انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی فارسی به انگلیسی انگلیسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات کلمات اختصاری لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

94 934 100 1

روحانیت شیعه

روحانیت شیعه در دانشنامه اسلامی

روحانیت شیعه
در قرون اخیر که جنبش ها و نهضت های اسلامی متعددی در جهان اسلام و کشورهای اسلامی روی داده، همواره روحانیون نقش موثری در مبارزات ایفا کرده اند، اما در نهضت اسلامی مردم ایران که از اوایل دهه چهل آغاز گردید، روحانیت شیعه توانست به تنهایی در راس جریان مبارزات قرار گیرد و آن را مقتدرانه هدایت کند. گذشته از رهبری خاص حضرت امام خمینی (رحمة الله علیه) که در گرانیگاه این جریان سیاسی قرار داشت، عناصر سیاسی دیگری از روحانیت نیز به طور گسترده ایفای نقش کرده اند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی و تشکیل نظام اسلامی، به نوعی در پیشبرد حکومت اسلامی موثر بوده اند.
در این میان، موضوع مهم جایگاه و منزلت طبقه روحانی در نظام اسلامی از جمله مسایلی بود، که از همان سال های آغازین تشکیل نظام، مورد توجه قرار داشته است. در این مقاله سعی شده نظرات و اندیشه های شهید بهشتی، که خود از برترین شخصیت های روحانی انقلاب اسلامی بوده اند، طرح و مورد بررسی قرار گیرد.نقش روحانیت در شکل گیری و پیروزی انقلاب اسلامی غیر قابل انکار است. روحانیون شیعه بر خلاف روحانیان اهل سنت توانستند با کسب قدرتی ویژه، نقشی حساس و مهم، در حرکت های سیاسی اجتماعی یک قرن اخیر و در تحولات خاورمیانه از جمله در فلسطین، لبنان، ایران و عراق امروز ایفا نمایند. هر زمان روحانیان شیعه ایران با قدرت سیاسی حاکم به مبارزه پرداخته اند، قدرت سیاسی نبرد را باخته است. قدرت روحانیان به دلیل پایگاه اجتماعی و معنوی آنان در میان توده مردم، قابل قیاس و برابری با قدرت رهبران سیاسی غیرمذهبی نیست و همین امر موجب برانگیختن رشک و حسد سیاستمداران به آنها شده است و در عین نیازی که به آنها داشته اند. هر زمان که توانسته اند، از حذف آنها و خیانت به آن ها دریغ نکرده اند. همین قدرت و نفوذ روحانیت شیعه در میان توده مردم باعث شد که دشمنان روحانیت شیعه بعد از ورود آیت الله سیدمحمدباقر حکیم به عراق، او را ترور و از صحنه تحولات سیاسی و اجتماعی عراق حذف کردند. در ایران نیز روحانیت همواره با مردم بوده و با آنها زندگی کرده است. این امر موجب پیوند و ارتباط عمیق میان ملت و روحانیت شده است. سرانجام این پیوند و حضور قدرتمند و موثر ایدئولوژی اسلامی موجب وقوع انقلاب اسلامی شده است. همین پیوند نیز این انقلاب را از سال ۱۳۵۷ تا به امروز، حفظ و پایه های آن را تحکیم کرده است. هر چند تلاش هایی در سال های اخیر به عمل آمده است تا با جدا کردن روحانیت از زندگی با مردم و ایجاد فاصله میان آنها، بحران اعتماد و بدبینی را میان روحانیت و مردم ایجاد کنند و به اهداف خود که همان تضعیف پایگاه روحانیت در میان ملت و نیز ضربه به انقلاب اسلامی است دست یابند.
ارکان اساسی پیروزی انقلاب
سه رکن اساسی در پیروزی انقلاب اسلامی نقش اساسی داشت. رهبری، یکی از این سه عنصر مهم در پیروزی این انقلاب اسلامی به عهده حضرت امام خمینی (رحمة الله علیه) بود. ایشان از متن روحانیت برخاسته بود. پایگاه وسیع اجتماعی و سیاسی حضرت امام راحل در میان توده مردم غیرقابل انکار است. در کنار رهبری قدرتمند و متنفذ سیاسی و معنوی، روحانیت نیز نقش بسیار مهمی در پیروزی انقلاب اسلامی داشته است. در قرن اخیر، رهبران ملی ایران که عموما لیبرال بودند، هم به این نتیجه رسیدند که بدون حمایت روحانیان و علما نمی توان با توده های مردم ارتباط برقرار نمود و آنها را به حرکت درآورد. لذا با آنها نوعی تفاهم تاکتیکی برقرار کردند تا شاید روحانیان، توده های مردم را در جهت نیل به اهداف ملی، تحریک و فعال نمایند. نهضت مشروطه و ملی شدن صنعت نفت از جمله مواردی بود که روحانیان نقش رهبری مردم را در آنها برعهده داشتند، اما رهبران غیرروحانی و لیبرال ها تنها میوه چینان آن جنبش ها بوده اند. از طرف دیگر روحانیان برای رژیم های سیاسی از همه مخالفین دیگر خطرناک تر بوده اند، زیرا آن ها کمتر اهل سازش و تسلیم بودند و نه تنها با زد و بندهای سیاسی آشنایی نداشتند، بلکه اصولا در مفهوم و معنای ماکیاولی سیاست، تربیت نیافته بودند و اگر هم وارد میدان سیاست می شدند، صرفا به این دلیل بود که ملت و مذهب را در خطر می دیدند.در سیستم روحانیت ایران، سلسله مراتب رسمی وجود ندارد و بر خلاف سیستم های متمرکز سیاسی مانند احزاب، رابطه خشک مافوق و مادون بر آن حکومت نمی کند، بلکه صرفا رابطه ای قلبی و معنوی بر اساس اجتهاد و تقلید، گروه های اجتماعی را با روحانیان و در نهایت با رهبران مذهبی در چارچوب مکتب پیوند می دهد.در این سیستم، اطاعت کورکورانه و اجبار، مفهومی ندارد. مکانیسم عضوگیری مطرح نیست و ورود به گروه های فعال، شرایط و ویژگی های خاص لازم ندارد. تنها قبول اهداف و چارچوب کلی مبارزه برای مشارکت در حرکت های سیاسی_مذهبی مردم کفایت می نماید و از میان همین روحانیان است که رهبران مذهبی_سیاسی بزرگی همچون امام خمینی (رحمة الله علیه) ظهور می کند.«رایت گرادم» در رابطه با نقش روحانیت و مسجد در مبارزه مردم ایران چنین می نویسد:«واقعیت امر این است که روحانیت در میان مردم زندگی نموده و ارتباط بسیار نزدیک تری با آنها داشته است و نتیجتا از احساسات توده ها آگاهی بیشتر دارد. مسجد جزء لاینفک زندگی توده های مردم و بازار است و بازار، مرکز زندگی عادی مردم. زمانی که روحانیت با سیاست های دولت مخالفت می کند، نظرات آنها دارای چنان مشروعیتی است که حتی در سخت ترین شرایط استبدادی نیز مورد توجه قرار گیرد. از طرف دیگر شبکه ارتباطی روحانیت و سیستم مسجد، قدرت تماس با همه اقشار مردم را برای آنها فراهم می کند». امام خمینی (رحمة الله علیه) با مطالعه و تجربه نهضت مشروطه و ملی شدن صنعت نفت، وقتی رهبری را به دست گرفت، اجازه نداد دیگران از جمله لیبرال ها، در رهبری و بهره برداری از ثمره مبارزات مردم شریک شوند. او از ابتدا هدف خود را نه در پیروزی و تحقق خواسته های خود و مردم، بلکه در اجرا و ادای تکلیف شرعی قرار داد. امام خمینی (رحمة الله علیه) با توجه به پایگاه روحانیت در میان مردم و تکیه بر شعارها و معیارهای روشن اسلامی و قاطعیت خاص خود، تاکتیک های لازم را برای رسیدن به یک جامعه ایده آل اسلامی به کار گرفت و سرانجام نیز موجب پیروزی انقلاب اسلامی شد.
نقش روحانیت در پیروزی انقلاب
شهید بهشتی درباره روحانیت و معیار ارزشی که برای روحانیت در نظر داشتند فرمایشات گرانمایه متعددی از خود به جا گذاشته اند ایشان در جایی بیان کرده اند: «در فرهنگ ما، روحانیت یعنی علما، صاحب علم و تقوا که توانایی الگو بودن در اندیشه اصیل و عمل اسلامی برای جامعه را داشته باشد»، یعنی اگر یک روحانی علم نداشته باشد یا اهل علم نباشد و توانایی این را نداشته باشد که الگو برای اندیشه اصیل و عمل اسلامی برای جامعه باشد. این آن روحانی مطلوب نیست. روحانی آن کسی است که در اندیشه و عمل و تعهد بتواند برای مردم الگوی اندیشه و عمل باشد.جمله دیگر ایشان این است «روحانیت در برخورد با مسائل و افکار گوناگون اجتماعی و صاحبان اندیشه ها دو گونه برخورد باید داشته باشند، جاذبه و دافعه، این جاذبه و دافعه دقیقا باید به جای خودش به کار رود و کسانیکه فقط دفع می کنند، اینها خیلی کج سلیقه هستند و همانطور کسانیکه همه را جذب می کنند، آنها کسانی هستند که التقاطی فکر می کنند. اسلام، خود مکتبی است که دارای هر دو بعد جاذبه و دافعه می باشد، انذار دارد، تبشیر هم دارد. شهید مظلوم آیت الله بهشتی همچنین درباره نقش روحانیت در پیروزی انقلاب اسلامی معتقد بودند که در دوران انقلاب اسلامی و در دوران ممتد بین سال ۱۳۴۱ تا حال، به تدریج روحانیون وارد میدان شده اند، عده ای پیشتاز بودند و زودتر وارد شدند. عده ای به دنبال آنها وارد شدند و در سال ۱۳۵۷ هم بیشتر مساجد ما پایگاه رزم و نبرد بود. مردم آنجا دور هم جمع می شدند. روحانی و روحانیت دوشادوش مردم کار و حرکت و فعالیت داشت. در سال ۱۳۵۷ به خصوص از ماه رمضان به بعد حضور روحانیون با مردم در صحنه های نبرد روز به روز گسترده می شود.
حیات سیاسی اجتماعی آیت الله بهشتی
...
تشکیلات روحانیت شیعه گروهی از علما، مراجع تقلید، مجتهدان، راویان و محدثانی که پیرو و معتقد به امامت حضرت علی و فرزندان معصوم (علیهم السّلام) هستند و تحت یک نظام فرهنگی و اجتماعی در راه تحقق اهداف خاصی شکل گرفته و فعالیت می کنند. این تجمع، ابتدا حول محور یک چهره معصوم ـ در عصر رسالت و امامت ـ و پس از او، عمدتاً حول محور یکی از عالمان و فقیهان طراز اول وجود داشته که به تدریج بر گستردگی آن افزوده شده است.
این واژه به کسانی اختصاص دارد که به تعلیم و تعلم علوم دینی اشتغال داشته یا هنوز بدان مشغول اند. البته در زمان رسالت و امامت معصومان و سده های نزدیک به آن ها، از این کلمه ها استفاده نمی شده و ایشان را به نام های «فقیه»، «محدث» و «راوی» می شناختند. مفهوم «روحانیت» در بردارنده عالمان، مراجع تقلید، مجتهدان، محدثان، قاضیان و متعلمان است.
تعریف شیعه
مفهوم «شیعه» بر پیروان و معتقدان به امامت حضرت علی (علیه السّلام) و فرزندان معصوم آن حضرت (علیهم السّلام) صدق می کند. «روحانیت شیعه» هم آن دسته از افراد جامعه شیعی هستند که به تعلیم و تعلم و تبلیغ و ترویج آموزه هایی که «معالم دین» و «معارف اهل بیت» نامیده می شود، اشتغال دارند و با عناوین خاصی که سلسله مراتب آن ها را می رساند، در حوزه های آموزش و تبلیغ ایفای نقش می کنند.
تعریف سازمان اجتماعی
درباره مفهوم «سازمان» تعبیر واحد و مورد اتفاقی وجود ندارد، اما در عین حال بیش ترین تعریف هایی که برای این مفهوم ارائه شده، ویژگی مشترکی را مطرح کرده اند.
برای دیدن تعریف های سازمان نک: کوئن، بروس، مبانی جامعه شناسی، ترجمه غلام عباس توسلی و رضا فاضل، ص۳۶۷.
...
شکل گیری سازمان روحانیت شیعه، اثر محمدعلی اخلاقی، با راهنمایی محمود تقی زاده داوری، پژوهشی است پیرامون پیشینه تاریخی، ساختار درونی و عوامل شکل گیری سازمان روحانیت شیعه که به زبان فارسی و در دوران معاصر نوشته شده است.
کتاب با دو مقدمه از محمود تقی زاده داوری و نویسنده آغاز و مطالب در شش بخش، تنظیم شده است.
در مقدمه نخست، در بیان ساختار سازمان روحانیت شیعه، به این نکته اشاره شده است که این سازمان، به لحاظ نوع شناسی، یک سازمان کاملا ویژه و منحصربه فرد است؛ همانند دیگر سازمان های رسمی، از گروهی از افراد رفتارگر (کنش گر) تشکیل شده که در میان آنها، سلسله مراتب اقتدار، تقسیم کار حرفه ای و وابستگی متقابل کارکردی بین نقش ها وجود دارد و از دستمزد، قدرت تصمیم گیری، رهبری، تخصصی شدن و پیچیدگی وظایف برخوردار است. ولی درعین حال، برخلاف همه سازمان های رسمی، هیچ یک از اصول، اهداف و برنامه های آن به صورت مدون، مضبوط، شماره شده و از پیش طراحی شده، موجود نیست؛ بلکه همچون سازمان های غیر رسمی در رفتار واقعی روزمره کنش گران عضو این سازمان، در رویه و عادات دانش آموختگان و عالمان دینی، در سنت صنفی جماعت روحانی و در فرهنگ مرسوم نانوشته جامعه بزرگ شیعی، تقرر دارند.
در مقدمه دوم، نکات ارزشمندی پیرامون ساختار و محتوای کتاب، ذکر شده است.
نویسنده سعی کرده است تا پیشینه تاریخی، عوامل و زمینه های پیداش و شکل گیری حوزه ها و سازمان روحانیت شیعه و نیز مسائلی از قبیل ساخت و سلسله مراتب و کارکردهای اجتماعی آن ها را بررسی کند.
وی در تبیین این مطلب که چرا موضوع مزبور را برای نگارش برگزیده، می نویسد: هرچند در زمینه زندگی علمی و ویژگی های شخصیتی عالمان بزرگ شیعه - اعم از محدث، فقیه، متکلم، رجالی، فیلسوف، عارف و تاریخ نگار - و آثار علمی و تعداد شاگردانشان، کتاب ها و مقاله های متعدد و مفیدی به چاپ رسیده، اما درباره سازمان دهی روحانیت، تحقیق مستقلی صورت نگرفته؛ به ‍ ویژه آنکه به ابعاد اجتماعی تشکیلات دینی شیعی در بدو پیدایش، کمتر پرداخته شده است؛ ازاین رو در اثر حاضر، از سازمان روحانیت شیعه به ‎عنوان نهادی با پیشینه تاریخی و جایگاه مشخص در نظام اجتماعی بحث شده است.
روحانیت شیعه یک سازمان دینی مخصوص شیعه و پیروان ائمه است که سابقه آن به صدر اسلام باز می گردد. این سازمان دارای کارکردهایی است. کارکردهای اساسی و سازمانی و آن چه بیش تر ناظر بر اهداف و عوامل مؤثر بر شکل گیری سازمان روحانیت شیعه است عبارتند از: کارکرد تبلیغی، کارکرد آموزشی، کارکرد اخلاقی، کارکرد کلامی و کارکرد سیاسی.
برای واژه «کارکرد» معانی متفاوتی از قبیل: عمل، شغل، وظیفه، فایده، هدف، غایت، نتایج و آثار بیان شده است.
قتادان، منصور و دیگران، جامعه شناسی مفاهیم کلیدی، ص۲۷۳.
در این جا مفهوم «تبلیغ» به معنای عام آن، یعنی رسانیدن پیام و محتویات فکری برای مردم و فراخواندن مردم به نظر و شیوه و طرز فکری خاص است. هر مکتب و حرکتی برای دست یابی به جایگاهی مشخص در نظام اجتماعی، تداوم و بقای خود در عرصه های فرهنگی و اجتماعی و نیز برای گسترش اصول و آموزه های خود، به تبلیغ نیاز دارد. از این رو، تبلیغ برای هر مکتب فکری و اجتماعی، حیاتی و با اهمیت به شمار می آید.
← تبلیغ در کتاب و سنت
از دیگر کارکردهای مهم حوزه و سازمان روحانیت شیعه، کارکرد «آموزشی» است. یکی از اهداف اولیه شکل گیری حوزه و تشکیلات دینی، آموزش مبانی دینی و اعتقادی اسلام بوده که در طول تاریخ، همواره مورد توجه قرار داشته است. آموزش به شکل های گوناگون انجام می گیرد که مهم ترین آن، جذب دانشجویان و برگزاری جلسات درس است. تاسیس مراکز و حوزه های علمی نیز در این جهت انجام می گیرد. روحانیت و علمای دینی با توجه به توانایی های علمی شان، در مراکز آموزشی برای انتقال آموخته های خود به دیگران فعالیت می کنند.
کارکرد اخلاقی
...

روحانیت شیعه در دانشنامه ویکی پدیا

روحانیت شیعه
در مذهب اسلامی شیعه، آمورش و هدایت روحانیان و نگه داشتن چنین ساختار آن، دارای اهمیت زیادی است. غالباً شکل گیری روحانیت در تشیع دوازده امامی را به عصر گزینش وکیلان از سوی امامان دهم به بعد، تحلیل می کنند.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ارتباط محتوایی با روحانیت شیعه

روحانیت شیعه را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Google Plus Twitter LinkedIn

پیشنهاد شما درباره معنی روحانیت شیعه



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنی روحانیت شیعه   • مفهوم روحانیت شیعه   • تعریف روحانیت شیعه   • معرفی روحانیت شیعه   • روحانیت شیعه چیست   • روحانیت شیعه یعنی چی   • روحانیت شیعه یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی روحانیت شیعه
کلمه : روحانیت شیعه
اشتباه تایپی : v,phkdj adui
عکس روحانیت شیعه : در گوگل


آیا معنی روحانیت شیعه مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 94% )