انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

95 1046 100 1

تجوید

/tajvid/

مترادف تجوید: نیکو گردانیدن، سره گردانیدن، نیکو ادا کردن

معنی تجوید در لغت نامه دهخدا

تجوید. [ ت َج ْ ] (ع مص ) سره کردن. (تاج المصادر بیهقی ) (زوزنی ) (دهار). نیکو کردن و سره کردن. (غیاث اللغات ) (آنندراج ). نیکو کردن. (فرهنگ نظام ). جَیّد گردانیدن چیزی را. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). نیکو کردن و جَیّد گردانیدن چیزی را. (از قطر المحیط) (از اقرب الموارد): لاتطلب سرعةالعمل و اطلب تجویده... (عیون الانباء). || رعایت کردن قاری تجوید را در قرائت خود. (از اقرب الموارد) (از قطر المحیط). حرف به مخارج ادا کردن. (غیاث اللغات ) (آنندراج ). نیک گفتن. (تاج المصادر بیهقی ) (زوزنی ) (دهار). علم ادای حروف ازمخارج. (ناظم الاطباء). علمی که در آن کیفیت نیکو خواندن قرآن و امور متعلق به آن ذکر میشود. (از فرهنگ نظام ). (در اصطلاح قراء) تلاوت کلام اﷲ است بنحوی که حق هر حرفی از مخرجش اداء و صفتی را که مخصوص اداء هر حرفی است مراعات کنند، از قبیل : همس و جهر و شدت و رخاوت و مانند آن. و ادا کردن حق هر حرفی از آنچه که سزاوار است در موارد بخصوص که باید بجای آورند، مانند: ترقیق مستقل و تفخیم مستعلی و امثال آنها و بازگردانیدن هر حرفی را بسوی اصلش بدون تکلف. و طریق عمل بدین علم آن است که از دهان شیوخ و استادان این فن بشنوند، مخصوصاً کسانی که عارف باشند به طریق اداء تلاوت کلام اﷲ و بدانچه که قاری از مخارج حروف و صفات آنهاو وقف و ابتداء و رسم بدان نیازمند است معرفت کامل پیدا کرده باشند. و مراتب تجوید سه است : ترتیل و تدویر و حدر. و تدویر بر حدر و ترتیل بر هر دو مقدم است و ترتیل عبارت از آرامی است به مذهب ورش و عاصم و حمزه و حدر سرعت باشد به مذهب ابن کثیر و ابی عمرو و قالون و تدویر میانه روی بین آندو است به مذهب ابن عامر و کسائی و این ترتیب روش غالب اوقات قارئان مذکور است و الا هر یک از آنان یکی از مراتب مسطوره را جائزدانسته اند. در ترتیل مراعات تمطیط از لوازم است و در حدر اندماج از لوازم باشد، زیرا قرائت مانند رنگ سپیدی است که اگر کم باشد به گندم گونی متمایل شود و اگر از حد زیاده گردد منجر به برص شود. در اتقان گفته است که ترتیل مرادف تحقیق است و کیفیت قرائت بر سه نوع است : اول تحقیق. و آن اعطاء هر حرفی راست حقش رااز اشباع مد و تحقیق همزه و اتمام حرکات و اعتماد اظهار و تشدیدات و بیان حروف و تفکیک حروف و اخراج حروف بعضی را از بعضی ، بوسیله ٔ سکته و ترتیل و تؤده وملاحظه ٔ جایزات وقفها بدون قصر و اختلاس و اسکان متحرک و ادغام و ترتیل برای ورزش زبان و تقویم الفاظ باشد و یستحب الاخذ به علی المتعلمین من غیر ان یتجاوز فیه الی حدالافراط بتولید الحروف من الحرکات و تکریر الرأات و تحریک السواکن و تطنین النونات بالمبالغة فی الغنات و نحو ذلک و هذا النوع من القرائة مذهب حمزة و ورش. دوم حَدْر بفتح حاء و سکون دال است و آن ادراج قرائت بسرعت و تخفیف قرائت است بوسیله ٔ قصر و تسکین و اختلاس و بدل و ادغام کبیر و تخفیف همزه و مانند آنها از آنچه بروایت صحیحه رسیده با مراعات برپا داشتن اعراب و تقویم اللفظ و تمکن حروف بدون بتر حروف مد و اختلاس اکثر حرکات و این ترتیب از اکثر پیشوایان این فن از کسانی که منفصل را ممدود ساخته اند و به حداشباع نرسیده اند. و آن مذهب سائر قراء است و مختار نزد اکثر اهل تجوید باشد. سپس صاحب اتقان گوید فرق بین ترتیل و تحقیق آنست که تحقیق برای ورزش و تعلیم وتمرین و ترتیل برای تدبر و تفکر و استنباط باشد. پس هر ترتیلی تحقیق باشد ولی هر تحقیقی ترتیل نیست.
فائده - در شرح مهذب آمده که علماء تجوید اتفاق کرده اند که افراط در اسراع مکروه است و گفته اند تلاوت قرآن یک جزء آن با ترتیل بر دو جزء بدون ترتیل رجحان دارد و استحباب ترتیل برای تدبر است و برای آنست که به بزرگداشت و توقیر کلام ایزدی نزدیکتر و تأثیر معانی در قلب قاری بیشتر خواهد بود و بهمین جهت است که برای کسانی که به زبان تازی آشنا نیستند و از کلام ایزدی بهره ای نمیبرند، تلاوت با ترتیل معهذا استحباب دارد. و در نشر گفته است که اختلاف شده است در اینکه آیا مراعات ترتیل با قلت قرائت افضل است یا ترک ترتیل با کثرت قرائت. و بعضی از پیشوایان ما در پاسخ این پرسش نیکو قضاوتی کرده و ثواب قرائت با مراعات ترتیل از حیث قدر و منزلت پیش است و ثواب کثرت قرائت از حیث شماره افزون باشد، زیرا در ازاء هر حرفی ده حسنه برای قاری منظور است و در برهان زرکشی گوید تمامیت ترتیل بزرگ داشتن الفاظ و روشن ادا کردن حروف و ادغام نکردن حرفی در حرف دیگر باشد و این حداقل تمامیت ترتیل است و حداکثر آن آنست که منزلت هر لفظی را کما هو حقه بشناسدو ادا کند، چنانکه اگر بلفظی رسید که مبنی بر تهدیدبود مانند لفظ متهدد تلفظ کند، همچنان اگر بلفظی مصادف شد که حاکی از تعظیم بود، آن را با تعظیم ادا کند، چنانکه در اتقانست. (از کشاف اصطلاحات الفنون ). و رجوع به کشف الظنون ذیل علم تجوید شود. || نیکورو گردیدن اسب. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (ازاقرب الموارد) (از قطر المحیط).

معنی تجوید به فارسی

تجوید
نیکوکردن، سره کردن، کارنیک کردن، اداکردن حروف، ازمخرج درتلاوت قر آن، فن صحیح خواندن قر آن
۱- ( مصدر ) نیکو کردن سره کردن . ۲- نیک گفتن . ۳- ( اسم ) علم نیکو تلفظ کردن حروف و کلمات قر آن .

معنی تجوید در فرهنگ معین

تجوید
(تَ) [ ع . ] (مص م .)۱ - نیکو کردن . ۲ - نیک گفتن . ۳ - (اِ.) علم درست ادا کردن حروف و کلمات قرآن .

معنی تجوید در فرهنگ فارسی عمید

تجوید
۱. فن درست ادا کردن حروف و کلمات در تلاوت قرآن.
۳. (اسم مصدر) درست ادا کردن حروف و کلمات، مانندِ تلفظ فصحای عرب.
۳. (اسم مصدر) [قدیمی] نیکو کردن، سره کردن، کاری را نیک کردن.

تجوید در دانشنامه اسلامی

تجوید
تَجْوید، علم قرائت فصیح قرآن و فنّ تلفظ صحیح حروف آن است. این دانش از دانش های قرآنی است. این علم مجموعه قواعد و ضوابطی را برای صحیح خواندن حروف و کلمات قرآن و نیز دیگر مباحث آوا شناسی در برمی گیرد. در مرحله عملی، این مهارت بر اساس اداء و استماع به افراد آموزش داده می شود. فقها تلفظ صحیح حروف عربی در نماز را واجب می دانند؛ اما رعایت قواعد تجوید را لازم نمی دانند.
علم تجوید، در مجموعۀ علوم قرآنی و فنون عربیت جای داشته و از آغاز با مطالعات آوا شناسی زبان عربی همراه بوده و مسائل و مباحث آن همواره با علم وقف و ابتدا، علم الاداء و علم قرائات هم پوشانی داشته است.
تجوید در لغت به معنای تحسین، زیباسازی، نیکو گفتن، سالم و بی عیب گردانیدن است تجوید برگرفته از جَوْدَت (نیکویی) و جَیِّد (نیکو) متضاد رَدِیّ (وازده و نامرغوب) که در اصطلاح نیز نزدیک به همین معنا گرفته شده است. در اصطلاح، عبارت است از تلفظ حروف عربی از جای خود، به گونه ای که حق صفات هر حرف و نیز احکام آن بخوبی اداء و رعایت شود. هدف از علم تجوید توانا ساختن قاری بر تلاوت زیبا و استوار و تلفظ فصیح حروف قرآن کریم و حفظ زبان از اشتباه در خواندن کتاب الهی است. ابن جزری (متوفی ۸۳۳) در التمهید فی علم التجوید تجوید را زیور تلاوت و زینت قرائت می داند.
تجوید
«تجوید» در لغت به معنای تحسین، زیبا انجام دادن کار و نیکو گفتن و در اصطلاح عبارت است از تلفظ حروف (عربی) از جایگاه خود، به گونه ای که حق هر حرف از صفات آن و مستحق آن از (احکام) به خوبی ادا و رعایت شود. پاسداری از الفاظ قرآن کریم در بُعد صوتی آن از اهداف این علم است.
«تجوید»، مصدر باب تفعیل و در لغت به معنای تحسین، زیبا انجام دادن کار و نیکو گفتن و در اصطلاح عبارت است از تلفظ حروف (عربی) از جایگاه خود، به گونه ای که حق هر حرف از صفات آن و مستحق آن از (احکام) به خوبی اَدا و رعایت شود: «التَّجویدُ اِعْطاءُ الْحُرُوفِ حَقَّها مِنْ صِفَة لَها وَ مُسْتَحَقَّها».
حق حرف، کیفیتی است که قِوام حرف به آن است و آن عبارت از مخرج حرف و صفاتی است که در نهاد حرف وجود دارد. این صفات را نمی توان از حرف سلب کرد زیرا وجود حرف و تمایز آن از سایر حروف و آواها بر رعایت صفات مذکور مبتنی است؛ مانند صفت جَهْر، شدّت و استعلاء.
مستحق حرف به کیفیت صوتی و آوایی گفته می شود که در ترکیب حروف و پیوند آنها ایجاد می شود. احکام تجوید از قبیل ادغام، مدّ، اخفاء، اقلاب، صله و... از مستحقات حروف است.
ابوعمرو الدانی تجوید را چنین وصف می کند: تجوید یعنی رسیدن به نهایت اتقان و استواری و زیباسازی. تجوید قرآن، ادای حقوق حرف و حفظ ترتیب و مراتب هر یک و تلفظ روان و فصیح حرف از مخرجش بدون افراط و تفریط است.
دیگری گفته است: تجوید مهارتی است که با تمرین فراوان در قاری قرآن به صورت ملکه ایجاد می شود. این هر سه تعریف تجوید را به عنوان یک مهارت و از مقوله فنّ معرفی می کنند.
دانش تجوید از دانش های قرآنی است که مخصوص قرائت قرآن بنا نهاده شده و درباره مجموعه قواعد و احکام تجوید و شناسایی و معرفی حق و مستحق حروف بحث می کند.
«تجوید عمومی» کتابی است به قلم سید جواد سادات فاطمی که در جهت آشنا ساختن علاقمندان با مباحث کاربردی تجوید قرآن کریم نگاشته شده است.
مباحث تجویدی در این اثر بر مبنای روایت حفص از عاصم تنظیم گشته است. در این کتاب سعی بر آنست که مطالب تجویدی که صرفا جنبه عملی دارند مطرح شود و حتی الامکان قسمتهای غیرکاربردی حذف گردد. در هربخش مثالها و تمرینهای متنوعی در اختیار خواننده قرار داده شده است که به یادگیری این فن کمک شایانی می نماید. در طرح مباحث از تعاریف ساده و روان و خالی از اصطلاحات و تقسیم بندیهای غامض و پیچیده استفاده شده تا تمام توان فراگیری قرآن آموز در جهت عمل به احکام اولیه تجویدی صرف گردد. با توجه به تفاوت نظرات علمای تجوید در بعضی موارد، نظر « ابن جزری » که از محققان بزرگ علم قرائت در قرن نهم بوده مبنای نوشتار قرار گرفته است. مطالب کتاب در دو بخش حروف و احکام تنظیم شده است: در بخش حروف فقط ده حرف که تلفظ آنها در عربی با فارسی کاملا متفاوت است مطرح گردیده و در بخش احکام به احکام تفخیم و ترقیق ، نون ساکن و تنوین، میم ساکن، غنه و موارد آن، ادغام ، مد و چند حکم استثنائی دیگر پرداخته شده و در پایان این نوشتار نیز رموز و نشانه های وقف توضیح داده شده است.
ساختار کتاب
کتاب دارای یک مقدمه و بخش های ذیل می باشد: (بخش اول: حروف) آشنایی با حروف، آشنایی با صفات مهم، (بخش دوم: احکام ) احکام تفخیم و ترقیق ، احکام نون ساکن و تنوین ، احکام میم ساکن، غنه و موارد آن، احکام ادغام ، احکام مد ، چند حکم استثنایی، آشنایی با رموز وقف.
ویژگی
ویژگی این اثر اختصار و کوتاهی آن و نیز جنبه آموزشی داشتن آن است. لذا بدین منظور در پایان هربحث برای کسب مهارت بیشتر تمرینهایی در اختیار خواننده قرار داده شده است.
نسخه شناسی
...
تجوید عمومی کتابی است به قلم سید جواد سادات فاطمی که در جهت آشنا ساختن علاقمندان با مباحث کاربردی تجوید قرآن کریم نگاشته شده است.مباحث تجویدی در این اثر بر مبنای روایت حفص از عاصم تنظیم گشته است.در این کتاب سعی بر آنست که مطالب تجویدی که صرفا جنبۀ عملی دارند مطرح شود و حتی الامکان قسمتهای غیرکاربردی حذف گردد.در هربخش مثالها و تمرینهای متنوعی در اختیار خواننده قرار داده شده است که به یادگیری این فن کمک شایانی می نماید.
در طرح مباحث از تعاریف ساده و روان و خالی از اصطلاحات و تقسیم بندیهای غامض و پیچیده استفاده شده تا تمام توان فراگیری قرآن آموز در جهت عمل به احکام اولیه تجویدی صرف گردد.
با توجه به تفاوت نظرات علمای تجوید در بعضی موارد، نظر «ابن جزری» که از محققان بزرگ علم قرائت در قرن نهم بوده مبنای نوشتار قرار گرفته است.
مطالب کتاب در دو بخش حروف و احکام تنظیم شده است:در بخش حروف فقط ده حرف که تلفظ آنها در عربی با فارسی کاملا متفاوت است مطرح گردیده و در بخش احکام به احکام تفخیم و ترقیق، نون ساکن و تنوین، میم ساکن،غنّه و موارد آن،ادغام، مدّ و چند حکم استثنائی دیگر پرداخته شده و در پایان این نوشتار نیز رموز و نشانه های وقف توضیح داده شده است.
کتاب دارای یک مقدمه و بخش های ذیل می باشد:
«تجوید عمومی» کتابی است به قلم سید جواد سادات فاطمی که در جهت آشنا ساختن علاقمندان با مباحث کاربردی تجوید قرآن کریم نگاشته شده است.
مباحث تجویدی در این اثر بر مبنای روایت حفص از عاصم تنظیم گشته است. در این کتاب سعی بر آنست که مطالب تجویدی که صرفا جنبه عملی دارند مطرح شود و حتی الامکان قسمتهای غیرکاربردی حذف گردد. در هربخش مثالها و تمرینهای متنوعی در اختیار خواننده قرار داده شده است که به یادگیری این فن کمک شایانی می نماید. در طرح مباحث از تعاریف ساده و روان و خالی از اصطلاحات و تقسیم بندیهای غامض و پیچیده استفاده شده تا تمام توان فراگیری قرآن آموز در جهت عمل به احکام اولیه تجویدی صرف گردد. با توجه به تفاوت نظرات علمای تجوید در بعضی موارد، نظر « ابن جزری » که از محققان بزرگ علم قرائت در قرن نهم بوده مبنای نوشتار قرار گرفته است. مطالب کتاب در دو بخش حروف و احکام تنظیم شده است: در بخش حروف فقط ده حرف که تلفظ آنها در عربی با فارسی کاملا متفاوت است مطرح گردیده و در بخش احکام به احکام تفخیم و ترقیق ، نون ساکن و تنوین، میم ساکن، غنه و موارد آن، ادغام ، مد و چند حکم استثنائی دیگر پرداخته شده و در پایان این نوشتار نیز رموز و نشانه های وقف توضیح داده شده است.
ساختار کتاب
کتاب دارای یک مقدمه و بخش های ذیل می باشد: (بخش اول: حروف) آشنایی با حروف، آشنایی با صفات مهم، (بخش دوم: احکام ) احکام تفخیم و ترقیق ، احکام نون ساکن و تنوین ، احکام میم ساکن، غنه و موارد آن، احکام ادغام ، احکام مد ، چند حکم استثنایی، آشنایی با رموز وقف.
ویژگی
ویژگی این اثر اختصار و کوتاهی آن و نیز جنبه آموزشی داشتن آن است. لذا بدین منظور در پایان هربحث برای کسب مهارت بیشتر تمرینهایی در اختیار خواننده قرار داده شده است.
نسخه شناسی
...
تجوید قرآن، علم مشتمل بر قواعد قرائت قرآن است.
قرآن مجید به زبان عربی (فصیح ترین زبان ها) نازل شده است، و اگر قاری شرایط صحت قرائت را رعایت کند، به اجری بزرگ می رسد. بنا به دستور قرآن، قاری باید با رعایت قواعد قرائت، در درست خوانی آن بکوشد؛ آن جا که می گوید: (... ورتل القرآن ترتیلا)؛ "و قرآن را شمرده شمرده بخوان". امیرمؤمنان علیه السّلام می فرماید: مراد از ترتیل، محافظت محل وقف ها و مخارج حروف است.
تعریف تجوید
«تجوید» علمی است که قاری را به هدف قرائت قرآن نزدیک می سازد. این فن نزد پیشینیان، دربردارنده معرفی صفات حروف و مخارج آن ها بود؛ ولی پس از نزول قرآن و قرائت آن رونق بیشتری یافت؛ تا این که رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم اصول آن علم را به ابن مسعود آموخت.
معنای لغوی و اصطلاحی تجوید
تجوید در لغت به معنای تحسین و نیکوکردن، و در اصطلاح عبارت است از تلاوت قرآن به گونه ای که خداوند آن را بر پیامبر نازل کرد؛ به گونه ای که «حق» و «مستحق» حروف به آن ها داده شود. حق حرف، به صفاتی گفته می شود که لازمة آن حرف باشد همچون صفات و ویژگی هایی که هر یک از حروف به تنهایی و بدون ترکیب در کلمه پیدا می کنند؛ مانند: شدت، رخوت، اطباق، انفتاح، جهر، همس، صفیر و.... . و مستحق حرف، به احکامی گفته می شود که از پیوستن حرف یا حروفی در ترکیب با حروف و یا حرکات دیگر به دست می آید مثل تفخیم، ترقیق، مد، ادغام، اخفاء و....
نظر متاخران
...
تجوید قرآن تألیف علی غضنفری، از جمله آثار در زمینه علوم قرآنی است که برخی از مباحث تجویدی قرآن کریم را مورد بررسی قرار داده است.
در مقدمه کتاب، سبب نگارش اثر این گونه مطرح شده است: «با اینکه ثمره سال ها تدریس در مباحث تجویدی را در انتهای کتابی با نام «بیان روان در علوم قرآن» که به کرّات چاپ شده است، نگاشته بودم، اما به خاطر سهولت استفاده تدریس کنندگان تجوید قرآن، بر آن شدم این بخش از کتاب را با ویرایش جدیدی قابل ارائه در کلاس درس و به دوراز زوائد غیرعملی، آماده طبع نمایم».
کتاب مشتمل بر مقدمه ای کوتاه و مباحث مختلف تجویدی است که بدون تبویب و فصل بندی خاصی ارائه شده است. نویسنده اگرچه در منابع انتهای اثر به منابع مختلف تفسیری و تجویدی مورد استفاده اش اشاره کرده اما در متن اثر بنای بر اشاره به مستندات مباحث نداشته است.
اعجاز قرآن اولین مبحث مطرح شده در کتاب است. قرآن معجزه باقیه پیامبر اسلام(ص) است چراکه معجزات سایر پیامبران خاص همان روزگار خودشان بود. ید بیضاء و عصا، زنده کردن مردگان یا شفای بیماران لاعلاج و... همه در همان دوران حیات پیامبران مؤثر بود و اکنون نمی تواند چنان آثاری داشته باشد. امام رضا(ع) می فرماید: «قرآن در هر زمان جدید و نزد هر ملتی تا روز قیامت تازه است».
در آیات و روایات اوصاف مختلفی برای قرآن ذکر شده است. بیانگر جامعیت قرآن است؛ به گونه ای که در روایات، قرآن را از همه چیز غیر از خداوند بالاتر دانسته شده است. امام علی(ع) قرآن را دریایی دانسته است که عمق آن را نمی توان درک کرد. امام حسین(ع) نیز قرآن را مأنوس مؤمنین دانسته و فرموده است: «همه خلایق زمین بمیرند وحشتی نخواهم داشت وقتی که قرآن با من باشد» .
نویسنده بعد از بیان اهمیت و ویژگی های قرآن به مباحث آداب قرائت سپس تجوید اشاره می کند.
علم تجوید، به معنای دانشی است که به بررسی مخارج حروف و صفات آنها و احکام حاصل شده از ترکیب حروف در کلام منطوق (گفتاری)، بپردازد در این دانش اصطلاحاتی وجود دارد.
به کسر همزه به معنای عوض کردن است، و در اصطلاح علم تجوید، بدل کردن تاء تانیث به «هاء» و کلمات منصوب به الف است.تاء تانیث مانند: صلوة ـ زکوة ـ فاکهه ـ مره ـ حمره که در حال وقف به جای تاء (ة) هاء (ه) تلفظ می شود مثلا صلوة می شود صلوه. البته در کلمات: توریة و تقیة و امثال آن بعضی با ابدال و برخی بدون ابدال می خوانند.و نیز کلماتی که در رسم الخط قرآن با تاء مبسوطه (یعنی کشیده) نوشته شده اند به همان تاء وقف می گردند. مانند: جنات ـ البینات ـ بالآیات ـ ثمرات ـ سنت. مثلا جنات می شود جنات. و کلمات منصوب مثل: رحیما ـ شکورا ـ ماء ـ مسمی ـ بیاتا به هنگام وقف، تنوین به الف بدل می گردد رحیما می شود رحیما. ابدال یکی از اقسام وقف است.
اثبات
به معنی باقی گذاردن حرف آخر کلمه ای که می خواهند بر آن وقف کنند (موقوف علیها) می باشد. مانند: واق. هاد که در اصل واقی و هادی بوده و حرف یاء به سبب اعلال، حذف شده است.ابن کثیر به این شیوه وقف کرده، گر چه وقف به اسکان و حفظ رسم الخط قرآن بهتر است. یعنی وقف به صورت واقی و هادی. اثبات از اقسام وقف می باشد.
اختلاس
«اختلاس» به معنی ربودن با شتاب و عجله است و آن ضد اشباع می باشد. و در اصطلاح علم تجوید، ربودن و طلب شتاب در حرکت هنگام تلفظ حرف است. به طوری که نه متحرک و نه ساکن گفته شود. بدین معنی که ربودن یک سوم حرکت ضمه و کسره و باقی گذاردن دو سوم دیگر را در حال وصل، اختلاس می گویند. و در این حالت آن کلمه با صوت و صدای خفی و پنهان ادا می شود که در اختلاف قرائات بکار می رود.مانند: «فسیکفیکهم الله» که ضمه هاء کلمه آخر اختلاس می شود و نعما. که در اصل «نعم ما» است، که میم اول ساکن بوده و در میم دوم ادغام شده و با اختلاس خوانده می شود.
اخفاء
...
پژوهشی در علم تجوید، اثر ابوالفضل علامی، کتابی است پیرامون علم تجوید و روش های قرائت قرآن کریم.
انگیزه نویسنده از نگارش کتاب، موارد زیر عنوان شده است:
کتاب با پیشگفتار معاونت متون آموزشی و کمک آموزشی مرکز تحقیقات اسلامی و مقدمه نویسنده آغاز و مطالب در سه بخش و هر بخش در چندین فصل، تنظیم شده است.
اثر حاضر، کوششی است جهت پاسداری از همه تلاش هایی که در راه قرآن و آموزش آن شده و پاسخی است به شور و اشتیاق فرزندان قرآن.
در پیشگفتار، به اهمیت و موضوع کتاب و در مقدمه، به انگیزه نگارش و ویژگی های کتاب، اشاره شده است.
در بخش اول، در سه فصل زیر، کلیاتی در مورد علم قرائات، مطرح شده است: در فصل اول، به بررسی تاریخ پیدایش علم قرائات، پرداخته شده و به این نکته، اشاره شده است که اولین مرحله در تعلیم قرائت قرآن، مربوط‍ به زمانى است که پیامبر(ص) به رسالت مبعوث شد و جبرئیل امین، از طرف خداوند مأمور به تعلیم وى گردید و آن حضرت، قرآن را برای دو دسته، تلاوت نموده و آموزش داد: گروه اول، توده مردم: قرائت پیام قرآن براى دعوت شدگان به اسلام، مبناى دعوت پیامبر اکرم(ص) بوده است که این مطلب نیازى به استدلال ندارد؛ زیرا کتاب هاى تفسیرى و حدیث مملو از این قبیل احادیث است؛ بنابراین، یکى از شئون پیامبر(ص)، خواندن قرآن براى عموم مردم، در زمان ها و عرصه هاى گوناگون حیاتش بوده است.
درآمدی بر علم تجوید تألیف محمد بن محمد بن جزری، مترجم ابوالفضل علاّمی-صفر سفیدرو
کتاب پیرامون یکی از موضوعات علوم قرآنی یعنی مسالۀ تجوید نوشته شده است.مؤلف که از دانشمندان علوم اسلامی به شمار می رود،در این کتاب آنچه را که یک استاد و معلم قرائت به آن نیازمند می باشد توضیح داده است.
وی مطالب کتاب را در ده بخش بیان نموده،در بخش اول نحوۀ قرائت قرآن در زمان خویش و بدعت هایی را که از طرف آنان ایجاد شده توضیح می دهد.در بخش دوم، تجوید، ترتیل و تحقیق و تفاوت آنها را با یکدیگر تشریح نموده است.
در بخش سوم، اصول و قواعد قرائت را بیان می کند.در بخش چهارم لحن (غلط خواندن) را تعریف و اقسام آنرا بیان کرده است.در بخش پنجم همزۀ وصل و قطع و اقسام هر کدام را توضیح می دهد.بخش ششم را اختصاص به حروف داده.در فصل هفتم اسباب و القاب آنها را بیان می کند.در بخش هشتم که طولانی ترین فصل کتاب به شمار می رود، مخارج حروف را به تفصیل مورد بررسی قرار داده است.بخش نهم نون ساکن را توضیح داده و اقسام آنرا بیان کرده و در آخرین بخش، اقسام وقف و ابتدا را همراه با مثالهای آن ذکر نموده است.
با توجه به ویژگیهای آن، کتاب دربردارندۀ موضوعاتی است که می تواند مورد استفاده قرآن پژوهان بویژه اساتید قرائت قرآن قرار گیرد.
تَجْوید، عنوان دانشی دیرپای در مجموعه علوم قرآنی و فنون عربیت که از آغاز با مطالعات آواشناسی زبان عربی همراه بوده، و مسائل و مباحث آن همواره با علم وقف و ابتدا، علم الاداء و علم قرائات هم پوشانی داشته است.
تجوید در لغت به معنای تحسین، زیباسازی، نیکو گفتن، سالم و بی عیب گردانیدن است و تجوید مصدری است عربی به معنای نیک خواندن و نیک گردانیدن، برگرفته از جَوْدَت (نیکویی) و جَیِّد (نیکو) متضاد رَدِیّ (وازده و نامرغوب) که در اصطلاح نیز نزدیک به همین معنا گرفته شده است. ترکیب اضافیِ تجوید قرآن یک اصطلاح متأخر است و سابقه آن به گذشته دور باز نمی گردد، اما اصل مباحث تجوید از کهن ترین موضوعات مطرح شده در حیطه علوم قرآن بوده است. در قرآن کریم، از واژه های هم خانواده تجوید، تنها دو واژه جودیّ (محل استقرار کشتی نوح پس از طوفان) و جِیاد (جمع جَواد: اسبان نژاده) و در احادیث نبوی تنها مورد تجوید المَضْغ (نیک جویدن) در باب آداب غذا خوردن به کار رفته است. در عهد صحابه و تابعین نیز، تنها دو مورد از کاربرد واژه تجوید برای قرآن گزارش شده است: یکی، روایت منسوب به ابن مسعود: «جَوّدوا القُرآنَ» که احتمالاً تصحیف یا نقل به معنا در آن راه یافته، و دیگری سخن مشهور حضرت امام علی (علیه السّلام): «الترتیل تجوید الحروف و معرفة الوقوف» که به صورت «الترتیل هو حفظ الوقوف و بیان الحروف» نیز روایت شده است
← تجوید در اصطلاح
برخی از پژوهشگران معاصر، ظاهراً به استناد قراینی ناظر بر تقدم تدوین علم قرائات بر تألیفات سیبویه و دیگران، علم تجوید را انشعاب یافته و نشأت گرفته از علم قرائات و زاییده آن دانسته اند، حال آن که طرح و شرح مباحث آواشناختی در حوزه علوم و فنون اسلامی در نیمه دوم سده ۳ق با کتاب سیبویه (الکتاب) (د ۱۷۷ق) آغاز شده است و پیشینه ورود مباحث تجویدی به کتب قرائات به اواخر سده ۳ق باز می گردد. از این گذشته، ماهیت علم قرائات، روایی و ماهیت علم تجوید، دِرایی است و مسائل و مباحث آن دو با یکدیگر متغایر و متفاوت اند. مباحث بنیادین علم تجوید، در آغاز، با نکته سنجی های لغویان و نحویان شکل گرفت و سپس به حوزه های قرائت راه یافت و به موازات علم قرائات، وسعت و رونق و رواج پیدا کرد.علمای نحو و لغت با دست یاری قاریان و مُقریان نخستین (که گاه اهل ادب، لغت، نحو و بلاغت بودند) بی آنکه بنای تأسیس دانشی نوین را داشته باشند، با کوشش و کاوش در جهت حفاظت و صیانت از تلفظ صحیح و اصیل حروف و کلمات قرآن کریم، همان گونه که در عهد رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) تلفظ می شده اند، همچنین مصونیت بخشیدن به دستگاه صوتی قاریان از اشتباه و ارتکاب خطا در قرائت کتاب خدا (صفاقسی، که کتاب خود را تنبیه الغافلین و ارشاد الجاهلین عمّا یقع لهم من الخطأ حالَ تلاوتهم لکتاب الله المبین نام نهاده است) عملاً دستگاه آوایی زبان فصیح عربی را آن چنان تعریف و تثبیت کردند که در طول بیش از ۱۴ سده، به رغم پدیداری دگرگونی های فراوان اجتناب ناپذیر در نحوه تلفظ حروف و اصوات دیگر زبان ها و حتی لهجه های عامیانه زبان عربی، دستگاه آوایی زبان فصیح عربی ثابت و استوار بر جای مانده است.
پیشینه آواشناسی علم تجوید
پیشینه آواشناسی زبان عربی و علم تجوید، در دانش های کهن یونانیان و هندیان بیش از دیگران قابل مطالعه و ردیابی است؛ چنان که ظاهراً افلاطون نخستین بار، آواهای زبان یونانی را دسته بندی و بررسی کرد. یونانیان حروف ملفوظ را بر پایه چگونگی استماع آن ها طبقه بندی می کردند، اما هندیان بررسی های خود را بر کیفیت حدوث و تولید حروف مبتنی ساخته، و در توصیف آواهای ملفوظ بسیار دقیق تر بودند. وجود چنین پیشینه ای در ایران پیش از اسلام نیز، به ویژه نزد موبدان و در ارتباط با خواندن ادعیه و کتب آسمانی، دور نیست و بایسته پژوهش است.
← فراهیدی
...
مد (تجوید) به کشیدن صوت در حروف مدی ، بیش از میزان طبیعی اطلاق می شود.
کلمه «مد» در علم تجوید ، یعنی امتداد صوت در حروف مدی، بیش از میزان طبیعی.
حروف مد
حروف مد عبارتند از: الف؛ واو ساکن ماقبل مضموم؛ یای ساکن ماقبل مکسور. پس اگر مثلا کلمه «شاء» را با الف کشیده تلفظ کنیم، گویند «الف» را مد داد. در بیان دیگری از مد گفته اند مد، کشیدن صوت به اندازه چهار یا پنج برابر طبیعی است.
تعریف قصر
در مقابل مد، « قصر » به معنای حبس و کوتاهی است. «قصر» در تجوید به معنای ادای حرف مد به میزان طبیعی و معمول است. با این بیان شاید بتوان «قصر» را «مد طبیعی» دانست.
پیشینه مد
...


تجوید در دانشنامه ویکی پدیا

تجوید
تجوید در لغت به معنی تکمیل، تحسین و نیکو گردانیدن است و در اصطلاح به قواعد و دستورهایی گفته می شود که به نیکو خواندن قرآن کمک می کنند. در تجوید به نحوهٔ صحیح ادای حروف از مخارجشان و نیز صفات آوایی هر حرف به تنهایی یا در کنار حروف دیگر پرداخته می شود. از قواعد دیگری که به آن توجه می شود محل وقف و وصل در هنگام خواندن قرآن با توجه به نشانه گذاری ها و معنی آیات است.
وب گاه آموزش معارف اسلامی علم منیر
قرآن با هفت قرائت مشهور خوانده می شود که در میان هفت قرائت مشهور جهان اسلام قرائت حفص از عاصم از فصاحت و اعتبار ویژه ای برخوردار است. تجوید را می توان به دو بخش نظری و عملی تقسیم کرد: تجوید نظری مجموعه قواعد و ضوابطی است که دانشمندان مسلمان برای صحیح خواندن حروف و کلمات قرآن وضع نموده اند، از قبیل بحث مخارج حروف، صفات حروف، تفخیم و ترقیق، ادغام، مدّ و قصر و مانند اینها. تجوید عملی، فن و هنر تلاوت قرآن کریم بر اساس تلفظ صحیح حروف و اصوات، با لهجه فصیح عربی است. این بخش مبتنی بر اداء و استماع است. تجوید از فنونی است که باید از طریق تمرین در قاری ملکه شود.
از چند سده پیش از میلاد در ایران و هند، ادعیه و سرودهای مذهبی را با زمزمه یا آهنگ می خواندند. حقیقت این است که کلمه جاد (ریشه تجوید)، معرب گات است و گاث به معنی خواندن با آهنگ است. تجوید یکی از سخت ترین علوم عملی است ولی هرکس با تلاش و کوشش می تواند آن را فرا بگیرد؛ و قرائتی نیکو پیدا کند.
در اهمیت علم تجوید در تفسیر آیه «... ورَتِّلِ القُرءانَ تَرتیلا» (سوره مزمل/۷۳٬۴) امام علی گفته اند که: «الترتیل تجوید الحروف و معرفة الوقوف» یا «حفظ الوقوف و بیان الحروف».
عکس تجوید


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

تجوید در دانشنامه آزاد پارسی

تَجْوید
(در لغت به معنی خوب انجام دادن کار) در اصطلاح علوم قرآنی، فنّ صحیح خواندن قرآن و خوب اداکردن حروف و شناختن وقف ها. قدمت آن به روزگار حضرت رسول (ص) می رسد. علم تجوید محصول علم قرائت است که برای تسهیل خواندن، قواعدی از قرائات هفت گانه یا دَه گانه را استنباط کرده و به شرح آن پرداخته است. از کتاب های مهم تجوید به زبان فارسی: سرّالبیان فی عِلمِ القرآن اثر حسن بیگلری؛ آشنایی با واژه های تجوید و قرائت قرآن مجید، اثر مرتضی عطایی؛ اجودالقرائات (خودآموز قرائت و تجوید قرآن) اثر شمس الدین حاج حسینی؛ و تجوید جامع، اثر ابراهیم پورفرزیب.

تجوید را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

متین ٠٤:٥٥ - ١٣٩٦/٠٢/٢٦
از ریشه(ج و د ) و بر وزن تفعیل می باشد.
معنی لغوی: نیکو کردن، بهتر ادا کردن
معنای اصطلاحی: اجرای قوانین قرائت قرآن به طرز نیکو
|

سونیا ٢٠:١٠ - ١٣٩٧/٠٩/٢٤
به معنای نیکوکردن واجرای قوائد قرآن
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• تجوید چیست   • نرم افزار تجوید   • آموزش تجوید تصویری   • آموزش تجوید صوتی   • آموزش تجوید قرآن دانلود   • تجوید آسان   • کتاب آموزش تجوید   • اموزش تجوید قران اندروید   • معنی تجوید   • مفهوم تجوید   • تعریف تجوید   • معرفی تجوید   • تجوید یعنی چی   • تجوید یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی تجوید
کلمه : تجوید
اشتباه تایپی : j[,dn
آوا : tajvid
نقش : اسم
عکس تجوید : در گوگل


آیا معنی تجوید مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 95% )