انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

97 1085 100 1

حجت الاسلام

/hojjatol'eslAm/

معنی حجت الاسلام در فرهنگ معین

حجت الاسلام
(حُ جَّ تُ لْ اِ) [ ع . حجة - الاسلام ] لقبی است که به برخی روحانیان عالی مقام و فقها می دهند. ، ~والمسلیمن عنوانی برای علمای دینی که از جهت علم و مقام پایین تر از آیت الله است .

معنی حجت الاسلام در فرهنگ فارسی عمید

حجت الاسلام
۱. دلیل و راهنما و پیشوای مسلمانان.
۲. لقب یا عنوانی برای روحانیون.

حجت الاسلام در دانشنامه اسلامی

حجّت الاسلام، لقب خاص برخی عالمان مسلمان و از القاب عام روحانیان شیعه در دوره اخیراست.
واژه عربی حجت به معنای دلیل آشکار، برهان و آنچه موجب مغلوب شدن طرف دعوا شود، به کار رفته است. مفهوم این واژه را در قرآن نیز همین دانسته اند.
مراد از آن در احادیث
در احادیث شیعه مراد از حجت یا مصداق مهم آن، پیامبران و امامان علیهم السلام معرفی شده اند. گاه ترکیب کلمه حجت با تعابیر دیگر برای تکریم عالمان، قضات و صاحب منصبان دینی، به عنوان لقب خاص یا عام، به کار می رود.
در میان اهل سنت
در میان اهل سنّت ، حجت الاسلام لقب ویژه محمد بن محمد غزالی (متوفی ۵۰۵) است البته شرح حال نگاران اهل سنّت، در پاره ای موارد این تعبیر را برای عالمان دیگری از جمله مسلم بن حجاج نیشابوری ( محدّث ، متوفی ۲۶۱)، ابن خشاب عبداللّه بن احمد (متوفی ۵۶۷)، اسماعیل بن موهوب ( ادیب ، متوفی ۵۷۵)، صدرالدین محمد بن عمر (فقیه شافعی ، متوفی ۶۱۷) و شمس الدین احمد بن خلیل خویی ( حکیم و طبیب ، متوفی ۶۳۷) به کار برده اند. همچنین لقب عام حجت الاسلام در برخی اسناد نمونه اداری و قضایی و حکومتی ــکه منهاجی أسیوطی، عالم شافعی مصری (متوفی ۸۸۰)، در کتابش از دوران خود گزارش داده است ــ دیده می شود.
در سده های پیشین
...
حجّت الاسلام، لقب خاص برخی عالمان مسلمان و از القاب عام روحانیان شیعه در دوره اخیر است. رواج کاربرد لقب حجت الاسلام برای علمای شیعه از دوره فتحعلی شاه قاجار آغاز شد و گاه برای تکریم بیشتر، تعبیر حجت الاسلام و المسلمین ذکر می شد. امروزه حجت الاسلام به روحانیانی گفته می شود که بخشی از دروس عالی فقه و اصول را به پایان رسانده اند و برخلاف دوره مشروطه، برای روحانیان عالی مقام به کار نمی رود.
واژه عربی حجت به معنای دلیل آشکار، برهان و آنچه موجب مغلوب شدن طرف دعوا شود، به کار رفته است. مفهوم این واژه را در قرآن نیز همین دانسته اند. در احادیث شیعه مراد از حجت یا مصداق مهم آن، پیامبران و امامان(ع) معرفی شده اند. گاه ترکیب کلمه حجت با تعابیر دیگر (مانند حجت الدین، حجت الحق و حجت الاسلام) برای تکریم عالمان، قضات و صاحب منصبان دینی، به عنوان لقب خاص یا عام، به کار می رود.
حجّت الاسلام، لقب خاص برخی عالمان مسلمان و از القاب عام روحانیان شیعه در دوره اخیر.
لقبی است که به برخی روحانیان عالی مقام و فقها می دهند. والمسلیمن عنوانی برای علمای دینی که از جهت علم و مقام پایین تر از آیت الله است.
واژه عربی حجت به معنای دلیل آشکار، برهان و آنچه موجب مغلوب شدن طرف دعوا شود، بکار رفته است. مفهوم این واژه را در قرآن (از جمله: سوره بقره: 150؛ سوره نساء: 165؛ سوره انعام: 149) نیز همین دانسته اند.
در احادیث شیعه مراد از حجت یا مصداق مهم آن، پیامبران و امامان علیهم السلام معرفی شده اند.گاه ترکیب کلمه حجت با تعابیر دیگر (مانند حجت الدین، حجت الحق و حجت الاسلام) برای تکریم عالمان، قضات و صاحب منصبان دینی به عنوان لقب خاص یا عام بکار می رود.
در میان اهل سنّت، حجت الاسلام لقب ویژه محمد بن محمد غزالی (متوفی 505) است. البته شرح حال نگاران اهل سنت در پاره ای موارد این تعبیر را برای عالمان دیگری بکار برده اند، از جمله مسلم بن حجاج نیشابوری (محدث، متوفی 261)، ابن خشاب عبداللّه بن احمد (متوفی 567)، اسماعیل بن موهوب، صدرالدین محمد بن عمر و شمس الدین احمد بن خلیل خویی . همچنین لقب عام حجت الاسلام در برخی اسناد نمونه اداری و قضایی و حکومتی ــ که منهاجی أسیوطی، عالم شافعی مصری (متوفی 880)، در کتابش از دوران خود گزارش داده است ــ دیده می شود.
در سده های پیشین به ندرت تعبیر حجت الاسلام برای برخی عالمان شیعه در تجلیل و احترام آنان بکار رفته است، از جمله در نوشته شیخ بهائی در حق شیخ صدوق (متوفی 381) در نامه یوسف بن حاتم شامی (عالم امامی، متوفی 676) به استادش سید رضی الدین ابن طاووس ، عمادالدین حسن بن علی طبری (عالم قرن هفتم) درباره ابن حمزه محمد بن علی طوسی (فقیه قرن ششم) و حسن بن ابی طالب مشهور به فاضل آبی (متوفی 695) درباره محقق حلی . با این همه، کاربرد لقب حجت الاسلام برای عالمان شیعه چه به عنوان لقب عام و چه به عنوان لقب خاص، تا سده های اخیر چندان رایج نبوده است.
به نظر می رسد رواج کاربرد لقب حجت الاسلام برای علمای شیعه از دوره فتحعلی شاه قاجار آغاز شده است. سید محمدباقر شفتی (متوفی 1260) از نخستین فقهایی است که به این لقب خوانده و مشهور شده است.
حتی در عصر صفویه که اعطای برخی القاب و عناوین حکومتی به علمای شیعه (مانند شیخ الاسلام، صدر و قاضی) نظیر القاب علمای اهل سنّت در حکومت عثمانی، رواج یافت، کاربرد لقب حجت الاسلام متداول نبود. از موارد نادری که از این دوران گزارش شده، استفاده از این عنوان در حکم شاه طهماسب اول در خطاب به علی بن عبدالعالی کرکی، فقیه مشهور امامی در 939 است.
حجت الاسلام حاج میرزا ابوتراب شهیدی قزوینی فرزند آیت الله حاج میرزا ابوالقاسم شهیدی و نوه آیت الله العظمی حاج محمدتقی برغانی معروف به شهید ثالث در سال 1287ق در قزوین متولد شد. میرزا ابوتراب پس از گذراندن دروس مقدماتی نزد پدر وارد مدرسه صالحیه قزوین شد و دوره سطح علوم حوزوی را نزد اساتید فن گذراند.
در سال 1312ق برای ادامه تحصیل عازم عتبات عالیات شد و در کربلای معلّی از جلسات درس میرزا علی نقی حائری آل صالحی و میرزا علاّمه آل صالحی و در نجف اشرف از محضر درس آیات عظام: سید محمدکاظم طباطبایی یزدی صاحب عروة الوثقی، آخوند ملا محمدکاظم خراسانی صاحب کفایة و شیخ الشریعه اصفهانی استفاد کرد و پس از گذراندن مدارج عالی فقه و اصول به درجه اجتهاد نائل آمد.
آخوند خراسانی در تصدیقنامه اجتهاد که برای میرزا ابوتراب نوشته از وی به عنوان «عالم عامل ربانی و فاضل کامل صمدانی، فائق براقران بلکه اکثر اهل زمان خویش، عمده اهل تحقیق و قدوه اهل تدقیق، شیخ نبیل سعید، میرزا ابوتراب بن میرزاابوالقاسم بن شهید قدس سره» یاد می کند و خاطر نشان می سازد که وی از حضیض تقلید به اوج مطلق اجتهاد ترقی کرده و بر عموم مردم است که از انوار او هدایت یابند و به آثارش اقتدا جویند که او شایسته رهبری است.
میرزا ابوتراب در سال 1323ق مقارن با جنبش مشروطیت بنا به درخواست مردم قزوین به زادگاهش برگشت تا به ارشاد و موعظه مردم بپردازد. وی سپس به تهران رفت و پس از مباحثات علمی با شیخ فضل الله نوری (فقیه طراز اول) از او نیز اجازه اجتهاد گرفته به قزوین مراجعت نمود. حاج میرزا ابوتراب پس از مدتی بار دیگر به تهران مهاجرت نمود و هر چند وقت سفری به قزوین انجام می داد. وی در این دوران هم رأی و هم نظر با صاحب عروه و شیخ فضل الله نوری در صف منتقدان مشروطه قرار گرفت و با ایراد خطابه ها و نگارش رساله ها و مکتوبات متعدد به طرفداری از مشروطه مشروعه پرداخت. وی از سال 1340ق به بعد تقریباً در تهران ساکن شد و در مسجد همت آباد واقع در جنوب خیابان البرز و چهارراه حاج محراب که نزدیک منزلش بود نماز جماعت برگزار می کرد و به موعظه و ارشاد مردم و نشر احکام و فضائل اسلامی می پرداخت. حاج میرزا ابوتراب روز دوشنبه 18 تیر 1335 به سن 98 سالگی در تهران درگذشت و پس از تشییع جنازه وی در ابن بابویه به خاک سپرده شد.
از حاج میرزا ابوتراب شهیدی قزوینی آثار قلمی متعددی برجای مانده است. عناوین برخی از مهمترین کتب و نوشته های ایشان عبارت است از:
محمدجواد باهنر در سال 1312 در شهر کرمان چشم به جهان گشود. در پنج سالگی به مکتبخانه ای سپرده شد و پس از اتمام دوره ابتدایی، در نوجوانی به تحصیل علوم دینی در مدرسه معصومیه پرداخت و همزمان تحصیل علوم جدید را نیز آغاز نمود. در سال 1332 برای ادامه تحصیلات دینی راهی حوزه علمیه قم گردید و با سکونت در مدرسه فیضیه از محضر اساتید گرانقدری همچون آیت الله سلطانی، آیت الله مجاهدی، آیت الله بروجردی، علامه طباطبایی و آیت الله خمینی کسب فیض نمود.
در سال سوم ورود به حوزه علمیه قم و پس از گرفتن مدرک دیپلم در امتحانات دانشگاه شرکت نمود و وارد دانشکده الهیات شد. باهنر پس از اخذ مدرک لیسانس، دوره فوق لیسانس را در رشته امور تربیتی گذراند و سپس به دریافت درجه دکترای الهیات نایل آمد. از سال 1336 فعالیتهای مطبوعاتی خود را آغاز و اقدام به انتشار نشریه مکتب تشیع نمود.
در فاصله سالهای 1337-1342 به سبب فعالیت های سیاسی به دفعات توسط رژیم پهلوی دستگیر و زندانی گردید. با آغاز نهضت روحانیت به رهبری امام خمینی و ضرورت حضور فعال روحانیون مبارز در عرصه های اجتماعی باهنر به فعالیت پرداخت و از جمله شخصیت های تأثیرگذار در عرصه فرهنگی بود که آثار مثبت اقدامات ایشان در جریان نهضت اسلامی نمایان شد. از مهمترین فعالیت های وی همکاری با هیئت های مؤتلفه اسلامی و مؤسسه رفاه می باشد.
سال 1342 به استخدام وزارت آموزش و پرورش درآمد و علاوه بر تدریس با دفتر تحقیقات و برنامه ریزی وزارتخانه همکاری داشت و برنامه های تعلیمات دینی کلاسهای مختلف تحت نظر ایشان تهیه و تنظیم می شد. کتابهای دینی تألیف ایشان نقش چشمگیری در آگاه سازی جوانان و نوجوانان قبل از انقلاب ایفا نمود. شهید باهنر با سخنرانی های خود در مساجد، مجالس روضه، هیئت ها و حسینیه ها ضمن ابلاغ اندیشه های امام خمینی و برنامه های نهضت، مقدمات آمادگی اعتقادی مردم مسلمان ایران را برای مبارزه با رژیم پهلوی فراهم نمود.
در پی اظهارات باهنر در سال 1350 در خصوص جشنهای 2500 ساله شاهنشاهی؛ توسط ساواک احضار و سپس ممنوع المنبر گردید. باهنر در دوران ممنوع المنبر بودن فعالیت های فرهنگی بسیاری از جمله تأسیس دفتر نشر و فرهنگ اسلامی، تأسیس مدرسه راهنمایی مفید، تأسیس و بنای کانون توحید و تأسیس مکتب امیرالمؤمنین علیه السلام را در کارنامه خود دارد.
سال 1356 همزمان با گسترش تظاهرات و مخالفت های مردم علیه رژیم پهلوی، باهنرهمگام با روحانیون متعهد دیگر به تلاش های خود برای افشای چهره واقعی حکومت افزود و سخنرانی ایشان در شیراز منجر به دستگیری اش شد. تشکیل روحانیت مبارز و سازماندهی تظاهرات و اعتصابات از جمله اقدامات ایشان در آن برهه به شمار می رود.
امام خمینی چند ماه قبل از پیروزی انقلاب اسلامی به منظور سازماندهی انقلاب و هدایت نیروها دستور تشکیل شورای انقلاب اسلامی را صادر و شهید مطهری، شهید بهشتی، شهید باهنر، آیت الله موسوی اردبیلی، آیت الله هاشمی رفسنجانی را به عنوان هسته اولیه آن شورا تعیین نمودند. این شورا در دی ماه 1357 شکل گرفت و با توجه به وضعیت خاص کشور در پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، نقش مهمی در هدایت و برنامه ریزی امور انقلاب ایفا نمود. اهداف کلی از تأسیس شورای انقلاب پاسداری از ثمرات مبارزات آزادیخواهانه مردم ایران، اجرای اهداف انقلاب، تأسیس نهادهای سیاسی جدید و ایجاد حکومت جمهوری اسلامی در ایران بود.
سید محمد باقر فرزند سید احمد معروف به حجة الاسلام قزوینی یکی از مشاهیر علمای ربانی ما در قرن سیزدهم است. قزوینی عالمی است زاهد، مجتهدی کامل، بارعی خاشع، مجتهدی خائف و عاشقی بی قرار... این سید جلیل القدر که خود از بیت علم بود شباهت تامی به خال خویش سید بحر العلوم داشت. در علم و عمل، زهد، ورع و خوف و خشیت بی مانند عصر خویش بود. سنوات عمر شریفش در عتبات عالیات گذشت و در سال طاعون و وبا با ناراحتیهای مردم و سختیها و ناملایمات گوناگون مواجه حجة الاسلام مرحوم، روزانه شاهد مرگ هزاران نفر از شیعیان جدش در عراق بود که این مستضعفان به سرعت کنار هم می خوابیدند. و قزوینی به حکم وظیفه شرعی در مراسم نماز و کفن و دفن اجساد متعدد توأم با سوز و گداز و ضجه و زاریها شریک غم و اندوه مردم بود. نوشته اند قبل از آمدن طاعون مردم را به این بلا خبر داد و خودش فرمود من آخرین کسی هستم که بدین مرض از دنیا خواهم رفت و چنین هم شد. چه آنکه جدش خیر الاوصیاء در عالم رؤیا پس از مذاکراتی به او فرمود: بک یختم یا ولدی، یعنی تو آخرین فردی هستی که بدین مرض وفات می کنی، یعنی تو آخرین فردی هستی که بدین مرض وفات می کنی. و با وفات او طاعون عراق خاتمه پذیرفت. (فواید ـ روضات ـ مستدرک ـ نجم الثاقب).
بیننده عزیز حجة الاسلام قزوینی پس از دفن اجساد متعدد شب عرفه سال 1246 خود نیز بدان مرض در نجف به کنار مولا و جدش برای همیشه خوابید. برادر زاده او سید قزوینی در کرامات عمو داستانها دارد که محدث نوری در نجم الثاقب و محدث قمی در فواید به شرح حال زیبای او حالات نفسانی و کرامات ربانی، و فیوضات خدائی که نصیب او گردید پرداخته اند که معلوم است این سید عالی مقام از خلوصی کامل و ارادتی صادق و عشقی وافر به معبود خویش برخوردار بوده است. به هنگام دعا و نماز و ارتباط از خود بی خود می شد و به عوالم خویش سیر می نمود به نحوی که از بوسیدن دست و لمس با لباس و بدنش متوجه نمی شد و فقط مردم در این حال جرأت بوسیدن دست سید را داشتند، زیرا در مواقع دیگر ناراحت می شد. از شما چه پنهان که این سید گاه به زیارت صاحب خویش آقا و سرورمان موفق بود و در کتب فوق پس از ذکر این موضوع رؤیاهای عجیبی نیز از او متذکرند که دلالت بر مدارج عالی روحی و نفسانی و ایمانی او دارد.

حجت الاسلام در دانشنامه ویکی پدیا

حجت الاسلام
حجت الاسلام (به معنای «دلیل اسلام») لقبی است که به علمای مذهب شیعه داده می شود و از درجات رسمی در مدارس حوزوی شیعه نیست. هرچند اطلاق این دست القاب مبنای دقیقی ندارد و نمی توان مرحله تحصیلی خاصی را مساوی با آن دانست. برخی معتقدند بر اساس نوع کاربرد این لقب در دوران معاصر به روحانیونی که مشغول تحصیل در دوره سطح باشند حجت الاسلام گفته می شود. برخی دیگر آن را مخصوص کسانی دانسته اند که سطوح مقدماتی و متوسطه حوزوی را طی کرده و مشغول سطوح عالیه باشند. برخی نیز آن را خاص روحانیون جوان یا غیرفاضل یا روحانیونی که به اجتهاد نرسیده اند می دانند. بر اساس این تقسیم بندی این لقب بالاتر از «ثقه الاسلام» و پایین تر از «حجت الاسلام والمسلمین»، «آیت الله» و «آیت الله العظمی» است. برخی فقهای دیگر نیز یافتن معیار و قاعده برای این عنوان و عناوین مشابه مانند آیت الله و ... را بی فایده دانسته اند.
نظر مراجع تقلید دربارهٔ القاب علمی روحانیون، شیعه آنلاین، برداشت شده در ۲۱ تیر ۱۳۸۸.
به گفتهٔ سید حسین نصر و حمید دباشی، سید محمدباقر شفتی احتمالاً اولین کسی است که عنوان حجت الاسلام را دریافت کرده است. این عنوان بعدها به روحانی معروفی از کاشان نیز اطلاق شد، ولی پس از آن بشدت از اعتبار این عنوان کاسته شد. دلیل اطلاق این عنوان به شفتی، نقش دوگانه او به عنوان قاضی و مفتی ای بود که کتابی راجع به پیاده سازی شریعت اسلامی در زمان غیبت نوشت. به گفتهٔ مرتضی انصاری از نوادگان شیخ مرتضی انصاری، ۲ نفر از بزرگان علماء ملقب به «حجت الاسلام» بوده اند، یکی سید محمد باقر شفتی، و دیگری حجت الاسلام حاج مولی اسدالله بروجردی. اما رفته رفته از جایگاه این لقب کاسته شد.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

حجت الاسلام در دانشنامه آزاد پارسی

رجوع شود به:آیت الله

ارتباط محتوایی با حجت الاسلام

حجت الاسلام را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

اسما ١٨:٣٤ - ١٣٩٥/١١/٢٩
هرچند اطلاق این دست القاب مبنای دقیقی ندارد، اما به طور کلی به روحانیون و فضلای جوانی که هنوز به درجهٔ اجتهاد نرسیده اند و سطوح مقدماتی و متوسطه حوزوی را طی کرده و مشغول سطوح عالیه باشند، گفته می شود. این لقب بالاتر از «ثقه الاسلام» و پایین تر از «حجت الاسلام و المسلمین»، «آیت الله» و «آیت الله العظمی» است.
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• حجت الاسلام محمد نیازی   • درجات روحانیت   • حجت الاسلام رفیعی   • شغل های حوزه علمیه   • حجت الاسلام محمد ادریسی   • درجات حوزه علمیه   • حجت الاسلام دانشمند   • مدت زمان تحصیل در حوزه علمیه   • معنی حجت الاسلام   • مفهوم حجت الاسلام   • تعریف حجت الاسلام   • معرفی حجت الاسلام   • حجت الاسلام چیست   • حجت الاسلام یعنی چی   • حجت الاسلام یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی حجت الاسلام
کلمه : حجت الاسلام
اشتباه تایپی : p[j hghsghl
آوا : hojjatol'eslAm
نقش : عبارت
عکس حجت الاسلام : در گوگل


آیا معنی حجت الاسلام مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 97% )