انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

97 1042 100 1

ثمود

/samud/

معنی ثمود در لغت نامه دهخدا

ثمود. [ ث َ / ث ُ ] (اِخ ) نام یکی از قبائل قدیم عرب. مسکن این قبیله در موصل میان حجازو شام بوده و در قرآن کریم نام این قبیله مانند قبیله ٔ عاد در ردیف جدیس [ کذا ] و طسم بیامده است و چنانکه انساب شناسان عرب گویند این قوم از فرزندان ثمودبن جاثربن ارم بن سام بن نوح علیه السلام باشند قومی بودند روستائی و قری و شهرها داشتند از سنگهای جسیم برآورده و مصانعی در صخره ها حفر کرده. و بت پرستیدندی و خدای تعالی صالح پیغامبر را بدانان فرستاد و او مردمان را به خدا خواند و به اعجاز شتری ماده از تخته سنگی برآورد قوم ثمود در عبادت بتان اصرار ورزیدند و در آخر آن شتر ماده را پی کردند و در این وقت عذاب صیحه بر ایشان فرود آمد و آن آوازی بود سخت مدهش از جانب آسمان که دلهای آنان در سینه ها ببرید و بمردند وآنگاه که رسول ما صلوات اﷲ علیه با اصحاب از نزدیکی زمینهای ثمود میگذشت مسلمانان را از درآمدن بدان ملک و آشامیدن آب آن منع فرمود. (قاموس الاعلام ). صاحب مجمل التواریخ گوید: ارم بن سام را هفت پسر بودند نام ایشان عاد. ثمود. صحار. جاسم. وبار. طسم. جدیس. و اینان را عرب العاربه خوانند... ثمود... با فرزندان و جماعت [ خویش ] میان شام و حجاز آرام گرفت جائی که آنراحجر خوانند و خدای تعالی صالح پیغامبر را بدین جماعت فرستاد... :
یفنیهم الملک المظفرمثل ما
فنیت ثمود فی الزمان الغابر.
(منسوب به ابوعلی سینا).
ای از دل تو خدای ایمان برده
کفرت سبق از ثمود و هامان برده...
فخرالدین محمد سرخسی ؟
این همان چشمه ٔ خورشید جهان افروز است
که همی تافت بر آرامگه عادو ثمود.
سعدی.
قصه ٔ عاد و ثمود از بهر چیست
تا بدانی کانبیارا نازکیست.
مولوی.

ثمود. (اِخ ) ابن الندیم گوید ثمود نام کتابی است در کیمیا و صنعت و مؤلف آن حکما بوده اند .

معنی ثمود به فارسی

ثمود
قومی از اقوام قدیم عرب که مسکن آنان در حدود موصل میان حجاز و شام بوده . صالخ پیغمبر ازین قوم بود و طبق روایات چون آن قوم شتر صالح را پی کردند عذاب صیحه - آوازی سخت مدهش که از جانب آسمان شنیده میشد - برایشان نازل شد و همگی بمردند .
ابن الندیم گوید ثمود نام کتابی است در کیمیا و صنعت و مولف آن حکما بوده اند
حجر . ناحیه ایست در شام در وادی القری خانه هایی است که در کوه کنده شده .

ثمود در دانشنامه اسلامی

ثمود
بعد از وفات، حضرت هود (علیه السلام)، نسل پیروان او نیز به سرای باقی شتافت و نسل های جدیدی پا به جهان گذاشتند و اندک اندک رشد کردند و به تدریج، نیرنگ، شرک و کفر در آنان کارگر افتاد و شیطان توانست آنان را بفریبد و فرمان های شیطان را به خوبی اجرا کردند و سرسپرده او شدند، قبیله «ثمود» از همین نسل های جدید بنیان نهاده شد.
واژه «ثمود» از واژگان فصیح عربی و برگرفته از ریشه «ثمد» است. «ثمد» هر چیز اندک را گویند. واژه ثمود را برخی عربی به معنای آب اندک و برخی واژه ای غیر عربی دانسته اند.
وجه تسمیه ثمود
ظاهراً ثمود نام قبیله یا نام جدّ این قبیله دانسته شده است.
ثمود در منابع تاریخی
چون روایت قرآنی درباره این قوم ما به ازای توراتی ندارد، باستان شناسانی که به روایات تورات ــدست کم به عنوان نقطه شروع پژوهش های خود ــ متکی بودند، در وجود این قوم تردید کردند.
← ثمود در قرآن و تورات
...
ثمود
ثَمود، قومی عرب که با انکار دعوت صالح پیامبر به عذاب الهی گرفتار شدند. قرآن از آنان به عنوان قومی مشرک یاد کرده که در ساختن خانه از سنگ مهارت داشتند. خدا صالح (ع) را به سوی آنان فرستاد. آنان معجزه پیامبر خود را که به ناقه صالح شهرت دارد، کشتند و در پی آن به عذاب الهی گرفتار شدند. داستان قوم ثمود در تورات نیامده، اما یافته های باستان شناسان وجود آنان را در مناطق شمالی شبه جزیره عربستان تأیید می کند.
برخی ثمود را واژه ای عربی و به معنای آب اندک و برخی دیگر، آن را غیر عربی دانسته اند. ثمود نام قبیله و نام جد قبیله ثمود بوده است. این واژه ۲۶ بار در قرآن آمده است همچنین برخی مفسران منظور از اصحاب الحجر در آیه ۸۰ سوره حجر را قوم ثمود دانسته اند و حجر نام سرزمینی بوده که در آن می زیستند.
قرآن به مهارت قوم ثمود در ساختن خانه با تراشیدن کوه ها و سنگ ها، ساختن کاخ در دشت ها، و نیز سرزمین آباد و حاصلخیز آنان اشاره کرده و گفته است که آنان خانه های خود را از سنگ می ساختند.
ثمود
قوم ثمود مردمی بت پرست و جانشیان قوم عاد بوده اند که با عنوان «قوم صالح» و «اصحاب الحجر» نیز در قرآن از آنان یاد شده است. خداوند حضرت صالح علیه السلام را برای هدایت ایشان مبعوث کرد قوم ثمود برای اثبات حقانیت رسالت صالح از او خواستند تا شتر ماده ای را با ویژگی های خاصی از دل کوه بیرون آورد. با تمام تاکیدهایی که صالح علیه السلام درباره ناقه کرده بود آن را از پای در آوردند. مجازات قوم ثمود به طرق مختلف در قرآن بازگو شده است.
برخی از لغت شناسان "ثمود" را واژه ای عربی برگرفته از «ثمد» دانسته اند.به معنی آبی که ماده نداشته باشد و در زمستان جمع گردد و در تابستان خشک شود. برخی دیگر آن را غیرعربی می دانند و برخی نیز گفته اند ثمود نام پدر قبیله بوده که قبیله به نام او نامیده شده است.
قوم ثمود در سرزمین «الحجر» در نزدیکی وادی القری که میان حجاز و شام است زندگی می کردند.
بخاری و مسلم به نقل از عبدالله بن عمر روایت کرده اند که او گفت: آنگاه که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله گروهی از مسلمانان را در سرزمین تبوک فرود آورد، آنان را به منطقه «الحجر» برد تا خانه های (سنگی) ثمودیان را نشانشان دهد. همراهان پیامبر صلی الله علیه و آله از چاه های آبی که قوم ثمود در گذشته های دور از آنها می نوشیدند، خود را سیراب کردند و از همان آب (برای پختن نان) خمیر فراهم ساختند و دیگ و پایه برپا کردند.
رسول خدا صلی الله علیه و آله تا متوجه شد که چنین کردند، فرمان داد که آب درون دیگ ها را به روی زمین بریزند و خمیر را نیز خوراک شتران کنند. سپس به راه خود ادامه می دادند تا این که رسول خدا صلی الله علیه و آله آنان را به نزدیک همان چشمه یا چاپ آبی رساند که ناقه صالح از آب آن می نوشید. در این هنگام پیامبر، همراهانش را از وارد شدن به اقامتگاه قومی که به عذاب و قهر الهی گرفتار آمدند، بازداشت و فرمود: بیم آن دارم که شما نیز مانند آنان گرفتار (عذاب الهی) شوید؛ پس به اقامتگاه آنان درنیایید».
این گزارش عبدالله بن عمر - که حدیث شناسان آن را از جمله روایات صحیح دانسته اند - دو مشخصه و ویژگی سکونتگاه ثمودیان را روشن می سازد: یکی این که محل اقامت آنان همان سرزمین «الحجر» است و در قرآن نیز آمده است. دیگر آن که حدود جغرافیایی سرزمین «الحجر» در میانه راه مدینه و تبوک قرار دارد. همچنین در این گزارش مشخص شده است آبی که ناقه صالح علیه السلام از آن می نوشید، در طول سالیان دراز هرگز خشک نشد و حتی در عصر پیامبر نیز دارای آب بوده که ایشان به همراهانش اجازه داده است تنها از آب آن بنوشند و استفاده دیگری نبرند.
علامه شعرانی نیز در کتاب نثر طوبی می گوید:
در نزدیک مدینه در راه شام محلی است که آن را مدائن صالح گویند نزدیک وادی القری به فاصله یک روز راه و از خیبر تا وادی القری به اندازه فاصله مدینه است تا خیبر در عرض شمالی 27 درجه و نیم تقریباً... و جرجی زیدان در کتاب العرب قبل الاسلام تصویر بنائی آورده است به نام قصر البنت و در سفر نامه حج خدیو مصر عباس حلمی به مکه معظمه هم این تصویر آمده است و در آنجا گویند خدیو یکی از مستشرقان فرنگی را فرستاد تا آثار و خطوط آن ابنیه را به دقت تامل کند و به خط و زبان عربی ترجمه نماید او رفت چیز مهم نیافت. در قرآن اشاره به این هست که عرب مساکن آنها را می شناختند «وعادا و ثمود و قد تبین لکم من مساکنهم» (سوره عنکبوت/آیه38). جرجی زیدان بعض نوشته های انجا را به خط آرامی نقل کرده است و ترجمه آن را آورده ودر باره وقف مقبره است بر واقف و اولاد و کسان او ولعن آنکه وقف را تغییر دهد. اما بر حسب تقریر وی این کتابت بسیار قدیم نیست بلکه مقارن میلاد حضرت مسیح یا پس از آن است و نیز به اتفاق نسابین عرب عاد و ثمود و طسم و جدیس از عرب عاربه هستند که اصل زبان عربی از آنها گرفته شده و دیگران عرب مستعر به که زبان عربی را از اینها آموختند مانند فرزندان حضرت اسماعیل و عرب حجاز.
ثمود
معنی ثَمُودَ: نام قوم حضرت صالح که از اقوام عرب بودند ودر سرزمین احقاف یمن زندگی می کردند
معنی سَوَّاهَا: آن را درست و نيکو ومنظم کرد (چون مساوي کردن هم نوعي نظم دادن است و در عبارت "فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُم بِذَنبِهِمْ فَسَوَّاهَا " مقصود اين است که خدايتعالي قوم ثمود را با خاک يکسان نمود)
معنی دَارِکُمْ: محل سکونتتان (درجمله "تَمَتَّعُواْ فِي دَارِکُمْ " منظور شهري است که قوم ثمود در آن سکونت داشتند و اگر شهر در اينجا دار ( خانه )ناميده شده ، بدين مناسبت بوده که شهر نيز مانند خانه ، اهل خود را در خود جمع ميکند . )
معنی دَارِهِمْ: محل سکونتشان (درجمله "تَمَتَّعُواْ فِي دَارِکُمْ " منظور شهري است که قوم ثمود در آن سکونت داشتند و اگر شهر در اينجا دار ( خانه )ناميده شده ، بدين مناسبت بوده که شهر نيز مانند خانه ، اهل خود را در خود جمع ميکند . )
معنی حِجْرٍ: ممنوعيت با تحريم - قُرُق-فاصله -دامن - کنار-عقل (لذي حجر: صاحب عقل،اصحاب حجر: عبارتند از قوم ثمود ، يعني قوم حضرت صالح علي نبينا وعليه السلام و حجر اسم شهري بوده که در آن زندگي ميکردهاند)
معنی دَارُ: خانه - محلي است که انسان آن را بنا ميکند و در آن ساکن ميشود و خود و خانوادهاش را منزل و ماوا ميدهد درجمله "تَمَتَّعُواْ فِي دَارِکُمْ " منظور شهري است که قوم ثمود در آن سکونت داشتند و اگر شهر در اينجا دار ( خانه )ناميده شده ، بدين مناسبت بوده که شهر ...
معنی ﭐسْتَحَبُّواْ: دوست داشتند-برگزيدند- ترجیح دادند(عبارت "يَسْتَحِبُّونَ ﭐلْحَيَاةَ ﭐلدُّنْيَا عَلَی ﭐلْئَاخِرَةِ " یعنی : زندگی دنيا را بر آخرت ترجيح میدهند.حقيقت معناي استحباب اين است که آدمي جستجو کند تا چيزي را پيدا کند که دوستش بدارد ، و ليکن وقتی بعد از آن "علي...
معنی يَسْتَحِبُّونَ: ترجيح مي دهند (عبارت "يَسْتَحِبُّونَ ﭐلْحَيَاةَ ﭐلدُّنْيَا عَلَی ﭐلْئَاخِرَةِ " يعني : زندگی دنيا را بر آخرت ترجيح میدهند.حقيقت معناي استحباب اين است که آدمي جستجو کند تا چيزي را پيدا کند که دوستش بدارد ، و ليکن وقتي بعد از آن "علي" بيايد ، معناي ايث...
تکرار در قرآن: ۲۶(بار)
ثمود یکی از قبائل عرب ما قبل است که در محلّی بنام وادی القری ما بین حجاز و شام سکونت داشتند (المیزان ج 10 ص 329 - دائرة المعارف و جدی مادّه عرب) کلمه ثمود بتأویل منصرف و بتأویل قبیله غیر منصرف است (اقرب الموارد) گویند آن کلمه عجمی و گویند عربی است و علت عدم صرف اسم قبیله بودن آن است (مفردات) در مجمع البیان ذیل آیه 73 اعراف آن را نام یکی از نواده‏های نوح فرموده که قبیله صالح بنام او نامگذاری شده بود. این کلمه 26 بار در قرآن کریم آمده، منصرف و غیر منصرف هر دو بکار رفته است طبرسی در ذیل آیه 68 از سوره هود فرماید: حفض بنقل از عاصِم و نیز یعقوب و حمزه «اَلا اِنَّ ثَمُودَ...» را بدون تنوین خوانده‏اند و دیگران در این سوره و سوره فرقان و عنکبوت و نجم آن را با تنوین خوانده‏اند زیرا که در این مواضع ثمود با الف نوشته شده است. به هر حال اگر آن را اسم قوم گرفتیم مذکّر و منصرف است و اگر اسم قبیله گرفتیم، غیر منصرف و علّت عدم صرف آن علمیّت و تأنیث است. راغب گوید: اصل آن از ثمد است و آن آبی است که ماده نداشته باشد. (مثل آب باران که در جائی جمع شده است) آن چه قرآن درباره قوم ثمود فرموده به قرار ذیل است: الف: مردمی بت پرست بودند و در آن اصرار داشته و پیامبرشان حضرت صالح می‏گفتند: می‏خواهی ما را از عبادت آن چه پدران‏مان عبادت می‏کردند باز داری؟ حقّا که ما در دعوت تو شّک داریم. . ب: بعد از قوم عاد بودند و تمدّن خوبی داشتند و از وسائل طبیعی استفاده کرده و کامیاب بودند در جلگه‏ها و همواری‏ها، کاخ‏ها می‏ساختند و از کوه‏هاعمارت‏ها می‏تراشیدند و از یاد خدا غافل و از اِفساد پروائی نداشتند و بشغل کشاورزی اشتغال داشته و مزرعه‏های مفصلی داشتند . حضرت صالح به هدایت آنها مبعوت شد هر چه تلاش کرد کمتر موفّق شد وعّده کمی ایمان آوردند و ناقه صالح را که معجزه بود پی کردند و با عذاب الهی نابود گردیدند. المیزان از استفاده کرده که ثمود بصورت قبیله‏ها زندگی فرمانروائی می‏نمود. درباره نحوه عذاب قوم ثمود بعضی از آیات صریح‏اند که صاعقه بود مثل ، . در بعضی از آیات هست که آنها را لرزه گرفت مثل . و در بعضی صیحه ذکر شده است نحوه و آیات دیگر. باید دانست که عذاب آنها صاعقه آسمانی بوده و بوسیله آن خشک شده و از بین رفته‏اند و چون صاعقه توأم با صیحه و رعد استو از طرف دیگر برق زده می‏لرزید و بر زمین می‏افتد، لذا هر سه تعبیر صحیح‏اند و از هم جدا نیستند.
ثمود نام یکی از اقوامی است که در قرآن ذکر شده است. این قوم به سبب انکار پیامبرشان صالح، دچار عذاب خداوند شدند که به این موضوع در آیات زیر اشاره شده است
ثمود نام قبیله ای است که در حجر، میان حجاز و شام مسکن گزیدند و در قرآن از آنان به اصحاب حجر یاد شده است. نام این قوم به اعتبار پدرشان ثمود بن جائر جاثر... از عرب عاربه (اصیل) است. ثمود از بقایای قوم عاد، و پیامبر آنان صالح علیه السلام، از پیامبران عرب است. در این مدخل از واژه های «ثمود» و «حجر» استفاده شده است.
اقامتگاه قوم ثمود
قرآن کریم در برخی از آیات از اقامتگاه قوم ثمود خبر داده و می فرماید: «و ثمود الذین جابوا الصخر بالواد» که در این آیه از ساختمان های قوم ثمود و این که آنان این ساختمان ها را با بریدن صخره ها و سنگ های کوه ها بنا می کردند، یاد شده است. همچنین مفاد این آیه می رساند که قوم ثمود در سرزمینی کوهستانی و پر از صخره زندگی می کردند.در آیاتی دیگر خداوند متعال می فرماید: «ولقد کذب اصحاب الحجر المرسلین• و ءاتینهم آیاتنا فکانوا عنها معرضین• و کانوا ینحتون من الجبال بیوتاً ءامنین•» قوم ثمود در سرزمینی به نام «الحجر» می زیستند؛ از همین رو خداوند آنان را «اصحاب الحجر» خوانده است. همچنین در این آیات از چگونگی اقامت و زیست قوم ثمود در سرزمین «الحجر»... که ناحیه ای کوهستانی و پرصخره و سنگ بود، سخن رفته است. آنان در کمال آسودگی و امنیت خاطر، از کوه ها خانه می تراشیدند. از این آیات دریافت می شود که کوه ها و دره های این سرزمین، از جنس سنگ های سست بود و به راحتی تراشیده می شد. همچنین مهارت قوم ثمود در تراشیدن کوه ها، پیشرفت آنان و به ویژه توانایی شان در هنر معماری و مهندسی و نقشه کشی ساختمان، در این آیات مشهود است.
شهرسازی قوم ثمود
حضرت صالح (ع) توانایی و مهارت قوم ثمود را در تراشیدن صخره ها و کوه ها، عنایت و فضل الهی می دانست و پیوسته این حقیقت را به آنان یادآوری می کرد. خداوند متعال می فرماید: «و تنحتون من الجبال بیوتاً قرهین». واژه «فرهین» در این آیه، دو گونه قرائت معتبر دارد: «فارهین» و «فرهین».۱ - «فارهین» جمع واژه «فاره» به معنای کسی است که کارها را با مهارت به انجام می رساند. قرآن کریم در این آیه قوم ثمود را به استادی در تراشیدن خانه ها ستوده است.۲ - «فرهین» جمع واژه «فره» به معنای شخص سرمست، سبک سر، رفاه طلب و اسراف کار است. اگر این واژه به این صورت قرائت شود، مفاد آیه، مذمت و نکوهش قوم ثمود را می رساند؛ چرا که آنان با ساختن خانه هایی استوار در دل کوه ها، سرمست و سبک سر شدند و در زندگی شان اسراف را در پیش گرفتند.این دو معنا به ظاهر متناقض می نماید ولی در حقیقت چنین نیست. قوم ثمود از توانایی شان در تراشیدن خانه ها از سنگ، استفاده بهینه کردند؛ اما با به کارگیری آن در راه رفاه طلبی و سرمستی تباهش ساختند. همین امر سبب شد که قرآن کریم به نکوهش و مذمت آنان بپردازد.آنان تا جایی پیشرفت کردند که در دشت های وسیع نیز کاخ هایی استوار بنا نهادند و حضرت صالح(ع) این امر را به قومش یادآور می شود: «واذکروا اذجعلکم خلفاء من بعد عاد و بوّأ فی الارض تتخذون من سهولها قصوراً و تنحتون الجبال بیوتاً فاذکروا ءالاء الله ولا تعثوا فی الارض مفسدین (و یاد آورید آن گاه که شما را از پس (قوم) عاد جانشین (آنها) کرد و شما را در این سرزمین جای داد که از جاهای نرم و هموار آن کاخ ها می سازید و کوه ها را برای ساختن خانه ها می تراشید؛ پس نعمت های خدا را به یاد آرید و در زمین به تبهکاری مکوشید)».و در جای دیگر گفت: «هو أنشأکم من الارض و استعمرکم فیها (خداوند شما را از زمین (خاک) آفرید و شما را به آبادانی اش واداشت)».
موقعیت مکانی الحجر
...
ثمود، قوم صالح علیه السّلام که در پی تکذیب و کشتن ناقه او با عذاب زلزله و صاعقه نابود شدند.
معنای لغوی و نیز عربی یا دخیل بودن واژه ثمود مورد اتفاق نیست. ابوحاتم (م. ۳۲۷ ق.) آن را دخیل (غیر عربی) و کسانی چون سَجستانی (م. ۳۳۰ ق.) و نَحّاس (م. ۳۳۸ ق.) با رد این دیدگاه، آن را عربی، صفت مشبهه بر وزن فَعول و از ریشه «ث ـ م ـ د» دانسته اند. آلوسی عربی بودن آن را دیدگاه غالب خوانده است. فرهنگ نویسان عربی در این باره سخنی به صراحت نگفته اند؛ اما آوردن واژه ثمود ذیل ریشه یاد شده ـ هر چند بدون اشاره به ارتباط معنایی آن دو ـ می تواند دلیل عربی بودن ثمود از دیدگاه آنان باشد. آن ها ذیل ماده مزبور فقط گزارشی از واژگان و کاربردهایی چون ثَمَدْ (= آب اندکِ بی مایه که در پی بارندگی جمع می شود)؛ ثَمَدَالماء (: آب اندک شد)؛ ثَمَدَ (: سرمه کشید) و اثْمِد (:سرمه، سنگ سرمه) آورده اند.
بررسی وجه تسمیه
بر اساس این معانی برخی مفسّران و پژوهشگران با پذیرش دیدگاه ابوعمرو بن علاء (م. ۱۵۴ه.) تلاش کرده اند میان معنای لغوی و اوضاع جغرافیایی زیستگاه ثمود از یک سو و سبب نامگذاری آن ها به این نام از سوی دیگر پیوند دهند. بر اساس دیدگاه ابوعمرو که وجود کم آبی و گاه صخره های سنگی سیاه و سرمه ای در سرزمین ثمود سبب این نامگذاری تلقی شده، ثمود به معنای مردمانی است که در چنین سرزمینی می زیسته اند. راغب اصفهانی، سنگ های پیرامون این سرزمین را سبب نامگذاری ثمود به اصحاب الحجر می داند. در مقابل، شماری از مفسران پیوند معنایی میان ثمود و کم آب بودن سرزمین آنان را برنمی تابند، چنان که وجود باغ ها، چشمه ساران و نخلستان های انبوه در آن سرزمین و حاصلخیز بودن آن هم با کم آب بودن آنجا و پیوند یاد شده سازگار نیست.از سوی دیگر فقدان گزارش درباره معنای لغوی ثمود و به کارنرفتن آن جز به صورت نام یک قوم، دخیل بودن آن را محتمل می سازد، چنان که اغلب، بدون اشاره به ریشه و عربی یا دخیل بودن ثمود، آن را نام یکی از نوادگان نوح یعنی ثمود بن کاثر (عاثر، عابد) بن ارم بن سام بن نوح ونیای بزرگ قوم ثمود دانسته اند و سرانجام به سبب این چالش ها، گروهی از واژه پژوهان قرآنی هر دو دیدگاه مزبور را به دیده تردید نگریسته اند.
تعداد واژه ثمود در قرآن
واژه ثمود ۲۶ بار در قرآن آمده است. دوبار نیز با عنوان «قوم صالح» و «اصحاب الحجر» از آنان یاد شده است. به اعتقاد شماری از مفسران، عنوان «پیشینیان» (الاولین) در برخی آیات به قوم ثمود نیز اشاره دارد. البته یادکرد ثمود به عنوان یکی از مصادیق اقوام نخستین، از سیاق آیه ۵۹ اسراء به روشنی دریافت می شود. این معنا مؤید روایی نیز دارد؛ بر اساس روایتی از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلّم کشنده ناقه صالح علیه السلام؛ «اشقی الاولین» یعنی شقی ترین فرد پیشینیان خوانده شده است. این روایت ذیل آیه ۱۲ شمس مورد توجه مفسران قرار گرفته است.
زمینه های یادکرد ثمود در قرآن
...
یکی از پیامبرانی که اسم او در قرآن آمده، حضرت صالح (علیه السلام) است که نامش در قرآن یازده بار ذکر شده است، او از سوی خداوند برای هدایت قوم ثمود ، فرستاده شد، و با تلاشهای شبانه روزی خود، آن قوم را به سوی خدا و نیکی ها دعوت نمود، ولی آن قوم، از او اطاعت نکردند و سرانجام به عذاب سخت الهی گرفتار شدند.
او از نواده های سام بن نوح از قبیله ثمود بود، بعضی سلسله نسب او را چنین ذکر نموده اند:«صالح بن عبید بن جابر بن ثمود» و بعضی دیگر او را به عنوان «صالح بن جابر بن ارم بن سام بن نوح» یاد کرده اند.
شرح حال حضرت صالح
حضرت صالح (علیه السلام) به زبان عربی سخن می گفت، و ۲۸۰ سال عمر کرد، قبرش در نجف اشرف یا بین حجرالاسود و مقام ابراهیم (علیه السلام) در کنار کعبه قرار دارد. (روایت شده: حضرت علی (علیه السلام) در بستر شهادت ، به امام حسن (علیه السلام) چنین وصیت کرد: «وقتی که از دنیا رفتم، پیکرم را در پشت این شهر (نجف که پشت شهر کوفه به حساب می آمد) در کنار قبر دو برادرم هود و صالح (علیهما السلام) به خاک بسپارید.» )او از سوی خداوند برای هدایت قوم ثمود ، فرستاده شد، و با تلاشهای شبانه روزی خود، آن قوم را به سوی خدا و نیکی ها دعوت نمود، ولی آن قوم، از او اطاعت نکردند و سرانجام به عذاب سخت الهی گرفتار شدند. حضرت صالح (علیه السلام) سومین پیامبری است که پس از نوح (علیه السلام) و هود (علیه السلام) یک تنه بر ضد بت و بت پرستی و طاغوت های عصرش قیام کرد، و سالها با آنها مبارزه و ستیز نمود. طبق بعضی از روایات، حضرت صالح (علیه السلام) در شانزده سالگی به دعوت قوم به سوی خدا پرستی پرداخت، و ۱۲۰ سال آنها را دعوت کرد، ولی جز اندکی، به او ایمان نیاوردند.
زندگی قوم ثمود
قوم ثمود، امّتی از عرب بودند که پس از قوم عاد ، به وجود آمدند و در سرزمین وادی القری (بین مکه و شام ) در شهر حِجر (که هم اکنون بعضی از آثار آن شهر در میان تخته سنگهای عظیم دیده می شود) می زیستند، و از قبایل مختلف تشکیل شده بودند و هم چون قوم عاد در بت پرستی، فساد، ظلم و طغیان غوطه ور بودند، و در زندگیشان جز انحراف و گمراهی ، چیز دیگری دیده نمی شد.
← تمدن قوم ثمود
...
قوم ثمود یکی از اقوامی است که خداوند در چند جای قرآن کریم سرنوشتشان را برای عبرت دیگران بیان کرده است.
آنها نه تنها از این جنایت بزرگ، نهراسیدند، بلکه با کمال بی شرمی نزد صالح آمدند و گفتند: «آن عذاب را که وعده می دهی بر ما فرو فرست.»خداوند به صالح (علیه السّلام) وحی کرد: به آنها بگو: عذاب من تا سه روز دیگر به سراغ شما خواهد آمد، اگر شما در این سه روز توبه کردید، عذابم را از شما باز می دارم وگرنه، قطعا مشمول عذاب خواهید شد. صالح (علیه السّلام) پیام خداوند را به آنها ابلاغ کرد، آنها گفتند: اگر راست می گویی آن عذاب را برای ما بیاور.صالح به آنها فرمود: ای قوم! نشانه عذاب این است که چهره شما در روز اول از این سه روز، زرد می شود، و در روز دوم سرخ می گردد، و در روز سوم سیاه می شود.همین نشانه ها، در روز اول و دوم و سوم، ظاهر شد، در این میان بعضی مضطرب شدند و به بعضی دیگر می گفتند: مثل این که عذاب نزدیک شده، ولی آخرین جواب قوم سرکش و مغرور این بود که: «ما هرگز سخن صالح را نمی پذیریم و از خدایان خود (بتها) دست نمی کشیم».سرانجام نیمه های شب، جبرئیل امین (علیه السّلام) بر آنها فرود آمد و صیحه زد، این صیحه به قدری بلند بود که بر اثر آن پرده های گوششان دریده شد، و قلب هایشان شکافته گردید، و جگرهایشان، متلاشی شد و همه آنها در یک لحظه به خاک سیاه مرگ افتادند وقتی که آن شب به صبح رسید، خداوند صاعقه آتشین و فراگیری از آسمان به سوی آنها فرستاد، آن صاعقه تار و پود آنها را سوزانید، و آنها را به طور کلی از صفحه روزگار برافکند.
نجات صالح و مؤمنان
عذاب سخت الهی همه معاندان و کافران را در هم کوبید و به خاکستر مبدل ساخت، چرا که همراه صاعقه و زلزله و طاغیه (عذاب بسیار) بود، و هیچ کس از آنها را باقی نگذاشت.ولی حضرت صالح و افرادی که به او ایمان آورده بودند، نجات یافتند. «فلما جاء امرنا نجینا صالحا و الذین آمنوا معه برحمه منا» ایمان آورندگان به حضرت صالح (علیه السّلام) اندک بودند، که مطابق بعضی از تواریخ، آنها چهار هزار نفر بودند، که پس از هلاکت قوم ثمود، از دیار بلا زده وادی القری به سوی حضرموت یمن کوچ کردند، و در آن جا به زندگی خود ادامه دادند.در بعضی از روایات آمده پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلّم) در سال نهم هجرت، هنگامی که سپاه اسلام را به سوی سرزمین تبوک، برای دفع دشمن حرکت می داد، در مسیر راه به سرزمین قوم ثمود رسیدند، سپاهیان خواستند در همان جا برای استراحت، توقفی کنند، پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) مانع آنها شد، فرمود: «این جا سرزمین قوم ثمود است که عذاب الهی بر آنها فرود آمده است».
عذاب فراگیر و همگانی
عذاب فراگیر و همگانی چرا؟با این که یک نفر ناقه صالح را پی کرد، و چند نفر با او هم دست بودند تا شتر کشته شود، و عده ای نیز پس از سقوط شتر، بر آن شتر ضربه زدند، ولی چرا همه آنها از کوچک و بزرگ، زن و مرد (جز صالح و مؤمنان) به هلاکت رسیدند؟ و چرا خداوند در آیه ۱۴ سوره شمس با تعبیر «فعقروها؛ جمعی ناقه را پی کردند.» کشتن ناقه را به جمع نسبت داده نه به یک فرد؟!زیرا همه آنها به این جنایت رضایت داشتند، و کسی که به جنایتی راضی باشد، در آن شرکت نموده است. چنان که امیرمؤمنان علی (علیه السّلام) در فرازی از یکی از خطبه هایش می فرماید: «ناقه صالح را تنها یک نفر به هلاکت رسانید، ولی خداوند همه را مشمول عذاب ساخت، چرا که همه آنها به این امر رضایت دادند.»
شقی ترین پیشینیان و آیندگان
...
قوم ثمود قوم حضرت صالح علیه السلام بودند و به خاطر فساد و طغیان دچار عذاب الهی شدند.
ویرانه های خانه های قوم ثمود تا عصر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم باقی بود.و لقد ارسلنا الی ثمود اخاهم صلحا ان اعبدوا الله... ؛ ... فتلک بیوتهم خاویة بما ظلموا... بقایایی ازخانه های مسکونی قوم ثمود در عصر ظهور اسلام وجود داشت.و کم اهلکنا من قریة بطرت معیشتها فتلک مسکنهم لم تسکن من بعدهم الا قلیلا... و عادا و ثمودا و قد تبین لکم من مسکنهم...

ثمود در دانشنامه ویکی پدیا

ثمود
ثَمود نام قومی بود از مردمان شبه جزیره عربستان که در هزاره قبل از میلاد تا زمان بعثت محمد در عربستان زندگی می کردند. با این وجود که به باور تاریخ دانان خاستگاه مردم ثمود جنوب شبه جزیره عربستان بود اما بنا به روایت های سنتی عربی، ثمودی ها به سوی شمال کوچیده و در دامنه های کوه اثلب در نزدیکی مداین صالح (حجر) نشیمن گزیدند.
آذرنوش، آذرتاش، راه های نفوذ فارسی در فرهنگ و زبان عرب جاهلی، چاپ سوم. تهران: انتشارات توس، ۱۳۸۸. شابک ۳-۴۳۶-۳۱۵-۹۶۴-۹۷۸
سنگ نگاره ها و سنگ نوشته های بسیاری از ثمودیان در کوه اَثلَب و دیگر نقاط شبه جزیره عربستان یافت شده است.
در داستان های قرآن گفته شده که قوم ثمود به وسیله عذاب الهی از میان رفته است.
برای نخستین بار، در ۷۱۵ قبل از میلاد،در کتیبه سارگون دوم، پادشاه آشور، به نام این قوم برمی خوریم، که آن ها را در میان مردمان شرق و مرکز شبه جزیره عربستان برمی شمارد که تحت فرمانبری آشوریان بوده اند. این قوم از مدت ها پیشتر در آن سرزمین می زیسته اند.
ثمود (به عربی: ثمود) یک منطقهٔ مسکونی در یمن است که در استان حضرموت واقع شده است.
فهرست شهرهای یمن
ناحیه ثمود (به عربی: مدیریة ثمود) یک منطقهٔ مسکونی در یمن است که در استان حضرموت واقع شده است.
فهرست شهرهای یمن
ناحیه ثمود ۴٬۴۰۲ نفر جمعیت دارد.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ثمود در دانشنامه آزاد پارسی

ثَمود
در قرآن، از قبایل عرب، پیش از ظهور اسلام، قومی گناه پیشه در ردیف عاد. داستان این قوم در سورۀ هود (۶۱ به بعد) آمده است. در سورۀ حجر (۸۰ به بعد) با نام اصحاب الحِجْر به داستان قوم ثمود اشاره شده است. حجر در شمال حجاز است؛ اما کتیبۀ سارگون (متعلق به ۷۱۵پ م)، قوم ثمود را جزو اقوام مشرق و مرکز عربستان یاد می کند. طبق روایات اسلامی و آیات قرآن، قوم ثمود، که قومی مغرور و مستکبر بوده و در سنگ های کوه خانه می تراشیده اند، نصیحت و رسالت پیامبر خود صالح (ع) را نادیده گرفتند و شتری را که خداوند چون نشانه ای برای آنان فرستاده بود، پی کردند و کشتند و با زمین لرزه و صاعقه از میان رفتند.

نقل قول های ثمود

ثمود تمدنی باستانی در حجاز بوده که از هزاره اول تا نزدیک به پیش از میلاد محمد، پیامبر اسلام شهرت داشته است.
• «آگاه باشید که قوم ثمود، به خدای خود کافر شدند، آگاه باشید که قوم ثمود دور از رحمت ابدی خدا گردیدند.» (سورهٔ هود: ۶۸) -> قرآن
• «قوم ثمود پیامبران را دروغگو انگاشتند.» (سورهٔ الشعراء: ۱۴۱) -> قرآن
• «ثمود از غرور و سرکشی (پیغمبر خود صالح را) تکذیب کردند.» (سورهٔ الشمس: ۱۱) -> قرآن
• «و به سوی قوم ثمود برادرشان صالح را گفت ای قوم من، خداوند را که خدایی جز او ندارید بپرستید، به راستی که پدیده ای از سوی پروردگارتان برای شما آمده است، این شتر خداست که معجزه ای برای شماست پس رهایش کنید که در زمین خدا بخورد و به او آسیبی نرسانید که عذابی دردناک گریبانگیرتان می شود.» (سورهٔ الأعراف: ۷۳) -> قرآن
• «خشنودی و خشمِ همگان از چیزی، همگان را در پیامدِ آن چیز شریک سازد، و کیفر یا پاداش آنچه بدان راضی شده اند به آنان بپردازند. چنانکه ماده شتر ثمود را یک تن پی نمود، و خدا همهٔ آنان را عذاب فرمود. چرا که گردِ اعتراض نگردیدند و همگی آن کار را پسندیدند.» نهج البلاغه، خطبه، ۲۰۲ -> علی بن ابی طالب

ارتباط محتوایی با ثمود

ثمود را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

فاطمه زهرا ١٠:٣١ - ١٣٩٦/٠١/٢٥
ثمود فرزند گِتِر و گِتِر فرزند آرام و آرام فرزند سام پسر نوح بود. فرزندان او در حد فاصل میان کشورهای عربستان، سوریه و شمال عراق زندگی می کردند. آنان در شکافتن و بریدن سنگها استاد بودند و در دل صخره ها خانه و کاخ حفر می کردند و بت می پرستیدند. خداوند صالح را از میان آنان به پیامبری برگزید تا آنان را هدایت کند و به عنوان معجزه ی خود، از دل صخره برای آنان ماده شتری بیرون آوررد؛ ولی آنان شتر را کشتند و خداوند نیز با توفان و صاعقه آنها را نابود کرد.
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• عکس قوم ثمود   • داستان قوم یاجوج و ماجوج   • داستان قوم عاد و ثمود   • پیامبر قوم لوط   • عذاب قوم ثمود   • قوم تبع   • قوم ثمود فارسی   • پیامبر قوم ثمود   • معنی ثمود   • مفهوم ثمود   • تعریف ثمود   • معرفی ثمود   • ثمود چیست   • ثمود یعنی چی   • ثمود یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی ثمود
کلمه : ثمود
اشتباه تایپی : el,n
آوا : samud
نقش : اسم
عکس ثمود : در گوگل


آیا معنی ثمود مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 97% )