انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

99 1071 100 1

خیام

/xayyAm/

مترادف خیام: خیمه باف، خیمه دوز

برابر پارسی: چادر دوز

معنی خیام در لغت نامه دهخدا

خیام. [ خ ِ ] (ع مص ) ترسیدن و بددلی کردن. || مکر و حیله کردن پس رجوع کردن بر آن. || برداشتن پا. (منتهی الارب ) (از تاج العروس ) (از لسان العرب ).

خیام. (ع اِ) ج ِ خیمه. خیمه ها. (از منتهی الارب ) (از تاج العروس ) (از لسان العرب ). چادرها. سراپرده ها :
باغ پرخیمه های دیبا گشت
زندوافان درون شده بخیام.
فرخی.
این چه خرگه چه تتق این چه خیام است اینجا
چتر مه رایت خور ظل غمام است اینجا.
نظام قاری.

خیام. [ خ َی ْ یا ] (ع ص ) چادردوز. خیمه دوز. (از ملخص اللغات حسن خطیب ) (از منتهی الارب ) (از تاج العروس ) (از لسان العرب ). || خیمه فروش. (انساب سمعانی ).

خیام. [ خ َی ْ یا ] (اِخ ) شهرت و لقب و تخلص ابوالفتح و بقولی ابوحفص غیاث الدین عمربن ابراهیم نیشابوری است و او را خیامی نیز می نامند [ متوفی بین 515 - 517 هَ. ق. ]. او حکیم وریاضی دان و شاعر معروف ایران در قرن پنجم و ششم هَ. ق. است. سبب شهرت او به خیام درست معلوم نیست و احتمال داده اند که پدرش خیمه دوز بوده است. تفصیل زندگی او نیز با روایات افسانه آمیز مخلوط گشته است. بموجب این روایات ، او در کودکی با خواجه نظام الملک و حسن صباح همشاگرد بوده است و این خبر بسیار مستبعد است ؛ همچنین وی را در امر تهیه ٔ زیج ملکشاهی (467 هَ. ق.) در شمار سایر دانشمندان ذکر کرده اند که خالی از اشکال نیست. قدیمترین مآخذی که ذکر او در آنها آمده است غیر از یک نامه ٔ منسوب به سنائی غزنوی کتاب میزان الحکمه ٔ عبدالرحمن خازنی و چهارمقاله ٔ نظامی عروضی و تتمه ٔ صوان الحکمه ٔ ابوالحسن بیهقی است. خیام بنابر مشهور در عراق و خراسان سفر کرد و غالباً بتدریس حکمت و مطالعه در علوم ریاضی اشتغال داشت. از جمله آثاروی رساله ای در جبر و مقابله و رساله ای فی شرح ما اشکل من مصادرات اقلیدس و همچنین مختصری در طبیعیات و رساله ای در وجود و رساله ای در کون و تکلیف است ؛ در تذکره ها چند رساله ٔ دیگر به او نسبت داده اند و از آنجمله است نوروزنامه که در صحت انتساب آن بدو تردید کرده اند و غیر از اینها چند شعر عربی و تعدادی رباعی فارسی است. در هر صورت هرچند شهرت بخل او در تعلیم ظاهراً اساسی ندارد اما محقق است که وی پرگویی را دوست نمیداشته چه نه بتألیف کتابهای مفصل پرداخته و نه شاگردان معروفی دارد. حتی رباعیهای بدیع و لطیف فارسی و مشهور خود را زیاد نگفته و احتمال دارد که بسبب اشتغال به علم و حکمت تا حدی شاعری را دون شأن خود میدانسته است مضافاً به اینکه در قدیم نیز شهرت او بشاعری نبوده است. چنانکه معاصر وی نظامی عروضی سمرقندی با آنکه به وی ارادتی داشته است و از او با احترام و تقدم در علم نجوم نام می برد، از شاعری او سخنی نمیگوید، در حالی که اگر خیام را رباعی مشهور بود و یا به شاعری شهرت داشت ، قاعدةً باید نظامی این دقیقه را فرونگذارد. باری در باب رباعیات منسوب به خیام و اینکه چه مقدار از این رباعیات از او است و چه مقداربنام اوست بین محققان قرن حاضر اختلاف است تا آنجا که تنی چند انتساب این رباعیات را به حکیم عمرخیام منکر شده اند! و خیام ریاضی دان و خیام شاعر را دو تن پنداشته اند اما برخلاف این تصور، از قدیمترین مآخذ که در آنها از رباعیات خیام ذکری رفته است تاریخ الحکماء شهرزوری و مرصادالعباد نجم الدین رازی است و پس از آن جهانگشای جوینی و تاریخ گزیده و مونس الاحرار را می توان ذکر کرد اگر چه در کتب قدیمتر هم اشارات بشعر فارسی او هست. از رباعیات خیام که آن همه باعث شهرت اوشده تاکنون نسخه ٔ جامع و کامل موثقی در دست نیست و بسیاری از آنچه بدو منسوب می باشد مجهول و منحول است و به این جهت در تعداد واقعی رباعیات او جای بحث است و از قرن نهم و دهم هجری قمری تعداد این رباعیات درنسخ مختلف روبفزونی نهاده است و بجهات مختلف هر رباعی مجهول القائلی را که مضمونش با بعضی سخنان خیام مناسبت داشته به او نسبت داده اند چندانکه تعداد رباعیات منسوب به او که در مجموع مآخذ نسبةً قدیم به سیصدرباعی نمی رسد رفته رفته از هزار نیز تجاوز می کند.
شهرت فوق العاده ٔ رباعیات خیام در ادوار اخیر چه در ایران و چه در جهان تا حدی زیاد مدیون ترجمه ٔ معروف انگلیسی ادوارد فیتز جرالد است که قبول و رواج آن خیام را در اروپا بعنوان یکی از گویندگان بزرگ عالم مشهور کرده است و به این منتهی شده که رباعیات او به زبانهای مختلف منجمله فرانسوی و انگلیسی و آلمانی و ایتالیایی و روسی و عربی و ترکی و ارمنی و آنهم غالباً و مکرر ترجمه شود و متن آن نیز در ایران و غیره همراه با ترجمه یا بدون آن مکرر چاپ گردد و از جمله ٔ این چاپها می توان چاپ ژکوفسکی و چاپ آربری را نام برد. مضمون عمده ٔ غالب رباعیات او شک و حیرت وتوجه بمرگ و فنا و تذکار ضرورت اغتنام عمر است و ازبعضی جهات افکار او با افکار ابوالعلاء معری شاعر عرب شباهت دارد و این موارد شباهت نیز قابل توجه است. رجوع به خیامی شود.

خیام. [ خ َی ْ یا ] (اِخ ) علی بن محمدبن احمدبن خلف خراسانی ملقب به علاءالدین. اوراست : دیوانی بفارسی با شعر بسیار که در خراسان و آذربایجان مشهور است. (از معجم الالقاب ج 4 ص 176 نسخه ٔ مصطفی جواد بنقل احمد حامد صراف در کتاب عمرخیام ).

خیام. [ خ ِ ] (ع اِ) یومی از ایام معروف عربان است که درآن خیمه ها برافراشته بودند. (یادداشت بخط مؤلف ).

خیام. [ خ َی ْ یا ] (اِخ ) یکی از آثار دوره ٔ صفوی شهر اسپاهان است. (یادداشت مؤلف ).

معنی خیام به فارسی

خیام
خواجه امام حجه الحق حکیم ابوالفتوح ( یا ابوحفص ) عمر بن ابراهیم مشهور به خیام ( یا خیامی ) نیشابوری فیلسوف و ریاضی دان و منجم و شاعر ایرانی در اواخر قرن ششم ه.است . مولد و منشائ و اصل او نیشابور بود . ملکشاه بدو احترام میگذاشت ولی رابطه سنجر با او خوب نبود زیرا سنجر در کودکی مبتلی به آبله شده بود وخیام نزد او رفت و بیرون آمد . وزیر مجیر الدوله از خیام پرسید :او را چگونه یافتی و بچه چیز علاجش کردی ? امام گفت : این کودک مخوف است : خادم حبشی این سخن بشنید و بسنجر رسانید .چون وی از آبله برست بغض امام در دل گرفت . وی در ترتیب رصد ملکشاهی و اصلاح تقویم همکاری داشت . وفات او بین ۵٠۶ و ۵۳٠ ه. ق .اتفاق افتاده . خیام اشعاری بپارسی و تازی و کتابهایی بهر دو زبان دارد از جمله رباعیات او مشهور جهان است .از آثاراو در ریاضی جبر و مقابله رساله فی شرح ما اشکل من مصادرات کتاب اقلیدس رساله فی الاحتیال لمعرفه مقداری الذهب و الفضه فی جسم مرکب منهما ( بطبع رسیده ) لوازم الامکنه را باید نام برد.
جمع خیمه
( اسم ) جمع خیمه خیمه ها چادر ها سراپرده ها.
یکی از آثار دوره صفوی شهر اسپاهان است
حکیم عمر خیام
مقبره خیام شاعر معروف در جنوب شهر نیشابور در جوار مقبره امامزاده محمد محروق واقع است . نظامی عروضی در سال ۵۳٠ مقبره خیام را زیارت کرد . وی گوید [ مرا به گورستان حیره ( نیشابور ) بیرون آورد ( راهنما ) بر دست چپ گشتم در پائین دیوار باغی خاک او دیدم نهاده ... ] ویلیام جکس می نویسد [ این بنا را که فعلا بر قبر امازاده موجود است ظاهرا در قرن هفدهم ( قرن یازدهم هجری ) بجاتی بنایی که در آن وقت مشرف به ویرانی بوده است بنا کرده اند باری دیگر در سال ۱۳۱۳ ه. ش مقارن با جشن هزاره فردوسی بنای دیگری ساخته شد که هنوز باقی است و آن مشتمل است بر ستونی سنگی در وسط سکوی چهار گوش متصل ببقعه امامزاده محمد محروق انجمن آثار ملی در صدد احداث بنایی بر آمد که بیش از بنای کنونی در خور مقام خیام باشد و از لحاظ اینکه با وضع بنای تاریخی امامزاده محمد محروق تباین و عدم تناسبی نیابد در نظر گرفت بنای دیگری در جانب دیگر باغ امامزاده مذکور بعنوان یاد بود خیام احداث نماید و از سه سال پیش دست به کار آن شد . طرح این بنای یاد بود مشتمل است بر برجی بسبک برجهای عهد سلجوقی ( معاصر خیام ) منتهی با استخوان بندی آهنی و پوشش سنگی و تزئینات کاشی کاری ( حاوی رباعیات منتخب خیام ) و گنبد متناسب و آب نما ها و نهر های آب مستحدثات دیگر در اطراف و جوانب . علاوه بر بنای یاد بود که در دست ساختما نست ابنیه جدا گانه دیگر برای موزه و کتابخانه و مهمانسرا ساخته شده است ضمنا خیابان مشجر اسفالتی بطول سه کیلو متر از جاده مشهد بسوی باغ خیام و از آنجا ببقعه عطار احداث گردیده است .
مجموعه رباعیاتی است اثر طبع خیام جمع رباعی های اصیل به ۱۸٠ نمیرسد ولی عده بسیاری از رباعیات دیگران را با رباعیات خیام خلط کرده اند . رباعی های وی بسیار ساده و بی تکلف و مقرون بفصاحت و حاکی از معانی عالی در الفاظ موجز است .خیام افکار فلسفی خویش را که غالبا در طی مطالبی مانند تحیر یک متفکر در برابر اسرار خلقت و تاثر از ناپیدایی سرنوشت بشر است بیان میکند.
ابن ابراهیم خیامی نیشابوری مکنی به ابوالفتح یا ابوحفص و ملقب به حجه الحق و مشهور به عمر خیام حکیم و ریاضی دان و شاعر بزرگ ایران در قرن پنجم و ششم هجری
( اسم ) ۱ - پرده های نیلی رنگ . ۲ - آسمانها : (( روکه زمیخ سرای پرد. قدرت فلک. این نیلگون خیام بر آمده . )) ( خاقانی . سج. ۱۴۶ )

معنی خیام در فرهنگ معین

خیام
(خَ یّ) [ ع . ] (ص .)خیمه دوز، خیمه فروش .

معنی خیام در فرهنگ فارسی عمید

خیام
= خیمه

خیام در دانشنامه ویکی پدیا

خیام
عُمَر خَیّام نیشابوری (نام کامل: غیاث الدین ابوالفتح عُمَر بن ابراهیم خَیّام نیشابوری) (زادهٔ ۲۸ اردیبهشت ۴۲۷ در نیشابور – درگذشتهٔ ۱۲ آذر ۵۱۰ در نیشابور) که خیامی و خیام نیشابوری و خیامی النّیسابوری هم نامیده شده است، همه چیزدان، فیلسوف، ریاضی دان، ستاره شناس و رباعی سرای ایرانی در دورهٔ سلجوقی است. گرچه پایگاه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی اوست و لقبش «حجّةالحق» بوده است، ولی آوازهٔ وی بیشتر با انگیزه نگارش رباعیآتش است که شهرت جهانی دارد. افزون بر آن که رباعیات خیام را به بیشترِ زبان های زنده برگردان نموده اند، ادوارد فیتزجرالد رباعیات او را به زبان انگلیسی برگردانده است که مایهٔ شهرت بیشتر وی در مغرب زمین شده است.
راز آفرینش
درد زندگی
از ازل نوشته
گردش دوران
ذرات گردنده
هر چه باداباد
هیچ است
دم را دریابیم
یکی از برجسته ترین کارهای وی را می توان سر و سامان دادن و سرپرستی محاسبات گاه شماری ایران در زمان وزارت خواجه نظام الملک، که در دورهٔ پادشاهی ملک شاه سلجوقی (۴۲۶–۴۹۰ هجری قمری) بود، دانست؛ محاسبات منسوب به خیام در این زمینه، هنوز معتبر است و دقتی به مراتب بالاتر از گاهشماری میلادی دارد. وی در ریاضیات، نجوم، علوم ادبی، دینی و تاریخی استاد بود. نقش خیام در حل معادلات درجه سوم و مطالعاتش دربارهٔ اصل پنجم اقلیدس نام او را به عنوان ریاضی دانی برجسته در تاریخ علم ثبت کرده است. نوپیدا کردن نظریه ای دربارهٔ نسبت های هم ارز با نظریهٔ اقلیدس نیز از مهم ترین کارهای اوست.
شماری از تذکره نویسان، خیام را شاگرد ابن سینا و شماری نیز وی را شاگرد امام موفق نیشابوری خوانده اند. صحت این فرضیه که خیام شاگرد ابن سینا بوده است، بسیار دور از ذهن می نماید، زیرا از دیدِ زمانی با هم دگرگونیِ زیادی داشته اند. خیام در جایی ابن سینا را استاد خود می داند، ولی این استادی ابن سینا، سوی معنوی دارد.
در کتاب های کهنی که به بیان زندگی خیام و کارهای او پرداخته اند، اختلاف های بسیاری؛ به ویژه در تاریخ تولد و مرگ او وجود دارد. نخستین منبعی که به طور گسترده خیام را معرفی کرده است، چهار مقالهٔ نظامی عروضی، نوشته شده نزدیک ۵۵۰ قمری است. دومین زندگی نامهٔ خیام توسط ابوالحسن علی بیهقی، در ۵۵۶ قمری، در کتاب تتمهٔ صوان الحکمه یا تاریخ الحکما نوشته شده است. نظامی عروضی و ابوالحسن بیهقی، هردو هم دوره خیام بوده و او را از نزدیک دیده اند.
عکس خیام
خیام می تواند به موارد زیر اشاره داشته باشد:
خیام، فیلسوف، ریاضی دان، ستاره شناس و رباعی سرای نامدار ایرانی
مثلث خیام
چهارضلعی خیام-ساکری
عمر خیام (فیلم)، نام فیلمی ایالات متحده آمریکا محصول سال ۱۹۵۶
خیابان خیام (تهران)
خیابان خیام (نیشابور)
ایستگاه متروی خیام (تهران)
خیام الولید (به عربی: خیام الولید) روستایی فلسطینی، واقع در ۲۵٬۲ کیلومتری شمال شرق صفد بود.
خوش آمدید به خیام الولید
خیام توکل مربوط به دوره قاجار است و در داراب، مجاور بازار داراب، خیابان مجاهدین اسلام واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۵۶۹۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خیام خوانی یا رباعی خوانی، سبک خاص و متمایز آواز خواندن رباعی بخصوص رباعیات خیام است که ممکن است با اشعاری دیگر و همنوایی بعضی سازها همراه باشد.
نمونه خیام خوانی در موسیقی محلی بوشهر ایران صدا
نوعی خیام خوانی ویژه در موسیقی بوشهر که به آن «خیامی» هم می گویند و جزئی از موسیقی محفلی و خصوصی بوشهر است در موسیقی نواحی ایران منحصربه فرد است که با یزله خوانی که از فرم های کهن موسیقی بوشهر است به هم آمیختگی دارد. محفل خیامی بوشهر با آواز شروع می شود و اغلب اشعاری از حافظ را برای این مقدمه انتخاب می کنند. این آواز متاثر از موسیقی ردیف ایرانی بیشتر در بیات ترک با سازهای اصلی آن فلوت، ضرب و نی جفتی همراه با دم گرفتن حاضران است.
خیّام نامه (بنیادگذاری در ۱۳۸۳ / ۲۰۰۴م) هفته نامه ای فارسی زبان محلّی، سودناور، اصلاح گرا، نقدآمیز و فسادستیز با رویکرد «خبری-تحلیلی» است که دفتر و مرکز چاپ آن در نیشابور می باشد. پوشش خبری آن، گسترهٔ شهرستان نیشابور و شهرستان بزغان است و پخش استانی اش، خراسان رضوی را دربرمی گیرد؛ پس از صبح نیشابور، دومین نشریه ای است که در نیشابور بنیان گذاری شد و پویاست. شعار خود را «صدای مردم» می داند. به گفتهٔ مدیرمسئول آن در دهه اول پویایی این نشریه، ۱۷ پرونده علیه آنان گشوده شده که در ۱۵ پرونده تبرئه یا قرار منع تعقیب صادر شده و تنها در یک مورد جریمهٔ نقدی جزئی پرداخته است.
کانال خیام نامه در آپارات
وبگاه خیام نامه
مقاومت برخی اعضای شورا برای برگشت پاداش غیرقانونی شهردار برکنارشده (۵ میلیون تومان)، سبب واکش دوبارهٔ نهادهای نظارتی شده است. گفته می شود هنوز فیش برگشت این مبلغ به حساب شهرداری از سوی ۶ تن از ۱۳ عضو شورا (صالح آبادی، هوشمند، حسینی قاضی، سکّاکی، صائب نیا و شریعتمداری) به رئیس شورا ارائه نشده است.
از آن رو که هویت نوین نیشابور با حکیم عمر خیام پیوند خورده، خیام نامه عنوان گرفته؛ نامه نیز از مترادف های روزنامه در فارسی است. هفته نامه ای «خبری-تحلیلی» است با رویکردهای گوناگون سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و غیره در گسترهٔ محلی. «صدای مردم» و «در خبرها نیامده بود که»، دو ستون پُرخوان و ثابت آن است؛ اولی ستونی برای بازتاب بی واسطهٔ مردمی (از راه های تلفن، پیامک، رایانامه و شبکه های اجتماعی) است و دیگری، خبرهای سایه ای را کوتاه بیان می دارد. کاریکاتور چاپ می کند که معمولاً موضوع آن محلی است. به تاریخ معاصر نیشابور و ایران می پردازد و گاهی در این زمینه به منابع دست اول محلی دست می یابد. صفحهٔ «دیدبان» آن، خبرهای هفتهٔ ایران را گزیده می کند که معمولاً دیدگاه های نقدآمیز، اصلاح خواهی و مسئلهٔ روز را از زبان سرشناسان سیاسی-اجتماعی بازمی گوید. سیصدمین شماره اش در هفتهٔ دوم مهر ۱۳۹۵ می باشد و عضو «خانهٔ مطبوعات خراسان رضوی» است.
در قطع بزرگ چاپ می شود، قطع ویژه نامه هایش نیم قطع است؛ معمولاً هر شماره اش ۸ صفحهٔ شش ستونی دارد. در تحلیل هایش به قوانین و حقوق تأکید می کند، لحن نقدآمیز نوشتارهایش بسیار تأثیرگذار است تا حدی که سبب ساز چالش ها برای برخی مقامات شهرستان می شود، مانند خبررسانی اش از قانون شکنی های عبّاس حسینی در مقام شهردار که به برکناری اش انجامید (بهار ۹۵). گستره خبری اش شهرستان نیشابور و شهرستان بزغان است و در خبر، رویکردی عمومی دارد؛ ۶ خبرنگار و نویسنده در حوزه های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، ورزشی و جنایی برای خیام نامه می نویسند. با سرشناسان بومی و برخی غیربومی، گفتگو و مصاحبهٔ ویژه داشته است: مانند حمید گرمابی، شهرام ناظری و غلامحسین مظفری. تنها رسانهٔ نیشابور و خراسان است که از حسین انصاری راد (مجتهد شیعهٔ اصلاح طلب) می گوید و پیام های مناسبتی اصلاح طلبان ایرانی به مردم نیشابور را چاپ می کند. از ۱۳۹۱، در هر شماره با برخی افراد بومی با سرشناسی ویژه، گفتگو دارد (گفتگو با همشهری). شیوهٔ خیّام نامه در بازتاب پررنگ کم داشت های نیشابور و پیگیری آن ها؛ گزارش های متفاوت از دیگر رسانه های شهرستان؛ پوشش خبری مردمی (شهروند خبرنگار)؛ نوآوری ها و سبک نوشتاری روزآمد، جایگاهش را بالا کشانده. شمار ویژه نامه های سالانه اش بسیار کم یا محدود به نوروز است.
خیّام نامه (بنیادگذاری در ۱۳۸۳ / ۲۰۰۴م) هفته نامه ای فارسی زبان محلّی، سودناور، اصلاح گرا، نقدآمیز و فسادستیز با رویکرد «خبری-تحلیلی» است که دفتر و مرکز چاپ آن در نیشابور می باشد. پوشش خبری آن، گسترهٔ شهرستان نیشابور و شهرستان بزغان است و پخش استانی اش، خراسان رضوی را دربرمی گیرد؛ پس از صبح نیشابور، دومین نشریه ای است که در نیشابور بنیان گذاری شد و پویاست. شعار خود را «صدای مردم» می داند. به گفتهٔ مدیرمسئول آن در دهه اول پویایی این نشریه، ۱۷ پرونده علیه آنان گشوده شده که در ۱۵ پرونده تبرئه و یا قرار منع تعقیب صادر شده و تنها در یک مورد جریمهٔ نقدی جزئی پرداخته است.
آرامگاه عمر خیام (گشایش: ۲ آوریل ۱۹۶۳م/ ۱۲ فروردین ۱۳۴۲) جای دفنِ عمر خیام، گیراترین جای گردشگری نیشابور و نمونهٔ برجستهٔ معماری نوین ایرانی است که طراحِّ آن هوشنگ سیحون بود و آن را در ۶ شهریور ۱۳۴۱ پایان داد. طرحش برگرفته از زندگی، زمانه و اندیشه های عمر خیام است که بر هر سه «ریاضی دان»، «اخترشناس» و «شاعر» بودنِ خیام استوار است و سازه های پیرامون آرامگاه، به پیشهٔ پدری خیام (خیمه دوزی) رویکرد دارد؛ ۲۲ متر بلندا دارد؛ پیکربندی اش بتنی با هستهٔ فلزی است؛ در باغی در حومهٔ شهر نیشابور جای دارد که آرامگاه و مسجد محمد محروق نیز در آن برپاست که به عنوان یک امام زاده نزد مسلمانان شیعه گرامی داشته می شود.نقاشی از آرامگاه عمر خیام، سیمپسون   «در آرامگاه خیام» اثر Jay Hambidge در سفرنامه از «قسطنطنیه تا نیشابور»   زیر سقف مقبره در شب   مقبره قدیمی عمر خیام   مقبره امام زاده محروق   مقبره قدیمی خیام   سنگ قبر عمر خیام   آرامگاه خیام در شب
پس از درگذشت عمر خیام در ۱۱۲۳م یا ۱۱۳۴م، پیکرش در گورستان مرکزی حیرهٔ نیشابور دفن شد که گوربنای ویژه ای نداشته است. نظامی عروضی نقل کرده که خیام در ۱۱۱۲م در نشستی دوستانه دربلخ گفت «گور من در موضعی باشد که هر بهار، شمال بر من گل افشان می کند.»؛ سپس نظامی نوشت:
مرا این سخن مستحیل نمود و دانستم که چنونی گزاف نگوید. چون در سنهٔ ثلاثین به نیشابور رسیدم، چهار سال بود تا آن بزرگ روی در نقاب خاک کشیده بود. آدینه ای به زیارت او رفتم و یکی را با خود ببردم که خاک او به من نماید. مرا به گورستان حیره بیرون آورد و بر دست چپ گشتم. در پایین دیوار باغی، خاک او نهاده و درختان اَمرود و زردآلو، سر از باغ بیرون کرده و چندان برگ و شکوفه بر خاک او ریخته بود که خاک او در زیر گُل پنهان شده بود و مرا یاد آمد آن حکایت که به شهر بلخ از او شنیده بودم. گریه بر من افتاد که در بسیط عالم و اقطار ربع مسکون او را هیچ جای نظیری نمی دیدم. ایزد تبارک و تعالی جای او در جنان کناد بمنّه و کرمه.»
در دوران نوین، آرامگاه خیام در ضلع شرقی مسجد محمد محروق درون یک اتاقک ایوان مانند جای داشته است. این گوربنای ساده تا ۱۹۴۳م برپا بود تا اینکه فراخواندگان مراسم گشایش آرامگاه فردوسی که به توس می رفتند، در میان راه از این آرامگاه نیز دیدن کردند. سپس پیشنهاد بازسازی این گوربنا، به شکلی بهتر و شایسته تر مطرح شد؛ بنابراین، هم زمان با برپائی جشن هزارهٔ فردوسی، انجمن آثار ملی آرامگاهی برای خیام ساخت. این آرامگاه، به شکل سکویی چهارگوش و ساختمان سنگی روباز ساخته شد که در کنار آرامگاه و مسجد محمد محروق جای گرفت. این آرامگاه عبارت بود از دو ایوان بالا و پائین و دیوار کوتاه سنگی از سنگ خلج که دراطراف محل قبر و روی قبر که سه یا چهار متر از دیوار بقعه فاصله داشت بکار رفته بود؛ و نیز یک ستون سنگی همراه یک رباعی از ملک الشعرای بهار با خط نستعلیق بر آن نقش کردند. در ۱۹۵۹م ساخت آرامگاهی بزرگتر برای خیام از سوی هوشنگ سیحون طرح ریزی شد؛ چرا که مشکل اصلی آرامگاه ستونی، نزدیکی بسیار به آرامگاه محروق بود. آرامگاه کنونی که سومین گوربنای خیام در دوران نوین است، در ۲ آوریل ۱۹۶۳م به دست شاهبانو فرح گشایش یافت و سازهٔ گوربنای پیشین به شهر نیشابور جابه جا شد و هم اکنون در میان میدان خیام برپاست.
نمای گنبد افلاک نمای خیام
مجتمع اخترشناسی و افلاک نمای خیام یکی از بزرگترین طرح های علمی در ایران است. این مجتمع یکی از مراکز پژوهشی در حال ساخت در نیشابور است. این مجتمع اخترشناسی و افلاک نما یکی از بزرگترین طرح های علمی و گردشگری ایران است. افلاک نمای خیام در نیشابور در نزدیکی آرامگاه خیام در حال ساخت می باشد و هنوز به بهره برداری کامل نرسیده است. افلاک نمای این بنا بزرگترین افلاک نمای خاورمیانه است.
مجتمع فرهنگی افلاک نمای خیام با زیربنای ۲ هزار و ۸۸۹ متر مربع شامل ۲ هزار و ۸۰۰ متر مربع سقف محصور، ۳۷ متر مربع رواق کناری، ۵۲ متر مربع کنسول و پیشامدگی ساختمان و سردر ورودی است که در سه طبقه احداث شده است.
این پروژه از سال ۱۳۷۹ به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان واگذار گردیده است که تاکنون بیش از ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.
مختصات: ۳۶°۱۸′۲۵٫۴۸″ شمالی ۵۹°۳۳′۸٫۷۵″ شرقی / ۳۶٫۳۰۷۰۷۷۸°شمالی ۵۹٫۵۵۲۴۳۰۶°شرقی / 36.3070778; 59.5524306
ایستگاه قطار شهری خیام یکی از ایستگاه های خط ۱ قطار شهری مشهد است که در بلوار ملک آباد، سه راه خیام قرار دارد.
از این ایستگاه یک خط اتوبوس رانی مشهد و حومه می گذرد.
ایستگاه متروی خیام، ممکن است به یکی از موارد زیر ارتباط داشته باشد:
ایستگاه متروی خیام (تبریز)
ایستگاه متروی خیام (تهران)
ایستگاه قطار شهری خیام (مشهد)
ترانه های خیام ۱۳۱۳ کتابی تحقیقی-ادبی از صادق هدایت است. مشتمل است بر یک مقدمه و دو مقاله به انضمام ۱۴۳ رباعی که از دیدگاه نویسنده در صحت انتساب آنها به خیام تردیدی نیست.
مختصات: ۳۸°۰۴′۰۲″شمالی ۴۶°۱۶′۱۶″شرقی / ۳۸٫۰۶۷۳۰۱۲°شمالی ۴۶٫۲۷۱۰۶۹۵°شرقی / 38.0673012; 46.2710695
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
جداره مسافر خانه خیام مربوط به دوره پهلوی است و در تبریز، خیابان امام، نبش میدان قونقاباشی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۹۲۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مختصات: ۳۲°۲۲′۲۸″شمالی ۴۸°۲۴′۳۷″شرقی / ۳۲٫۳۷۴۳۹۴۵°شمالی ۴۸٫۴۱۰۳۷۷۹°شرقی / 32.3743945; 48.4103779
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
خانه گلاب خیام مربوط به دوره پهلوی است و در دزفول، محله سیاهپوشان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۵۷۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خیابان خیام نام خیابانی است در شهر تهران واقع در منطقه ۱۲ شهرداری تهران که به نام خیام نیشابوری نام گذاری شده است. این خیابان که شمالی-جنوبی است از شمال به خیابان امام خمینی و از جنوب به خیابان شوش منتهی می شود. چهارراه گلوبندک در تقاطع این خیابان با خیابان پانزده خرداد، و میدان محمدیه در تقاطع این خیابان با خیابان مولوی واقع شده اند. ورودی بازارهای دروازه نو، عباس آباد (مزینی) و پاچنار در این خیابان هستند. همچنین خط ۱ متروی تهران از این خیابان می گذرد و ایستگاه های متروی امام خمینی، پانزده خرداد، خیام، مولوی و شوش در این خیابان واقع شده اند.
نام: خیابان خیام
در دوره قاجار این خیابان خیابان جلیل آباد خوانده می شد.
کارشناسی ارشد ریاضی (گرایش ریاضی محض)
کارشناسی ریاضیات و کاربردها
دانشگاه خیام دانشگاهی غیرانتفاعی در مشهد، خراسان رضوی، ایران است. این دانشگاه دو پردیس در شهرک غرب مشهد دارد. طبق اعلام وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، این دانشگاه جزء یکی از دانشگاه های غیرانتفاعی سطح ۱ است.
مؤسسه آموزش عالی خیام در سال ۱۳۷۱ با صدور مجوز وزارت علوم تحقیقات و فن آوری در راستای تربیت نیروهای متعهد و متخصص مورد نیاز کشور تأسیس گردید و از سال ۱۳۷۳ با رشته های حسابداری، نرم افزار کامپیوتر و آمار (در مقطع کاردانی) شروع به کار کرد.
این دانشگاه در سال های آغازین تأسیس خود گسترش یافت و توانست با افزایش توانمندی های خود در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد در رشته های علوم پایه، علوم انسانی، هنر و معماری و همچنین رشته های فنی و مهندسی به پذیرش دانشجو همت گمارد، تا جایی که اکنون یکی از مراکز علمی مطرح در سطح کشور می باشد.
مختصات: ۳۲°۳۸′۴۳″شمالی ۵۱°۳۸′۴۱″شرقی / ۳۲٫۶۴۵۲۴۱۵°شمالی ۵۱٫۶۴۴۶۵۶۵°شرقی / 32.6452415; 51.6446565
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
دبیرستان عمر خیّام با نام رسمی دبیرستان حکیم عمر خیّام نیشابوری، (ساختهٔ :۱۹۴۰م) کهن ترین دبیرستان و آموزشگاه نوین در نیشابور و استان های خراسان است که درگاهش به روی میدان خیام است. این دبیرستان در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۸۱ در آثار ملی ایران با شمارهٔ ۵۹۰۲ ثبت شد. شعارش «توانا بود هر که دانا بود» و مساحتش حدود ۹۰۰۰ متر است. هر ساله هم زمان با روز ملی عمر خیام، زنگی به یادبود او در این مدرسه نواخته می شود و مراسمی نیز برپا می گردد. رئیس این دبیرستان در مراسم ۱۳۸۹، خبر از تخریب بخشی از این مدرسه داد. در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۵، موزهٔ تاریخ آموزش نیشابور در این دبیرستان گشایش یافت.
کاشی کاری در بنای دبیرستان خیام


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ارتباط محتوایی با خیام

معنی خیام به انگلیسی

tentmaker (اسم)
خیمه دوز ، خیام

خیام را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

ترس ١٦:٠٦ - ١٣٩٧/٠٥/٢٠
خیام بدونِ تشدید روی "ی" به معنی ترس
|

علی سیریزی ٢١:٥٥ - ١٣٩٨/٠٤/٢٠
عُمَر خَیّام نیشابوری (نام کامل: غیاث‌الدین ابوالفتح عُمَر بن ابراهیم خَیّام نیشابوری) (زادهٔ ۲۸ اردیبهشت ۴۲۷ در نیشابور – درگذشتهٔ ۱۲ آذر ۵۱۰ در نیشابور) که خیامی و خیام نیشابوری و خیامی النّیسابوریهم نامیده شده‌است، همه‌چیزدان،فیلسوف، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس و رباعی سرای ایرانی در دورهٔ سلجوقی است.
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• رباعیات خیام   • خیام کتاب‌ها   • آثار خیام   • نوروزنامه خيام   • خیام دانشگاه   • خلاصه زندگی نامه خیام   • عکس خیام   • دانلود رباعیات خیام   • معنی خیام   • مفهوم خیام   • تعریف خیام   • معرفی خیام   • خیام چیست   • خیام یعنی چی   • خیام یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی خیام
کلمه : خیام
اشتباه تایپی : odhl
آوا : xayyAm
نقش : اسم خاص اشخاص
عکس خیام : در گوگل


آیا معنی خیام مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 99% )