انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

97 1099 100 1

ترجمه

/tarjome/

مترادف ترجمه: برگردان، نقل، بیوگرافی، شرح احوال، شرح حال، گزارش

برابر پارسی: برگردان، برگردانی، ترزبانی، ترگویه، نورند، ویچاردن

معنی ترجمه در لغت نامه دهخدا

ترجمت. [ ت َ ج َ / ج ُ م َ ] (ع مص ) ترجمة :
آن لغت دل که بیان دل است
ترجمتش هم بزبان دل است.
نظامی.
رجوع به ترجمة و ترجمه شود.

ترجمة. [ ت َ ج َ م َ ] (ع مص )تفسیر کردن زبانی را بزبان دیگر. (ترجمان جرجانی ترتیب عادل بن علی ). بیان کردن سخن کسی را بزبان دیگر. (از منتهی الارب ) (از ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد)(از المنجد): ترجم کلامه و عن کلامه. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). تفسیر کتابی به لغت دیگر. (از اقرب الموارد): ترجمه بالترکیة؛ ای نقله الی اللسان الترکی. (المنجد). بیان کردن مطالب زبانی بزبان دیگر، و مأخذاین ترجمان است که معرب ترزبان باشد و ترجمان بمعنی کسی که کلام دو شخص متغایراللسان را بیکدیگر بفهماندچون عربان ترزبان را معرب کرده ترجمان ساختند پس از آن مصدر و افعال و اسماءاشتقاق کردند چون ترجم یترجم ترجمة فهو مترجم چون دحرج یدحرج دحرجة فهو مدحرج. اگرچه در لفظ ترجمان بفتح و ضم جیم بعضی اختلاف کرده اند چنانچه منتخب و صراح مگر در لفظ ترجمه بحرکت جیم اختلاف نباید کرد چرا که بر وزن دحرج است ، سوای این بحر الجواهر و کشف و منتخب و کنز و مزیل الاغلاط همه بفتح جیم ثابت میکنند. (غیاث اللغات ). لغتی را بلغت دیگر آوردن مثلاً تازی را بفارسی یا پارسی را بتازی ترجمه کنند. (آنندراج ). بیان کردن زبانی است بزبان دیگر. (کشاف اصطلاحات الفنون از صراح و کنز اللغات ). || یاد کردن شرح حال کسی. (از اقرب الموارد). ذکر سیرت مردی. (از المنجد). ذکر سیرت و اخلاق و نسب شخص. ج ، تراجم. (اقرب الموارد) (المنجد). || (اِمص ) تعبیر و تفسیر. (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد) (از المنجد) : رساله ناظر بدین ترجمه و بیان است. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی چ 1 تهران ص 442). || (اِ) اول نامه : ترجمة الکتاب ؛ فاتحته. (اقرب الموارد) (المنجد). چند سطری که در بالای نامه نوشته میشود و شامل نام کسی است که نامه را نوشته است ، و همچنین نام کسی که نامه را دریافت می دارد. (دزی ج 1 ص 144). عنوان نوشتن بر سر نامه که شامل نام نویسنده و مخاطب نامه است :من حسن بن علی الی معاویةبن ابی سفیان. || رقعه ٔ غیرمترجمه ؛ نامه ای که نویسنده ٔ آن معلوم نشده باشد. بدون امضاء: و اکتب معها رقعة غیرمترجمة و قال فیها... (معجم الادباء چ مارگلیوث ج 1 ص 235 س 15).

ترجمه. [ ت َ ج َ / ج ُ م َ / م ِ ] (از ع ، اِمص ، اِ) بیان کلامی از زبانی بزبان دیگر. (ناظم الاطباء) : فرمانها بخواسته و فرونگریسته و ترجمه های آن راست کرده... بازفرستاد. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 43). امیر خواجه بونصر را آواز داد پیش تخت شد و نامه بستد... و خریطه بگشاد ونامه بخواند، چون بپایان آمد امیر گفت ترجمه اش بخوان تا همگان را مقرر گردد. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 291). نسخت بیعت و سوگندنامه را استادم پارسی کرده بود ترجمه ای راست چون دیبا. (تاریخ بیهقی ایضاً ص 295).
- ترجمه ٔ آزاد ؛ آن است که مترجم معنی را در نظر گیرد و بیان کند و از ترجمه ٔکلمه بکلمه چشم پوشد و نیز اگر نقصی بیند رفع و اگر فضولی یابد حذف کند. (یادداشت بخط مرحوم دهخدا).
|| سرگذشت. تاریخ حیات کسی. کارنامه. شرح حال کسی. (یادداشت بخط مرحوم دهخدا). || نام گذاری. تسمیه. نامیدن. (یادداشت بخط مرحوم دهخدا). || رمز. معما : حکیم [ ارسطو ] نامه ای بخط خویش به ترجمه ای که میان او و اسکندر بود بنوشت ، چنانکه هیچکس نتوانستی خواندن ، الا شاه و حکیم. (اسکندرنامه ٔ قدیم نسخه ٔ سعید نفیسی ). || (اصطلاح بیان ) در اصطلاح بلغاء عبارت از آن است که معنی بیت عربی را به فارسی نظم کنند، یا بالعکس. یعنی بیت پارسی را به تازی نظم کنند. (از کشاف اصطلاحات الفنون ). این صنعت چنان باشد که شاعر معنی بیت تازی را بپارسی نظم کند یا پارسی را بتازی ، مثالش ناصرخسرو گوید:
کردم بسی ملامت مر دهر خویش را
بر فعل بد ولیک ملامت نداشت سود
دارد زمانه تنگ دل من ز دانشش
خرم دلا که دانشش اندر میان نبود
و ترجمه ٔ این مراست بتازی :
عذلت زمانی مدة فی فعاله
ولکن زمانی لیس یردعه العدل
یضیّق صدری الدهر بغضاً لفضله
فطوبی لصدر لیس فی ضمنه فضل.
قاضی یحیی بن صاعد گوید از شعر تازی :
اقول کما یقول حمار سوء
و قد ساموه حملاً لایطیق
سأصبر و الامور لها اتساع
کما ان الامور لها مضیق
فاما ان اموت او المکاری
و اما ینتهی هذا الطریق
و ترجمه ٔ این مراست بپارسی :
من همان گویم کآن لاشه خرک
گفت و می کَنْد بسختی جانی
چه کنم بار کشم راه برم
که مرا نیست جز این درمانی
یا بمیرم من یا خربنده
یا بود راه مرا پایانی.
وطواط (حدایق السحر فی دقایق الشعر ص 69).
و رجوع به مترجم شود.

معنی ترجمه به فارسی

ترجمه
تفسیر، نقل مطلب اززبانی بزبان دیگر، ذکرسیرت و، اخلاق ونسب کسی، تراجم جمع
۱- ( مصدر ) گزاردن گزارش کردن گردانیدناز زبانی بزبان دیگر نقل کردن . ۲- ذکر کردن سیرت و اخلاق و نسب شخصی . ۳- ( اسم ) گزارش . جمع : تراجم . یا ترجمه احوال . شرح احوال .
[compilation] [رایانه و فنّاوری اطلاعات] فرایند رمزگشایی دستورهای نوشته شده به زبانی سطح بالاتر و تولید برنامه ای به زبان هم گذاری
[translation] [زیست شناسی، علوم کتابداری و اطلاع رسانی] [زیست شناسی] تولید یک زنجیرۀ پلی پپتیدی که توالی آمینواسیدهای آن از توالی رَمزه های یک مولکول رِنای پیک مشتق می شود [علوم کتابداری و اطلاع رسانی] برگردان یک متن از یک زبان (زبان مبدأ) به زبان دیگر (زبان مقصد)
[translational] [زیست شناسی] مربوط به ترجمه
مشهور به ترجمه طبری . ماخذ اصل آن کتاب تاریخ طبری است ولی در حقیقت اقتباسی است از آن نه ترجمه کامل نویسنده ومترجم آن بلعمی وزیر منصور بن نوح است که بفرمان آن پادشاه از ۳۵۲ ه. ق . بترجمه و تخلیص تاریخ طبری آغاز کرد و از منابع دیگر نیز استفاده نمود . ازین کتاب نسخ خطی متعدد در دست است و یک بار هم در هندوستان طبی مغلوط شده و جلد اول آن هم در تهران بچاپ رسیده.
ترجمه فارسی ((تاریخ یمینی )) است بقلم ابوشرف ناصح بن ظفرجرفادقانی و آن در آغاز قرن هفتم بنثر مصنوع فارسی نوشته شده.
ترجمه فارسی جامع البیان فی تفسیرالقران تالیف محمد بن جریر طبری است که بتفسیر طبری مشهوراست . این کتاب بفرمان منصور بن نوح توسط گروهیاز دانشمندان مانند فقیه ابوبکرابن احمد بن حامدوخلیل بن احمد سجستانی (از بخارا) وابوجعفر بن محمد علی (از بلخ)و فقیه حسن بن علی مندوسی وابوالجهم خالدبن هانی متفقه (از باب الهند ) و جز آنان بفارسی ترجمه شد و در آن جرح وتعدیل و تغییر و تصرف کردند.اهمیت این ترجمه اشتمال آنست بر مقدار بسیارازلغات فارسی که در برابر کلمات قر آنی آورده شده.اجزای این تفسیر در کتابخانه سلطنتی تهران و کتابخانه آستان قدس موجود است و اینک بطبع آن مشغولند.
((رساله قشیریه )) را خواجه امام بوعلی ابن احمد عثمانی از شاگردان قشیری بپارسی ترجمه کرد و آن ترجمهای سقیم ومغلوط است ونسخه آن در کتابخانهایاصوفیه وموزه بریتانیا موجود است.ابوالفتوح عبدالرحمن بن محمد نیشابوری باشارهاحمد بن ابراهیم پارسا همین ترجمه رادر کرمان پس از سال ۵۵٠ه.ق تصحیحواصلاح کرد وازین تصحیح نسخهای در کتابخانه لالا اسمعیل (ترکیه) موجود است.
مترجم و آنکه ترجمه چیزی را می نویسد .
گفتاری یا نوشته ای را از زبانی بزبانی دیگر برگرداندن . بیان کردن کلامی یا عبارتی را از زبانی بزبان دیگر
[compile] [رایانه و فنّاوری اطلاعات] رمزگشایی کردن دستورهای نوشته شده به زبانی سطح بالاتر و تولید کردن برنامه ای به زبان هم گذاری
[translation initiation site] [زیست شناسی-ژن شناسی و زیست فنّاوری] ← رمزۀ آغازش
( صفت ) آن که شرح حال وی مورد بحث و تحقیق است .

معنی ترجمه در فرهنگ معین

ترجمه
(تَ جَ یا جُ مِ) [ ع . ترجمة ] ۱ - (مص م .) روایت کردن مطلبی از زبانی به زبان دیگر.۲ - ذکر کردن سیرت و اخلاق و نسب کسی . ۳ - (اِمص .) گزارش .

معنی ترجمه در فرهنگ فارسی عمید

ترجمه
۱. نقل مطلبی از زبانی به زبان دیگر.
۲. [جمع: تَراجِم] [قدیمی] ذکر سیرت، اخلاق، و نسب کسی.
۳. شرح احوال.

ترجمه در دانشنامه اسلامی

ترجمه
تَرْجُمه، گردانیدن گفتار یا نوشتاری از زبانی به زبان دیگر؛ یا تحویل و تبدیل بیانی به بیان دیگر برای روشن تر کردن مفهوم سخن است.
ریشۀ رباعی «ترجم» وام گرفته از زبان آرامی است؛ وجه وصفی آن «ترجمان»، نه تنها در ریشه، بلکه در ریخت نیز آرامی است و مستقیماً از آن زبان گرفته شده است معنای کهن تر واژه در آرامی بلند سخن گفتن است و چنین می نماید که در فرآیند نقل استلزامی، به معنای مفهوم سخن گفتن، و در فرآیند تضییق معنایی، به معنای مفهوم گفتن سخن نامفهوم، یا برگرداندن به زبانی دیگر به کار رفته است. مهم ترین کاربرد تاریخی این ریشه در پیش از اسلام، برای ترجمه های آرامی کتاب مقدس است که «تَرگوم» خوانده می شد.
به معنای عام مترجم
کاربردهای مربوط به آغاز عصر اسلامی نشان می دهد که واژۀ ترجمان به معنای عام مترجم در میان عرب معمول بوده، و نمونه هایی از آن در حدیث نبوی نشان داده شده است. در یک فرآیند استعار ی، از آن روی که گاه فهم قرآن با دشواری رو به رو ست و نیاز به بیان کننده دارد، از همان عصر صحابه، تعبیر ترجمان قرآن برای مفسر به کار رفته است، بدون این که انتقال از زبانی به زبانی ملحوظ باشد. درک همین معنای تعمیم یافته «بیان کننده» از ترجمان است که در زبان عصر صحابه، امکان می داد تا اتباع شیطان ترجمانهایی تلقی گردند که شیطان به زبان آنان سخن می گوید، یا «فرستادۀ هر کس» ترجمان عقل او دانسته شود ترجمان با این معنا، گاه برای بیان معانی دقیق فلسفی نیز به کار رفته است؛ (اجرای موسیقی)، ترجمان موسیقی و معبِّر از آن است.
معنای ثانوی
بدین ترتیب معنای ثانوی ترجمان، یعنی سخن گوینده از سوی کسی، یا بیان کنندۀ سخن کسی شکل گرفته است. نمونه های محدودی از کاربرد مصدر ترجمه در این معنا را دست کم تا سدۀ ۵ق می توان سراغ گرفت، اما در دوره های بعد، به فراموشی سپرده شده است. در عنوان کتابی تألیف ابوعدنان سلمی، با ضبط «غریب الحدیث و ترجمته»، از ترجمه تبیین و تفسیر اراده شده است.
معنای بسط سخن
...
«آثار البلاد و اخبار العباد»، ترجمه اثر ارزشمند زکریا بن محمود قزوینی است که به قلم جهانگیر میرزا به فارسی برگردانده و توسط میرهاشم محدث تصحیح شده است.
مترجم این کتاب، جهانگیر میرزا، پسر سوم عباس میرزا نایب السلطنه است که در سال ۱۲۲۵ ق. متولد و در ۱۸ ربیع الاول سال ۱۲۵۰ با تحریک و اغوای میرزا ابوالقاسم قائم مقام، به امر برادر صلبی خود، محمد شاه قاجار ، کور شد و به سال ۱۲۶۹ در سن چهل و چهار سالگی در خوی وفات کرد. از آنجا که «آثار البلاد و اخبار العباد» با همه جامعیت و معروفیتش به فارسی، ترجمه نشده، مصحح درصدد تصحیح ترجمه فوق برآمده است: «آشنایی من با این ترجمه به سال ۱۳۶۲ ش بر می گردد که به مناسبت همکاری در تصحیح مرآه البلدان گاه و بیگاه مجبور به مراجعه به این کتاب بودم و چون ترجمه را از هر نظر جالب دیدم، در صدد تصحیح آن برآمدم». ترجمه جهانگیر میرزا از آثار البلاد، مانند بقیه کتبی که در زمان قاجار ترجمه شده، ترجمه ای آزاد است و مترجم به طوری که گفته خواهد شد، غیر از مواردی چند، در برگرداندن این متن از زبان عربی به فارسی ، سعی کرده امانت را حفظ کند و با وجودی که خود ادعا کرده: «اگر چه در ترجمه این اقلیم، (اقلیم ششم) و سایر اقالیم تحت اللفظی، ترجمه نمی شود؛ لیکن ما حصل معنی به تحریر آمده است و به غیر از مواردی معدود، بقیه ترجمه با متن هماهنگی دارد». مترجم، هر جا که لازم دانسته اطلاعاتی به کتاب افزوده که موجب اعتبار بیشتر آن شده است؛ در عوض به این بهانه که «مترجم این سخن ها و کرامات را که صاحب آثار البلاد از احوال مشایخ صوفیه و علمای تسنن ، می نویسد، از قلم می اندازد و به ترجمه نمی آورد، زیرا که دروغ و بی فایده است»، چندین قسمت را ترجمه نکرده است. از دیگر نکاتی که وی به بهانه فوق، از ترجمه آنها خودداری کرده، مطالبی است که قزوینی درباره ابن عربی و سهروردی و خیام و... نوشته است. مصحح برای این که خواننده، ترجمه کتاب را به طور کامل در دست، داشته باشد، این قسمت ها را ترجمه و به کتاب افزوده است؛ منتها اضافات مترجم با علامت () و هم کمبودهایی که ترجمه شده با ، در کتاب آمده است؛ تا محدوده کار جهانگیر میرزا، نشان داده شود. در مواردی جهانگیر میرزا، به سنی بودن زکریای قزوینی ، به این ترتیب اشاره کرده: «صاحب آثار البلاد چون در مذهب شافعی است...» و «چون صاحب کتاب آثار البلاد، از اهل تسنن است...» و «چون صاحب آثار البلاد، در مذهب، اشاعره است...» و... که مصحح آنها را حذف کرده است. در متن عربی کتاب، پس از ذکر نام خلفای سه گانه ، آمده؛ در حالی که مترجم، آنها را به فحش و ناسزا تبدیل نموده است. این کلمات توهین آمیز نیز حذف شده است.
نسخه شناسی
از ترجمه جهانگیر میرزا، تنها نسخه منحصری در اختیار مصحح بوده است. ترجمه کتاب از اقلیم اول شروع می شود و ترجمه سه مقدمه مؤلف را ندارد. از آخر نیز، حدود دو صفحه ناقص است. مصحح پس از استنساخ، ترجمه را با متن عربی آثار البلاد، مقابله می کند؛ پس از آن به پیشنهاد علینقی منزوی نسخه ای از چاپ آلمان پیدا کرده، دوباره ترجمه را از سر تا ته با آن مقایسه می کند، که البته پس از مقابله، معلوم شده است که تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند. به اعتقاد مصحح، مقدمه چاپ بیروت بی ارزش است؛ ولی در عوض، مقدمه ای را که ووستنفلد بر کتاب نوشته، بسیار ارزشمند می باشد، لذا با ترجمه دکتر عبدالکریم گلشنی در ابتدای کتاب آمده است. از ابتکارات جالب مترجم ذکر شماره صفحات دو چاپ بیروت و آلمان در کنار هر اسم جغرافیایی است؛ تا خواننده به سهولت بتواند، هر سه چاپ را با هم مقایسه کند. رمز «ب» نشانه بیروت و رمز «و» نشانه ووستنفلد است.
ترجمه کتاب به فارسی، توسط محمدجواد نجفی صورت گرفته است.
مترجم سعی نموده است تا ضمن رعایت امانت در ترجمه ، اثری صحیح و سلیس ارائه نماید تا عموم طبقات، از مطالعه آن بهره مند شوند. هر جا که معنای جمله های کاملا واضح نبوده و به نظر مترجم، محتاج به شرح بوده، وی آنها را بین پرانتز قرار داده و چنانچه آن جمله به نظر صحیح نرسیده، متن عربی آن را نیز درج کرده است. پاورقی ها، غیر از آنهایی که مدرکشان ذکر شده، از مترجم است و اقوال مورخین راجع به ولادت و شهادت چهارده معصوم علیه السّلام ، به طور خلاصه و صحیح در پاورقی نگاشته شده است.
‏ترجمه آموزی قرآن کریم نوشته محمدعلی کوشا (معاصر)، تلاشی است در جهت آموزش علوم و مفاهیم قرآنی در راستای ترجمه نگاری قرآن کریم که مؤلف در فصول و بخش‎های متعددی به موضوعات مرتبط با این بحث می‎پردازد. این کتاب به زبان فارسی در یک جلد و در سال‎های اخیر به رشته تألیف در آمده است.
کتاب دارای یک مقدمه‎ و متن خالی از ابواب و فصول است.
نویسنده مباحث خویش را با معنا و تعریف ترجمه آغاز نموده سپس به جایگاه ترجمه، شرایط مترجم، اصول و مبانی در ترجمه، رعایت برخی اصول در فن ترجمه، منابع موردنیاز برای ترجمه و ذکر برخی ترجمه‎ها از قرن چهارم تا معاصر اشاره نموده است.
مؤلف در مقدمه به اهمیت ترجمه آموزی قرآن کریم سخن به میان آورده و این موضوع را از ضروری‎ترین مباحثی معرفی می‎کند که حوزه و دانشگاه باید آن را در خلال مباحث علوم قرآنی بگنجانند تا اینکه به‎واسطه پرورش محققانی در این بخش ضعف موجود در ترجمه‎های کنونی مرتفع شود.
در ادامه نگارنده بیان می‎دارد که این اثر کم‎حجم، تنها جنبه یادآوری‎های ترجمه آموزی در حوزه پراهمیت فن ترجمه قرآن کریم را دارد، وگرنه شرح و بسط ریزه‎کاری‎های این فن بیش از آنکه به نوشتار درآید باید به‎صورت عملی در کلاس‎های آموزش قرآن کریم به‎صورت اساسی در قالب عرضه ترجمه آیه به آیه و بحث و گفتگو در جزئیات نکات صرفی، نحوی، بلاغی و ارائه قالب درست و استوار زبان مقصد برای زبان مبدأ در جمع ترجمه آموزان شکل عینی و کاربردی پیدا کند.
ترجمه آوایی، تفسیر پیوسته و تاویل قرآن به قرآن ناطق نوشته عبدالکریم بی آزار شیرازی دکترای علوم قرآن و حدیث و صاحب آثاری چون: دورۀ تفسیر کاشف،دورۀ قرآن ناطق،دورۀ قرآن و طبیعت،دورۀ خدا و اختراعات
از دیدگاه علم و قرآن، میثاق در قرآن و غیره می باشد.تاکنون سه مجلد از این تفسیر با نام قرآن ناطق آماده شده و جلد اول آن در سه قسمت ذیل در برنامه گنجانده شده است:قسمت اول،دربارۀ تاریخ و مبانی علمی ترجمۀ قرآن به بحث و بررسی می پردازد.
در این بخش ابتدا دربارۀ تعریف و جایگاه ترجمه مطالبی بیان شده و سپس به بررسی اقوال موافقان و مخالفان ترجمۀ قرآن و ادله هریک پرداخته شده است.در ادامه بحثی فقهی تطبیقی دربارۀ ترجمۀ قرآن و قرائت ترجمه سورۀ حمد در نماز از دیدگاه عالمان شیعه و فقهای اهل سنت صورت گرفته و سیر ترجمه های قرآن مورد پژوهش قرار گرفته است.انواع ترجمه های قرآن اعم از ترجمۀ لغوی، تحت اللفظی، حرفی و معنوی، ادبی، آوایی، منظوم، مبانی هنری سبک قرآن و ترجمۀ آوایی و...در این قسمت مورد بررسی قرار گرفته است.
قسمت دوم کتاب دربارۀ روش تفسیری و مبانی علمی تفسیر پیوسته و تأویل قرآن به قرآن ناطق و دستیابی به نطق قرآن؛با کشف ترابط آیات و شرایط و مقدمات آن مطالبی را بیان داشته است.نویسنده در این قسمت شرایط و مبانی علمی وفادارترین ترجمه و تفسیر به قرآن را از دیدگاه خود بیان می دارد.
قسمت سوم مربوط به ترجمۀ آوایی و تفسیر پیوسته و تأویل سورۀ سبع المثایانی قرآن عظیم یا همان سورۀ مبارکۀ حمد می باشد.نظم و تناسب آیات سورۀ حمد با یکدیگر، تأویل و تمثیل مغضوبین و ضالّین و تأویل های متفاوت سورۀ حمد به سور مختلف قرآنی از جمله مطالبی است که در این قسمت بدانها پرداخته شده است.
ترجمه کتاب به فارسی، توسط محمدجواد نجفی صورت گرفته است.
مترجم سعی نموده است تا ضمن رعایت امانت در ترجمه ، اثری صحیح و سلیس ارائه نماید تا عموم طبقات، از مطالعه آن بهره مند شوند. هر جا که معنای جمله های کاملا واضح نبوده و به نظر مترجم، محتاج به شرح بوده، وی آنها را بین پرانتز قرار داده و چنانچه آن جمله به نظر صحیح نرسیده، متن عربی آن را نیز درج کرده است. پاورقی ها، غیر از آنهایی که مدرکشان ذکر شده، از مترجم است و اقوال مورخین راجع به ولادت و شهادت چهارده معصوم علیه السّلام ، به طور خلاصه و صحیح در پاورقی نگاشته شده است.
منبع
نرم افزار جامع الاحادیث، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی. رده های این صفحه : کتاب شناسی | کتاب شناسی امامت | کتب حدیثی شیعه | کتب کلامی شیعه































ورود به سامانه / ایجاد حساب کاربری


العربیة











آخرین مطالب اضافه شده
...
ترجمه البلدان یعقوبی، برگردان فارسی «کتاب البلدان» قدیمی ترین کتاب جغرافیایی عربی، به قلم دکتر محمد ابراهیم آیتی است. وی از مترجمین زبردست بوده که ترجمه تاریخ یعقوبی او از ترجمه های ارزشمند متون تاریخی به حساب می آید؛ به طوری که در سال 1342ش به عنوان کتاب سال شناخته شد. متخصصان ترجمه نسبت به ترجمه های دقیق و اصولی مرحوم آیتی اعتماد خاصی دارند.
دکتر آیتی مقدمه ارزشمندی بر کتاب نوشته که مشتمل بر اطلاعات تاریخی - جغرافیایی مفیدی است. شرح حال ابن واضح یعقوبی و خاندان و تألیفات او در ابتدای مقدمه آمده است. پس از آن مترجم با شرح کتاب «البدان» به این نکته اشاره کرده که این اثر به طور کامل به دست ما نرسیده و قسمت مهمی از آن مربوط به بصره، عربستان مرکزی، هند، چین، بیزانس، ارمنستان و عواصم از میان رفته است؛ لذا مترجم در پاورقی کتاب به جای افتادگی های اشاره کرده است.
در انتهای مقدمه فهرستی از جغرافی نویسان مهم اسلامی که تألیفات جغرافیایی ایشان به ما رسیده، با ذکر نام کتاب و تاریخ تألیف هر یک داده شده است.
مأخذ کار مترجم چاپ های اول و دوم دخویه و چاپ نجف بوده است و در پاورقی به اختلافات آنها اشاره شده است. همچنین معنای الفاظ و اصطلاحات و تلفظ صحیح آنها و اطلاعات مفید دیگری در پانوشت صفحات دیده می شود.
در ترجمه اشعار کتاب ابتدا تمامی ابیات ذکر شده و پس از آن به زیبایی ترجمه شده است. اگر در ترجمه ابهامی وجود داشته و نیاز به توضیح بوده است، مترجم از بیان آن در ذیل صفحه خودداری نکرده است.
"باده ناب" برگردان فارسی کتاب "الرّحیق المختوم" تألیف شیخ صفی الرحمن مبارکفوری است. وی دانشمندی پارسا و اندیشمند و زبده، اهل هندوستان بود.او در این کتاب گوشه ای از شرح احوال مردم عرب پیش از اسلام و انواری از حیات مبارک پیامبر خاتم(ص) را از بدو تولّد تا روز وفات به رشته تحریر درآورده و از کتابهای متعدد سیره، تاریخ، اخلاق و... گلچینی فراهم آورده و با استدلال به سخن پرداخته و وقایع و حوادث شصت و سه سال و چهار روزه عمر گرانمایه آن رادمرد تاریخ و آن پیام آور صدق و صفا را نگاشته است.
در این کتاب به موضوعاتی چون: موقعیت جغرافیایی ملل و اقوام عرب، حکومت و فرمانروایی در جامعه عرب، ادیان عرب، ترسیمی از جامعه عرب جاهلی، سلسله نسب پیامبر(ص) و خاندان ایشان، زادگاه پیامبر(ص)، جریان بعثت، ادوار دعوت و مراحل آن، اولین مهاجرت مسلمانان به حبشه، تحریم اقتصادی و اجتماعی، عام الحزن (سال وفات ابوطالب و خدیجه)، معراج، بیعت اول و دوم عقبه، توطئه قتل و ترور پیامبر(ص) و تصمیم ایشان برای هجرت به مدینه، خط سیر مهاجرت حضرت از مکه تا مدینه، زندگی در مدینه، غزوه ها و سرایای ایشان، واقعه حدیبیّه، مکاتبه با شاهان و فرمانروایان، فدک، عمرة القضا، فتح مکه، حجة الوداع، جریان رحلت پیامبر اکرم(ص)، خانواده پیامبر(ص) (تعدد زوجات و...) اخلاق و شمایل آن حضرت و... پرداخته شده است.
مطالعه کتاب باده ناب/ ترجمه در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور
«تاریخ تشیع» ترجمه فارسی کتاب «تاریخ الشیعة» اثر علامه محمد حسین مظفر، به قلم دکتر سید محمدباقر حجتی است که به فارسی روان و سلیس برگردان شده است.
این کتاب قریب به نیم قرن پیش تألیف شده و آنگاه که از جغرافیا و کیفیت حکومت ها و دولت ها و ممالک اسلامی و نام و عنوان این ممالک و سرزمین ها گفتگو می کند باید در نظر داشت که این مطالب، مربوط به قریب پنجاه سال قبل است و مترجم فقط در مورد برخی از عناوین تصرفاتی به عمل آورده و هیچگونه دگرگونی دیگری در آن ها به هم نرسانده است و سعی کرده کتاب را به همین صورت که هست ترجمه کند و در نتیجه مطالعه کنندگان وقتی این مطالب را از نظر می گذرانند، باید متوجه باشند که تاریخ شیعه را از صدر اسلام تا حدود قریب به نیم قرن قبل در پیش رو دارند و برای آن ها که نیم قرن پس از آن به سر می برند این ممالک و جغرافیای طرح شده در آن و نام ها و عناوین آن ها جالب می نماید .
اگر چه در ترجمه کتاب سعی شده است که عین عبارات و اصطلاحات نقل و به فارسی برگردان شود، لکن در مواردی که به ذهن فارسی زبانان مأنوس به نظر نمی رسید تلطیفی در ترجمه و تعدیلی در آن، متناسب با اذهان فارسی زبانان به عمل آمد. اگرچه مترجم خود به این نکته اشاره دارد که راضی به این کار نبوده، اما به این نکته پی برده است که با حفظ معادله در ترجمه، پاره ای از موارد نامفهوم گردد، لذا این دگرگونی ناچیز در آن به چشم می خورد که ناگزیر بوده است .
مؤلف مانند بسیاری از نویسندگان پیشین و معاصر خود پاره ای از سلاطین ایران و ممالک دیگر را به خاطر حمایت آن ها از تشیع مورد تقدیر و ستایش قرار داده است. در این کتاب که جسته و گریخته از مساعی سلاطین ستایش شده، ناگزیر با اندکی تعدیل در بیان مؤلف، این نقیصه جبران شده است. لکن باید مطالعه کنندگان مطالب یاد شده در مقدمه مترجم را مورد توجه قرار دهند و بعد به سراغ کارهای سلاطینی که در این کتاب گزارش شده است، بروند وگرنه آنچه در متن کتاب در رابطه با این مسأله وجود دارد با واقعیت کار سلاطین سازگار نیست و لذا باید این قسمت ها را با دیدی تردیدآمیز نگریست و حقیقت امر را با فشرده ای از مطالب مندرج در این مقدمه سنجید .
مترجم فهارس مفید و جامعی به کتاب افزوده است. فهرست مطالب در ابتدا و فهرست آیات؛ احادیث و آثار و نصوص عربی؛ اشعار و سخنان منظوم؛ اشخاص و گروه ها؛ امکنه و جای ها و کتب و رسالات مذکور در متن، در انتهای کتاب آمده است.
در پاورقی ها علاوه بر ذکر مطالب، توضیحاتی در مورد برخی از مطالب متن داده شده است.
سفرنامه ابن بطوطه که نام اصلی آن «تحفة النّظار فی غرائب الأمصار و عجائب الأسفار» می باشد، گزارش سفر طولانی ابن بطوطه از زادگاه خویش به مکه مکرمه و پس از آن به سایر بلاد است.
کتاب؛ شامل دو مجلد می باشد که جلد اول دارای دیباچه مقدمه و متن و یاداشت های مترجم می باشد. جلد دوم نیز ادامه مباحث و یاداشت های مترجم در پایان این جلد قرار گرفته است.
ابن بطوطه از موطن و زادگاه خویش طنجه به تلمسان در الجزیره رفته و از آنجا به ملیانه، الجزیرة، قسنطینه، تونس، سوسه، صفاقس، طرابلس، اسکندریه، دمیاط، قاهره و آسوان رفته، سپس به قاهره بازگشت. پس از آن به فلسطین بیروت، طرابلس، حلب، انطاکیه، لازقیه، بعلبک و دمشق گام نهاد و از آنجا عازم مدینه و مکه شد. و سپس از راه بغداد و بصره با قافله عازم ایران شد و از آبادان و ماهشهر و شوشتر دیدن کرد. او به اصفهان و شیراز نیز سفر کرد و پس از آن به عراق بازگشت.
او مسافرت هایی به سواحل شرقی آفریقا و از آنجا به یمن، عدن ولگادیشو داشت و از آنجا راه ظفار، سواحل شرقی عربستان، عمان، خلیج فارس را در پیش گرفت تا به جزیره هرمز رسید. همچنین سفر به لارستان، جزیره کیش، بحرین، غزه، آسیای صغیر و قونیه در نسختین مرحله سفر ابن بطوطه جای دارند.
سفر به سوی شمال را دومین مرحله ابن بطوطه نوشته اند که خط سیر آن تا اندازه ای مبهم و آشفته به نظر می رسد. در این سفر ابن بطوطه از آسیای صغیر گذشت و پس از درنوردیدن سراسر شبه جزیره کریمه به جنوب روسیه رفت. چنین به نظر می رسد که وی تا سرزمین بلغارها در کنار رود ولگا نیز سفر کرده باشد. وی از طریق ولگا به خوارزم، بخارا نخشب سمرقند، بلخ، هرات، طوس، مشهد، سرخس، تربت حیدریه، نیشابور، بسطام، غزنه و کابل رفت. با سفر به پنجاب بخش دیگری از سفرنامۀ وی آغاز می شود. دیدار از دهلی و شاهدات او درباره هند در بخش دیگر از سفرنامه آمده است. او به جزایر مالدیو، جزیرة ملوک، سیلدن، بنگاله، شمال هند، چین گلان(کانتون) نیز سفر کرد.


ترجمه در دانشنامه ویکی پدیا

ترجمه
زبان انگلیسی: .I must go there
زبان نواهو: It is only good that I go there
زبان انگلیسی: .I make the horse run
زبان نواهو: .The horse is running for me
صنعت و هنر ترجمه یا برگردان کار درک و تفسیر موضوعات، معانی، و مفاهیم پدید آمده در یک زبان (زبان مبدأ)، و سپس انتقال، معادل یابی و بازسازی آن ها در زبانی دیگر (زبان مقصد) را بر عهده می گیرد.
مترجمان کم تجربه در این فنّ ظریف، ممکن است بر این باور باشند که در زبان و ترجمه، درست همانند علمی دقیق، می توان هر واژه و مفهومی را هم به طور دقیق تعریف و درک کرد، و هم آن ها را به شیوه ای شفاف با پیوندهای متقابل و کاملاً ثابت، از دو حوزهٔ زبانی متفاوت به هم اتصال داد. هر چند چنین برخوردی ممکن است در مورد زبان های برنامه نویسی رایانه ای و زبان های ماشینی دیگر (همچون هوش مصنوعی) تا اندازه ای میسّر باشد، در خصوص زبان های طبیعی انسانی دور از واقعیّت و امکان است.
بیشتر این پیچیدگی ها به طبیعت و نقش بی همانند زبان در تمامی تجربه ها و فرایندهای حیات انسانی چه در سطوح فردی و شخصیتی، و چه در ترازهای اجتماعی و فرهنگی بازمی گردد.
عکس ترجمه
ترجمه (زبان) :ترجمه زبانهای مختلف به یکدیگر مثلا : زبان فارسی به زبان فرانسوی.
ترجمه (زیست شناسی) :در زیست شناسی ترجمه (زیست شناسی) قسمتی از عمل تقسیم سلولی است.
رمزخوانی یا ترجمه یک فرایند درون یاخته ای است که طی آن پروتئین ها ساخته می شوند زیرا هیچ معادل آمینو اسیدی ندارند.
در فرایند رمزخوانی، چیدمان نوکلئوتیدها در آران ای ناقل به چیدمان اسیدهای آمینه در پروتئین برگردانده می شوند. در این فرایند، در واقع اسیدهای نوکلئیک که رمزهای یک ژن هستند در ریبوزم خوانده می شوند و از روی آن رمزها، پروتئین که از اسیدهای آمینه درست شده است، ساخته می شوند.
این فرایند در درون یاخته و توسط رناتن ها صورت می گیرد. در رمزخوانی آران ای های پیام رسان، آران ای های پیک، آران ای های بی رمز، آران ای های رناتنی و… شرکت دارند. در ترجمه کدون پایان، اپراتور و همچنین توالی راه انداز ترجمه نمی شوند
فرایند رمزخوانی را می توان به سه مرحله تقسیم کرد:
ترجمه یا برگردان آران ای فرایندی است که طی آن پیام های موجود در توالی نوکلئوتیدهای آران ای پیام رسان برای ساخت ترادف خطی اسیدهای آمینه استفاده می شود. دستگاه مسئول برگردان دارای چهار عضو اصلی است و شامل آران ای پیام رسان، آران ای ناقل، آنزیم آمینوآسیل tRNA سنتتاز و ریبوزوم است. ناحیه ای از آران ای که رمز ساخت پروتئین را به همراه دارد، شامل توالی های سه نوکلئوتیدی به نام کدون یا رمزه است. رمزه ها در ترتیب قرارگیری آمینواسیدها نقش عمده ای دارند. توالی قابل خواندن آران ای که دارای کد آغاز در ابتدا و کد پایان در انتهاست، قاب خواندن باز نامیده می شود.
زیست شناسی سلولی مولکولی، دکتر مجد و دکتر محمدعلی شریعت زاده، چاپ دهم، نشر آییژ، بهار ۱۳۸۷.
ژنتیک مولکولی واتسون، جیمز واتسون و دیگران، گروه مترجمین خانهٔ زیست شناسی، خانهٔ زیست شناسی، چاپ اول.
ویکی پدیای فرانسوی
برگردان در پیش هسته ها دارای سه مرحله است:
آغاز:.
در بالادست ناحیه قاب خواندن باز توالی کوتاهی به نام «شاین دالگارنو» وجود دارد که جایگاه اتصال بخش ۱۶S ریبوزوم است. توالی این بخش ریبوزوم به صورت ۳ ۵CCUCCU است و نحوه اتصال به شکلی است که هنگام اتصال زیرواحد بزرگ به هم آرا، رمزه آغاز در جایگاه Pریبوزوم قرار گیرد. در این مرحله فاکتورهای برگردان نقش عمده ای دارند به طوری که IF۱ مانع از اتصال رنای ناقل به ناحیه ای از زیرواحد کوچک می شود که بخشی از جایگاه A است. IF۲ یک GTPase است و با IF۱ و رنای ناقل آغازگر میان کنش می دهد و سبب تسهیل اتصال رنای آغازگر و مانع از اتصال سایر رناها به زیرواحد کوچک می شود. IF۳ به زیرواحد کوچک متصل می شود و مانع از اتصال دوباره آن به زیرواحد بزرگ می شود و با اتصال به ریبوزوم ۷۰S، کمک می کند تا زیرواحدهای کوچک و بزرگ خود تفکیک شود. با اتصال زیرواحد بزرگ به هم آرا، تغییر ساختمانی در زیرواحد کوچک اعمال می شود که سبب آزاد شدن IF۳ می شود. در غیاب این فاکتور زیرواحد بزرگ می تواند به زیرواحد کوچک متصل شود. این امر سبب تجزیه GTP توسط خاصیت GTPase فاکتور IF۲ می شود. ادامه:
در منطق موجهات، ترجمه ا'ستاندارد' راهی برای تبدیل فرمولهای منطق موجهات به فرمولهای منطق مرتبه اول است که معنای فرمولهای مرتبه اول را به خود می گیرد. ترجمه استاندارد، به طور استقرایی روی ساختار فرمولها تعریف می شود. به طور خلاصه، فرمولهای اتمی بروی محمولهای تک-متغیره نگاشت شده و اشیایِ زبان، جهانهای دسترس پذیر هستند. رابط های منطقی از منطق گزاره ها، دست نخورده باقی مانده و عملگرهای وجهی، بسته به معناشناسی شان به فرمولهای مرتبه اول تبدیل می شوند.
S T x ( p ) ≡ P ( x ) {\displaystyle ST_{x}(p)\equiv P(x)}   که p {\displaystyle p}   یک فرمول اتمیست؛ ‏ P(x)‎ صادق است هرگاه p {\displaystyle p}  در جهان x {\displaystyle x}  .
S T x ( ⊤ ) ≡ ⊤ {\displaystyle ST_{x}(\top )\equiv \top }
S T x ( ⊥ ) ≡ ⊥ {\displaystyle ST_{x}(\bot )\equiv \bot }
S T x ( ¬ φ ) ≡ ¬ S T x ( φ ) {\displaystyle ST_{x}(\neg \varphi )\equiv \neg ST_{x}(\varphi )}
S T x ( φ ∧ ψ ) ≡ S T x ( φ ) ∧ S T x ( ψ ) {\displaystyle ST_{x}(\varphi \wedge \psi )\equiv ST_{x}(\varphi )\wedge ST_{x}(\psi )}
S T x ( φ ∨ ψ ) ≡ S T x ( φ ) ∨ S T x ( ψ ) {\displaystyle ST_{x}(\varphi \vee \psi )\equiv ST_{x}(\varphi )\vee ST_{x}(\psi )}
S T x ( φ → ψ ) ≡ S T x ( φ ) → S T x ( ψ ) {\displaystyle ST_{x}(\varphi \rightarrow \psi )\equiv ST_{x}(\varphi )\rightarrow ST_{x}(\psi )}
S T x ( ◊ m φ ) ≡ ∃ y ( R m ( x , y ) ∧ S T y ( φ ) ) {\displaystyle ST_{x}(\Diamond _{m}\varphi )\equiv \exists y(R_{m}(x,y)\wedge ST_{y}(\varphi ))}
S T x ( ◻ m φ ) ≡ ∀ y ( R m ( x , y ) → S T y ( φ ) ) {\displaystyle ST_{x}(\Box _{m}\varphi )\equiv \forall y(R_{m}(x,y)\rightarrow ST_{y}(\varphi ))}
ترجمه استاندارد به شرح زیر تعریف می شود:
در بالا، x {\displaystyle x}   جهانیست که از آن، فرمولها ارزیابی می شوند. ابتدا، یک متغیر آزاد x {\displaystyle x}   به کار رفته و هرگاه لازم است که یک عملگر وجهی ترجمه شود، متغیری تازه معرفی می شود که این نکته را تبیین می کند که ادامهٔ فرمول لازم است که در جهان جدید ارزیابی شود؛ لذا m {\displaystyle m}   به رابطه دسترس پذیریای اشاره می کند که باید به کار رود: به طور نرمال، ◻ {\displaystyle \Box }   و ◊ {\displaystyle \Diamond }   به رابطه R {\displaystyle R}   از مدل کریپکی اشاره می کند، اما ممکن است بیش از یک رابطه دسترس پذیری وجود داشته باشد (منطق چندوجهی) که در آنصورت، زیرنویس بکار می رود. برای نمونه، ◻ a {\displaystyle \Box _{a}}   و ◊ a {\displaystyle \Diamond _{a}}   به یک رابطه دسترس پذیری R a {\displaystyle R_{a}}   و ◻ b {\displaystyle \Box _{b}}   و ◊ b {\displaystyle \Diamond _{b}}   به R b {\displaystyle R_{b}}   اشاره می کنند. معادلا، می توان این را در نماد وجهی نیز قرار داد.
به عنوان نمونه، زمانی که ترجمه استاندارد بر فرمول ◻ ◻ p {\displaystyle \Box \Box p}   را بکار می بریم، فرمول
ترجمه به کمک کامپیوتر یا CAT یک شکل ترجمه زبان است که در آن مترجم انسان، از نرم افزارهای کامپیوتری برای حمایت و تسهیل فرایند ترجمه، استفاده می کند. ترجمه به کمک کامپیوتر گاهی اوقات به نام به کمک ماشین، یا به وسیله ماشین، ترجمه می شود (نباید با ترجمه ماشینی اشتباه گرفته شود).
غلط یابهای املایی، یا داخل نرم افزار پردازش کلمه ساخته شده است، یا در برنامه اضافه می شود.
غلط یابهای دستور زبانی، دوباره یا داخل نرم افزار پردازش کلمه ساخته شده است یا در برنامه اضافه می شود.
مدیریت کننده های اصطلاحات، که به مترجم اجازه می دهد تا بانک واژگان خود را در فرم الکترونیکی مدیریت کند. این می تواند محدوده ای از جدول ساده ایجاد شده توسط نرم افزار مترجم کلمه، یا گسترده ای از یک پایگاه داده ایجاد شده در برنامه از جمله فایل میکر یا دیگر برنامه های قدرتمند(و گران تر) باشد که در بسته های نرم افزار تخصصی مانند: SDL MultiTerm ،LogiTerm ،Termex و غیره، کاربرد دارد.
واژه نامه های الکترونیک، یا تک زبانه اند یا دو زبانه.
پایگاه داده های اصطلاحات، یا در کامپیوتر میزبان یا قابل دسترس از طریق اینترنت می باشند. از قبیل TERMIUM Plus یا فرهنگ لغت های بزرگ وابسته به اصطلاحات نظام زبانی فرانسه.
ابزار جستجوی متن کامل (یا نمایه سازان)، که اجازه می دهد تا کاربر در متون ترجمه شده یا انواع مختلف اسناد مرجع، جستجو کند. برخی از این نمایه سازان نرم افزار جستجو ISYS ، dtSearch دسکتاپ و طبیعت، می باشند.
نرم افزارهای تطبیق دهنده: برنامه هایی هستند که بازیابی نمونه از یک کلمه یا یک عبارت و زمینه های مربوطه خود را در یک پیکره تک زبانه، دو زبانه یا چند زبانه، انجام می دهند از جمله یک bitext یا یک حافظه ترجمه.
همترازکننده های Bitext: ابزاری که اجازه می دهد پس از ترجمه با استفاده از یک نرم افزار جستجوکننده یا تطبیق دهنده عمل تجزیه و تحلیل را انجام داد.
نرم افزار مدیریت پروژه که اجازه می دهد تا زبان شناسان ساختار پیچیده پروژه های ترجمه را تعیین وظیفه کنند و به افراد مختلف توانایی پیگیری پیشرفت هر یک از این وظایف را بدهند.
ابزار حافظه ترجمه (ابزار TM) متشکل از یک پایگاه داده از بخش های متن در زبان مبدأ و ترجمه آن ها در یک یا چند زبان هدف.
سیستم های ترجمه خودکار که امروزه در دسترس هستند، قادر به تولید ترجمه غیر مسلح با کیفیت بالا نیستند: خروجی آن ها باید توسط انسان برای اصلاح اشتباهات و بهبود کیفیت ترجمه، ویرایش شود. ترجمه به کمک کامپیوتر (CAT) شامل مرحله ویرایش کتابچه نرم افزار به کمک راهنمایی کاربر است که به یک فرایند تعاملی میان انسان و کامپیوتردر ترجمه منجر می شود. برخی از راه حل های پیشرفته ترجمه به کمک کامپیوتر شامل کنترل ترجمه ماشینی (MT) است. ماژول های ترجمه ماشینی (MT) که دارای قیمت بالاتری می باشند، به طور کلی مجموعه ای از ابزارهای در دسترس ترجمه که ممکن است شامل ویژگی های مدیریت اصطلاحات و سایر ابزارهای مختلف زبانی و برنامه های کمکی باشند را ارائه می کنند. لغت نامه دقیق سفارشی شده توسط کاربر بر اساس واژگان صحیح، به طور قابل توجهی دقت ترجمه ماشینی (MT) را بهبود می بخشد و در نتیجه، هدف آن افزایش بهره وری کل فرایند ترجمه است.
ترجمه به کمک کامپیوتر یک اصطلاح گسترده و مبهم است که طیف وسیعی از ابزار، از نسبتاً ساده به پیچیده را پوشش می دهد. این می تواند شامل موارد زیر باشد:
ترجمه به کمک کامپیوتر یا CAT یک شکل ترجمه زبان است که در آن مترجم انسان، از نرم افزارهای کامپیوتری برای حمایت و تسهیل فرایند ترجمه، استفاده می کند. ترجمه به کمک کامپیوتر گاهی اوقات به نام به کمک ماشین، یا به وسیله ماشین، ترجمه می شود (نباید با ترجمه ماشینی اشتباه گرفته شود).
ترجمه تحت اللفظی یا ترجمه واژه به واژه یکی از شیوه های ترجمه است که در آن بر روی ساختار زبانی متن مبدأ تمرکز می شود. در ترجمهٔ تحت اللفظی به قواعد نشانه گذاری، کاربردشناختی و معنای ضمنی در زبان مقصد توجهی نمی شود و ترتیب واژه ها از ترتیبشان در متن مبدأ تبعیت می کند. در این نوع ترجمه فهم عبارت های اصطلاحی در ترجمهٔ حاصل ممکن است دشوار باشد و تفسیر و توضیح لغت ها می تواند به روشن سازی مفهوم ترجمه کمک کند. هرچند ترجمهٔ تحت اللفظی در ترجمهٔ متون رواج ندارد و برای خوانندهٔ عادی که به دنبال ترجمه ای دقیق و با کیفیت است توصیه نمی شود، اما برای مطالعهٔ ساختارهای زبانی بسیار مناسب است.
ترجمه متون ادبی
گروه (دستور زبان)
اصطلاح (زبان)
زبان های ترکیبی
گرته برداری
نیم زبان
ترجمه ماشینی
این نوع ترجمه را نباید با ترجمهٔ واژه به واژه که در آن تنها واژه ها ملاک ترجمه هستند (و نه مفهومشان در ساختار جملهٔ متن مبدأ) اشتباه گرفت؛ حاصل یک ترجمهٔ واژه به واژه ممکن است معنادار نباشد، چرا که مفهوم در زمان ترجمه مورد توجه نیست.
ترجمه چندرسانه ای (به انگلیسی: Multimedia Translation) شاخه ای تخصصی از علم ترجمه است که بیانگر وجود هرگونه سیستم چندرسانه ای الکترونیک در ترجمه یا در فرایند مخابره یک سخن میباشد.
BESTENTE S., Buon compleanno, sopratitoli, 16 July 2008, in http://www.fierrabras.com/2008/07/16/buon-compleanno-sopratitoli/
COLOMBO S., ed., «Come si dice Wagner in italiano?» Rassegna stampa del debutto dei sopratitoli in Europa, in Prescott Studio. 1996-2006: Catalogo delle produzioni. Dieci anni di sopratitoli in Italia e in Europa, pp. 29–36, Firenze-Scandicci, 2007
CONTI M., Leggere voci. Il muto racconto dei sopratitoli, voce fuori campo del teatro, in Prescott Studio. 1996-2006: Catalogo delle produzioni. Dieci anni di sopratitoli in Italia e in Europa, pp. 15–24, Firenze-Scandicci, 2007
EUGENI C., Il Teatro d'opera e l'adattamento linguistico simultaneo, M.A. Thesis, Scuola Superiore di Lingue Moderne per Interpreti e Traduttori, University of Bologna, academic year 2002-2003
FOURNIER-FACIO G., Io c'ero. La prima volta dei sopratitoli in Italia, in Prescott Studio. 1996-2006: Catalogo delle produzioni. Dieci anni di sopratitoli in Italia e in Europa, p. 37, Firenze-Scandicci, 2007
FREDDI M. and LURAGHI S., Titling for the Opera House: a Test Case for Universals of Translations? in INCALCATERRA McLOUGHLIN L., BISCIO M. and NÍ MHAINNÍN, M. Á., eds., Audiovisual Translation. Subtitles and Subtitling: Theory and Practice, Bern-Berlin-New York: Peter Lang, 2010. See also the extensive Bibliography (in Appendix)
GAMBIER Y., Les transferts linguistiques dans les médias, Lilles: Presses Universitaires du Septentrion, 1996
GOTTLIEB H., Subtitling. A new University Discipline, in DOLLERUP C. e LODDEGAARD A., Eds., Teaching Translation and Interpreting, 1. Training, Talent and Experience, Amsterdam-Philadelphia: John Benjamins, 1992
HEISS C. e BOLLETTIERI BOSINELLI R. M., Traduzione multimediale per il cinema, la televisione e la scena, Bologna: Clueb, 1996
HUGHES P.J., The introduction of supertitles to opera, M.A. Thesis, Teachers College, Columbia University: New York 2003
MARSCHALL G.R., La traduction des livrets. Aspects théoriques, historiques et pragmatiques. Actes du colloque international tenu en Sorbonne les 30 novembre, 1er et 2 décembre 200, sous la direction de Gottfried R. Marschall, Paris: Presses de l’Université Paris-Sorbonne, 2004
LURAGHI S., Sottotitoli per l'opera: strategie di semplificazione in un tipo speciale di traduzione, in “«Studi italiani di linguistica teorica e applicata»”, 33 (1), Pisa: Pacini Editore, 2004
PAPARELLA S., I sopratitoli: metodi di traduzione e adattamento del testo, B.A. Thesis, Facoltà di Lettere e Filosofia, University of Pisa, advisor Mireille Gille, academic year 2003-2004
PEREGO E., Evidence of explication in subtitling: toward a categorisation, in «Across language and cultures», 4 (1), pp. 63–88, 2003
PEREGO E., La traduzione audiovisiva, Roma: Carocci, 2005. See also the extensive Bibliography (in Appendix), pp. 121–126
RACAMIER, M., Une vision d'ensemble du surtitrage d'opéra: vers la reconnaissance d'une nouvelle pratique de traduction?, Université de Toulouse II Le Mirail - University of Genua, Mémoire de deuxième année de Master Professionnel en Traduction et Interprétation «Proscenio»: Traduction tecnique, multimédia et arts de la scène, headmaster Margherita Orsino, co-headmaster Micaela Rossi, academic year 2011-2012
ROCCATAGLIATI A. and SALA E., Tradurre l'opera? Basta capirsi..., in «Il giornale della musica», No. 188, December 2002
SABLICH S., Wagner con le didascalie, Program notes, Die Meistersinger von Nürnberg, European début of surtitles, Florence, Teatro Comunale, 1 June 1986
SABLICH S., Tradurre all'epoca dei sopratitoli, in «Il giornale della musica», No. 188, December 2002
SESTITO M., Costumi di scena del tradurre, in Prescott Studio. 1996-2006: Catalogo delle produzioni.Dieci anni di sopratitoli in Italia e in Europa, pp. 25–27, Firenze-Scandicci, 2007
STAMPACCHIA E., Traduzione e sopratitolaggio. Il caso dell'opera lirica, M. A. Thesis, Facoltà di Lettere e Filosofia, University of Pavia, Silvia Luraghi advisor, academic year 2003-2004
این گونه از ترجمه چه در فرم و چه در مفهوم فرایند خلاقیت، بشدت تحت تأثیر نوع دستگاه بکار رفته میباشد. ترجمه چندرسانه ای در زمینه های متنوعی نمود دارد، از جمله سینما، تلویزیون، تئاتر، تبلیغات، ارتباطات سمعی-بصری و تلفن همراه.
بعضی از راههای تخصصی در ترجمه چندرسانه ای عبارتند از:
دوبلهزیرنویسClosed captioning(زیرنویس قابل محو کردن از صفحه پخش)سینما و اقتباس تلویزیونیSurtitlingAudio descriptionRespeakingMobile translationترجمه بازیهای ویدئویی
ترجمه حقوقی به ترجمه متون حقوقی و الزام آور گفته می شود. موضوعات ترجمهٔ حقوقی با فرهنگ گره خورده اند و مترجم باید از فرهنگ های زبانی مبدأ و مقصد و موارد مرتبط با موضوع ترجمه آگاهی لازم را داشته باشد. این نوع ترجمه کاری ظریف و حساس شمرده می شود زیرا هرگونه تفسیر و ترجمهٔ اشتباه می تواند پیامدهای حقوقی و قضایی ناگواری به همراه داشته باشد. متون حقوقی دارای زبانی بسیار دقیق هستند و نیاز به فهم عمیق دارند، از این رو مترجمان باید با سیستم های حقوقی هر دو زبان مبدأ و مقصد نیز آشنایی داشته باشند.
مطالعات ترجمه
از گذشته باور بر این بوده است که ترجمهٔ حقوقی باید تحت اللفظی باشد و به طور سنتی در ترجمهٔ حقوقی وفاداری به متن مبدأ دارای اهمیت ویژه ای است، به طوری که در گذشته برای ترجمهٔ یک متن حقوقی تنها استفاده از ترجمهٔ واژه به واژه یا تحت اللفظی قابل قبول بوده است و با معرفی روش های مختلف دیگر همچنان کاربرد دارد. با این حال تکنیک های به کار رفته در ترجمهٔ متون قانون گذاری با تکنیک های ترجمهٔ یک متن قضایی متفاوت است و معمولاً متون قضایی را می توان با آزادی بیشتری ترجمه کرد.
امروزه ترجمهٔ حقوقی از دید فرهنگی نیز بررسی می گردد و دیگر به آن به صورت یک فرایند مکانیکی جهت تبدیل اصطلاحات یک زبان به زبانی دیگر یا تبدیل رشته ای از واژه ها به معادل هایشان در زبان دیگر نگاه نمی شود. قانون و مذهب هر کشور پیوند نزدیکی با فرهنگ آن دارد و حتی عده ای از انسان شناسان مطالعات حقوقی را از مطالعات فرهنگی جدا نمی دانند. با این همه، در ترجمهٔ حقوقی دغدغهٔ اصلی مترجم برگردان جنبه های قانونی متن است تا جنبه های فرهنگی آن.
کراس کامپایل یا همگردانی دوگانه یا ترجمه تقابلی∗ به فرایند همگردانی ای گفته می شود که در آن سکوی نرم افزاری یا سخت افزاری که برنامه در آن همگردانی می شود (و به سکوی ساخت مشهور است) با سکویی که برنامهٔ همگردانی بر آن اجرا می شود (یا سکوی اجرا) متفاوت باشد.
در همگردانی معمولی این دو سکو یکی هستند.
Wikipedia contributors, "Cross-compilation," Wikipedia, The Free Encyclopedia (نسخهٔ ۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۰۶).
^ فرهنگ نامهٔ انجمن انفورماتیک ایران
از پست و بلند ترجمه (۱۳۷۲) کتابی از مجموعه مقالات کریم امامی راجع به امر ترجمه است. این کتاب به گلی امامی همسر نویسنده تقدیم شده است.
از خاک به خاک، از جان به جهان
مسئله لحن در ترجمه یا چگونه از کلاغ فرنگی بلبل پارسی گو نباید ساخت
در باب ترجمهٔ "عام فهم و خاص پسند" حاجی بابا
پدیده ای به نام ذبیح الله منصوری "مترجم"
"ترجمهٔ "صدای پای آب"
ترجمهٔ تازه ای از رباعی های خیام به زبان انگلیسی * از پست و بلند ترجمه.
در دهه ۷۰ کریم امامی بر این شد که مجموعه مقالاتش در مورد موضوع های مختلف (که در طول سال ها به نگارش درآمده) را در کتاب های مختلف چاپ کند و اولین حاصل این تلاش همین کتاب بود که شامل هفت مقاله از امامی راجع به امر ترجمه است.
عنوان مقالات این کتاب به این صورت است:
کریم امامی در مقاله اول ماجرای ترجمه شعر "تولدی دیگر" فروغ از فارسی به انگلیسی را تعریف می کند و اینکه چگونه این ترجمه با حضور خود شاعر صورت گرفته است. این مقاله اولین بار در ۱۳۴۵ و در مجله آرش (یادنامه فروغ فرخزاد) به چاپ رسیده است.
ازدست رفته در ترجمه (به انگلیسی: Lost in Translation) که به اشتباه در فارسی با نام گمشده در ترجمه مشهور است، فیلمی محصول سال ۲۰۰۳ با کارگردانی سوفیا کوپولا و بازی بیل مری و اسکارلت جوهانسن است. این فیلم برنده جایزه اسکار «بهترین فیلمنامه اورجینال» و برنده جایزه گلدن گلوب بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر و بهترین فیلم کمدی موزیکال شده است. این فیلم در سه بخش دیگر بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر نقش اول مرد نیز نامزد دریافت جایزه اسکار شده بود و نامزد گلدن گلوب بهترین کارگردانی و بازیگر نقش اول زن فیلم کمدی هم شد. همچنین برنده بفتای بهترین بازیگر نقش اول مرد و زن و تدوین شد و نامزد بفتای بهترین کارگردانی، فیلم، فیلمنامه اورجینال، موسیقی و فیلمبرداری هم شد.
این فیلم اولین فیلم کارگردانی شدا توسط سوفیا کوپولا بود که با این فیلم به محبوبیت رسید و توانست در جشنواره های مختلفی مانند اسکار و گلدن گلوب برنده جایزه شود.
پروژه ترجمه (به انگلیسی: Translation Project) پروژه ای است که با عمل ترجمه سروکار دارد.
ترجمه ناپذیری
ترجمه فرهنگی
از دیدگاه تخصصی، پروژه ترجمه ارتباط تنگاتنگی با مدیریت فرایند ترجمه دارد. ولی از دیدگاه میان فرهنگی (Intercultural) پروژه ترجمه امری بسیار پیچیده تر است؛ برای نمونه، این پیچیدگی هنگام ترجمه انجیل یا ترجمه متون ادبی دیگر نمود می یابد.
کارشناسان ترجمه مانند آنتونی بِرمن از این دیدگاه دفاع می کنند که هر مترجمی پروژه ترجمه مختص به خودش را توسعه خواهد داد، به آن وفادار خواهد ماند و سپس، نقد ترجمه را گسترش خواهد داد.
روز جهانی ترجمه برابر است با ۳۰ سپتامبر. این روز به افتخار سنت جروم که انجیل را ترجمه کرد و محافظ مترجمین به حساب می آید. این روز از ۱۹۵۳ که توسط فدراسیون بین المللی ترجمه جشن گرفته می شود ولی از ۱۹۹۱ که فدراسیون آن را به عنوان یک روز بین المللی پیشنهاد کرد تا همبستگی جامعه مترجمین جهان را نشان دهد که پیشبرنده حرفه ترجمه در کشورهای مختلف خواهد بود. این فرصتی است برای تاکید بر اهمیت شغلی که یکی از مهترین ابزارهای جهانی شدن به حساب می آید.
Paper presented in 1997 by L. Katschika at the FIT Conference: Italy
گمشده در ترجمه (به انگلیسی: Lost in Translation) فیلمی آمریکایی ساخته سال ۲۰۰۳ با کارگردانی سوفیا کوپولا و بازی بیل مری و اسکارلت جوهانسن است. این فیلم برنده جایزه اسکار «بهترین فیلمنامه اریژینال» و برنده جایزه گلدن گلوب بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر و بهترین فیلم کمدی موزیکال شده است. این فیلم در سه بخش دیگر بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر نقش اول مرد نیز نامزد دریافت جایزه اسکار شده بود.
مطالعاتِ ترجمه (به انگلیسی Translation Studies)، یک حوزه میان رشته ای شاملِ عناصری از علوم اجتماعی، علوم انسانی، مطالعات ادبی و مطالعات فرهنگی است که به مطالعه نظام مند نظریه، توصیف و کاربرد ترجمه کتبی، شفاهی، دیداری شنیداری و ماشینی می پردازد و هر از چندگاهی، واردِ دنیایِ سیاست و مسائل حقوقی می شود. به علاوه، اخیراً ترجمه غیرحرفه ای نیز مورد توجه ترجمه پژوهان قرار گرفته است. این رشته در سال ۱۹۷۲ توسط جیمز هلمز تحتِ عنوانِ رشته ای مستقل معرفی شد و اکنون، در بیش از ۷۰ کشور و ۲۰۰ دانشگاهِ جهان تدریس می شود.
ویکی پدیای انگلیسی
وبگاه مرکز پژوهشهای ترجمه
گروهِ مطالعاتِ ترجمه دانشگاه علامهٔ طباطبائی در سال ۱۳۸۳ تأسیس شد. این گروه از نظرِ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، از سال ۱۳۹۱، قطب شمال مطالعات ترجمه محسوب می شود. این دانشگاه همچنین دارایِ مرکزی به نامِ مرکز پژوهش های ترجمه است که فعالیت خود را از سال ۱۳۸۴ آغاز کرد. این مرکز از تاریخ ۹ اردیبهشت ۹۱ به پژوهشکدهٔ مطالعات ترجمه ارتقاء یافت. گروه مطالعات ترجمهٔ دانشگاهِ فردوسی مشهد در سالِ ۱۳۸۷ تأسیس گردید. به همت هیئت علمی گروه مطالعات ترجمه این دانشگاه مقطع دکتری در سال ۱۳۹۲ تأسیس شد. در گروه مطالعات ترجمه دانشگاه فردوسی مشهد، موضوعات متنوعی از قبیل تاریخ ترجمه، آموزش ترجمه/مترجم، ترجمه دیداری شنیداری و غیره مورد پژوهش و تدریس قرار می گیرد. همچنین فضلنامه زبان و ترجمه نیز با مدیر مسئولی دکتر سید محمدرضا هاشمی و سردبیری دکتر علی خزاعی فر در دانشگاه فردوسی مشهد منتشر می شود. به علاوه، فضلنامه مترجم، اولین فضلنامه علمی، فرهنگی در نظریه و عمل ترجمه در ایران به همّتِ دکتر علی خزاعی فر در سالِ ۱۳۷۰ در مشهد تأسیس شد. این فضلنامه تاکنون ۶۱ شماره به چاپ رسانده است.
دانشگاه علامه طباطبائی برای اولین بار در سالِ ۱۳۸۰ در رشتهٔ مطالعات ترجمه، دانشجوی کارشناسیِ ارشد پذیرفت. مقطع دکترایِ این رشته اولین بار در سالِ ۱۳۹۰ در همین دانشگاه تأسیس شد. در سال ۹۱، دانشگاه های علامه طباطبائی، اصفهان، و پردیس تحصیلات تکمیلی دانشگاه علامه طباطبائی دانشجوی دکتری پذیرفته اند و از سال ۹۲ به بعد هم دانشگاه فردوسی مشهد، علاوه بر دانشگاه علامه طباطبائی، دانشگاه اصفهان و پردیس تحصیلات تکمیلی دانشگاه علامه طباطبائی، اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع دکترا کرد. دانشگاه اصفهان، دانشگاه خوارزمی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه بیرجند و دانشگاه تهران در حال حاضر دارایِ مقطع کارشناسیِ ارشد این رشته هستند. همچنین در تعدادی از واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی (به ویژه علوم و تحقیقات تهران، تهران جنوب، تهران مرکز، خوراسگان، شهرضا، شیراز و بندرعباس) و دانشگاه های شیخ بهائی اصفهان و بین المللی امام رضا مشهد، و نیز موسسات آموزش عالی البرز قزوین، نبی اکرم تبریز، کرمان و رودکی تنکابن نیز مطالعات ترجمه در مقطع کارشناسی ارشد، دایر است. به علاوه، در گذشته دانشگاهِ شهید بهشتی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار و دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، مجری دورهٔ کارشناسی ارشد رشتهٔ مطالعات ترجمه بوده اند.
به جز دانشگاه های ذکر شده که مجری دورهٔ مطالعات ترجمه به زبان انگلیسی هستند، دوره های مشابهی به زبان های انگلیسی و در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری در سطح ایران وجود دارد که در زیر به تفکیک زبان، نام دانشگاه های مطرح آورده شده است:
آغاز نهضت ترجمه به زمان منصور، اواخر نیمه اول قرن دوم هجری، بازمی گردد که در ان ایرانیان بزرگی چون ابن مقفع با نام اصلی روزبه پور دادویهمعروف به ابومحمد عبدالله ابن مقفع نقش بارز داشتند. او کتاب های زیادی از پارسی میانه به عربی برگرداند. از میان کتابهایی که روزبه ترجمه کرد می توان از کلیله و دمنه، تاجنامه انوشیروان،آیین نامه، سخنوری بزرگ (الأدب الکبیر) وسخنوری خُرد (الأدب الصغیر) نام برد.
How Greek Science Passed to the Arabs, in which the برمکیان play a considerable role. They also translated Indian mathematics books of آریابهاتا and برهماگوپتا. Arabs were mostly responsible for spreading of Indian number system and arithmetic throughout the world.
در زمان حکومت هارون الرشید بیت الحکمه (خانهٔ حکمت) توسط خاندان ایرانی برمکیان راه اندازی شد و در آن تعداد زیادی از منابع علمی عمدتا از زبان فارسی میانه یا پهلوی و در درجه بعد از هندی, سریانی و  یونانی به عربی ترجمه شد.
همانطور که دمیتری گوتاس در کتاب خویش در باره نهضت ترجمه مینویسد ''نهضت ترجمه عمدتا به ترجمه کتابهای ایرانی موجود به زبان فارسی میانه یا پهلوی پرداخت و شواهد موجود نشان میدهد تنها اثر یونانی که در زمان هارون از یونانی به عربی ترجمه شد المجسطی بوده است''. سپس تعدادی از مقالات و کتب یونانی هم به عربی ترجمه شد. البته پیش از این هم مرو و هم جندی شاپور کما بیش با فرهنگ و اندیشه یونانی, که بنا به گفته مورخین یونانی و ایرانی چون پرویز اذکایی خود جیره خوار دانش مغان ایران باستان بود, آشنا بودند و آثار یونانی به آن سرزمین ها راه یافته بود. در سایه کوشش ایرانیان علاقه مند به فرهنگ که در دربار نفوذ داشتند، ترجمه علوم از زبان های فارسی، سریانی و یونانی به عربی آغاز شد. رابطه بین دوره کوتاه مدت ریاضیات اسلامی و ریاضیات یونانی و هند هنوز به همان اندازه که در ترجمه های لاتین موجود است و درک شده اند درک نشده است که شاید دلیل آن نابودی اسناد باشد.
منظور از نهضت ترجمه، جنبش اقتباس و انتقال آثار علمی و فرهنگی تمدن های ایران، یونان، مصر و هند به عالم اسلامی و ترجمه آنها به زبان عربی در دوره عباسیان بود.
نقد ترجمه(به انگلیسی: Translation Criticism) یک میان رشته دانشگاهی است که بسیار نزدیک به نقد ادبی و مطالعات ترجمه می باشد. می توان گفت که نقد ترجمه یعنی مطالعه، ارزشیابی و تفسیر جنبه های مختلف آثار ترجمه شده.
ادبیات تطبیقی
مطالعات فرهنگی
نقد ادبی
ترجمه متون ادبی
ترجمه
پروژه ترجمه
مطالعات ترجمه
ترجمه ناپذیری
ترجمه فرهنگی
بررسی جامع ترجمه مدتها از جهات مختلف قابل پذیرش نبود. بعضی معتقدند نقد ترجمه بر جنبه های منفی آن ترجمه توجه می کنند؛ آن ها می گویند نقد ترجمه به معنی یافتن نقص های موجود است. نقد مدرن برخلاف این نظر است و می گوید یک نقد ترجمه باید به جنبه های مثبت ترجمه هم توجه داشته باشد. یکی از اهداف نقد ترجمه آگاه سازی جامعه از دقت به کار رفته در ترجمه است و اینکه آیا مترجم توانسته به اهدافش دست یابد یا نه
مترجمان حرفه ای یا تازه کار که متون ادبی ترجمه می کنند به طور اجتناب ناپذیری با موضوع کیفیت ترجمه روبرو هستند. مشکلات مختلفی برای نقد ترجمه وجود دارد از جمله نام عمل ارزشیابی ترجمه و ملاک ارزشیابی ترجمه که در مورد هرکدام هم مطالعات مختلفی انجام شده است.
مقابله و تحلیل آثار ترجمه شده شیوه ای بسیار مؤثر و کارآمد برای شناخت بهتر و درک واقعی روش های ترجمه است. با نقدآثار ترجمه شده می توان ترجمه های خوب را به راحتی از ترجمه های بد تمیز داد، با شیوهٔ کار و ذوق و سلیقه مترجمان ورزیده آشنا شد، تفاوت میان روش های ترجمه را در عمل دید و تعاریف و نظریه های ارائه شده دربارة فن ترجمه را بهتر درک کرد. محمدجواد کمالی، مؤلف کتاب «اصول فن ترجمه»، در این خصوص به نکتهٔ مهمی اشاره می کند : «منتقد ترجمه نباید در مقابلة آثار دچار وسواس شود و دائم به دنبال ایرادگیری باشد بلکه باید بکوشد با تجزیه و تحلیل درست و منطقی، معیارها و اصول رعایت شده در هر ترجمه را مشخص کند و در واقع نقش سخنگوی مترجم را ایفا کند؛ زیرا مترجم در حین کار ترجمه و پس از آن نیازی نمی بیند دربارهٔ جزییات و نحوهٔ ترجمه و اصولی که از آن ها برای برگردان متون مختلف استفاده می کند سخنی بگوید. پس این وظیفه منتقد و تحلیل گر مسایل ترجمه است که راز و رمز نهفته در ترجمهٔ او را برای دیگران آشکار سازد و اگر به نکته ای در خور اهمیت برخورد که مترجم نسبت به آن بی توجه و غافل بوده است، آن را نیز گوشزد کند. »
مدیاویکی
ویکی ترجمه (به انگلیسی: translatewiki.net) یک سکوی ترجمهٔ تحت وب به قدرت افزونهٔ مدیاویکی Translate است که نرم افزار مدیاویکی را به ابزاری کارآمد برای ترجمهٔ هر نوع متنی تبدیل می کند.
این وب گاه با داشتن حدود ۵۰۰۰ مترجم برای بیش از ۵۰٬۰۰۰ رشته برای بیش از ۲۰ پروژه (ازجمله مدیاویکی، اپن استریت مپ، Mifos، دانشنامه زندگی، و MantisBT) هم اکنون سیزدهمین ویکی جهان بر مبنای تعداد صفحه هاست.
Translatewiki.net به عنوان سکویی برای ترجمه برای همهٔ زبان های مدیاویکی در ژوئیهٔ ۲۰۰۶ توسط نیکلاس لاکستروم (Niklas Laxström) تحت عنوان بتاویکی (Betawiki) در دسترس قرار گرفت. این وبگاه با مشخصه های سکویی برای آزمایش و توسعه (علاوه بر ترجمه) برای مدیاویکی (نوکاویکی در ۲۰۰۵) ساخته شده بود، با تمرکز بر روی بهبود قابلیت های بین المللی سازی و محلی سازی.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ترجمه در دانشنامه آزاد پارسی

ترجمه (زیست شناسی)(translation)
در یاخته های زنده، فرآیند پروتئین سازی. در ترجمه، اطلاعات به رمزدرآمده در توالی نوکلئوتیدی آراِن اِی پیک به توالی اسیدهای آمینۀ یک زنجیرۀ پیتیدی ترجمه می شوند. این فرآیند ترجمۀ رمز وراثتی۱ است. نیز ← رونویسی (زیست شناسی)

نقل قول های ترجمه

ترجمه جایگزینی مواد متنی است در یک زبان (زبان مبدأ) با مواد متنی معادل در زبان دیگر.
• «معتقدم که مترجم، باید کتابی را ترجمه کند که برای جامعه مفید باشد و به درد جامعه بخورد. از این کتاب های سَبُک هیچ دوست ندارم ترجمه کنم. هیچ گاه سراغ آثار سبک و سخیف نرفته ام. ترجیح دادم همین تاریخ اجتماعی هنر را در چهار جلد ترجمه کنم که کار کمرشکنی بود و اگر آدم زحمت می کشد، پس بهتراست برای کاری مانا و پایا باشد تا بخواهد کتابی را ترجمه کند که مثلا فقط به مسائل جنسی توجه کرده است.» -> ابراهیم یونسی
• «فرانسوی ها مثلی دارند که می گوید ترجمه خوب مثل زن است، اگر زیباست خیانت می کند و اگر زشت است وفادار است. البته من قبلا هم گفته ام کسی که این را گفته، نه زن را می شناخته، نه ترجمه را. به هر حال ترجمه باید درست و نسبت به متن اصلی امین و خوش خوان باشد. منتها مهم این است که الفاظ در متن معنا می دهند نه به تنهایی. وقتی شما به فرهنگ لغت مراجعه می کنید، در برابر هر کلمه معناهای متعدد پیدا می کنید که بعضی ظاهرا یا اساسا ربطی به هم ندارند.» -> عزت الله فولادوند
• «نهضت ترجمه تنها به اراده فرد، به خواست این یا آن مترجم شکل نمی گیرد. خواننده هم باید در ذوق ادبی به درجه ای برسد که نیاز او را از ادبیات بومی خودش فراتر ببرد. آن وقت است که دادوستدی بین او و مترجم صورت می بندد. هم در این دادوستدِ دوسویه است که روند ترجمه شکل می گیرد و تکامل آن آغاز می شود.» «در مصاحبه با روزنامهٔ شرق»؛ چاپ ۸ مه ۲۰۱۷/ ۱۸ اردیبشهت ۱۳۹۶ -> محمود حدادی

ارتباط محتوایی با ترجمه

ترجمه در جدول کلمات

ترجمه اوستا
پازند

معنی ترجمه به انگلیسی

interpretation (اسم)
شرح ، تفسیر ، بیان ، تعبیر ، ترجمه
translation (اسم)
تفسیر ، برگردان ، انقال ، ترجمه ، پچواک ، حرکت انتقالی
version (اسم)
تفسیر ، متن ، نسخه ، ترجمه ، شرح ویژه
rendition (اسم)
تفسیر ، تسلیم ، تحویل ، ترجمه ، باز گردانی

معنی کلمه ترجمه به عربی

ترجمه
ترجمة , تفسير , نسخة
ترجم
ترجم
قابل للترجمة

ترجمه را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

عسل ١٠:٣٢ - ١٣٩٥/٠٥/١٧
این واژه از اساس پارسى و پهلوى ست و تازیان(اربان) آن را از واژه پهلوى ترگوم Targum به معنى ترجمه برداشته معرب نموده و ساخته اند : الترجمة ، مترجم ، تَرْجَمَ یُتَرجِمُ ، تراجِم و ...!!!!!! در پهلوى ترگومTargum : ترجمه ترگومیدن Targumidan : ترجمه کردن ترگَمان
- ترگوماک Targaman - Targumak : مترجم ، ترجمه کننده ترگومان- ترگومیک Targuman - Targumik (ترجمه شده) در پهلوى همین طور آزَنتى Azanti یا زند Zand : ترجمه،شرح
|

ابراهیم ٠٨:٥٩ - ١٣٩٦/٠٧/١٧
برگردان، ویچاردن
|

م. نمازیان ٠٢:٤٢ - ١٣٩٧/١٠/٢٩
پَچوه ، پَچواک ، نورَند (فرهنگ عمید)
تَرگُمان
برگردان
|

شاهین خلیل زاده ٢٠:٢٤ - ١٣٩٨/٠٥/١٢
میتوانیم از واژه پارسی گویاوری بهره ببریم که از دو واژه گویا به چم کسی که میگوید و وری از ریشه ورزیدن
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• ترجمه عربی به فارسی   • دیکشنری انگلیسی به انگلیسی   • ترجمه فارسی به فارسی   • دیکشنری فارسی به انگلیسی اندروید   • ترجمه متن عربی به فارسی   • دیکشنری انگلیسی به فارسی با تلفظ   • دانلود دیکشنری انگلیسی به فارسی   • گوگل اسکولار   • معنی ترجمه   • مفهوم ترجمه   • تعریف ترجمه   • معرفی ترجمه   • ترجمه چیست   • ترجمه یعنی چی   • ترجمه یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی ترجمه
کلمه : ترجمه
اشتباه تایپی : jv[li
آوا : tarjome
نقش : اسم
عکس ترجمه : در گوگل


آیا معنی ترجمه مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 97% )