ).
- بیضه ٔ کافور ؛ شمامه ٔ کافور. غلوله ٔ کافور. گلوله ٔ کافور، به شکل تخم مرغ :
و اندر دل آن بیضه ٔ کافورریاحی
ده نافه و ده نافگک مشک نهانست.
منوچهری.
گویی بمثل بیضه ٔ کافور ریاحی
بر بیرم حمرا بپراکندست عطار.
منوچهری.
آبی چو یکی کیسگکی از خز زرد است
در کیسه یکی بیضه ٔ کافور کلانست.
منوچهری.
خالی مدار خرمن آتش ز دود عود
تادر چمن ز بیضه ٔ کافور خرمن است.
انوری.
- || کنایه از برف است. (شرفنامه ٔ منیری ). و مراد از بیضه ٔ کافور در بیت زیر برف است. (شرح مشکلات دیوان انوری ) :
گه بیضه ٔ کافور زیان کرد و گهی سود
بینی که چه سودست مراین مایه زیان را.
انوری.
- || کنایه از آفتاب و ماه. (از ناظم الاطباء).
- بیضه کردن مشت ؛ کنایه از گرد کردن مشت. (آنندراج ).
- بیضه ٔ معلق ؛ کنایه از زمین. (از انجمن آرا).
- بیضه ٔ هفت آسمان ؛ کنایه از خورشید :
از پی لعلی که برآرد ز کان
رخنه کند بیضه ٔ هفت آسمان.
نظامی.
|| ساحت قوم و مجتمع آنان و مستقر دعوت آنان و موضع سلطان ایشان :
بیضه ٔ مصرست به ز فرضه ٔ بغداد
وز خط مصر است به بنای صفاهان.
خاقانی.
رجوع به بیضة شود.
- بیضه ٔ ملک ؛ پایتخت و پایه ٔ مملکت. شالوده و اصل کشور :
قوام دولت عالی و عمدةالدین است
پناه بیضه ٔملکست و عمدةالاسلام.
مسعودسعد.
جازم شد که اول خاطر از وی بپردازد و بیضه ٔ ملک و آشیانه ٔ دولت او به صرصر قهر بر باد دهد. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 261). چیپال که پادشاه هندوستان بود آن حال مشاهده کرد و بیضه ٔ مملکت خویش هر روز در نقصان یافت.... مضطرب شد. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 22). و از آن جمله آنست که ما مشاهده کردیم از علاءالدوله ابوجعفربن محمدبن دشمنزیار در حمایت بیضه ٔ ملک و دارالقرار اصفهان. (ترجمه ٔ محاسن اصفهان ص 95).
|| حوزه. دایره : و بیضه ٔ حوزه ٔ ممالک را از تصرف متغلبان جایرو ظلم متعدیان... (تاریخ رشیدی ).
- بیضه ٔ آفاق ؛ دایره ٔ آفاق :
از رفتنت ز بیضه ٔ آفاق کوه قاف
بر نو پران بیضه ٔ عنقا گریسته.
خاقانی.
دور سلیمان و جور، بیضه ٔ آفاق و ظلم
عهد مسیحا و کحل ، چشم حواری و نم.
خاقانی.
- بیضه ٔ اسلام ؛ دائره ٔ اسلام و دین. (آنندراج ) : در حمایت بیضه ٔ اسلام و کلاآت حوزه ٔدین از اتباع هوا و اختیار مراد نفس دور باشد. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 279). قریب صدهزار سوار جمع آورد و قصد بیضه ٔ اسلام آغاز نهاد. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 26).
چشم شوخش بیضه ٔ اسلام را بر سنگ زد
زلف کافرکیش او نگذاشت ایمانی درست.
صائب.
- بیضه ٔ دین ؛ دائره ٔ دین. (آنندراج ). بیضه ٔاسلام :
زاد تو نیست بیضه ٔ دین ای شکم پرست
تو بیضه ای طلب که بط و ماکیان کشد.
میرخسرو.
آنکه چو حرز حرم دوستی او بود
بی در ودیوار هند بیضه ٔ دین را حصار.
خاقانی.
- بیضه ٔ عراق ؛ حوزه ٔ عراق.ناحیه ٔ عراق :
زین پس خراج عیدی ونوروزی آورند
از بیضه ٔ عراق وز بیضای عسکرش.
خاقانی.
- بیضه ٔ قوم ؛ اصل قوم و مجتمع آنان. (یادداشت مؤلف ).
- بیضه ٔ مجلس ؛ دائره ٔ مجلس. (آنندراج ) :
بیش که طاوس صبح بیضه ٔزرین نهد
از می بیضا بساز بیضه ٔ مجلس ارم.
خاقانی.
|| نشان مهرنبوت پیغمبر (ص ) :
بیضه ٔ مهر احمدی جبهتش از گشادگی
روضه ٔ قدس عیسوی نکهتش از معنبری.
خاقانی.
گویی برای بوس خلایق پدید شد
بر دست راست بیضه ٔ مهر پیمبرش.
خاقانی.

معنی بیضه به فارسی

بیضه
خایه، تخم، تخم مرغ، به معنی ساحت قوم ومیانه هرچیز
۱ - تخم مرغ . ۲ - خایه خصیه . ۳ - کلاهخود.
ماخوذ از بیضه تازی بمعنی خاگ و خای. حیوانات ٠
تخم نهادن ٠ انداختن بیضه ٠ یا کنایه از ترسیدن و زهره باختن ٠
بمعنی بیضه افکندن ٠
بازی که اطفال در اعیاد به بیضها کنند و آنرا تخم بازی می گویند ٠
( اسم ) ۱ - کمربندی که بهنگام فتق بیضه بر کمر بندند . ۲ - شلوار مخصوصی که در موقع ورزش های سخت برای جلوگیری از ضربات احتمالی بپا کنند .
خورند. بیضه ٠ که تخم خورد
مولد البیض
چاشنی بیض. مرغ . چاشنی تخم مرغ . قدر کم شکستن بیضه در بیضه بازی نوروز .
[testicular sperm extraction] [علوم سلامت] استخراج مستقیم زامه از روی پوست بیضه در مردان مبتلا به بی زامگی انسدادی اختـ. زاگاب TESE
کنایه از هفت طبقه زمین باشد.
[زیست شناسی] ← یاخته های لیدیگ

معنی بیضه در فرهنگ معین

بیضه
(بَ یا بِ ض ِ یا ضَ) [ ع . بیضة ] (اِ.) ۱ - تخم مرغ . ۲ - خایه ، خصیه . ۳ - کلاهخود. ، ~در کلاه داشتن کنایه از: رسوا شدن ، مفتضح شدن .
( ~. وَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) بچه از تخم درآوردن .

معنی بیضه در فرهنگ فارسی عمید

بیضه
۱. (زیست شناسی) هریک از دو غدۀ ترشح کنندۀ هورمون های جنسی مهره داران که در یک کیسه قرار دارند و اسپرماتوزوئید می سازند، خایه.
۲. (زیست شناسی) تخم، تخم مرغ.
۳. [مجاز] میانۀ هرچیز، مرکز: بیضهٴ اسلام.
* بیضه نهادن (برآوردن): (مصدر لازم) [قدیمی] تخم گذاشتن.
کمربند مخصوصی که مبتلایان به فتق بیضه به کمر می بندند.

بیضه در دانشنامه اسلامی

بیضه
تخم حیوانات را بیضه گویند و به مناسبت به قسمت زیرین دستگاه تناسلی نر، که از دو جزء همسان تشکیل شده است، بیضه نامیده می شود. از این عنوان به مناسبت در بابهای طهارت، صلات، نکاح، اطعمه و اشربه، قصاص و دیات، سخن رفته است.
قسمت زیرین دستگاه تناسلی نر، که از دو جزء همسان تشکیل شده است، بیضه نامیده می شود؛ ازاین رو، به صورت تثنیه یعنی «بیضتین»، «خصیتین» و «انثیین» نیز استعمال شده است.
جزء عورت بودن بیضه
بیضۀ انسان جزو عورت و پوشاندن آن از بینندۀ محترم - جز همسر- واجب است.
حرمت اکل بیضه حیوان
از محرّمات حیوان ذبح شده، بیضۀ آن است.
قصاص آسیب رساننده به بیضه
...
بیضه
بَیضَه، از منزل گاه های قدیم مسیر کوفه و مکه است که در سرزمین قبیله بنی یربوع بن حنظله، در فاصله واقصه و عذیب هجانات واقع شده است. اهمیت این مکان نزد شیعیان به سبب توقف امام حسین (ع) و ایراد خطبه به یاران خود و سپاه حر بن یزید در آن است.
امام حسین(ع) در واقعه کربلا پس از منزلگاه ذو حسم راهی بیضه شد و در آنجا برای یاران خود و سپاه حر بن یزید سخنرانی کرد. سپس راه عذیب را در پیش گرفت. ابن اعثم و خوارزمی مضمون این سخنرانی را در قالب نامه ای آورده اند که امام از منزلگاه عذیب الهجانات به اشراف کوفه نوشته است.
بَیضَه، از منزل گاه های قدیم مسیر کوفه و مکه است که در سرزمین قبیله بنی یربوع بن حنظله، در فاصله واقصه و عذیب هجانات واقع شده است. اهمیت این مکان نزد شیعیان به سبب توقف امام حسین (ع) و ایراد خطبه به یاران خود و سپاه حر بن یزید در آن است.
امام حسین(ع) در واقعه کربلا پس از منزلگاه ذو حسم راهی بیضه شد و در آنجا برای یاران خود و سپاه حر بن یزید سخنرانی کرد. سپس راه عذیب را در پیش گرفت. ابن اعثم و خوارزمی مضمون این سخنرانی را در قالب نامه ای آورده اند که امام از منزلگاه عذیب الهجانات به اشراف کوفه نوشته است.
حضرت پس از حمد و ثنای خدای فرمود:
بیضه ی اسلام، به اساس و موجودیت اسلام گفته می شود و در باب جهاد و فقه سیاسی از آن سخن رفته است.
حفظ بیضه ی اسلام، از اهم واجبات الهی و در مقام تزاحم با دیگر احکام شرعی، بر همه ی آنها مقدّم است، مانند موردی که موجودیت اسلام با یورش دشمنان کافر به خطر افتد. در چنین شرایطی دفاع از کیان اسلام بر همه ی مکلّفان اعم از زن و مرد، واجب است اگرچه مستلزم همراهی با حاکمی جائر باشد.
دفاع از بیضه اسلام در زمان غیبت
در اینکه دفاع از بیضه ی اسلام در زمان غیبت، احکام جهاد- از قبیل شهید بودن افراد کشته شده در این راه، ممنوعیت فرار و...- را دارد یا نه، اختلاف است.

منزل بیضه جزء سرزمین قبیله بنی یربوع بن حنظله بوده و میان عذیب و واقصه بوده و در آن چاه آب بوده است. کاروان امام حسین (علیه السّلام) در این منزل فرود آمد.
پس از حرکت از منزل ذوحسم، قافله امام حسین (علیه السّلام) و سپاه حر، در کنار همدیگر حرکت می کردند، تا اینکه در منزل بیضه فرود آمدند و فرصتی دیگر پیش آمد تا امام طی خطبه ای (ابن اعثم و خوارزمی مضمون این خطبه را در قالب نامه ای آورده اند که امام حسین (علیه السّلام) از منزل عذیب الهجانات به اشراف کوفه نوشته است) علت قیام و انگیزه مبارزه خویش را برای اصحاب خود و سپاه حر تشریح کند.
خطبه امام در بیضه
امام در این خطبه فرمود:ایها الناس، ان رسول الله (صلی الله علیه وآله) وسلم قال: من رای سلطانا جائرا مستحلا لحرام الله، ناکثا لعهد الله، مخالفا لسنة رسول الله، یعمل فی عباد الله بالاثم والعدوان فلم یغیر علیه بفعل ولا قول، کان حقا علی الله ان یدخله مدخله، الا وان هؤلاء قد لزموا طاعة الشیطان، وترکوا طاعة الرحمن. واظهروا الفساد، وعطلوا الحدود، واستاثروا بالفیء، واحلوا حرام الله، وحرموا حلال الله، وانا احق من غیر.... ای مردم، پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: هر مسلمانی با سلطان ستمگری مواجه شود که حرام خدا را حلال میکند و پیمان الهی را در هم می شکند و با سنت (و قانون) پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) به مخالفت برخاسته و در میان بندگان خدا، راه گناه و دشمنی در پیش گرفته است، ولی او در مقابل چنین حاکمی، با عمل یا با گفتار، اظهار مخالفت نکند، بر خداوند است که این فرد (ساکت) را به جایگاه همان طغیانگر، (در آتش جهنم) داخل کند. (ای مردم) آگاه باشید! اینان (بنی امیه) پیروی از شیطان را بر خود لازم شمرده اند، و اطاعت خدا را ترک کرده اند؛ فساد را علنی و حدود الهی را تعطیل نموده، فیء (بخشی از بیت المال) را به خود اختصاص داده اند، و حرام خدا را حلال، و حلال خدا را حرام کرده اند و من برای تغییر این وضعیت شایسته ترم.نامه هایی که از سوی شما به دستم رسید و فرستادگانی که از جانب شما نزد من آمدند، حاکی از آن بود که شما با من بیعت کرده اید (و پیمان بسته اید که) مرا به دشمن تسلیم نکنید و تنها و بی یاور نگذارید. اینک اگر بر این پیمان خود باقی و وفادار باشید، به سعادت و ارزش انسانی خود دست یافته اید؛ زیرا من، حسین فرزند علی (علیه السّلام) او فرزند دختر پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) هستم که جانم با نفوس شما و خانواده ام با خانواده شماست.پس من برای شما الگو هستم (و شما باید از من پیروی کنید و مرا الگوی خود قرار دهید). اما اگر شما این کار را نکردید و با من پیمان شکنی نموده، بیعتم را از گردن خود بردارید، به جانم سوگند این عمل شما نیز بی سابقه نیست؛ زیرا با پدر و برادرم و پسرعمویم مسلم نیز این چنین رفتار کردید. فریب خورده کسی است که فریب شما را بخورد (و به سخن شما اعتماد کند)، شما در به دست آوردن نصیب خود (از اسلام) راه خطا پیموده و سهم و نصیب خود را از دست داده اید؛ پس هرکس پیمان شکنی کند، به ضرر خودش پیمان شکنی کرده است. (فمن نکث فانما ینکث علی نفسه) به زودی خداوند مرا از شما بی نیاز می سازد. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته.
متن خطبه امام
(قد اتتنی کتبکم وقدمت علی رسلکم بیعتکم انکم لاتسلمونی ولا تخذلونی، فان اتممتم علی بیعتکم تصیبوا رشدکم، فانا الحسین بن علی، و ابن فاطمه بنت رسول الله (صلی الله علیه و آله وسلّم) نفسی مع انفسکم، و اهلی مع اهلیکم و لکم فی اسوه و ان لم تفعلو و نقضتم عهدکم و خلعتم بیعتی من اعناقکم فلعمری ما هی لکم بنکر لقد فعلتموها به ابی و اخی و ابن عمی مسلم! و المغرور من اغتر بکم، فحظکم اخطاتم، ونصیبکم ضیعنم فمن نکث فانما ینکث علی نفسه و فسیغنی الله عنکم والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته». خوارزمی این سخنان را در قالب نامه ای از امام به بزرگان کوفه نقل کرده است)
حرکت از منزل بیضه
...

بیضه در دانشنامه ویکی پدیا

بیضه
عکس بیضه
بیضه بند نوعی لباس زیر است که برای محافظت از دستگاه تولید مثل در مردان و به ویژه بیضه ها در زمان ورزش یا فعالیت های فیزیکی سخت، طراحی شده است. معمولاً در ورزش تکواندو از بیضه بند استفاده می شود. بیضه بند در ایران با نام های دیگری از جمله «فتق بند» و «خایه بند» هم شناخته می شود.
گاهی اوقات همجنسگرایان مرد برای جذاب تر به نظر رسیدن بیضه بند می پوشند.
پیچش بیضه یا تورشن اغلب به دنبال چرخش بیضه حول محور خود روی می دهد. بیمار درد شدید ناحیه اسکروتال دارد. تشخیص قطعی با سونوگرافی است و به دلیل انسداد عروق بیضه و نرسیدن خون به آن درمان سریع که اغلب جراحی است ضروری است وگرنه خطر عقیمی وجود دارد.
دورلند فرهنگ پزشکی. تهران
درد در ناحیه بیضه، تورم، خون در مایع منی، استفراغ و حالت تهوع از جمله علامت های پیچش بیضه می باشد.
برای درمان پیچش بیضه نیاز به عمل جراحی می باشد. پزشک همچنین برای این که در آینده این چنین مشکلی دوباره پیش نیاید. به این صورت که بیضه را به کف کیسه بیضه متصل می کنند که به این روش ارکیدوپکسی می گویند.
درد بیضه ممکن است در هر دو بیضه یا یکی از آنها احساس شود و بسته به دوره زمانی، می تواند شدید، نیمه شدید یا مزمن باشد.
وازکتومی
پیچش بیضه
قانقاریای فورنیه
شق درد
اپیدیدیمیت
درد بیضه آن است که قسمتی یا تمام یک یا هر دو بیضه آسیب ببیند یا درد بگیرد.
سرطان بیضه (Testicular cancer) رشد سرطانی یاخته های بیضه می باشد که به صورت یک توده سفت اغلب بدون درد در بیضه خود را نشان می دهد.
Germ cell tumours
Sex cord/Gonadal stromal tumours
Mixed Germ Cell and Sex Cord/Gonadal Stromal Tumours
Miscellaneous tumours of the testis
Tumours of the paratesticular structures
Haematopoietic tumours
Tumours of collecting ducts and rete
سرطان بیضه شایع ترین سرطان در مردان ۲۰ تا ۳۵ ساله است، اما ممکن است در هر سنی دیده شود و احتمال ابتلای هر مردی به این سرطان ۰٫۴٪ است. به طور کلی این سرطان اگر متاستاز نداده باشد بالای نود درصد با شیمی درمانی و سایر روش ها قابل درمان است.
اغلب یک طرفه است اما گاهی ممکن است دوطرفه باشد. منشأ این نوع سرطان سلول های مختلفی از بافت بیضه می تواند باشد:
مهم ترین چیزی که این بیماری را خطرناک می کند بدون درد بودن علائم اولیه آن است، از این نظر سرطان بیضه شبیه ترین بیماری به سرطان سینه است. بیشتر نشانه های اولیه ابتلا به این سرطان، تورم و غیر عادی شدن ظاهر بیضه هاست و خود فرد با معاینه فردی زودتر از سایرین می تواند پی به نشانه های آن ببرد. شایع ترین علامت بیماران بزرگ شدن و سفتی بیضه بدون درد یا لمس توده ای سفت در بیضه می باشد. بیضه مبتلا معمولاً به تدریج بزرگ شده و بیمار در بیضه احساس سنگینی می کند. در برخی موارد بیماران با درد حاد بیضه یا علایم درد پشت، تهوع، استفراغ، بی اشتهایی، سرفه، تنگی نفس، درد استخوان یا تورم اندام ها مراجعه می نمایند.
سونوگرافی توده شناس بیضه یک فرایند مورد استفاده در ارزیابی درد بیضه، در میان دیگر شرایط است.
این روش می تواند به شناسایی توده های جامد در بیضه کمک کند. این روش می تواند شرایطی مانند تجمع مایع در بیضه را مقایسه کند . این مایع ممکن است با نور مستقیم قابل مشاهده باشد، اما سونوگرافی ممکن است مورد استفاده برای تأیید این تشخیص باشد.
ویکی پدیای انگلیسی
وَرَمِ بـِیضِه اصطلاح پزشکی، التهاب و تورم بیضه ها را گویند و غالباً در دنباله یک عفونت این عارضه پدید می آید.
ورم بیضه معمولاً بسیار دردناک است. البته تورم بیضه در نتیجهٔ آب آوردن بیضه (هیدروسل) که در طی آن مایع در درون غشاهای اطراف بیضه جمع می شود دردناک نیست.
کیسه بیضه یا کیسه خایه(داشداق) کیسه ای است که در جنس نر همه پستانداران وجود دارد. این کیسه از جنس ماهیچه صاف است که به صورت غیر ارادی دمای خایه ها(تستیس) را تنظیم می کند. خایه ها قبل از تولد در داخل شکم قرار دارند و کمی بعد از تولد(از طریق مجرای اینگوئینال) وارد کیسه خایه می شوند. دمای کیسه خایه 1-2 درجه پایین تر از دمای بدن است. یعنی دمای آن در حدود 36-35 درجه سانتی گراد است. با این حال وقتی دمای محیط سردتر از ۳۴ درجه باشد، ماهیچه های کیسه خایه منقبض می شوند و خایه ها به زیر شکم می چسبند و گرم می شوند(به این رفلکس، رفلکس کرماستر می گویند). و برعکس، وقتی هوا گرم تر از ۳۴ درجه باشد ماهیچه های کیسه خایه به حالت استراحت در می آیند و خایه ها از شکم فاصله می گیرند و خنک تر می شوند و شرایط را برای اسپرمسازی(اسپرماتوژنز) مهیا می کنند.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

بیضه در دانشنامه آزاد پارسی

بِیْضِه (testis)
اندام تولیدکنندۀ اسپرم در جانوران نر و هرمافرودیت. در مهره داران، یکی از جفت ساختارهای تخم مرغی شکلی است که معمولاً داخلی اند، اما در پستانداران، جز فیل ها و پستانداران دریازی بیضه های جفتی طی تکوین از حفرۀ عمومی بدن خارج می شوند و داخل کیسۀ بیضه ای در خارج از شکم آویزان می شوند. بیضه ها هورمون جنسی نر یا آندروژن نیز ترشح می کنند.

ارتباط محتوایی با بیضه

معنی بیضه به انگلیسی

testicle (اسم)
تخم ، بیضه ، خصیه ، خایه
testis (اسم)
گواهی ، تخم ، بیضه ، خایه

معنی کلمه بیضه به عربی

بیضه
خصية

بیضه را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

آرمین 22 ٢٢:٣٢ - ١٣٩٧/٠٨/٠٤
محل تولید اسپرم نر

خانه اصلی منی و اسپرم ها
|

21 ١٨:٢٨ - ١٣٩٧/١٢/١٠
چیزی بیضی مانند در قسمتی از اندام جنسی مردان
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• بیضه زنان   • بیضه چپ   • عکس بیضه سالم   • بیضه چیست   • اندازه بیضه طبیعی   • بیضه مرد   • بیضه عکس   • بیضه به انگلیسی   • معنی بیضه   • مفهوم بیضه   • تعریف بیضه   • معرفی بیضه   • بیضه یعنی چی   • بیضه یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی بیضه
کلمه : بیضه
اشتباه تایپی : fdqi
آوا : beyze
نقش : اسم
عکس بیضه : در گوگل


آیا معنی بیضه مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 94% )