انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

94 1035 100 1

ترتیب نزول

ترتیب نزول در دانشنامه اسلامی

ترتیب نزول
سورهای قرآنی که اکنون در دست ماست برخلاف ترتیبی است که بر پیامبر ص نازل شده است یعنی برخی سوره های مدنی در ابتدای قرآن قرار دارد و برخی سوره های مکی در انتهای قرآن کنونی لذا این بحث همیشه در بین دانشمندان مورد مناقشه بوده است
در ترتیب نزول سوره ها روایاتی در دست است که مورد اعتماد بزرگان است وعمدتا از ابن عباس نقل شده است.مانند روایتی که احمد بن ابی یعقوب کاتب،معروف به ابن واضح یعقوبی(متوفای ۲۹۲)در تاریخ خود از محمد بن سائب کلبی از ابی صالح از ابن عباس نقل می کند .
و یا روایتی که محمد بن اسحاق وراق،معروف به ابن ندیم(متوفای ۳۸۵)در کتاب الفهرست خود آورده است .و یا علامه طبرسی صاحب تفسیر از شیخ خود ابو محمد مهدی بن نزار حسینی قاینی از علامه قرن پنجم حافظ کبیر عبید الله بن عبد الله بن احمد، معروف به حاکم حسکانی نیشابوری صاحب کتاب «شواهد التنزیل »روایت ترتیب را از ابن عباس آورده است.و نیز از کتاب «الایضاح »استاد احمد زاهد روایتی را نقل کرده است .و نیزامام بدر الدین زرکشی،اولین محقق مسایل قرآنی(متوفای ۷۹۴) در کتاب خود«البرهان فی علوم القرآن »که در سال ۷۷۳ آن را نگاشته،تفصیلا روایات ترتیب راآورده است و می گوید:«هذا نزل من القرآن و علیه استقرت الروایة من الثقات » .وبالاخره جلال الدین سیوطی،علامه عصر خود(متوفای ۹۱۱)در کتاب معروف خود«الاتقان »این روایات را آورده است،و از ابو الحسن بن حصار،در این زمینه منظومه ای می آورد که در کتاب الناسخ و المنسوخ وی درج شده است.سیوطی روایت ترتیب را از جابر بن زید نیز می آورد که تکمیل کننده روایت ابن عباس به شمار می رود .
علامه طبرسی و دیگر بزرگان فن،متذکر می شوند که رعایت ترتیب سوره ها،نظربه ابتدای هر سوره است.اگر سوره ای تا چند آیه نازل شود،و پیش از اتمام آن سوره،سوره دیگری به طور کامل نازل گردد،و حتی چند سوره دیگر در این میان به صورت کامل نازل شود،آن گاه بقیه سوره نخست نازل شود،در این حالت نیزاعتبار ترتیب،مبدا نزول هر سوره خواهد بود.چنان که سوره علق تا پنج آیه در آغازبعثت نازل گردید و پس از چند سال بقیه سوره نازل شد.هم چنین سوره مدثر وسوره مزمل و غیره نیز به همین روال نازل شده اند.به همین دلیل سوره علق اولین سوره نازل شده شمرده می شود.چنان که طبرسی در مجمع البیان(ج ۱۰ ص ۴۰۵)
از کتاب «الایضاح »احمد زاهد نقل کرده است.
ترتیب سوره ها طبق روایت ابن عباس و تکمیل آن مطابق روایت جابر بن زید،باتصحیح از روی نسخه های متعدد قابل اعتماد، عبارت است از:
در نقل سیوطی سوره فاتحه در روایت ابن عباس نیامده است،لذا آن را بر اساس روایت جابر بن زید و نیز طبق نص مذکور در تاریخ یعقوبی،تصحیح کردیم(الاتقان،ج ۱،ص ۲۵ و تاریخ یعقوبی،ج ۲،ص ۲۶).
آیات استثنایی
در نوشته های برخی از قدما آمده است که در برخی سوره ها،آیاتی بر خلاف اصل سوره آمده است.یعنی اگر سوره مکی است برخی آیات آن مدنی و اگر مدنی است برخی آیات آن مکی است.البته ما با تتبعی که انجام داده ایم به خلاف این نظردست یافته ایم،هر سوره ای که مکی است تمام آن مکی است و هر سوره ای که مدنی است تمام آن مدنی است .در این جا به چند نمونه به اختصار اشاره می شود:
نمونه اول:گفته اند:در سوره مائده آیه الیوم یئس الذین کفروا من دینکم فلا تخشوهم و اخشون،الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت درعرفات بر پیامبر صلی الله علیه و آله نازل شد ،ولی این توهم بر اساس آن است که معیار و شاخص مکی و مدنی را مکان بدانیم و بگوییم هر سوره ای که در مکه نازل شده مکی است گرچه پس از هجرت نازل شده باشد.در صورتی که معیار مکی یا مدنی بودن زمان هجرت است و تقسیم مکی و مدنی به پیش از هجرت و پس از هجرت برمی گردد.
نمونه دوم:گفته اند:سوره توبه،آیه های ما کان للنبی و الذین آمنوا ان یستغفرواللمشرکین و لو کانوا اولی قربی...ان ابراهیم لاواه حلیم هنگام وفات ابو طالب در مکه نازل شده در حالی که پیامبر صلی الله علیه و آله به او وعده داد تا برای آمرزش وی دعا کند . این گفته از کسانی است که سعی بر آن دارند تا ابو طالب را موقع وفات کافر بشمارند.ودر جای خود،واهی و مغرضانه بودن این پندار را ثابت نموده ایم.لذا صحیح همان است که طبرسی در تفسیر خود آورده که گروهی از مسلمانان پس از فتح مکه،ازپیامبر صلی الله علیه و آله خواستند تا اجازه فرماید برای پدران مشرک خود طلب استغفار کنند.
آن گاه این آیه نازل شد و به طور صریح از این کار منع نمود .
نمونه سوم:گفته اند:سه آیه نخست سوره یوسف مدنی است.جلال الدین سیوطی این نظر را سست می داند،ولی عجیب است که شخصیتی مانند ابو عبد الله زنجانی آن را پذیرفته

در این مقاله به بررسی کیفیت نزول آیات و چینش آن ها در سوره معین می پردازیم.
این که آیات قرآن به صورتی متفرق و فاقد نظمی خاص نازل شده و سپس بدون نظمی منطقی در سوره های مختلف قرار گرفته باشند، گمانی باطل است؛ آیات بیشتر سوره های قرآن یکباره نازل شده اند.
شیوه نزول قرآن
این مطلب افزون بر سوره های کوتاه، شامل بعضی از سوره های طولانی قرآن کریم نیز می شود؛ مانند: سوره انعام، مائده و توبه؛ اما آیات پاره ای از سوره های طولانی قرآن به صورت تدریجی نازل شد، و ترتیب تدوین آن در سوره نیز همان ترتیب طبیعی نزول بود؛ به این صورت که ابتدا (بسم الله الرحمن الرحیم) نازل می شد و آیات درپی آن می آمد تا این که بار دیگر (بسم الله الرحمن الرحیم) نازل می شد؛ که این خود نشانه اتمام سوره قبلی و آغاز نزول سوره دیگر بود.
روایاتی در شیوه نزول قرآن
در روایات متعددی به نقل از شیعه و اهل سنت به این مطلب تصریح شده است که امام صادق علیه السّلام می فرماید: «پایان یک سوره با نزول (بسم الله الرحمن الرحیم) دلیل بر این بود که سوره ای دیگر آغاز شده است». تنها در مواردی نادر و انگشت شمار، بنا به پاره ای روایات، رسول گرامی صلی الله علیه و آله وسلّم دستور داد تا آیه ای ضمن سوره ای قرار گیرد که قبلا نازل شده بود.
در این مقاله به ترتیب نزول سوره های مشتمل بر آیات تحدی بحث می شود.
به آیاتی که خداوند در آن، مخالفان و منکران وحی و نبوت حضرت محمد صلی الله علیه و آله وسلّم را به مبارزه و آوردن مثل قرآن دعوت کرده است «آیات تحدی» می گویند.
سور دارای آیات تحدی
بنابر نقل قولی که در مجموعه شان نزول سوره ها در کتاب های المبانی، مجمع البیان، البرهان و الاتقان آمده، ترتیب نزول سوره هایی که در آن ها آیات تحدی وجود دارد، به این ترتیب است: بنی اسرائیل (اسراء)، یونس، هود، طور و بقره.
اختلاف در ترتیب مذکور
ترتیب مذکور تنها با ترتیب نقل شده توسط ابن ندیم در الفهرست اختلاف دارد. ترتیب مذکور در الفهرست چنین است: بنی اسرائیل، هود، یونس، طور و بقره.
چینش سوره های قرآن به ترتیب نزول را ترتیب نزول سور گویند.
بین قرآن پژوهان و مفسران درباره ترتیب نزول سوره های قرآن اختلاف است.
چگونگی اصمینان
روایات نقل شده در این باره، سند تامی ندارند و برخی نیز مقطوعه اند؛ ولی در مجموع، همگونی روایات و انطباق نسبتا زیاد این ترتیب با حوادث تاریخی دوران مکه و مدینه می تواند موجبات اطمینان را فراهم آورد.
از حمله موارد نقل
یکی از این موارد نقل، در مقدمه کتاب المبانی - از نویسنده ای بزرگ، اما ناشناخته در مراکش که در سال ۴۲۵ ق نگارش تفسیر خود را آغاز کرده - ثبت شده است. سند روایت چنین است: «قالوا اخبرنا ابراهیم بن یوسف قال حدثنا عمر بن هارون عن عثمان بن عطاء عن ابیه عن ابن عباس».
قول طبرسی
...
در ترتیب نزول سوره ها روایاتی در دست است که مورد اعتماد بزرگان است و عمدتا از ابن عباس نقل شده است.
علامه طبرسی و دیگر بزرگان فن، متذکر می شوند که رعایت ترتیب سوره ها، نظر به ابتدای هر سوره است. اگر سوره ای تا چند آیه نازل شود، و پیش از اتمام آن سوره، سوره دیگری به طور کامل نازل گردد، و حتی چند سوره دیگر در این میان به صورت کامل نازل شود، آن گاه بقیه سوره نخست نازل شود، در این حالت نیز اعتبار ترتیب، مبدا نزول هر سوره خواهد بود. چنان که سوره علق تا پنج آیه در آغاز بعثت نازل گردید و پس از چند سال بقیه سوره نازل شد. همچنین سوره مدثر و سوره مزمل و غیره نیز به همین روال نازل شده اند. به همین دلیل سوره علق اولین سوره نازل شده شمرده می شود. چنان که طبرسی در مجمع البیان از کتاب «الایضاح» احمد زاهد نقل کرده است.
اخیرا، نوعی تفسیر ارائه شده که در آن، ترتیب زمانی نزول قرآن رعایت شده است؛ با این گمان که رعایت ترتیب نزول در فهم معانی آیات و پی بردن به مقاصد و اهداف نزول هر آیه یا هر سوره، کاملا موثر است.
این نوع تفسیر، بر اساس این باور است که ترتیب کنونی سور و آیات، برخلاف ترتیب نزول آنهاست و بدین سبب بسیاری از مفاهیم قرآنی، همچنان در پرده ابهام باقی مانده است و اگر ترتیب نزول رعایت می شد، ممکن بود برخی از این نارساییها وجود نداشته باشد؛ همان گونه که مصحف امیر مؤمنان (علیه السلام) به دلیل رعایت ترتیب نزول، شامل آگاهیهایی است که مصحف متداول فاقد آن است
ترتیب سوره ها طبق روایت ابن عباس و تکمیل آن مطابق روایت جابر بن زید، با تصحیح از روی نسخه های متعدد قابل اعتماد، عبارت است از:
ترتیب نزول قرآن اعم از آیات و سور می باشد.
این واژه، اصطلاحی عام است که شامل «ترتیب نزول آیات» و «ترتیب نزول سور» می شود. توضیحات درباره این واژه را ذیل اقسام آن بیابید.

ارتباط محتوایی با ترتیب نزول

ترتیب نزول را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

غزل > cookpit
s.m > Caterpillar
مرتضی بزرگیان > misjudgment
jim potter > set up camp
Mostafa.Z > بزغاله
.. > slowly
حیدر نیک آیین > انتقادی
علی خراسانی > low income

نگارش واژه نو   |   پیشنهادهای امروز

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنی ترتیب نزول   • مفهوم ترتیب نزول   • تعریف ترتیب نزول   • معرفی ترتیب نزول   • ترتیب نزول چیست   • ترتیب نزول یعنی چی   • ترتیب نزول یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی ترتیب نزول
کلمه : ترتیب نزول
اشتباه تایپی : jvjdf kc,g
عکس ترتیب نزول : در گوگل


آیا معنی ترتیب نزول مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 94% )