انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

94 1076 100 1

تعزیر

/ta'zir/

مترادف تعزیر: تادیب، تنبیه، کیفر، گوشمالی، مجازات، ضرب کمتر از حد، ادب کردن، مجازات کردن

برابر پارسی: گوشمالی، نکوهش، کیفر

معنی تعزیر در لغت نامه دهخدا

تعزیر. [ ت َ ] (ع مص ) نکوهیدن. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). ملامت کردن. (از اقرب الموارد) :
گر خود همه بیداد کند هیچ مگویید
تعزیر دلارام به از ذل شفاعت.
سعدی.
به لشکر نامه فرستاد و ایشان را به تعزیر و تمویه و مواعید زود بفریفت. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی چ اول تهران ص 83). || (اصطلاح فقه ) شرعاً تأدیبی است مادون حد شرعی... و فرق بین تعزیرو حد آن است که حد معین است اما تعزیر منوط به رأی امام یا حاکم می باشد و حد در شبهات برطرف و تعزیر با شبهات واجب میگردد و حد بر کودک واجب نشود اما تعزیر شرعاً بر کودک هم وارد است. و حد بر زنهاریان اطلاق میشود اگر معین باشد و تعزیر درباره ٔ زنهاریان غیروارد است. و علت آن که تعزیر را عقوبت نامیده اند برای آن است که : التعزیر شرع للتطهیر و الکافر لیس من اهل التطهیر و انما یسمی فی حق اهل الذمة اذا کان غیر مقدر عقوبة. (از کشاف اصطلاحات الفنون ). هو تأدیب دون الحد و اصله من العزر و هو المنع. (تعریفات جرجانی ). ادب دادن. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). تأدیب.(اقرب الموارد). زدن گناهکار کمتر از حد یا سخت ترین ضرب. (از اقرب الموارد). کمتر از حد زدن و اقل درجه ٔ حد چهل دره است و بعضی گفته سیاست کردن کسی را آن مقدار که مصلحت وقت باشد. (غیاث اللغات ). ضربی است کمتر از حد یا سخت ترین ضرب. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) :
بر حد و تعزیر قاضی هرکه مرد
نیست بر قاضی ضمان کو نیست خرد.
مولوی.
|| بزرگ داشتن و بزرگ کردن (از اضداد). (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). || یاری دادن و توانا کردن و مدد نمودن. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). یاری دادن و توانا کردن. و پیروزی دادن به زبان و شمشیر کسی را. (از اقرب الموارد). || گرانبار کردن ستور را. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). گرانبار کردن خر. (از اقرب الموارد). و در اساس آمده : زمانک العبد فیه معزر موقر و الحر معزر موقر. اول بمعنی منصور المعظم و دومی بمعنی المضروب المهزم. (از اقرب الموارد).

تعزیر. [ ت َ ] (ع اِ) ضربی که کمتر از حد باشد و یا سخت ترین ضرب. (ناظم الاطباء). تأدیب کمتر از حد. (از اقرب الموارد). سیاست و عقوبت.

معنی تعزیر به فارسی

تعزیر
نکوهش کردن، ملامت وسرزنش کردن، ادب کردن، چوب زدن
۱ -( مصدر ) نکوهش کردن ملامت کردن . ۲ - مالیدن مالش دادن گوشمال دادن ادب فرمودن مجازات کردن . ۳ -( اسم ) گوشمال . جمع : تعزیرات .

معنی تعزیر در فرهنگ معین

تعزیر
(تَ) [ ع . ] (مص م .) گوشمالی دادن ، ادب کردن .

معنی تعزیر در فرهنگ فارسی عمید

تعزیر
۱. نکوهش کردن، ملامت و سرزنش کردن.
۲. ادب کردن.
۳. چوب زدن.

تعزیر در دانشنامه اسلامی

تعزیر
تَعْزیر مجازات جرائمی که دین اسلام برای آنها کیفری بیان نکرده و تعیین مقدار و نوع آن به حاکم شرع واگذار شده است.
تعزیرات به شرعی و حکومتی تقسیم می شوند؛ مجازات رعایت نکردن قوانین شرعی همچون انجام محرمات و ترک واجبات تعزیر شرعی و مجازات مخالفت با قوانین حکومتی مانند احتکار تعزیر حکومتی نامیده می شود.
تعزیر هر گونه مجازاتی را در بر می گیرد که مجرم را از تکرار جرم باز دارد. از این رو مجازت هایی همچون زندان، جزای نقدی، توقیف مال را شامل می شود البته برخی از فقیهان بر این باروند که تعزیر به تنبیه بدنی اختصاص دارد.
تعزیر
کلید واژه: حد، حق الله، تعزیر، تعزیرات شرعی، تعزیرات حکومتی، احکام تعزیرات،
«تعزیر» در لغت به معنای ادب کردن و در اصطلاح شرع عبارت از عقوبتی است که در غالب موارد در اصل شرع برای آن اندازه ای معین نگردیده است.
در ماده 16 قانون مجازات اسلامی درباره تعریف تعزیر چنین آمده: تعزیر، تأدیب و یا عقوبتی است که نوع و مقدار آن در شرع تعیین نشده و به نظر حاکم واگذار شده است از قبیل حبس و جزای نقدی و شلاق که میزان شلاق بایستی از مقدار حد کمتر باشد.
هر گناهی ممکن است موجب تعزیر باشد، ولی تعیین آن و مشخص کردن مقدار آن ـ در مواردی که مقدار مشخص ندارد ـ با حاکم شرع است و مقدار آن طبق مصالحی که حاکم تشخیص بدهد تغییر می کند.
منظور از تعزیرات شرعی مجازات هایی است که برای خاطیان و متخلفان از قوانین شرعی مانند ترک واجبات و ارتکاب محرمات به اجرا درمی آیند. چنان که حضرت امام علیه السلام می فرماید: هر کسی که ترک واجب نماید یا مرتکب حرام شود. امام علیه السلام و نایب او حق دارد او را تعزیر نماید به شرطی که از گناهان کبیره باشد و تعزیر کمتر از حد است و اندازه آن به نظر حاکم است. و احتیاط برای حاکم در موردی که دلیلی بر مقدار آن دلالت نکند این است که از کمترین حدود تجاوز ننماید.
تعزیرات حکومتی مجازات هایی است که از طرف حکومت به منظور حفظ نظم و مراعات مصلحت اجتماع، در قبال تخلف از مقررات و نظامات حکومتی تعیین می گردد.
امام خمینی از این نوع کیفرها به «مجازات های بازدارنده» یاد کرده است، چنان که در استفتایی از ایشان می خوانیم:
استفتا: برای اداره امور کشور قوانینی در مجلس تصویب می شود مانند قانون قاچاق، گمرکات و تخلفات رانندگی، قوانین شهرداری و به طور کلی احکام سلطانیه و برای این که مردم به این قوانین عمل کنند، برای متخلفین مجازات هایی در قانون تعیین می کنند. آیا این مجازات ها از باب تعزیر شرعی است و احکام شرعی تعزیرات از نظر کم و کیف بر آن ها بار است یا قسم دیگر است و از تعزیرات جدا هستند و اگر موجب خلاف شرع نباشد باید به آن ها عمل کرد؟
در اسلام به‏ منظور جلوگیری از جرایمی غیر از زنا و لواحق آن، سرقت، شرابخواری و... مجازات‏هایی مقرر گردیده است که در فقه از آن به «تعزیرات» یاد می‏شود.
تعزیر یعنی کیفری که در شرع از حیث مقدار مشخص نیست و در مقابل حد است و در فقه بر کیفری اطلاق می‏شود که برخلاف حد، شارع مقدّس اندازه‏ای برای آن تعیین نکرده است.
جایگاه اصلی بحث آن، باب حدود است؛ گرچه در بابهایی مانند صوم، حج، تجارت و نکاح نیز به مناسبت از آن سخن رفته است.

تعریف لغوی و اصطلاحی تعزیر در مسالک الافهام
در مسالک الافهام در تعریف تعزیر چنین آمده است که «تعزیرات» جمع «تعزیر»، در لغت به ‏معنای ادب کردن و در اصطلاح شرع عبارت از عقوبتی است که در غالب موارد در اصل شرع برای آن اندازه‏ای معین نگردیده است.

تعزیر درشرایع گذشته
در شرایع الهی پیشین افزون بر مجازاتهای با قانون ثابت و غیر قابل انعطاف، مانند قصاص و حدّ مرتد ، مجازاتهایی نیز وجود داشت که جنبه عمومی و ثابت نداشت، بلکه به تناسب نوع جرم و شخصیت مجرمان تعیین می شد.

مصادیق تعزیرات در شرایع گذشته
...
در اسلام به منظور جلوگیری از جرایمی غیر از زنا و لواحق آن، سرقت، شرابخواری و... مجازات هایی مقرر گردیده است که در فقه از آن به «تعزیرات» یاد می شود.
تعزیر یعنی کیفری که در شرع از حیث مقدار مشخص نیست و در مقابل حد است و در فقه بر کیفری اطلاق می شود که برخلاف حد، شارع مقدس اندازه ای برای آن تعیین نکرده است.
← تعزیر در لغت
در شرایع الهی پیشین افزون بر مجازات های با قانون ثابت و غیر قابل انعطاف، مانند قصاص«وَ کَتَبْنا عَلَیهِمْ فیها أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَ الْعَینَ بِالْعَینِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصاصٌ:و بر آنها (بنی اسرائیل) در آن (تورات )، مقرر داشتیم که جان در مقابل جان، و چشم در مقابل چشم، و بینی در برابر بینی، و گوش در مقابل گوش، و دندان در برابر دندان می باشد؛ و هر زخمی، قصاص دارد؛» و حد مرتد، مجازاتهایی نیز وجود داشت که جنبه عمومی و ثابت نداشت، بلکه به تناسب نوع جرم و شخصیت مجرمان تعیین می شد. شماری از مهم ترین موارد این مجازاتها که می توان آنها را به عنوان مصادیق تعزیرات در این شرایع برشمرد و در قرآن مورد اشاره قرار گرفته، عبارت اند از:
← تازیانه زدن
در قرآن واژه تعزیر سه بار به همین معنای لغوی یعنی «النصرة مع التّعظیم:یاری کردن همراه با احترام» به کار رفته است.•«وَ لَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ میثاقَ بَنی إِسْرائیلَ وَ بَعَثْنا مِنْهُمُ اثْنَی عَشَرَ نَقیباً وَ قالَ اللَّهُ إِنِّی مَعَکُمْ لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلاةَ وَ آتَیتُمُ الزَّکاةَ وَ آمَنْتُمْ بِرُسُلی وَ عَزَّرْتُمُوهُم ...:خدا از بنی اسرائیل پیمان گرفت. و از آنها، دوازده نقیب (سرپرست ) برانگیختیم. و خداوند (به آنها) گفت: «من با شما هستم! اگر نماز را برپا دارید، و زکات را بپردازید، و به رسولان من ایمان بیاورید و آنها را یاری کنید، و به خدا قرض الحسنه بدهید...» عزرتموهم از ماده" تعزیر" بمعنی منع کردن و یاری نمودن است، اگر به پاره ای از مجازاتهای اسلامی تعزیر گفته می شود به خاطر آن است که بوسیله آن در حقیقت کمکی به گناهکاران شده و از گناه باز داشته شده اند و این نشان می دهد که مجازاتهای اسلامی جنبه انتقامی ندارد بلکه جنبه تربیتی دارد و لذا نام آن هم" تعزیر" گذاشته شده است. •«...وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذی أُنْزِلَ مَعَهُ أُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ:پس کسانی که به او ایمان آوردند، و حمایت و یاریش کردند، و از نوری که با او نازل شده پیروی نمودند، آنان رستگارانند.» " عزروه" از ماده" تعزیر" به معنی حمایت و یاری کردن آمیخته با احترام و بزرگداشت است، و بعضی گفته اند که اصل آن به معنی،" منع و جلوگیری" است، اگر جلوگیری از دشمن باشد، مفهوم آن یاری کردن است، و اگر جلوگیری از گناه باشد، مفهوم آن مجازات و تنبیه است، و لذا به مجازاتهای خفیف تعزیر می گویند. •«لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تُعَزِّرُوهُ وَ تُوَقِّرُوهُ وَ تُسَبِّحُوهُ بُکْرَةً وَ أَصیلا:تا (شما مردم) به خدا و رسولش ایمان بیاورید و از او دفاع کنید و او را بزرگ دارید، و خدا را صبح و شام تسبیح گویید.» تعزروه" از ماده" تعزیر" در اصل به معنی" منع" است، سپس به هر گونه دفاع و نصرت و یاری کردن در مقابل دشمنان اطلاق شده است، به بعضی از مجازات هایی که مانع از گناه می شود نیز" تعزیر" می گویند. توقروه از ماده" توقیر" از ریشه" وقر" به معنی سنگینی است، بنا بر این" توقیر" در اینجا به معنی تعظیم و بزرگداشت است.
مشروعیت تعزیر با توجه به آیات
...
تعزیر حکومتی مجازات‏هایی است که از طرف حکومت به‏منظور حفظ نظم و مراعات مصلحت اجتماع، در قبال تخلف از مقررات و نظامات حکومتی تعیین می‏گردد.
این نوع کیفرها در تعبیرات امام خمینی قدس سره «مجازات‏های بازدارنده» نامیده شده‏است. به استفتای زیر در این باره توجه نمایید.
استفتا: برای اداره امور کشور قوانینی در مجلس تصویب می‏شود مانند قانون قاچاق، گمرکات و تخلّفات رانندگی، قوانین شهرداری و به‏طور کلی احکام سلطانیه، و برای اینکه مردم به این قوانین عمل کنند، برای متخلّفین مجازات‏هایی در قانون تعیین می‏کنند.
آیا این مجازات‏ها از باب تعزیر شرعی است و احکام شرعی تعزیرات از نظر کمّ و کیف بر آنها بار است، یا قسم دیگر است و از تعزیرات جدا هستند و اگر موجب خلاف شرع نباشد باید به آنها عمل کرد؟
جواب- در احکام سلطانیه که خارج از تعزیرات شرعیه در حکم اوّلی است متخلّفین را به مجازات‏های بازدارنده به امر حاکم یا وکیل او می‏توانند مجازات کنند.

مجازات‏های بازدارنده در تعبیر حضرت امام قدس سره اموری از قبیل حبس، جزای نقدی، تعطیل محل کسب، لغو پروانه و محرومیت از حقوق اجتماعی و اقامت در نقطه یا نقاط معین و منع از اقامت در نقطه یا نقاط معین و مانند آن را در برمی‏گیرد.

کارهایی که تعزیر حکومتی دارد
برخی از کارها هستند که موجب تعزیر حکومتی می شود که از جمله می شود به گران فروشی، کم فروشی و تقلب،احتکار و ... اشاره نمود که در ذیل به این موارد پرداخته می شود.

← گران‏فروشی
 ۱. ↑ دیدگاههای جدید در مسائل حقوقی، دکتر حسین مهرپور، ص۱۲۳-۱۲۴.۲. ↑ موازین قضایی از دیدگاه امام خمینی قدس سره، حسین کریمی، ص ۱۷۲.۳. ↑ قانون مجازات اسلامی، ص ۱۲، ماده ۱۷.۴. ↑ مجموعه مصوبات مجمع تشخیص مصلحت نظام، ص ۸۱- ۸۲.۵. ↑ مجموعه مصوبات مجمع تشخیص مصلحت نظام، ص ۸۳.۶. ↑ مجموعه مصوبات مجمع تشخیص مصلحت نظام، ص ۸۳.

منبع
...
برخی از صاحب نظران بر این باورند که ظاهر روایات و اخبار در دسترس، نشان می دهد که تعزیر «ضرب بما دون الحد» است.
در اینجا جهت روشن شدن حقیقت و سهولت فهم مطلب، اخبار متضمن مجازات های تعزیری را تحت دسته های کلی تر معرفی می کنیم:
← تعیین نشدن نوع مجازات تعزیری
 ۱. ↑ وسائل الشیعة، ج۱۸، ص۵۰۴.    
قواعد فقه، محقق داماد، سید مصطفی، ج۴، ص۱۹۹، برگرفته از مقاله «تعزیر در روایات».    
...
از کلمات گروه زیادی از فقیهان چنین استفاده می شود که معنای تعزیر «ضرب با تازیانه به میزان کمتر از حد » است.
اینان در موارد زیادی مجازات تعزیری را به «مادون الحد» مقید کرده اند.گفته اند که تعزیر به میزان حد کامل نمی رسد.از تعزیر به «تادیب بما دون الحد» تعبیر کرده اند.گفته اند: «تعزیر عبارت است از ضرب و یا جلد بما دون الحد.»اساسا لفظ تعزیر را ذکر نکرده؛ بلکه به ذکر مقدار تازیانه اکتفا نموده اند.گفته اند: «عزر و لم یحد» یا «لا یجب فیه الحد، بل التعزیر» و مانند این گونه تعابیر.
نسبت بین حد زنا و تعزیر
به عنوان نمونه، مرحوم شیخ مفید درباره نسبت بین حد زنا و تعزیر می نویسد:و وجب علی الرجل و المراة التعزیر حسب ما یراه الامام من عشرة جلدات الی تسع و تسعین جلدة، و لا یبلغ التعزیر فی هذا الباب حد الزنا المختص فی شریعة الاسلام؛ اجرای تعزیر نسبت به مرد و زن الزامی است که بر حسب رای امام از ده تا نود و نه تازیانه است؛ و در این باب هیچ گاه تعزیر به مقدار حد زنا که در شریعت اسلام اختصاصی است، نمی رسد.
نسبت بین تعزیر و حد لواط
و درباره نسبت بین تعزیر و حد لواط می گوید:فان شهد الاربعة علی رؤیتهما فی ازار واحد مجردین من الثیاب و لم یشهدوا برؤیة الفعال، کان علی الاثنین الجلد دون الحد تعزیرا و تادیبا من عشرة اسواط الی تسعة و تسعین سوطا بحسب ما یراه الحاکم من عقابهما فی الحال، و بحسب التهمة لهما او الظن بهما السیئات؛ اگر چهار شاهد گواهی دادند که دو مرد را زیر یک پوشش، بدون لباس دیده اند، اما شهادت بر انجام کاری ندهند، می بایست هر دو را تعزیرا و تادیبا که کمتر از حد است، تازیانه زد؛ از ده ضربه گرفته تا نود و نه ضربه که بر حسب رای حاکم نسبت به مجازات شان در زمان مخصوص، به مورد و با توجه به تهمت وارد شده و نیز گمان وجود کار ناشایست، سنجیده می شود.
مقدار تعزیر
...
فقها در خصوص قاعده تعزیر تعبیرات مختلفی دارند؛ ولی هیچ کدام از محدوده مقام ولایت کبری فراتر نمی روند.
با بررسی در متون فقهی و اقوال فقها سه اصل در قاعده تعزیر روشن می شود که فقها با تعابیر مختلفی از آن یاد می کنند :۱. التعزیر بما یراه الحاکم او السلطان او الامام۲. التعزیر بماناسب الجرم و المجرم۳. التعزیر بمادون الحد
التعزیر بما یراه السلطان او الامام
فقها در کتب فقهی خود در مورد عامل اجرای تعزیرات و حدود و عامل تعیین کننده میزان تعزیرات تعبیراتی نسبتا همگون دارند که به مقام امامت یا نیابت امام اشاره دارند؛ التعزیر بما یراه الحاکم او السلطان او الامام او سلطان عادل او ولی امر او سلطان اسلام به اختلاف تعابیر؛ و مقصود از این تعابیر،امام معصوم و کسانی است که شایستگی نیابت آن مقام را داشته باشند. بنابراین منظور از حاکم که در بعضی از متون فقهی بکار رفته است، قاضی محکمه نیست بلکه با توجه کلی به تعابیر فقها روشن می شود که منظور از حاکم؛ امام یا نائب ایشان بوده، و در زمان برقراری حکومت اسلامی، عامل اجرای تعزیرات و حدود و عامل تعیین کننده میزان تعزیرات حکومت اسلامی است.
← سلطان اسلام
اصل دیگری که در قاعده تعزیر باید مورد توجه واقع شود، این است که تعزیر باید با نوع جرم و خود مجرم تناسب داشته باشد؛صاحب جواهر فرموده: انه فی ما ناسب الزناء یجب ان لا یبلغ حده، وفی ما ناسب القذف او الشرب یجب ان لا یبلغ حده. ابن ادریس حلی در بیان مفاد قاعده آورده است: تعزیر در برخی موارد از سی تازیانه تا نود و نه تازیانه است و علت آن، این است که اگر جرم ارتکابی با زنا، لواط و سحق متناسب باشد، در آن صورت صد تازیانه که حد آنهاست، ملاک قرار داده می شود. بنابراین تعزیر کمتر از این مقدار است و به اندازه آن نمی رسد. پس حاکم می تواند از سی تازیانه تا نودو نه تازیانه تعزیر کند؛ اما اگر تعزیر متناسب با حد شرب خمر و قذف بود که حدش هشتاد تازیانه است، تعزیر به اندازه آن نمی رسد، بلکه از سی تا هفتاد و نه ضربه خواهد بود. به همین جهت در بعضی کتاب ها مقدار تعزیر یک بار نود و نه و یک بار هفتادو نه ضربه تعیین شده است و آنچه با اصول مذهب ما و روایات سازش دارد، آن است که تعزیر نباید به مقدار حد کامل که صد ضربه باشد، برسد. صاحب شرایع در تعیین میزان تعزیر می فرماید: تعزیر فرد آزاد به مقدار حد او و تعزیر برده به مقدار حد برده، نباید برسد. لذا باید میزان تعزیر متناسب با حال مجرم باشد؛ به حسب آزاد و بنده بودن میزان تعزیر در او متفاوت است.
التعزیر دون الحد
...
تعزیر یعنی کیفری که در شرع از حیث مقدار مشخص نیست و میزان کیفیت آن به شرایط زمان و مکان بستگی دارد؛ از نظر کمیت نیز باید متناسب با حد جرم ولی کمتر از میزان مجازات حد باشد، تعیین نوع و میزان مجازات نیز در اختیار حکومت بوده و از اختیارات آن نهاد است؛ نه قضات محاکم.
در مورد عامل تعیین کننده کمیت و کیفیت تعزیر اختلاف نظر وجود دارد؛
← قاضی
هر دو گروه معتقدند که قاعده مسلم فقهی «التعزیر بما یراه الحاکم» امر تعیین مقدار تعزیر را به حاکم واگذار نموده است؛ اما دسته اول این قاعده فقهی را بصورت مطلق پذیرفته اند و دسته دوم ادله حفظ مصلحت و جلوگیری از صدور احکام بی رویه را حاکم یا وارد بر این قاعده دانسته اند. از میان این دو عقیده آنچه صحیح بنظر می رسد؛ این است که،مدیریت جامعه، و حکومت اسلامی عامل تعیین کننده مقدار تعزیر می باشد؛ نه عقیده قاضی پرونده؛
بررسی عامل تعیین تعزیر در متون روایی
آنچه در متون حدیثی در بیان قاعده تعزیر وارد شده؛ عبارت است از «التعزیر الی الامام» یا «الی الوالی» و نظایر آن است و در هیچ یک از متون روایی معتبر عبارت «الی الحاکم»، آن هم به معنای قاضی محکمه نیامده است؛ حتی در باب حدود و اجرای آن، تعابیری چون «امام»، و «والی» وارد شده است. این عبارت نشانگر آن است که به طور کلی اجرای مجازات از مناصب و مسئولیت های ولایت مسلمین و رهبری به معنای مدیریت جامعه اسلامی است؛ در این زمینه به روایاتی که از نظر سند معتبر، و مورد عمل فقها نیز قرار گرفته اند اشاره می شود:
← روایت اول
...
حد و تعزیر از سه جهت اساسی با یکدیگر تفاوت دارند؛ موضوع، نوع عقوبت، مقدار و اندازه ی متناسب با بزه انتسابی.
در حدود شرعی، موضوع هر حدی و نوع جرم آن کاملا مشخص شده و کاملا تعریف شده و شرایط هر یک به تفصیل بیان شده است؛ به نحوی که با عدم تحقق هر یک از شرایط مقرر، حد اجرا نشده، مجازات مقرر احیانا به تعزیر مبدل می شود؛ مانند « سرقت » که تحت شرایط خاصی موضوع «قطع ید» قرار می گیرد، یا انواع زنا که هر یک با شرایطی خاص- حتی از نظر اثباتی- موضوع حد واقع می شود. در این موارد، انتخاب نوع مجازات (حد) در اختیار حاکم نیست؛ بلکه به موضوعی مشخص بستگی دارد که در شرع مقرر شده است که در همان چارچوب بیان شرعی باید اجرا شود. بنابراین، فقط تشخیص موضوع با حاکم است؛ اما در موضوع تعزیرات، هیچ گونه تحدید موضوعی مطرح نیست و فقط به بیان کلی فعل محرمات اکتفا شده است. در نتیجه، سنجش بزه ارتکابی و تعیین نوع و مقدار مجازات متناسب، به نظر و صلاحدید حاکم بستگی دارد.
از جهت نوع عقوبت
نوع عقوبت های حدی نیز در شریعت مشخص شده است که در محدوده های معینی (تعیینا یا تخییرا) محصور است. از این رو، حاکم شرع نمی تواند از آن محدوده پا را فراتر نهد و یا کوتاهی نماید؛ اما مجازات های تعزیری هیچ گونه تعینی نداشته، به نظر و صلاحدید حاکم شرع واگذار شده است؛ اوست که باید تشخیص بدهد چگونه مجازاتی بازدارنده و متناسب با بزه ارتکابی است.
از جهت میزان مجازات
کمیت مجازات تعزیری نیز به صلاحدید و تشخیص حاکم بستگی دارد که بایستی متناسب با جرم ارتکابی باشد. همچنین در کم و کیف هر مجازاتی، حال بزهکار از نظر توانایی وی نیز باید مراعات شود؛ اما در حدود چنین نیست. ناگفته نماند که خصوصیت موجود در تعزیرات ، ناشی از مساله عدم دخالت شرع در جزئیات امور انتظامی است.قانونگذار اسلامی ضوابط و اصول را بیان داشته و تنظیم جزئیات و فروع را به اولیای امور واگذار نموده است که در واقع این روش، مقتضای ابدی بودن شریعت اسلام است.
← تفاوت حد با تعزیر
...
از بررسی متون روایی و فقهی به دست می آید که یک دسته جرایم همواره در جامعه وجود داشته است که به عنوان جرم بارز شناخته می شود و در زمان شارع اسلامی نیز رایج بود؛ ولی برای آنها مجازاتی بخصوص تعیین نشده است؛ مثل اعمال منافی عفت که به حد زنا نرسد، یا سرقت هایی که دارای شرایط اجرای حد نباشد، و مانند اینها.
همان طور که در مبحث اول قواعد تعزیر اشاره شد، اساسا جرایم و تخلفات هر جامعه به نحوه ی زندگی مردم آن جامعه و شیوه های اتخاذ شده بستگی داشته و بر حسب اوضاع و احوال مختلف در طول تاریخ ، قابل تنوع و گسترش است. هر چه جوامع پیشرفته تر و روابط پیچیده تر و گسترده تر شوند، جرایم و تخلفات نیز تنوع و پیچیدگی بیشتری می یابند. از اینجاست که باید نهادی باشد که بر حسب اوضاع و احوال و شرایط زمان و مکان، نوع اعمال مفسده زا را که مانع روابط سالم و سالم سازی محیط اجتماعی و رشد و شکوفایی ارزش های انسانی است معین نموده و به حسب مورد، مجازات هایی را مقرر دارد.
یکی از اصطلاحات که در فقه به کار می رود و کاربرد حقوقی هم دارد کلمه تعزیر است.
تعزیر از ریشه عزر به معنای منع کردن و بازداشتن و نیز سرزنش کردن آمده است.
تعریف فقها
از آنجا که در روایات بسیاری، واژه «تعزیر» و دیگر مشتقات آن همانند «یعزر» و «عزر» وارد شده است، فقها در صدد تعریف این لفظ بر آمده اند که در اینجا به سخنان برخی از آنان اشاره می شود.
← تعریف حلبی
...


تعزیر در دانشنامه ویکی پدیا

تعزیر
تعزیر در حقوق کیفری ایران عبارت از مجازاتی است مادون حد شرعی. تعزیر بر اساس شمارش اندام های بدن است که به هر اندام بالاتر از ۱۸ سانتی متر یک شترمرغ تعلق میگیرد. به عبارت دیگر تعزیر کیفری است برای جرائمی غیر از آنهایی که در حقوق جزای اسلامی برایشان حد، قصاص و دیه در نظر گرفته شده است. تعزیر در شرع از حیث مقدار مشخص نیست و در فقه به کیفری گفته می شود که برخلاف حد، قانون گذار اندازه ای برای آن تعیین نکرده باشد و تعیین آن به صلاحدید قاضی می باشد (تعزیر باید کمتر از حد باشد یا هفتاد شترمرغ). تعزیر در لغت به معنای تعظیم، تأدیب، نصرت و منع می باشد.
قانون مجازات اسلامی ایران
ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی مقرر می دارد: تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می گردد. نوع، مقدار، کیفیت اجراء و مقررات مربوط به تخفیف، تعلیق، سقوط و سایر احکام تعزیر به موجب قانون تعیین می شود.
تعزیر باید پوست را بدرد، از گوشت عبور کند و استخوان را بشکند»محمد محمدی گیلانی، حاکم وقت شرع و رئیس دادگاه های انقلاب، دربارهٔ نحوه شلاق زدن زندانیان در مصاحبه با روزنامه کیهان، مورخ ۲۸ شهریور ۱۳۶۰ خورشیدی.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

تعزیر در دانشنامه آزاد پارسی

تَعْزیر
اصطلاحی در فقه، در برابر حد. تعزیر مجازات هایی است که نوع و مقدار آن توسط حاکم شرع اسلامی تعیین و در مورد گناهانی اعمال می شود که حد شرعی ندارند و برای آ ن ها عقوبت معیّن نشده است. تعزیر یکی از انواع پنج گانه مجازات های مقرر در قانون مجازات اسلامی است. به عبارتی، تعزیرات شرعی مجازات هایی هستند که برای ارتکاب فعل حرام و یا ترک فعل واجب، بدون تعیین نوع و مقدار مجازات مقرر می شود. در اعمالی چون زنا، لواط، مساحقه، قذف، سب النبی، شرب خمر، سرقت و جز آن که حد شرعی دارند، تعزیر اعمال نمی شود. کتاب پنجم از قانون مجازات اسلامی اختصاص به جرایم تعزیری دارد. کلاهبرداری، خیانت در امانت و سرقت های فاقد شرایط حد، ازجمله این جرایم اند. تعزیرات حکومتی مجازات هایی تعزیری است که بنا به ضرورت های اقتصادی و سهمیه بندی کالا و ارزاق در دورۀ جنگ عراق علیه ایران، برای جرایم اقتصادی و تجاری خاصی وضع شد و تشخیص و اجرای آن مستقیماً برعهدۀ دولت است. ازجمله این جرایم می توان به گران فروشی، کم فروشی، احتکار، عدم اجرای ضوابط مجاز ارزی و ریالی و جز آن اشاره کرد. مجازات های تعزیرات حکومتی نیز شامل اخذ جریمه، تعطیل موقت یا دائم محل کسب، لغو پروانه و کارت بازرگانی است.

تعزیر را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

بتول زرگوش نسب ١٩:٢٩ - ١٣٩٧/٠٤/١٣
Discretionary punishments
|

محمدی ٠٦:٤٠ - ١٣٩٧/١٠/١٣
تعزیر کیفری است برای جرائمی غیر از آنهایی که در حقوق جزای اسلامی برایشان حد، قصاص و دیه در نظر گرفته شده‌است
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• تفاوت حد و تعزیر   • تعزیرات حکومتی چیست   • حکم تعزیری چیست؟   • انواع تعزیر   • حد چيست   • شرح وظایف تعزیرات حکومتی   • شلاق تعزیری   • تعلیقی   • معنی تعزیر   • مفهوم تعزیر   • تعریف تعزیر   • معرفی تعزیر   • تعزیر چیست   • تعزیر یعنی چی   • تعزیر یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی تعزیر
کلمه : تعزیر
اشتباه تایپی : jucdv
آوا : ta'zir
نقش : اسم
عکس تعزیر : در گوگل


آیا معنی تعزیر مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 94% )