انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

95 1024 100 1

حکمه الاشراق

حکمه الاشراق در دانشنامه اسلامی

حکمه الاشراق
حکمة الإشراق، مهم ترین اثر شهاب الدین یحیی بن امیرک سهروردی، معروف به شیخ اشراق است که در 582ق، آن را به پایان آورده است.
تصحیح، تحقیق و مقدمه کتاب به قلم نجفقلی حبیبی به سامان رسیده است. درباره سبب تصنیف کتاب، سهروردی تصریح کرده است که به خواهش و اصرار «اخوان» و برای احتراز از عصیان بر پروردگار - که از عالمان و حکیمان پیمان گرفته است تا جویندگان و طالبان مستعد را علم و حکمت بیاموزند - بدان کار دشوار اقدام کرده و آنچه را از راه کشف و ذوق در خلوات و تجردهای خود از عالم ماده دریافته بوده، در آن درج کرده است
این اثر چهار جلدی مشتمل بر سه مقدمه از مصحح، شارح و مصنف و متن اثر در دو دو بخش است: در بخش اول، ابتدا شرح حکمة الإشراق قطب الدین شیرازی بخش منطق (القسم الأوّل) و بعد تعلیقات ملاصدرا بر آن، در دو جلد آمده است.
در بخش دوم نیز به همان ترتیب ابتدا شرح حکمة الإشراق قطب الدین شیرازی بخش الهیات (القسم الثانی) و بعد تعلیقات ملاصدرا بر آن، در دو جلد آخر قرار گرفته است.
هر قسم به چند «مقاله»، بعضی مقاله ها به چند «ضابط» و بعضی ضابطها به چند «فصل» و «دقیقه» و «قاعده» و بعضی از فصل ها به چند «قاعده» و «حکومة» و گاه بعضی قاعده ها هم به چند حکومة تقسیم شده است
حکمةالاشراق، مهم ترین اثر شیخ شهاب الدین سهروردی و منبع اصلی حکمت اشراق. این کتاب به زبان عربی است و بنابه گزارش سهروردی، در سال ۵۸۲ تألیف آن به پایان رسیده است.
سهروردی حکمة الاشرق را کتابی مشتمل بر حکمت های شگفت انگیز و عبارات رمزگونه معرفی کرده و در میان آثاری که در علوم الهی نوشته، برای آن جایگاه ویژه ای قائل شده و آن را بی نظیر وصف کرده است.
حکمة الاشراق شامل دو بخش عمده است: در ضوابط فکر و انوارالهیه. در ابتدای کتاب، مقدمه و در انتها وصیتِ مصنّف نیز در آن آمده است.
شرح حکمة الإشراق، اثر محمد بن محمود شهرزوری، اولین و مفصل‏ترین شرحی است که در اواخر قرن هفتم هجرى بر مهم‏ترین اثر اشراقى شهاب الدین یحیى سهروردى، تحت عنوان «حکمة الإشراق»، نگاشته شده است.
در قرن هفتم کتب فلسفى متعددى تألیف گشته ‏اند، اما معدودى از آن‏ها شناخته شده و به چاپ رسیده ‏اند که اثر حاضر، از جمله آنها می باشد. حکمة الإشراق سهروردى در قرن هفتم، به صورت یک نظام فلسفى سازگار و استوار بر اصول و قواعد اشراقى مشخص و متقن، رواج یافت و به عنوان روشى فلسفى جدا از فلسفه مشائى معروف گشت و علماى این قرن به فلسفه اشراقى بذل توجه خاصى ‏نمودند. چندین شرح بر متون اشراقى سهروردى نگاشته شده است که عبارتند از: «التنقیحات فی شرح التلویحات» و «شرح حکمة الإشراق» از شهرزورى؛ «التنقیحات فی شرح التلویحات» از سعد بن منصور بن کمونه؛ «شرح حکمة الإشراق» از علامه قطب الدین شیرازى. اما مابین آنها تنها اثر قطب الدین شیرازى تاکنون به چاپ رسیده، ولى به استثنای «شرح حکمة الإشراق» شهرزورى، نسخ خطى متعددى از شروح دیگر در کتابخانه‏ هاى گوناگونى در سراسر جهان شناخته شده و در فهرست‏هاى نسخ خطى ذکر شده ‏اند.
نظام‏هاى ساختمان یافته فلسفى همواره (در بیان چیستى) از مبانى منطق - آنجا که این مبانى مربوط به اصول شناخت ‏شناسى و علم معرفت مى‏ شوند - آغاز مى‏ شود و پس از طرح مباحث منطق صورى و اصول طبیعى سرانجام به ساختمان فلسفه برین یا متافیزیک می ‏پردازند. فلسفه اشراق هم همین گونه است. نیز فلسفه اشراق، به معناى عام، همواره به موازات فلسفه ارسطویى حرکت مى کند و یا در بعضى مسائل فلسفى - منطقى، با آن در تضاد است. لذا حکمت اشراق نخست از نظر «بیان» مبانى معرفت و توضیح روش و اصول شناخت واجد ارزش اساسى فلسفى است و با طرح مباحث منطقى و شناخت‏ شناسانه در ارتباط با چیستى «معرفت» آغاز مى‏ شود. برخى از این مسائل صرفا جزء منطق صورى مى ‏باشند، مانند کوشش سهروردى براى قالب ریزى گزاره‏ اى واحد به نام «قضیه ضروریة البتاتة»، که از آن بتوان کلیه گزاره‏ هاى دیگر منطقى را استخراج نمود. نیز سعى سهروردى براى این مسئله صرفا صورى که اشکال دوم و سوم قیاس را از شکل اول استخراج کند و دیگر مسائل منطقى، مانند مسئله استفاده از «سور» و رابطه اجزاء با کل در اندراج، استغراق و غیره، که تماما توسط شهرزورى به تفصیل در اثر حاضر بیان شده ‏اند.
شارح، در هر قسمت، پاره ای کوتاه از سخن سهروردی را با عنوان «قوله»، ذکر می کند و سپس با عنوان «أقول» (در برخی از موارد «أقول» را نیاورده) به شرح آن می پردازد.
از جمله نکات مهمى که در کتاب وجود داشته و می توان بدان اشاره نمود، مطالبی است که در «مقدمه» سهروردى بر کتاب «حکمة الإشراق» وجود دارد و شهرزورى آن را به تفصیل شرح کرده است که همان مسئله حکومت حکیم متأله و ذکر شرایط آن‏ است.
تحقیق و تصحیح کتاب، توسط حسین ضیایی تربتی صورت گرفته و در ابتدای آن، مقدمه ای از وی افزوده شده که در آن، ابتدا زندگی نامه شارح آورده شده و سپس ضمن توضیح فلسفه اشراقی و حکمت اشراق و نقش حکمای متأله در مدینه فاضله، آثار و روش فلسفی شهرزوری، توضیح داده شده است.

حکمه الاشراق در دانشنامه آزاد پارسی

حِکْمَة ُالاِشْراق
کتابی به عربی، در فلسفۀ اشراق، تألیف شهاب الدین یحیی سهروردی. حکمت الاشراق مهم ترین اثر سهروردی است که در دو بخش ترتیب یافته: ۱. مباحث منطق، مشتمل بر سه مقاله در تعریفات، برهان و مغالطات؛ ۲. مباحث الهی، مشتمل بر پنج مقاله در نور و حقیقت آن، ترتیب وجود، کیفیت فعل نورالانوار و انوار قاهره، برزخ ها و هیئت های آن ها، معاد و نبوات و منامات. سهروردی در منطق به چگونگی تعریف نزد مشائیان خرده گرفته و شناسایی به حد از راه جنس و فصل را امر دُوری دانسته است. درباب قضایا نیز بر قضیۀ شخصیه، جزئیه و مهمله خرده گرفته و بازگشت همۀ قضایا را به قضیۀ کلیه دانسته، و با تحلیل قضایای محصّله و معدوله، بازگشت آن ها را نیز به قضیۀ موجبه دانسته است. در بررسی قضایای موجهه، جهت تمام قضایا را ضروریه دانسته و بر حجیت شکل چهارم قیاس اشکال گرفته و شکل دوم و سوم را به شکل اول برگردانده است. همچنین با نوآوری در تحلیل حدسیات، مغالطات، عکس قضایا و غیره اشکالات متعددی بر منطق ارسطویی وارد آورده است. سهروردی در مباحث طبیعی و الهی با طرح بحث نور و ظلمت، نظام آفرینش را بر این دو اصل استوار کرده، و اشکالات دشواری را بر دستگاه فلسفی مشاء در شناسایی هیولی، عرض و جسم وارد ساخته و مآلاً با طرح آموزۀ نور و اعتبار ارباب انواع و مُثُل نوریه، بنیاد فلسفۀ اشراق را تبیین ساخته است. وی در وصیت مندرج در این کتاب، ورود افراد بدون مکاشفه در مبانی حکمةالاشراق را منع کرده و آن ها را از پی بردن به مبانی آن بی بهره دانسته است. حکمة الاشراق، دو شرح و یک تعلیقۀ مهم دارد: شرح های شمس الدین شهرزوری و قطب الدین شیرازی و تعلیقۀ ملاصدرا. ملاصدرا درتعلیقۀ خود به تفسیر آرای سهروردی با رویکرد حکمت متعالیه و گاه به توضیح شرح قطب الدین پرداخته است. حکمة الاشراق به ضمیمۀ شرح قطب الدین شیرازی و تعلیقۀ ملاصدرا در ۱۳۱۵ق در تهران به چاپ رسیده است. متن تحقیقی حکمةالاشراق به تصحیح هانری کربن در جلد دوم مجموعۀ مصنفات شیخ اشراق منتشر شده است. این کتاب را سید جعفر سجادی به فارسی ترجمه و شرح کرده است (تهران ۱۳۵۷ش).

ارتباط محتوایی با حکمه الاشراق

حکمه الاشراق را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

مهدی احمدی > reflected
راحیل > بر
مرضیه > سیرت
محسن پالیزوان الیگودرز > زلقی
Fatemeh > A neat person
حمیدحسینی > نوروز
احسان جعفری > صدای بلند
حسنا > زمزم

نگارش واژه نو   |   پیشنهادهای امروز

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنی حکمه الاشراق   • مفهوم حکمه الاشراق   • تعریف حکمه الاشراق   • معرفی حکمه الاشراق   • حکمه الاشراق چیست   • حکمه الاشراق یعنی چی   • حکمه الاشراق یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی حکمه الاشراق
کلمه : حکمه الاشراق
اشتباه تایپی : p;li hghavhr
عکس حکمه الاشراق : در گوگل


آیا معنی حکمه الاشراق مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 95% )