انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

98 1104 100 1

ثلث

/sols/

مترادف ثلث: ترم، سه یک، یک سوم

برابر پارسی: یک سوم

معنی ثلث در لغت نامه دهخدا

ثلث. [ ث ُ ] (ع اِ) سه. || سه یک. سوم بخش. || لفظ معدول است از ثلاثة. دو دانگ. (زمخشری و ملخص اللغات حسن خطیب ). ج ، اُثلاث. || قسمی از خطوط یا قلم های اسلامی. قط قلم ثلث به پهنای هشت موی یال برذون است. نام خطی است از خطوط هفتگانه که عبارت است از: مناشیر، محقق ، نسخ ، ریحان ، رقاع ، ثلث ، تعلیق ؛ و متأخران یک خط دیگر از این استخراج کرده اند که نامش نستعلیق باشد و اصلش نسخ تعلیق. و ثلث را از آن ثلث گویند که در آن سوم حصه ٔ اصول قلم باشد. (غیاث اللغة).

ثلث. [ ث ُ ] (ع اِ) اصطرلاب ثلث. رجوع به اصطرلاب شود. || (مص ) سوم شدن. بسه کردن. سه یک کردن. سیم شدن. (تاج المصادر بیهقی ). || سه یکی مال کسی بستدن. (تاج المصادر بیهقی ) (زوزنی ).

ثلث. [ ث ُ / ث ُ ل ُ ] (ع اِ) ثلیث. سه یک. ج ، اُثلاث.

ثلث. [ ث ِ ] (ع اِ) به هر سه روز یک بار نوبت آب درخت را: سقی نخله الثلث. || ولد سوم ناقة.

ثلث. [ ث َ ] (ع مص ) سه یک ستاندن. || سی گردانیدن. || سه گردانیدن چیزی را. || گرفتن ثلث مال. || سوم قوم شدن. || ثلث ناقة؛ بستن سه پستان او را. || ثلث جمل ؛ سه تاه تافتن رسن اشتر را. || ثلث أرض ؛ سه بار شیار کردن زمین را.

ثلث. [ ث ُ ] (اِخ ) موضعی است در دیار مراد. (مراصد الاطلاع ).

معنی ثلث به فارسی

ثلث
یکی از خطوط اسلامی که آنرا قلم ثلث یا ثلث ( بحذف مضاف ) گویند . این خط در واقع دو ثلث نوشته شود و آن بر دو نوع است : ۱ - ثلث ثقیل یا ثقیل الثلث و آن همانست که مساحت آن به ۸ مو تقدیر شده است ۲- ثلث خفیف یا خفیف الثلث و بدان در قطع نصف نویسند و صورت حرفهای آن مانند ثلث ثقیل است جز آنکه اندکی از آن باریکتر بود و در مقادیر اندکی لطیف تر .
سه یک، یک سوم چیزی، نام خطی که آنراخطثلثی هم گویند
( اسم ) ۱- یک سوم سه یک .جمع : اثلاث . ۲- دودانگ . جمع : اثلاث . ۳- قسمی از خطوط اسلامی . خط قلم ثلث بپهنای هشت موی یال برذون است . ۴- یک سوم ترک. موصی در زمان فوت طبق ماد. ۸۴۳ قانون مدنی اخراج ثلث بعد از تادی. دیون و حقوق و تعهدات .
سه یک ستاندن سی گردانیدن
( صفت ) قابل تقسیم بسه جزو.
قسمی خط عربی اختراع ذو الریاستین فضل بن سهل
برای هر سه درجه بکار رود

معنی ثلث در فرهنگ معین

ثلث
(ثُ) [ ع . ] (اِ.) ۱ - یک سوم . ۲ - دو دانگ . ۳ - نام یکی از خطوط اسلامی . ۴ - یک سوم ترکة موصی در زمان فوت .

معنی ثلث در فرهنگ فارسی عمید

ثلث
۱. سه یک، یک سوم چیزی.
۲. ‹ثُلُثیّ› (هنر) در خوشنویسی، از خطوط اسلامی که کتیبه ها و ندرتاً کتب مذهبی با آن نوشته می شود.

ثلث در دانشنامه اسلامی

ثلث
معنی ثُّلُثُ: یک سوم
تکرار در قرآن: ۳۲(بار)
از اسماء عدد است (سه) ثلاثه مؤنّث ثلاث است مثل ثلاثون یعنی سی، نحو ثلث (به ضم اول و دوّم) به معنی یک سوّم است نحو ثُلاث (بر وزن گُلاب) یعنی سه سه مثل نکاح کنید آنکه برای شما از زنان دلپسند است دو دو، سه سه، چهار چهار. ناگفته نماند: این خطاب نسبت به جمع است و نسبت به هر فرد چنین می‏شود: نکاح کن از زنان دو یا سه و یا چهار زنِ آزاد، نکاح کردن جایز نیست قال الصادق «علیه السلام»: لا یَحِلُّ لِماء الرَّجُلِ اَن یَجرِیَ فِی اَکثَرِ مِن اَربَعَةِ اَرحامٍ مِنَ الحَرائِرَ» مجمع البیان ذیل آیه فوق.
خط ثُلْث، از خطوط شش گانه (اقلام ستّه) اسلامی است.
درباره مصطلح شدن ثلث در خوش نویسی، حدس های گوناگونی زده اند.برخی به سبب آن که یک سوم آن دَوْر و دو سوم آن سطح است و برخی به اعتبار آن که مساحت سرقلمِ ثلث، یک سوم مساحت قلم طومار (قلمی درشت مخصوص نوشتن طومارها و نامه ها) است، آن را ثلث نامیده اند. بر اساس نظری دیگر، این نامگذاری به سبب ارتباط میان خط ثلث با نسخ یا محقق است، با این توضیح که لازمه تبحر یافتن در نوشتن خط ثلث، تسلط بر نسخ یا محقق و در واقع تسلط بر دست کم دو خط از خطوط شش گانه (= یک سوم) است؛ نیز گفته شده که این نامگذاری به علت ارتباط میان لقبِ خط ثلث، یعنی «ام الخطوط»، با آیه ۱۱ سوره نساء «فَلِاُمِّهِ الثُّلُث»، بوده است. اما باید این نظرها را که کمتر رهیافتی تاریخی به هنر داشته اند، با احتیاط تلقی کرد.
طریقه نوشتن
ثلث از خطوط مستدیر (دارای حرکت منحنی) و از لحاظ قواعد و اصول، از دشوارترین و کامل ترین و زیباترین خطوط اسلامی است.انتهای حروف، منتهی به دنباله ها و رشته های باریک و نازکی (تشمیرات) است که به شکل پیچیده یا رها شده (ارسال)، یا به صورت قوسها و دایره های گود هستند.نسبت دور یا حرکتهای منحنی به سطح یا حرکتهای مستقیم (تقویر و بسط)، دو به یک و نسبت قَــطِّ (برش مورب) قلم به منظور ایجاد تشمیرات، در حد تحریف و میل کامل است (قطّ محرف = بین ۳۵ یا ۴۵ درجه)، اما برخی، نظیر سراج شیرازی و سبزواری، قطّ آن را متوسط (بین ۱۵ تا ۲۵ درجه) دانسته اند.در ثلث، حروف و کلمات، درشت ولی جمع و جورتر از محقق اند و حلقه ها و گره ها باز و در برخی موارد بسته می گردنـد. وجود سَرَک یا تَرْویس (زائده ای تقریباً مثلثی شکل که به ابتدای حروف می چسبد)در حروفِ الف منفرد، جیم، طا، کاف، لام مفرد و اول و دندانه های بلندی که در ابتدای حروف قرار می گیرد لازم است.گره های صاد، ضاد، طا، ظا، عین، فا، قاف، میم، ها، واو و لامِ الف محققه (لا)، باز است و طَمْسْ (گرفتگی و تنگی چشمه حروف) در آن ها جایز نیست.
تنوع نگارش
تنوع نگارش حروف در این خط، به گونه ای است که ناآشنایان به قواعدِ آن، در تشخیص برخی حروف و حتی کلمات به اشتباه می افتند.در سطربندی نیز با رعایتِ تمام حرکات (فتحه، کسره، ضمه، سکون و تنوین)، ضوابط (تشدید، مدّ، قطع و وصل)، تزئینات و حروف خفیفه صغیره گاهی با فاصله، گاهی کم فاصله و گاهی پیچیده و تودرتو نوشته می شود.تزئینات و حروف خفیفه، به منظور یکنواخت ساختن خط و زمینه، برقراری نسبت میان سیاهی خط و سفیدی داخل حلقه های حروف ( تعادل سواد و بیاض ) و آراستن حروف و کلمات به کار می روند.
نحوه اعراب گذاری
...
بنا به قولی ، خط ثلث را « ابوعلی بن مقله بیضاوی » ( همان ابن مقله که در مطلب خط نسخ از او گفتیم )۱ ، در قرن سوم هجری ابداع کرده و بعد از آن « ابن بواب » انواع گوناگون ثلث تزیینی را ابداع کرد و اوست که زیبایی و ظرافت را به این خط اضافه کرده .
از دلایلی که برای گذاشتن نام ثلث بر این نوع خوشنویسی می گویند داشتن 3/1 سطح (خطوط مستقیم) و 3/2 دور (خطوط انتهایی) در داخل کلمات آن هست. از هنرمندان ثلث نویس معاصر می توان افراد زیر را نام برد:
2- هاشم محمد بغدای در عراق
الفبای کشیده و بلند و دوایر نسبتاً کم عمق و باز تو در تو نوشته شدن از خصوصیات این نوع خوشنویسی است. همین تو در تو نوشتن و سوار بر یکدیگر شدن کلمات باعث شده تا از درجه خوانایی آن کم شود.
این خط از لحاظ ظاهری بی شباهت به خط محقق نیست با این تفاوت که در این خط برخلاف محقق دور حروف بیشتر و اندازه آنها کوچکتر است. ریتمی که در اثر تکرار ضربه های عمودی و بلند حروف در این خط ایجاد می شود القاء کننده قدرت عظمت و بزرگی است. مهمترین کاربرد خط ثلث در کتیبه نویسی است خط ثلث دارای بار مذهبی نیرومندی می باشد و به همین لحاظ در دوره پس از انقلاب در آثار گرافیکی برای نوشتن آیات قرآن و ادعیه بکار می رود. همچنین در عناوین برخی مجله ها پشت جلد کتاب و طرح تمبر و … نیز بکار برده می شود. خط ثلث با ساختاری ایستا و موقر، بیشتر در تزئین کتاب ها و کتیبه ها به کار می رفته است. انواع گوناگون ثلث تزئینی توسط ابن مقله، ابن بواب و یاقوت ابداع شده که برای کتابت قرآن و دیگر کتب مذهبی بکار می رفته است. ابن بواب زیبایی و ظرافت را با خط ثلث همراه کرد. خط ثلث در ایران برای نوشتن عنوان سوره های قرآن کریم، پشت جلدنویسی، سرلوحه ها، و بخصوص در کتیبه ها و کاشی کاری ها بکار رفته است و هنوز نیز رایج است.
خطاطان خط «ثلث» را مادر خطوط گفته اند. ثلث خطی است که از کوفی استخراج شده و ابداع آن را به ابوعلی بن مقله بیضاوی شیرازی معروف به ابن مقله که در قرن سوم هجری می زیسته است نسبت داده اند. یکی از دلایلی که برای گذاشتن نام ثلث بر این نوع خوشنویسی آورده شده است داشتن ۱/۳ سطح (خطوط مستقیم) و ۲/۳ دور (خطوط انتهایی) در داخل کلمات آن می باشد.
سایت انجمن خوشنویسان اصفهان، بازیابی:23 شهریور 1393

ثلث در دانشنامه ویکی پدیا

ثلث
ثلث در دو مورد کاربرد دارد:
خط ثلث یکی از شیوه های بسیار مهم در خوشنویسی اسلامی و یکی از خطوط ششگانه است.
ثلث (روستا) روستایی است در دهستان بَنی مطر از توابع استان استان صَنعاء در کشور یمن.
ثلث در دو مورد کاربرد دارد:
خط ثلث یکی از شیوه های بسیار مهم در خوشنویسی اسلامی و یکی از خطوط ششگانه است.
ثلث (روستا) روستایی است در دهستان بَنی مطر از توابع استان استان صَنعاء در کشور یمن.
ثلث علیا، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بندر ماهشهر در استان خوزستان ایران است.
این روستا در دهستان جراحی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۷ نفر (۱۰خانوار) بوده است.
خط ثلث یکی از شیوه های بسیار مهم در خوشنویسی اسلامی و یکی از خطوط ششگانه است و ابداع آن را به ابوعلی بن مقله بیضاوی شیرازی (معروف به ابن مقله) که در قرن سوم هجری می زیست نسبت می دهند.
عثمانی (ترکیه): حمداللّه آماسی (درگذشتهٔ ۹۲۶)، احمد قره حصاری (درگذشتهٔ ۹۶۳)، حسن چلبی (درگذشتهٔ ۱۰۰۲)، حافظ عثمان (درگذشتهٔ ۱۱۱۰)، مصطفی راقم (درگذشتهٔ ۱۲۴۱)، اسماعیل زهدی (قرن دوازدهم)، محمود جلال الدین (درگذشتهٔ ۱۲۴۵)، مصطفی عزّت (درگذشتهٔ ۱۲۹۳)، محمد شفیق بک (درگذشتهٔ ۱۲۹۷)، راسم افندی (درگذشتهٔ ۱۳۰۲)، سامی افندی (درگذشتهٔ ۱۳۱۳)، احمد کامل (درگذشتهٔ ۱۳۶۰)، اسماعیل حقی (درگذشتهٔ ۱۳۶۵)، محمود یازَر (درگذشتهٔ ۱۳۷۲)، مصطفی حلیم (درگذشتهٔ ۱۳۴۳ ش /۱۹۶۴ م)، حامد آمدی (درگذشتهٔ ۱۴۰۳).
سوریه و لبنان: ابراهیم الرفاعی (درگذشتهٔ ۱۴۰۳)، کامل البابا (درگذشتهٔ ۱۴۱۲)، نسیب مکارم.
مصر: محمد مونس (درگذشتهٔ ۱۳۱۸)، محمدعلی مکاوی، محمد حُسْنی، محمود شحات، علی بدوی (درگذشتهٔ ۱۳۵۳)، سید ابراهیم (درگذشتهٔ ۱۴۱۴/ ۱۹۹۴ م)، نجیب هواوینی.
عراق: هاشم محمد بغدادی (درگذشتهٔ ۱۳۵۲ ش /۱۹۷۳ م)، محمد صبری هلالی (درگذشتهٔ ۱۳۷۲)، عبدالغنی عبدالعزیز، مهدی جبوری.
افغانستان: سید محمد ایشان الحسینی افغانی، سید محمد داؤد الحسینی، سید محمد سعید حسینی، سید حمایت الله حسینی، سید محمد صدیق حسینی، عزیزالدین وکیلی فوفَلْزایی، اعظمی، بهنسی، رادو، میر علی عطار هروی
خط ثلث با ساختاری ایستا و موقر، بیشتر در تزئین کتاب ها و کتیبه ها به کار رفته است. تکامل تدریجی ثلث به عنوان خطی تزئینی توسط ابن مقله، ابن بواب و یاقوت مستعصمی شکل گرفت. ابن بواب زیبایی و ظرافت را با خط ثلث همراه کرد. خط ثلث در ایران برای نوشتن عنوان سوره های قرآن کریم، پشت جلدنویسی، سرلوحه ها، و بخصوص در کتیبه ها و کاشی کاری ها به کار رفته است و هنوز نیز رایج است.
برخی معتقدند که ثلث خطی است که از خط کوفی استخراج شده و برخی معتقدند پیشینهٔ خط ثلث به خط جلیل، که خود منبعث از خط های نبطی و مُسْنَد بود، بازمی گردد و سابقه آن را به خط های ثلثین، خط طومار و خط نصف مرتبط دانسته اند.
دربارهٔ نخستین واضع خط ثلث اتفاق نظر وجود ندارد. ابن ندیم، قُطْبة مُحَرِّر کاتب معروف اواخر عصر اموی، را واضع خط ثلث دانسته است. قلقشندی بر آن است که واضع ثلث، ابراهیم شجری (شِحْری، سِجْزی، سگزی)، خطاط مشهور دورهٔ مأمون عباسی بود که آن را از ثلثین اخذ کرد. بعدها، نویسندگان رساله های مختلف «آداب الخط»، غالباً ابن مُقْله بیضاوی شیرازی (درگذشتهٔ ۳۲۸) و گاه ابن بواب (درگذشتهٔ ۴۱۳) یا یاقوتِ مُستَعصَمی (درگذشتهٔ ۶۹۸) را واضع خط ثلث معرفی کرده اند. این ابهام امروزه نیز در میان محققان باقی است، ولی بیشتر بر این باورند که ابن مقله، به عنوان نخستین کسی که خطوط شش گانهٔ اسلامی را قاعده مند کرد و در تکامل اولیهٔ این خطوط و به ویژه ثلث، تأثیر به سزایی داشته است و پس از وی ابن بواب و یاقوت مستعصمی بیشترین سهم را در منزه کردن و تکامل این خط به خود اختصاص داده اند. یاقوت، به ویژه تأثیر بسیاری در تکامل این خط داشته است. به ویژه پس از او بود که خط ثلث به عنوان خطی تزئینی و شایسته کتیبه نگاری تبدیل شد و در این زمینه گوی سبقت را از خط کوفی ربود. یاقوت مستعصمی را به عنوان بزرگترین خوشنویس خط ثلث ستوده اند.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ارتباط محتوایی با ثلث

معنی ثلث به انگلیسی

third ()
سیم ، سومین ، ثالث ، سوم ، سومی ، ثلث

معنی کلمه ثلث به عربی

ثلث
ثلث

ثلث را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• ثلث در ریاضی   • ثلث لباس   • فونت خط ثلث   • ثلث چیست   • پوشاک ثلث   • آموزش خط ثلث   • برند ثلث   • خط ثلث آنلاین   • معنی ثلث   • مفهوم ثلث   • تعریف ثلث   • معرفی ثلث   • ثلث یعنی چی   • ثلث یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی ثلث
کلمه : ثلث
اشتباه تایپی : ege
آوا : sols
نقش : اسم
عکس ثلث : در گوگل


آیا معنی ثلث مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 98% )