انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

95 1026 100 1

تذکره الخواص

تذکره الخواص در دانشنامه اسلامی

تذکره الخواص
تذکرة الخواص من الأئمة فی ذکر خصائص الأئمة، نوشته یوسف بن قزاوغلی مشهور به سبط ابن جوزی، از مشهورترین عالمان اهل سنت قرن هفتم هجری قمری است.
«تذکرة الخواص» از جمله آثار حدیثی اهل سنت بشمار می رود و بنای نویسنده بر آن بوده که اخبار را به صورت مسند ذکر کند.
از این کتاب به گونه های مختلف نام برده شده است:
«تذکرة الخواص من الأمة بذکر خصائص الأئمة»؛ «تذکرة الخواص من الأمة فی ذکر خصائص الأئمة»؛ «تذکرة خواص الأمة فی معرفة الأئمة»؛ «مناقب» و «مناقب علی(ع)».
مصحح کتاب، عنوان اول را برگزیده و در مقدمه نویسنده هم همین عنوان ضبط شده است.
کتاب، مشتمل است بر ترجمه مؤلف، مقدمه و دوازده باب.
کتاب تذکرة الخواص نوشته سبط بن جوزی به زبان عربی و در مورد مناقب حضرت علی (ع) و جنگهای ایشان و ...به بحث می پردازد.
سبط ابن جوزی ، شمس الدین ابو المظفر یوسف ابن حسام الدین قز اوغلی بن عبدالله ترکی عونی هبیری بغدادی (۵۸۲- ۶۵۴) واعظ و مورخ. مادرش رابعه دختر عبد الرحمن بن جوزی بود و به همین سبب به سبط ابن جوزی معروف شد. پدرش حسام الدین از بردگان عون الدین یحیی بن هبیره وزیر و به منزله فرزند او بود. چون شمس الدین به دنیا آمد مادرش مرد و ابن جوزی تحت توجه جدش ابو الفرج عبد الرحمن بن جوزی پرورش یافت. در بغداد از جد خویش و از عبد المنعم بن کلیب ، ابن قبیطی ، عبدالله بن ابی بکر معروف به ابن سدان حربی، ابو حفص بن طبرزد و برخی دیگر حدیث شنید. ادب را نزد ابو البقاء و فقه را نزد حصیری خواند و به دست شیخ ضیاء الدین عبد الوهاب ابن سکینه خرقه پوشید. وی در سال ۶۰۰ ق از بغداد به شام سفر کرد و در دقوقا با خطیب و واعظ آنجا که حجت نامیده می شد دیدار کرد و از او حدیث شنید. از آنجا به اربل رفته و با شیخ محیی الدین ساقانی ملاقات کرد، بعد به موصل و از آنجا به حران رفته و از فخر الدین محمد بن تیمیه، ابن طباخ و... حدیث شنید. سپس به حلب و از آنجا به دمشق رفت و جلساتی در قاسون نزدیک فارسیه تشکیل داد که خود آن جلسات را به غرفه های بهشت تشبیه کرده است. از آنجا به بیت المقدس و پس از آن به قاسیون و از آنجا به حلب بازگشته و در شام از تاج الدین کندی ، و... استفاده کرد. مجالس وعظ وی در دمشق به سبب خوش سیمایی و شیرین سخنی وی قبول تام یافت. شمس الدین به هنگام منازعات امرای ایوبی در مصر بوده است. در ۶۴۳ به قاسمیون بازگشت و مریض شد. سال بعد روانه عراق شد. او بیشتر به وعظ مشغول بود. در مجالس او اهل ذمه نیز حاضر می شدند. برخی او را شیعه دانسته اند. وی مردی ظریف، متواضع، هوشیار، دارای محفوظات زیاد و صاحب خطی خوش بود. با اهل علم و فضل منصف و با ارباب جبر و جهل ناسازگار بود. حدود ۵۰ سال نزد عوام و خواص مقامی والا داشت و مجلس وعظ او نشاط انگیز و خوشایند بود سرانجام وی در ۷۲ سالگی در خانه خویش در جبل صالحیه دمشق درگذشت. مهمترین اثر وی «مرآة الزمان فی تاریخ الاعیان» است. قطب الدین یونینی آن را مختصر کرده و بر آن ذیلی نوشته است. « تذکرة الخواص »، « الانتصار و الترجیح للمذهب الصحیح »، « کنز الملوک فی کیفیة السلوک » و... از جمله آثار وی به شمار می روند.
معرفی کتاب
«تذکرة الخواص» کتابی است در ذکر مناقب علی بن ابی طالب علیه السّلام و ائمه اثنا عشریه ، که گویا به سبب همین تالیف، او را شیعه دانسته اند. کتاب با یاد کرد نسب امام علی بن ابی طالب علیه السّلام آغاز می شود. در فصل اول به وجه تسمیه علی علیه السّلام پرداخته و در فصل دوم به کنیه حضرت و در فصل بعد به اوصاف ایشان می پردازد. در فصل دیگر به ایمان ابو طالب پرداخته و روایتی را در این زمینه نقل می کند. بعد از ذکر نام مادر علی علیه السّلام به یادکرد نام فرزندان آن مخدره می پردازد. در باب دوم فضائل حضرت را بیان کرده و از جمله حدیث غدیر خم را مورد توجه قرار می دهد. در باب سوم اسامی فرزندان حضرت را بیان می کند. در باب چهارم به بررسی ایام خلافت حضرت از جمله جنگ جمل ، جریان تحکیم و جنگ نهروان و... می پردازد. در ابواب بعدی تا پایان کتاب بررسی زندگانی ائمه علیهم السّلام و اوصاف و فضایل ایشان را مورد توجه قرار می دهد.
نسخه شناسی
این کتاب در سال ۱۲۸۵ ق در تهران چاپ سنگی شده (با توجه به مقدمه کتاب استنساخ و تصحیح این نسخه در کردستان انجام گرفته است)، و بار دیگر در ۱۳۶۹ ق، در نجف اشرف به صورت سربی به چاپ رسید. نسخه های خطی تذکره در کتابخانه های مرکزی دانشگاه ، ملی ملک، ظاهریة، بوهار ، بانکیپور نگهداری می شود. نسخه مورد استفاده در برنامه با مقدمه سید محمد صادق بحر العلوم ، در سال ۱۴۱۸ ق توسط «منشورات الشریف الرضی» به چاپ رسیده است.
منبع
...
تذکرة الخواص من الأمة بذکر خصائص الأئمة(طبع جدید)، تألیف شمس الدین یوسف بن قزاوغلی (قزغلی) بن عبدالله معروف به سبط ابن جوزی (متوفی 654ق)، یکی از آثار مهم درباره مناقب و فضایل اهل بیت(ع) است. تـذکرة الخواص از جمله آثار حدیثی اهل سنت بشمار می رود و بنای نویسنده بر آن بوده که اخـبار را بـه صـورت مسند ذکر کند. کتاب با تحقیق حسین تقی زاده منتشر شده است.
این کتاب چنان که نویسنده، خود در مقدمه اشاره کرده است بر اساس تعداد ائمه اطهار(ع) در دوازده فصل تنظیم و تدوین شده است. از فصل نخست تا فصل هفتم به امیرالمؤمنین(ع) اختصاص دارد. فصل هشتم و نهم به ترتیب درباره امام حسن(ع) و امام حسین(ع) است. فصل دهم به محمد بن حنفیه، فصل یازدهم به حضرت خدیجه(س) و حضرت زهرا(س) و فصل دوازدهم به شرح حال دیگر ائمه(ع)؛ یعنی از امام سجاد(ع) تا حضرت حجت(ع) اختصاص یافته است.
یکی از ویژگی های مهم این اثر بهره گیری نویسنده از منابع بسیار و گوناگون در تدوین و نگارش آن است که برخی از آنها اکنون موجود نیست. در یک تقسیم بندی کلی می توان منابع این کتاب را به دو دسته کلی تقسیم کرد:
به نظر می رسد در تدوین و نگارش چنین اثری، افزون بر آنچه نویسنده در مقدمه کتاب به آن پرداخته، دو نکته دیگر قابل توجه و تأمل است که از نوع رویکرد و شیوه انتخاب و چینش اخبار و نیز از لابه لای گزارش های کتاب می توان استنباط کرد:
یکی دیگر از ویژگی های مهم و نقاط قوت کتاب پاسخ گویی نویسنده به تضعیف و نقد برخی از اخبار، به ویژه اخبار مربوط به مناقب اهل بیت(ع) است. نکته شایان توجه در این باره آن است که مؤلف کوشیده بر اساس شیوه مقبول محدثان و مورخان اهل سنت، تضعیفات سندی و در برخی موارد، نقد دلالی و محتوایی آنان را به شیوه های گوناگون پاسخ دهد. او در جاهایی، تضعیف سندی آنان را مردود دانسته است؛ چنان که در جاهای دیگر، اخبار یادشده را با سلسله سندی بیان کرده است که دیگر نمی تواند از سوی محدثان و مورخان اهل سنت مخدوش گردد. برای نمونه، او به تضعیفات سندی و در جایی محتوایی آنان درباره احادیث مؤاخات، منزلت، قسمتی از حدیث غدیر، طیر، سد ابواب و... پاسخ داده است.
مطالب ابواب کتاب به ترتیب عبارتند از: باب اول: نـسب امـام علی(ع) و نام، کنیه، صفت، پدر، مادر، برادران و خواهران او.
تَذکِرَةُ الخَواصّ مِنَ الأمّة فی ذِکرِ خَصائص الأئمة؛ نوشته یوسف بن قزاوغلی مشهور به سبط ابن جوزی (متوفای ۶۵۴ق) از مشهورترین عالمان اهل سنت قرن هفتم هجری قمری است. مؤلف، این کتاب را در شرح حال علی بن ابی طالب(ع) و فرزندان ایشان در دوازده باب نوشته است. این اثر به زبان فارسی نیز ترجمه شده است.
از این کتاب به گونه های مختلف نام برده شده است:
با آنکه نویسنده کتاب از عالمان اهل سنت است، فضائل ائمه شیعه را به زیبایی نوشته است؛ هرچند در برخی نقل قول ها و اظهارنظرها، شائبهای از تعصب و رگه هایی از عصبیت مولف به چشم می خورد.
کتاب تذکرة الخواص من الامة بذکر خصائص الائمة (علیه السّلام) اثر بغدادی معروف به سبط بن جوزی (۶۵۴ ق) می باشد، در کتاب مذکور به گوشه ای از شرح زندگانی امام حسین و وقایع کربلا اشاره شده است.
سبط ابن جوزی باب نهم این کتاب را، به شرح زندگانی و قیام امام حسین (علیه السّلام) و مسائل پس از آن اختصاص داده است. وی پس از اشاره به کنیه، القاب و تاریخ ولادت آن حضرت، اخباری مربوط به منزلت و جایگاه خاص حسنین (علیه السّلام) نزد رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم)، و گزارش هایی درباره مواضع امام حسین در برابر خلیفه دوم و مروان آورده است. او سپس ذیل عنوان «ذکر سیرته مختصرا به اخبار نهضت کربلا، که با مرگ معاویه و بیعت ستانی یزید آغاز می شود، پرداخته است. یکی از گزارش هایی که تنها وی به تفصیل آن را آورده، گزارش محتوای نامه یزید به ابن عباس مبنی بر بازداشتن امام حسین (علیه السّلام) از قیام، و پاسخ ابن عباس به وی است. او در ادامه، به ذکر قیام و شهادت مسلم در کوفه، رفتن امام حسین (علیه السّلام) به عراق و شهادت حضرت و یارانشان، و اسامی شهدای بنی هاشم پرداخته است. وی درباره کشنده امام حسین (علیه السّلام) چندین قول را بیان کرده و سپس گفته که صحیح تر آن است که سنان بن انس نخعی با مشارکت شمر، حضرت را کشت.
بردن اسرا به کوفه و شام
بحث بعدی سبط بن جوزی، درباره بردن اسرا به همراه سرهای شهدا به کوفه و شام است. او درباره مکان دفن سر امام (علیه السّلام) پنج قول بیان کرده و در پایان نگاشته است: سر و پیکر او هرجا که باشد، او در قالب ها و دل ها جای داشته، در اعماق دل ها و خاطره ها زنده است. برخی از مطالب دیگر این باب، عبارت اند از چند مرثیه درباره امام حسین (علیه السّلام)، بیان سرخی آسمان پس از شهادت حضرت، نامه یزید به ابن عباس (پس از شهادت امام) و پاسخ وی، فرزندان حسین، عقوبت کشندگان و انتقام از ستمکاران حسین (علیه السّلام) و قیام توابین و مختار و قتل ابن زیاد، و فصلی درباره جواز لعن یزید بن معاویه.
کیفیت شهادت طفل شیرخوار
یکی از گزارشهای درخور توجه در این کتاب، کیفیت شهادت طفل شیرخوار به روایت هشام کلبی (شاگرد ابومخنف) است؛ زیرا نخستین بار در این کتاب آمده استکه وقتی طفل شیرخوار از تشنگی گریه می کرد، امام او را روی دستش گرفته، خطاب به سپاه عمر سعد فرمودند: «ای قوم؛ اگر بر من رحم نمی کنید، بر این طفل رحم کنید». پس مردی از سپاه دشمن تیری به طفل زد و او را کشت...
ویژگی کتاب مذکور
...

تذکره الخواص در دانشنامه ویکی پدیا

تذکره الخواص
تذکرة الخواص یا تذکرة الخواص من الامة بذکر خصائص الائمة کتابی است تالیف سبط ابن جوزی در باب تاریخ زندگانی چهارده امام شیعه. همچنین در این کتاب به زندگانی همسران و فرزندان امام اول شیعیان و خدیجه کبری نیز پرداخته شده است.
این کتاب اولین بار در ایران در سال ۱۲۸۵ هجری قمری ترجمه و در کردستان چاپ شده است. در سال ۱۳۶۹ نیز در نجف و در سال ۱۴۰۱ در بیروت منتشر گردیده است .
نسخه های خطی متعددی از آن در کتاب خانه های ایران از جمله کتابخانه مجلس شورای اسلامی ، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی ، کتابخانه آستان قدس رضوی و کتابخانه آیت الله گلپایگانی موجود است.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ارتباط محتوایی با تذکره الخواص

تذکره الخواص را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنی تذکره الخواص   • مفهوم تذکره الخواص   • تعریف تذکره الخواص   • معرفی تذکره الخواص   • تذکره الخواص چیست   • تذکره الخواص یعنی چی   • تذکره الخواص یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی تذکره الخواص
کلمه : تذکره الخواص
اشتباه تایپی : jb;vi hgo,hw
عکس تذکره الخواص : در گوگل


آیا معنی تذکره الخواص مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 95% )