انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی فارسی به انگلیسی انگلیسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات کلمات اختصاری لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

97 951 100 1

دیات

/diyAt/

معنی دیات در لغت نامه دهخدا

دیات. (ع اِ) ج ِ دیه. خون بها، (منتهی الارب ). رجوع به دیة و خون بها و نیز رجوع به دزی (ج 1 ص 48) شود :
گر بخواهد ایزد از عباسیان
کشتگان آل احمد را دیات.
ناصرخسرو.

معنی دیات به فارسی

دیات
خون بها
( اسم ) عدد اصلی ( ۱٠ ) پس از نه دو پنج عشره .

دیات در دانشنامه اسلامی

دیات
دیات اموال ثابت بر ذمه انسان به سبب جنایت بر انسان آزاد می باشد. فقها در فقه بابی مستقل به همین نام منعقد کرده و به تفصیل درباره مسائل و احکام آن سخن گفته‏اند.
دیات جمع دیه، عبارت است از اموالی معیّن در شرع که به سبب آسیب زدن به انسانی آزاد- اعم از جان، اعضا و منافع او- بر ذمّه جانی ثابت می‏شود. به خسارت پرداختی که مقدار آن در شرع تعیین نشده، ارش و حکومت گویند. واژه دیه، گاه به معنای عام، که ارش را نیز در بر می‏گیرد، به کار می‏رود.

احکام دیات
جنایت وارد بر شخص یا به کشتن او است و یا به از بین بردن عضوی از اعضا یا منفعتی از منافع وی. هریک یا از روی عمد است و جانی به قصد ارتکاب جنایت دست به آن می‏زند، یا شبه عمد، که جانی قصد ارتکاب فعل منجرّ به آسیب دیدن طرف را دارد، لیکن مقصود وی از اقدام خود ارتکاب جنایت نیست، مانند کسی که به قصد ادب کردن، دیگری را بزند و به طور اتفاق، بر اثر آن، ادب شونده بمیرد، و یا خطای محض است که جانی نه قصد جنایت دارد و نه قصد فعلی که منجرّ به آن گردد، مانند کسی که به طرف حیوانی تیراندازی می‏کند، لیکن اتفاقاً به انسانی اصابت نموده و منجرّ به مرگ وی می‏گردد، بدون آنکه تیرانداز قصد پرتاب تیر به سوی مقتول و کشتن او را داشته باشد.
دیه در جنایت عمدی- در صورت عدم امکان قصاص یا توافق بر سر پرداخت دیه- و نیز در جنایت شبه عمد بر عهده جانی و در خطای محض بر عهده عاقله او است.

اسباب ضمان
...
دیات
«دیات» جمع «دیه»، عبارت است از مقدار مالی که واجب است در برابر جنایت پرداخت گردد، خواه مقدار آن معلوم باشد یا نباشد. گاهی جرایمی را که مقدارش معین نیست «ارش» و «حکومت» (تفاوت میان صحیح و معیوب) و جرایمی را که مقدارش معین است «دیه» می نامند.
دیه (خون بهای) قتل عمد (در صورتی که قصاص تبدیل به دیه گردد) عبارت از یکی از موارد ذیل است که قاتل در انتخاب آن مختار می باشد:
مهلت پرداخت دیه قتل عمد یک سال است و از مال خود قاتل پرداخت می شود.
دیه قتل شبه عمد نیز یکی از همان موارد مذکور است با کمی تخفیف در سن شترها و مدت پرداخت آن که دو سال است و از مال خود قاتل پرداخت می شود.
دیه قتل خطای محض نیز یکی از موارد مذکور در قتل عمد با مقداری تخفیف در سن شترها است و مهلت پرداخت آن سه سال می باشد. پرداخت این دیه بر عهده «عاقله» است که باید از مال خود بدهند و نمی توانند عوضش را از قاتل بگیرند.
«عاقله» خویشاوندان ذکور قاتل هستند که از طرف پدر و مادر یا از طرف پدر با قاتل نسبت دارند، به شرط این که بالغ و عاقل باشند و فقیر هم نباشند. اگر کسی خویشاوند پدر و مادری یا پدری نداشته باشد و «ضامن جریره» هم نداشته باشد، عاقله او امام مسلمانان است که دیه را از بیت المال می پردازد.
در قتل عمد و شبه عمد نیز اگر قاتل فرار کند و دستگیری او ممکن نباشد، دیه را از مال او برمی دارند: اگر مال نداشته باشد، باید خویشاوندان او بدهند و اگر خویشاوند نداشته باشد، دیه مقتول را امام از بیت المال می دهد و در هیچ صورت، خون مسلمانی که به ناحق کشته شده، هدر نمی رود.
اصطلاحات فقهی تألیف حسین مروج به زبان فارسی مشتمل بر 6500 واژه و اصطلاح فقهی از طهارت تا دیات است. این اثر با هدف نشر و رواج فرهنگ فقه اسلامی در بین اقشار مختلف جامعه نگارش شده است.
کتاب با مقدمه ای از نویسنده آغاز شده است. شیوه نگارش اصطلاح نامه بدین گونه است که در مقابل هر لفظ معنای لغوی آن ذکر شده و سپس معنای فقهی آن به اختصار و بدون اطناب آمده است. ذکر منبع از دیگر محاسن کتاب است که البته تنها به نام بسنده شده و آدرس دقیق آن ذکر نشده است.
نویسنده در مقدمه کتاب با بیان اینکه در طول تاریخ اسلام با کمال تأسف، فرهنگ فقه نتوانسته در میان توده مردم نفوذ داشته باشد و همیشه قشر مهمی از اقشار مردم از درک معانی واژه های فقهی محروم و بی بهره مانده اند، کتاب حاضر را گامی در نشر و رواج فرهنگ فقه اسلامی ارزیابی می کند.
از جمله منابعی که فراوان در کتاب از آنها استفاده شده عبارت اند از: مجمع البحرین، کشّاف، شرح لمعه، جواهر الکلام، طلبه الطلبه، تحریرالوسیله امام خمینی(ه)؛ البته از کتب فارسی مانند: ترمینولوژی حقوق و فرهنگ معارف اسلامی نیز استفاده شده است.
در ابتدای اثر فهرست مطالب و در انتها نیز شرح حال یکی از شاگردان مؤلف، مرحوم سعید مروج و یک قصیده در رثای او آمده است.
حدود و قصاص و دیات تألیف مولی محمد باقر بن محمد تقی معروف به مجلسی دوم
و لکم فی القصاص حیاة یا اولی الالباب راه و روش مکتب انبیاء ابلاغ تعالیم آسمانی، و آشنا نمودن انسان به برنامه های الهی، و دور نمودن و بر حذر داشتن آنها از هواهای نفسانی بوده است.
انبیاء الهی متفقا منشأ تمام آلودگیها و انحرافها، و علت همۀ مشکلات را پیروی از مشتهیات و خواهشهای نفس می دانند.
سعادت و تکامل انسان و جامعه در مکتب انبیاء، مخصوصا اسلام از دو راه پیش بینی شده است:
قصاص و کیفر و مجازات مجرم در میان عرب قبل از اسلام فقط از راه قتل صورت می گرفت، و هیچ گونه حد و حدودی در کار نبود، و صرفا بستگی به قوت و ضعف طرف داشت،گاهی فردی را عوض دیگری می کشتند، و گاهی ده نفر،یا قبیله ای را مقابل یک نفر از بین می بردند، ولی اسلام که در هر موضوع واقع را در نظر می گیرد، نه هم چون یهود تنها بر قصاص تکیه می کند، و نه مانند مسیحیان فقط راه عفو، و یا دیه را ملتزم می شود،زیرا در شرائطی ممکن است الزام به قصاص تولید مفاسدی کند، و حتمی بودن آن در این صورت خلاف عقل است، نظیر آن که قاتل برادر مقتول،یا پیوند دیگری با وی داشته باشد،در این موارد اجبار بر قصاص علاوه بر غم و اندوهی که نصیب فامیل از ناحیۀ مقتول شده،داغ دیگری باید از ناحیۀ قصاص متحمل شوند.بدین سبب اسلام حد وسطی را انتخاب نموده، نه بکلی قصاص را لغو کرده، و نه راه را در آن منحصر دانسته است، بلکه اجازۀ قصاص داده، و در عین حال عفو و دیه را نیز مجاز شمرده است، و فرموده و ان تعفوا اقرب للتقوی
تعدی به حق حیات دیگران یکی از جرایمی است که از آغاز خلقت بشر بوده و شریعت مقدس اسلام کارهای ویژه ای را برای مقابله با این جرم همچون قصاص و دیه تعیین کرده است.
بشر، همواره با مسئله قتل ، رو در روی بوده است و انسان ، برای بازداشتن افراد از تعدی به حق حیات دیگران، تاکنون تدابیر مختلف و متعددی را در پیش گرفته و آن ها را تجربه کرده است. شریعت مقدس اسلام نیز راه کارهای ویژه ای را برای مقابله با این مسئله ناخوشایند و بازداشتن انسان ها از آن پیش نهاده، به طوری که برای قتل عمدی حکم قصاص و برای قتل غیر عمدی، دیه را تشریع کرده است و جانی، به پرداخت آن وادار می شود. این تشریع، بنا به تصریح قرآن کریم در آیه ۹۲ از سوره نساء است:(وَما کانَ لِمؤمنٍ أن یقتل مؤمناً إلاّ خطأً ومَن قَتَلَ مؤمناً خطأ فَتَحریرُ رقبةٍ مؤمنةٍ و دیة مُسَلَّمَة إلی أهلهِ إلاّ أن یصَّدَّقوا فإن کانَ مِن قَوم عَدوٍّ لَکم وهوَ مؤمن فَتَحریر رقبة مؤمنة وإن کان مِن قوم بَینکم وبَینَهم میثاق فدیة مسلَّمة إلی أهله وتحریر رقبة مؤمنة فمَن لَم یجِد فصیام شهرین متَتابعین توبة من الله وکان الله علیماً حکیماً)؛و هیچ مؤمنی را سزاوار نیست که فرد مؤمنی را به قتل برساند، مگر آن که به اشتباه و خطا مرتکب آن شود. و کسی که مؤمنی را به خطا به قتل رساند، باید به کفاره این خطا بنده مؤمنی را آزاد کند و خون بهای آن را هم به صاحب مقتول تسلیم نماید، مگر آن که دیه را ورثه مقتول، به قاتل ببخشد و اگر این مقتول با آن که مؤمن است، از قومی است که با شما دشمن و محارب اند، در این صورت قاتل دیه ندهد لکن باید بنده مؤمنی را آزاد کند. و اگر مقتول از آن قومی است که میان شما و آن قوم عهد و پیمان برقرار بوده، پس خون بها را به صاحب خون پرداخته و نیز برای کفاره بنده مؤمنی را آزاد نماید. و اگر بنده ای نیابد، دو ماه متوالی روزه بگیرد و این توبه ای است که از طرف خدا پذیرفته است. و خدا به همه امور عالَم دانا و حکیم است.بیش از آن که فقها به موضوع مورد نظر نگارنده پرداخته باشند، حقوق دانان متعرض آن شده اند. در واقع، پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران و تصویب و اجرای آزمایشی قانون مربوط به دیات ، این موضوع مورد توجه علما قرار گرفته است.
مسئله بحث
نگارنده، این فرضیه را برمی رسد که دیه، ماهیتی جزایی ندارد و جبران کننده خسارات وارده است. در تدوین این مقاله، ابتدا تعریف لغوی و اصطلاحی دیه و سپس یادکرد انواع دیه و آن گاه طرح این پرسش می آید که ماهیت حقوقی دیات چه می تواند باشد که در پاسخ به آن، دیدگاه های مختلف فقها و حقوق دانان، بررسی می شود.پاسخ به پرسش مورد نظر از آن جهت اهمیت دارد که برخی از مباحث مربوط به دیات متأثر از این بحث است، برای مثال: در بحث مربوط به قابل مطالبه بودن و یا غیر قابل مطالبه بودن خسارات مازاد بر دیه، تأثیر می گذارد؛ هم چنین آن گاه می توان بازدهی بیش تر اقتصادی مرد در خانواده را دلیلی پذیرفتنی برای تفاوت دیه زن و مرد دانست که ماهیت دیه را جبران خسارت بدانیم، نه مجازات.
معنای دیه
...

دیات را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Google Plus Twitter LinkedIn

پیشنهاد شما درباره معنی دیات



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• کتاب دیات   • دیه در جدول   • قانون دیه اعضای بدن   • محاسبه دیه   • قانون دیه تصادفات   • دیه 95   • مبلغ دیه کامل   • قانون دیات مصوب 1361   • معنی دیات   • مفهوم دیات   • تعریف دیات   • معرفی دیات   • دیات چیست   • دیات یعنی چی   • دیات یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی دیات
کلمه : دیات
اشتباه تایپی : ndhj
آوا : diyAt
نقش : اسم
عکس دیات : در گوگل


آیا معنی دیات مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 97% )