انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی فارسی به انگلیسی انگلیسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات کلمات اختصاری لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

98 958 100 1

روز

/ruz/

مترادف روز: نهار، یوم، دوره، زمان، گاه، وقت

متضاد روز: شب، لیل

معنی روز در لغت نامه دهخدا

روز. (اِ) در پهلوی رُچ ، پارسی باستان رئوچه ، اوستا رئوچه ، هندی باستان رچیش ، ارمنی لئیز کردی روژ ، افغانی ورَج بلوچی رُچ و رُش ، وخی رئوج ، گیلگی روز ، فریزندی و یرنی و نطنزی رو ، سمنانی رو و روژ ، سنگسری روژ سرخه یی روز لاسگردی روز و رو شهمیرزادی رو و روز اورامانی رو . (ازحاشیه ٔ برهان قاطع چ معین ). یوم. نهار. (برهان قاطع) (ناظم الاطباء). آن مدت از زمان که بواسطه ٔ نور آفتاب روشن بود، یعنی مدتی که آفتاب بر این کره ٔ ما می تابد. (ناظم الاطباء). مدت زمان طلوع آفتاب تا غروب آن. (از بهارعجم ) (از آنندراج ). مقابل شب. (بهار عجم ) (آنندراج ). بیست وچهار ساعت شبانه روز. (ناظم الاطباء). روز را معنیهای مختلف است : نخست روز علمی و آن عبارت است از گردش زمین بر محور خود. دوم روز سیاسی و آن عبارت از شروع و انتهایی است که بتوسط رسوم و قوانین هر مملکت تعیین یافته است چنانکه روز عبرانیان از عصر و روز بابلیان از طلوع آفتاب و روز اروپاییان از نصف شب شروع میشود. سوم روز عام بر حسب عرف و عادت عبارت از مدتی است که آفتاب را توان دید و ظاهر است. (از قاموس کتاب مقدس ).
روزهای بهار و تابستان طولانی و روزهای پاییز و زمستان کوتاه است. در اول فروردین و مهر، شب و روز با هم مساوی است. در ایران قدیم روزهای ماه هرکدام نامی مخصوص داشته است. کریستنسن می نویسد: ماه زردشتیان سی روز داشته و هر روزی بنام خدایی بوده است در آخر فصل اول کتاب بندهشن نام این سی روز درج شده است. (از ایران در زمان ساسانیان ترجمه ٔ رشید یاسمی ص 180). نامهای دوازده ماه ایرانی ، نیز نام دوازده روز از روزهای ماه است. بعقیده ٔ آقای تقی زاده اسامی روزهای ماه نسبت به اسامی ماهها بظاهر تازه تر است و باحتمال بسیار، در دوره های بعد معمول شده است. رجوع به گاه شماری در ایران قدیم ص 121 شود. نامهای سی روز ماه بترتیب زیر است :
1- اوهرمزد یا اورمزد یا هرمز یا هرمزد.2- بهمن یا وهمن. 3- اردوهشت یا اردیبهشت. 4- شهریور. 5- سفندارمذ یا سپندارمذ. 6- خرداد یا خورداذ. 7-مرداد یا امرداذ. 8- دی بآذر یا دین بآذر . 9- آذر . 10- آبان. 11- خور یا خورشید. 12- ماه. 13- تیر یاتشتر. 14- گوش یا جوش. 15- دی بمهر یا دین بمهر. 16- مهر. 17- سروش. 18- رشن. 19- فروردین. 20- بهرام یا وهرام یا وهران. 21- رام. 22- باد یا واذ. 23- دی بدین یا دین بدین. 24- دین. 25- ارد . 26- اشتاد. 27- آسمان. 28- زامیاد یا زامداذ. 29- مهراسفند یا ماراسفند یا مانترسفند یا مهرسپند. 30- انیران. (از یشتها تألیف ابراهیم پورداود ج 1 ص 16، 17) (گاه شماری در ایران قدیم ص 201، 202) (ایران در زمان ساسانیان ص 181). و اسامی روزهای هفته بدین شرح است : شنبه ، یکشنبه ، دوشنبه ، سه شنبه ، چهارشنبه ، پنجشنبه و جمعه :
بچشمت اندر بالار ننگری تو بروز
بشب بچشم کسان اندرون ببینی کاه.
رودکی.
شما زین سخن بسته دارید لب
که روز آید ار چه دراز است شب.
فردوسی.
عید تو فرخ و روز تو بود فرخنده
روز آن فرخ وفرخنده که گوید آمین.
فرخی.
شب ازحمله ٔ روز گردد ستوه
شود پر زاغش چو پر خروه.
عنصری.
ز میغ و نزم که بد روز روشن از مه تیر
چنان نمود که تاری شب از مه آبان.
عنصری.
از نشابور حرکت کردیم پس از عید دوازده روز، نامه رسید از حاجب علی قریب. (تاریخ بیهقی ).این روز تا بشب کسانی که بترسیده بودندی می آمدندی ونثارها می کردند. (تاریخ بیهقی ). روز چهارشنبه... امیر مظالم کرد روزی سخت بزرگ و بانام و حشمت تمام. (تاریخ بیهقی ).
که روزهای سپید است در شبان سیاه.
سعدی.
و رجوع به فرهنگ ناظم الاطباء و نیز بهر یک از اسامی مزبور شود. || اعتدال ربیعی. (ناظم الاطباء). || بمعنی روزگار است که کنایه از فرصت باشد چنانکه گویند: امروز روز فلانی است یعنی روزگار فلانی است و فرصت از اوست. (برهان قاطع) :
بیاموز تابد نباشدت روز
چو پروانه مر خویشتن را مسوز.
ابوشکور.
چه گفت آن سخنگوی مرد دلیر
که از گردش روز برگشت سیر.
فردوسی.
سپاهی ز توران بیامد ببلخ
که شد مردم بلخ را روز تلخ.
فردوسی.
بجمشید بر تیره گون گشت روز
همی کاست زو فر گیتی فروز.
فردوسی.
بدانش گرای و در این روز پیری
برون افکن از سر خمار شبانه.
ناصرخسرو.
|| وقت. زمان. هنگام. (آنندراج ) :
مفرمای هیچ آدمی را مجرگ
چنین گفت هارون مرا روز مرگ.
ابوشکور.
اگر از من تو بد نداری باز
نکنی بی نیاز روز نیاز.
ابوشکور.
که فرعون بر ندارد آن روز
که برتخته بر سیاه شود نام.
رودکی.
هرکه ترا هجو گفت و هجو ترا خواند
روز شهادت زبان او نشود گنگ.
منجیک.
بتن زورمند و ببازو کمند
چه روز فسوس است و هنگام پند.
فردوسی.
یکی نره شیر است روز شکار
یکی پیل جنگی گه کارزار.
فردوسی.
خردمند شاهی چو نوشیروان
بهرمز بدی روز پیری جوان.
فردوسی.
من در تو فکنده ظن به نیکو
وابلیس ترا ز ره فکنده
مانند کسی که روز باران
بارانی پوشد از گونده.
لبیبی.
بروز کارزار خصم و روز نام و ننگ تو
فلک در گردن آویزد شغا و نیم لنگ تو.
فرخی.
گفتم چگونه بگذرد از درقه روز جنگ
گفتا چنانکه هر سر سوزن ز پرنیان.
فرخی (دیوان چ دبیرسیاقی ص 272).
روز پیکار و روز کردن کار
بستدندی ز شیر شرزه شکار.
عنصری.
جگر بیست مبارز ستدن روز مصاف
نیزه ٔ بیست رش دست گزای تو کند.
منوچهری.
گفتند ترا با این حکایت چکار! چرا نخوانی آنکه شاعر گوید و آن این است... گفتم الحق روزاین صوت است. (تاریخ بیهقی ).
محمدت خر که روز اقبال است
مکرمت کن که روز امکان است.
مسعودسعد.
تحمل کن ای ناتوان از قوی
که روزی تواناتر از وی شوی.
سعدی (بوستان ).
چه شکر گویمت ای خیل غم عفاک اﷲ
که روز بیکسی آخر نمیروی ز سرم.
حافظ.
بروز بیکسی همسایه ٔ من سایه ٔ من بود
ولی آن هم ندارد طاقت شبهای تار من.
؟
|| عمر. زندگی. حیات. (یادداشت مؤلف ) :
همان روز تو ناگهان بگذرد
در توبه بگزین و راه خرد.
فردوسی.
فراوان غم و شادمانی شمرد
چو روز درازش سرآمد بمرد.
فردوسی.
گرفتند و بردند بسته چو یوز
برو بر سر آورد ضحاک روز.
فردوسی.
ازو برگشایی یکایک سخن
که روز تهمتن درآمد به بن.
فردوسی.
چنین روز روزت فزون باد بخت
بداندیشگان را نگون باد بخت.
فردوسی.
می آور که از روز ما بس نماند
چنین بود تا بود و بر کس نماند.
فردوسی.
چو روز ما همی بر ما نپاید
در او بیهوده غم خوردن چه باید.
(ویس و رامین ).
از بوسعید دبیرش این باب شنودم پس از آنکه روز علی بپایان آمد. (تاریخ بیهقی ).در این منصور شرارتی و زعارتی بود بجوانی روز گذشته شد. (تاریخ بیهقی ).
و گرجز بر این رای رانی سخن
بدان کآمدت روز روزی به بن.
اسدی (گرشاسب نامه ).
چو روز پدر یکسر آمد بسر
بجایش نشایدکسی جز پسر.
اسدی (گرشاسب نامه ).
چه مایه بر سر این ملک سروران بودند
چو روزشان بسر آمد درآمدند از پای.
سعدی.
|| بمجاز، آفتاب. (از برهان قاطع) (از ناظم الاطباء) (از آنندراج ) :
چو برزد سر از کوه رخشنده روز
پدید آمد آن شمع گیتی فروز.
فردوسی.
بگونه ٔ شب روزی برآمد از سر کوه
که هیچگونه بر او کارگر نگشت بصر.
فرخی.
هرروز رسد نامش هرجا که رسد روز
چون مهر سما هست همیشه بسفر بر.
عنصری.
چو روزی که بودش بخاور گریغ
هم از باختر برزدش باز تیغ.
عنصری.
روز برآمد بلند ای پسر هوشمند
گرم بود آفتاب خیمه برویش ببند.
سعدی (از آنندراج ).
|| بمجاز، حال و حالت. (یادداشت مؤلف ): او مرا باین روز نشاند. (از یادداشت مؤلف ). || مقیاس مسافت و راه در قدیم. (یادداشت مؤلف ): از نیشابور تا قائن نه روز راه است. (از یادداشت مؤلف ). || بمجاز، مرگ. اجل. (یادداشت مؤلف ) :
چو روزش فراز آمد و بخت شوم
شد آن ترک پولاد برسان موم.
فردوسی.
|| چهره. روی. (ناظم الاطباء). || بمجاز، بخت. || نیکبختی. طالع نیک. (ناظم الاطباء) :
چو برگرددت روز یار توام
بگاه چرا مرغزار توام.
فردوسی.
|| بمجاز، صبح. (یادداشت مؤلف ) :
ریشی چگونه ریشی چون ماله ٔبت آلود
گویی که دوش تا روز بر ریش گوه پالود.
عماره.
|| توانایی. زور و قدرت. || جرأت و مردانگی. (ناظم الاطباء). || ظاهر و آشکار و روشن.(از برهان قاطع) (از آنندراج ) (ناظم الاطباء). || (اصطلاح تصوف ) تتابع انوار را گویند. (از کشاف اصطلاحات الفنون ).
- آشفته روز ؛ پریشان حال. شقی. بدبخت :
که برکردت این شمع گیتی فروز
بگفت ای ستمکار آشفته روز.
سعدی (بوستان ).
- برگشته روز ؛ نگون بخت. تیره روز :
تبه کرده ایام برگشته روز
بنالید بر من بزاری و سوز.
سعدی.
و رجوع به ماده ٔ روزبرگشته شود.
- بروز سیاه نشستن ؛ بدبخت و بیچاره شدن.
- بهروزی ؛ کامیابی ، نیکبختی :
ای بلنداختر خدایت عمر بی پایان دهاد
هرچه پیروزی و بهروزی در آنست آن دهاد.
سعدی.
- پراکنده روز ؛ پریشان حال. بدبخت. تیره روز:
پس از گریه مرد پراکنده روز
بخندید کای بابک دلفروز...
سعدی.
- پیروزروز ؛ خوشبخت. کامروا :
خرم صباح آنکه تو بر وی گذر کنی
پیروزروز آنکه تو در وی نظر کنی.
سعدی.
- تیره روز ؛ سیه روز. بدبخت :
نخواهی که گردی چنین تیره روز
بدیوانگی خرمن خود مسوز.
سعدی.
اگر بینوایی بگرید بسوز
نگون بخت خوانندش و تیره روز.
سعدی.
- || روزگار تیره. (در این مورد صفت و موصوف بقلب است ) :
مرا بهره این بود از این تیره روز
دلم چون شدی شاد و گیتی فروز.
فردوسی.
- درروز ؛ برفور. دروقت. در همان روز : چون جواب بر این جمله یافتم... درروز از سپاهان حرکت کردیم. (تاریخ بیهقی ). آن ملک نامه ٔ فیروز بقبول تلقی فرمود و درروز اختیار حکیمی فاضل و طبیبی کامل نمود و بجانب فیروز روانه فرمود. (ترجمه ٔ محاسن اصفهان ).
- دگر روز. رجوع به دیگرروز در همین ترکیبات شود.
- دیرینه روز ؛ سالخورده. مسن :
چنین گفت ای پیر دیرینه روز
چو پیران نمی بینمت صدق و سوز.
سعدی (بوستان ).
پیرزنی موی سیه کرده بود
گفتمش ای مامک دیرینه روز...
سعدی (گلستان ).
- دیگر روز (دگر روز) ؛ فردا. (یادداشت مؤلف ): پس چون دیگر روز بود قریش نیامدند. (ترجمه ٔ تاریخ طبری ). دیگر روز لشکر برگرفت و روی باز مدینه نهاد. (ترجمه ٔ تاریخ طبری ).
دگر روز چون گشت روشن جهان
درفش شب تیره شد در نهان.
فردوسی.
دستوری یافت [ التونتاش از مسعود ] که دیگر روز برود. (تاریخ بیهقی ).
شب از شرمساری و فکرت نخفت
بخندید طائی دگر روز و گفت...
سعدی.
- روز از روز بتر بودن ؛ افزونی گرفتن بدبختی.
- روز برگشتن ، روز برگشته شدن ؛ از جاه و مقام افتادن. تیره روز شدن. بخت برگشتن :
برآن کو چنین بود برگشت روز
نمانی تو هم شاد و گیتی فروز.
فردوسی.
چو دارا برزم اندرون کشته شد
همه دوده را روز برگشته شد.
فردوسی.
چو جفت ترا روز برگشته شد
بدست یکی بنده بر کشته شد.
فردوسی.
- روز بشام بردن ؛ روز را بپایان رسانیدن :
شبی نپرسی و روزی که دوستدارانم
چگونه شب بسحر میبرند، روز بشام.
سعدی.
- روز بشب آوردن ؛ گذراندن و بسر آوردن روز. (از آنندراج ). روز را بپایان رسانیدن :
چه روزها بشب آورده ام در این امید
که با وجود عزیزت شبی بروز آرم.
سعدی.
چه روزها بشب آورد جان منتظرم
ببوی آنکه شبی با تو روز گرداند.
سعدی.
روزی بهزار غم بشب می آرم
تا خود فلک از پرده چه آرد ببرون.
ابن یمین (از آنندراج ).
- روز بشب کردن ؛ کنایه از گذراندن و بسر آوردن روز است. (از آنندراج ) :
جمع بودن ز پریشان صفتی آسان نیست
روزها در قدم زلف بشب باید کرد.
میرزا بیدل (از آنندراج ).
- روز بلند گشتن ؛ طولانی و دراز شدن روز :
بدان گونه تا روز گردد بلند
بطبل و دهل در نیارند بند.
نظامی.
- روز به آخر رسیدن ؛ بپایان آمدن روز.
- || کنایه از بپایان آمدن عمر است.
- روز به نیمه رسیدن ؛ فرارسیدن موقع ظهر.
- روز تاب ؛ روز گرم. (ناظم الاطباء) :
سنبل او سنبله ٔ روز تاب
گوهر او لعل گر آفتاب.
نظامی.
- روز تعطیل ؛ روزی که کار تعطیل است. روزی که ادارات و مدارس و مؤسسات تعطیل است.
- روز تعطیل رسمی ؛ روزی که بر طبق قانون تعطیل است. روزهای تعطیل رسمی کنونی عبارتند از: روزهای جمعه. عید نوروز، پنج روز اول سال. سیزده عید نوروز،13 فروردین. تاسوعا، 9محرم. عاشورا، 10 محرم. اربعین ،20 صفر. رحلت رسول اکرم وشهادت امام حسن (ع )، 28 صفر. میلاد رسول اکرم ، 17 ربیع الاول. میلاد حضرت امیر، 13 رجب. مبعث رسول اکرم ، 27 رجب. میلاد حجةبن حسن (ع )،15 شعبان. شهادت حضرت امیر، 21 رمضان. عید فطر، اول شوال. شهادت امام جعفر صادق ، 25 شوال. ولادت امام رضا، 11 ذیقعده. عید قربان ، 10 ذیحجه. عید غدیر خم ، 18 ذیحجه. 29 اسفند روز ملی شدن صنعت نفت.
- روز تنگ ؛ روزجنگ. (ناظم الاطباء).
- روز حسین ؛ ایام عزاداری حسین بن علی (ع ). (از ناظم الاطباء).
- روز در محنت گذار ؛ کنایه از مسافر. (از فرهنگ یوسف و زلیخای جامی از آنندراج ).
- روز سیاه ؛ روز ماتم.(ناظم الاطباء).
- || روز غم و زاری. (ناظم الاطباء).
- || روز محنت وزحمت. (ناظم الاطباء).
- روز شیرینی خوران ؛ روزی که دختری را بنام پسری نامزد کنند و آن پیش از عقد باشد :
ازآن رو دختر رز سرگران بود
که او را روز شیرینی خوران بود.
اشرف (از آنندراج ).
و رجوع به بهار عجم و آنندراج شود.
- روز کار ؛ روز کوشش و روز میدان. (از آنندراج ). روز جنگ.
- || روزی که مخصوص کار و کسب است ، مقابل تعطیل و بیکاری.
- روز کسی بودن ؛ دوره ٔ پیشرفت و ترقی کسی بودن :
کنون این زمان روز اسکندر است
که بر تارک مهتران افسر است.
فردوسی.
کنون تخت و دیهیم را روز ماست
سروکار با بخت پیروز ماست.
فردوسی.
بلشکر چنین گفت هومان شیر
که ای رزم دیده یلان دلیر
چو روشن شود تیره شب روز ماست
همان اختر گیتی افروز ماست.
فردوسی.
دست دست تست گیتی را بپیروزی ستان
روز روز تست عالم را ببهروزی گذار.
امیرمعزی (از آنندراج ).
نگارا روز روز ماست امروز
که در کف باده و در کام قند است.
عطار.
- روز کسی سیاه یا سیه شدن ؛ کنایه از بدبخت و بیچاره شدن وی :
هرکه روزش سیه شود بیند
سر خورشید در کنار خطت.
امیر (از آنندراج ).
- روز نُبُوَّتی ؛ عبارت از یک سال است چنانکه سال نبوتی 360 سال است. (از قاموس کتاب مقدس ).
- ستاره بروز نمودن کسی را ؛ روزش را شب کردن :
وگراستیزه کنی با تو برآیم من
روز روشنت ستاره بنمایم من.
منوچهری.
- سرآمدن روز ؛ بپایان رسیدن عمر :
چو شد گستهم کشته در کارزار
سرآمد بر اوروز و برگشت کار.
فردوسی.
همانا سرآمد کنون روز من
کجا اختر گیتی افروز من.
فردوسی.
- شب بروز آوردن ؛ شب را بپایان رسانیدن :
وعده که گفتی شبی با تو بروز آورم
شب بگذشت از حساب روز برفت از شمار.
سعدی.
شبی خوش هر که میخواهد که با جانان بروز آرد
بسی شب روز گرداند بتاریکی و تنهایی.
سعدی.
چه روزها بشب آورده ام دراین امید
که باوجود عزیزت شبی بروز آرم.
سعدی.
- شب روز گردانیدن .رجوع به شب بروز آوردن شود.
- مبارک روز ؛ فرخنده روز. آنکه روزگارش فرخنده باشد :
ای مبارک روز هر روزت بکام دوستان
دولتت اندر ترقی بادو دشمن جان دهاد.
سعدی.
- نوروز ؛ نخستین روز سال که جشن باشد و کنایه از هر روز فرخنده نیز هست. رجوع به «نوروز» شود.
- نیکروز ؛ بهروز، نیکبخت :
یکی گفتش ای خسرو نیکروز.
سعدی (بوستان ).
بدان را نیک دار ای مرد هشیار
که نیکان خود بزرگ و نیکروزند.
سعدی (گلستان ).
- نیکروزی ؛ بهروزی. نیکبختی :
که بدمرد را نیکروزی مباد.
سعدی (بوستان ).
عروسی بود نوبت ماتمت
گرت نیکروزی بود خاتمت.
سعدی (بوستان ).
- نیمروز ؛ ظهر. وسط روز :
جمالی چو در نیمروز آفتاب.
نظامی.
چنین چندرا کشت تا نیمروز
چو آهوی پی کرده را تند یوز.
نظامی.
در آغوشت کشم تا نیمروزی.
سعدی.
- یک روز ؛ زمانی. وقتی :
یک روز بگرمابه همی آب فروریخت
مردی بزدش لج بغلط بر در دهلیز.
منجیک (از فرهنگ اسدی نخجوانی ).
دیوار کهن گشته نه بردارد پادیر
یک روز همه پست شود رنجش بگذار.
رودکی.
اندوهم ازآن هست که یک روز مفاجا
آسیبی از این دل بفتد بر جگر آید.
فرخی.
یک روز بشیدایی در زلف تو آویزم
زآن دو لب شیرینت صد شور برانگیزم.
سعدی.
ترکیب های دیگر:
- روز آدینه ، روزاروز، روز ازل ، روز استفتاح ، روزافروز، روزافزای ، روزافزون ، روزافکن ، روز الست ، روز امید و بیم ، روزانه ، روزآور، روز باران ، روزبازار، روز بازپرس ، روز بازپسین ، روز بازخواست ، روز بازی ، روز بتر، روزبخش ، روزبخیر، روز بد، روز بد ندیده ، روز برات ، روز برآمد، روز برگشته ، روزبروز، روز بزرگ ، روزبه ، روز به آخر رسیدن ، روز بهرام ، روزبهی ، روز بیگاه ، روز پسین ، روزپیکر، روزپیکری ، روز تحویل ، روز تعطیل ، روز جزا، روز جک ، روز جوانی ، روز چکا، روز حساب ، روز حسیب ، روز حشر، روز خسب ، روز خسب شبخیز، روز خوش ، روز خون ، روز داد، روزدار، روز درنگ ، روز رستخیز، روز ساختن ، روز سوختن ، روز شمار، روز عید، روز فراخ ، روز قیامت ، روز کار، روز کشش ، روز کوشش ، روز گذرانیدن ، روز مهر، روزمظالم ، روز مبادا، روز میدان ، روزنامه ، روز نبرد، روز نجومی ، روز ننگ و نام ، روز ننگ و نبرد، روز هرمزد. رجوع بهر یک از ترکیبات مذکور شود.
- امثال :
چو روز آید ارچه دراز است شب
شما زین سخن بسته دارید لب.
فردوسی (از امثال و حکم دهخدا).
روز از نو و روزی از نو ؛کنایه از توکل و بریدن از مخلوق. (لغت محلی شوشتر).نظیر یوم جدید رزق جدید، برگذشته ها صلوات. (از امثال و حکم دهخدا). به معنی این مثل «هر چیز که عوض دارد گله ندارد» نیز بکار میرود و مراد این است که اگر خدمتی خواستی انجام ندادم اینک برای انجام دادن همان خدمت یا خدمت دیگری آماده ام. (فرهنگ عوام ) :
مر زنان راست کهنه تو بر تو
مرد را روز نوّ و روزی نو.
سنایی (از امثال و حکم دهخدا).
هرآنچ ازعمر پیشین رفت گو رو
کنون روز از نو است و روزی از نو.
نظامی (از امثال و حکم دهخدا).
هرچه داری شب نوروز بمی ساز گرو
غم فردا چه خوری روز نو و روزی نو.
امیرمحمد صالح طوسی (از امثال وحکم دهخدا).
کهنه مفروش کنون روز نو و روزی نو
در بدیهه غزلی تازه و مستانه بخوان.
قاضی شریف (از امثال و حکم دهخدا).
روز امید بس دراز بود. نظیر الانتظار اشد من الموت. (از امثال و حکم دهخدا).
روز بد نبینی ؛ بعنوان دعا یا تعویذ در موقعی که ذکر مصیبتی یا مشقتی پیش آید گفته میشود مثال : جدال بین دو طرف درگیر شد، روز بدنبینی چوب و چماق بود که بسر و کله ٔ هم زدند. (از فرهنگ عوام ).
روز بردابرد کسی بودن ؛ روز قدرت و کار یا پادشاهی و ولایت راندن کسی بودن. (از امثال و حکم دهخدا).
روز بهار هفت بار نهار ؛ در ایام بهار مردمان را اشتها بطعام زیادت شود. (امثال و حکم دهخدا).
روز بهر خروس کی پاید
چون بود وقت ، خود برون آید.
سنایی (از امثال و حکم دهخدا).
روز بی آبی از شاش موش آسیا میگردد ؛ نظیر احتیاج مادر اختراع است. (از مثال و حکم مؤلف ).
روز بیکاری و شب آسانی
کی رسی در سریر ساسانی.
سنایی (از امثال و حکم دهخدا).
روز پیری پادشاهی هم ندارد لذتی
لذت اندر خاکبازیهای طفلانست و بس.
وحید قزوینی (از امثال و حکم دهخدا).
روزت این است و روزی این . (امثال و حکم دهخدا).
سرآمد جهانت بسر می ببین
که روزت همین است و روزی همین.
اسدی (از امثال و حکم دهخدا).
روز را منکر شدن در عقل کاری منکر است
فتح او در مشرق و مغرب چو روز روشن است.
امیر معزی (از امثال و حکم دهخدا).
روز روشن چراغ سوزاندن ؛کاری ابلهانه کردن. (از فرهنگ عوام ).
روز فلان چنان تنگ شد که ستاره دید ؛ یعنی بحد اعلای نکبت و بدبختی رسید. (از فرهنگ عوام ).
روز قیامت اول از همسایه میپرسند ؛ مراد رعایت حال همسایه است.
سرآمد کنون روز بر باربد
مبادا که باشد ترا یار بد
که روز کهان و مهان بگذرد
خردمند مردم چرا غم خورد.
فردوسی (ازامثال و حکم دهخدا).
روز می آید روزی نمی آید.
روز نو و روزی نو ؛ تعبیری دیگر از: روز از نو و روزی از نو.
روز طوفان باد حزم نکوست
خاصه آن را که خانه خرگاهست.
انوری (از امثال وحکم دهخدا).
روزکی چند بود نوبت گل
روزه و توبه همه روزه بجاست
عاشقی خواهی و پس توبه کنی
توبه و عشق بهم ناید راست.
سنایی (از امثال و حکم دهخدا).
روز محشرامان بایمان است
غم ایمان خویش خور که ترا...
ادیب صابر (از امثال و حکم دهخدا).
روز وانفساست ؛ هرکس بخود مشغول است و بدیگری نمی پردازد. نظیر: یوم یفر المرء من اخیه... (قرآن 34/80) (امثال و حکم دهخدا).
روز و فانوس کشی ! (امثال و حکم دهخدا).
روزها برگرد گل میگرد و شب بر گرد شمع
زندگی جز بر ره پروانه بسپردن خطاست.
ادیب پیشاوری (از امثال و حکم دهخدا).
[ که ] روزهای سپید است در شبان سیاه (شب فراق نمی باید از فلک نالید...).
سعدی.
نظیر: ازپی هر گریه آخر خنده ایست. (از امثال و حکم دهخدا).
روزهای سیاه کوتاه است :
شنیدم این مثل از سالخورده دهقانی
که «کوته است بسی عمر روزهای سیاه ».
رجوع به امثال و حکم دهخدا شود.
هر روز روز خداست .
هر روز خر (یا گاو) نمیرد تا کوفته ارزان شود. (جامع التمثیل ، از امثال و حکم دهخدا). نظیر:
هر روز عید نیست که حلوا خورد کسی . (امثال و حکم دهخدا).
هر روز عید نیست :
مجو افزون از آن فردا مزیدی
که نبود ای اخی هر روز عیدی.
پوریای ولی (از امثال و حکم دهخدا).
هر روز عید نیست که حلوا خورد کسی . (از امثال و حکم دهخدا).
هر روز که می آید کار خویش می آرد.
(نگر تا کار امروز بفردا نیفکنی که...)
تاریخ بیهقی (از امثال و حکم دهخدا).

روز. [ رَ ] (ع مص ) آزمودن. (تاج المصادر بیهقی ). آزمودن کسی را و آزمودن آنچه نزد اوست. (از اقرب الموارد) (از منتهی الارب )(از ناظم الاطباء) (آنندراج ). || سنجیدن سنگی را برای دانستن وزن آن. (از اقرب الموارد). || سنجیدن و آزمودن دینار را برای دانستن اندازه ٔ آن. (از اقرب الموارد). || برپای داشتن مرد ضیاع خود را و اصلاح کردن آن را. (از منتهی الارب ) (از اقرب الموارد) (از ناظم الاطباء). برپای داشتن و بر حرفت خود بودن و اصلاح کردن. (آنندراج ). || خواستن و طلب کردن چیزی را. (از منتهی الارب ) (از اقرب الموارد) (از ناظم الاطباء) (از آنندراج ).

معنی روز به فارسی

روز
هنگام کار و تلاش، ازطلوع تاغروب آفتاب که هواروشن است، وقت وزمان
( اسم ) ۱ - زمانی که از طلوع آفتاب آغاز و به غروب ختم شود نهار روج مقابل شب لیل . یا روز امید و بیم قیامت رستاخیز . یا روز بخیر سلام و تعرفی است که در روز به شخصی که ملاقات کنند میگویند . ۲ - شبانه روز : [[ او را بر تو سه روز حق مهمانی است ]] ( کشف الاسرار ۵٠۱ : ۲ ) یا روز بازار ۱ - روزی که مردم در جایی جمع شوند و خرید و فروخت کنند . ۲ - رونق کار و بار گرمی بازار . ۳ - روزقیامت . یا روز باز خواست روز قیامت . یا روز برات روز جک . یا روز جک ( چک ) روز پانزدهم شعبان که روز برات است و شب این روز را شب جک و شب برات نامند . یا روز خوش ۱ - ایام خوش . ۲ - دوره جوانی . یا روز درنگ روز قیامت . یا روز سیاه ( سیه ) ۱ - روز بد یوم نحس . ۲ - روز ماتم . ۳ - آزار تشویش . یا روز شمار روز قیامت . یا روز فراخ زمانی که بعد از طلوع صبح تا غروب را شامل است . یا روز کار روز جنگ . یا روز کوشش روز جنگ و جدال . یا روز مظالم ۱ - رزو دادخواهی . ۲ - روز قیامت . یا روز نام و ننگ ۱ - روز جنگ و جدال . ۲ - روز ساز و آواز . یا روز ننگ و نبرد ۱ - روز جنگ و جدال . ۲ - ظاهر آشکار . ۳ - روزگار دوره فرصت : [[ امروز روز فلانی است ]] .
آزمودن . آزمودن کسی را و آزمودن آنچه نزد اوست .
روز جمعه
کسی یا چیزی که بنیروی روشنایی شب را چون روز کند .
[cloudy day] [علوم جَوّ] روزی که در بیشتر ساعات آن بیش از 75 درصد آسمان از اَبرهای کدر پوشیده شده است
روز بروز . چیزی بروز اروز فرا دادن
روزی که زمان با آن آغاز شده است
پانزدهم ماه رجب است و وجه تسمیه آن است که در رحمت و درهای بهشت در این روز گشاده میشود و نیز در کعبه بروی زائران در این روز باز می شود .
تابناک . روشنگر . روشنی بخش
آنچه روز بروز افزونی یابد
( صفت ) آنچه که هر روز افزایش یابد : حسن روز افزون .
( صفت اسم ) تب یک روز در میان غب .
روزی که خداوند در عالم دز خطاب بمردم کرد و الست بربکم فرمود .
ابن البیطار گوید : معنی لغوی آن ریشه گل سرخی است .
کنایه از روز قیامت است
[ گویش مازنی ] /rooz baad/ بادی که به هنگام روز و در حاشیه ی رودخانه وزد
روزی که پادشاهان دیوان کنند و بار عام دهند .
روز قیامت
روز آخر ماه سلخ
روز قیامت .
رونق کار و بار و گرمی بازار

معنی روز در فرهنگ معین

روز
[ په . ] (اِ. ق .) زمانی که از طلوع آفتاب آغاز و به غروب آفتاب ختم شود، نهار. مق شب ، لیل .
(زِ پَ) (اِمر.) کنایه از: رستاخیز.
(تَ) (مص ل .) وقت گذرانیدن .
(اِمر.) حساب روز و ماه و سال .
( ~ .) (اِ.) نام لحنی از سی لحن باربد.
( ~.) (اِمر.) نام روز بیست و هفتم از هر ماه خورشیدی .
( ~.) (ص مر.) بدبخت ، بداقبال .
( ~.) (ص مر.) بدبخت .
(ص مر.) بختیار، سعادتمند.
( ~ .) (اِمر.) ۱ - شب و روز، بیست و چهار ساعت ، یک شب و یک روز. ۲ - همیشه ، علی الاتصال .

معنی روز در فرهنگ فارسی عمید

روز
۱. [مقابلِ شب] زمان میان طلوع تا غروب آفتاب که هوا روشن است.
۲. وقت، زمان.
۳. هر ۲۴ ساعت، شبانه روز.
۴. سالگرد امری خاص: روز زن.
۵. زمان حاضر، عصر کنونی: مسائل روز.
۶. [مجاز] حالت، وضع.
۷. [قدیمی، مجاز] عمر، مدت حیات.
* روز امیدوبیم: [قدیمی، مجاز] روز رستاخیز، قیامت، روز بازخواست.
* روز بازپرس: [قدیمی]
۱. روز پرسش، روز بازخواست.
۲. روز قیامت.
* روز بازخواست: [قدیمی، مجاز] روز رستاخیز، روز قیامت: ترسم که صرفه ای نبرد روز بازخواست / نان حلال شیخ ز آب حرام ما (حافظ: ۳۸).
* روز پسین: [قدیمی، مجاز] روز قیامت.
* روز جزا: [قدیمی، مجاز] روز پاداش، روز مکافات، روز قیامت.
* روز درنگ: [قدیمی، مجاز] روز توقف، روز قیامت.
* روز رستاخیز: روز ستخیز، روز قیامت.
* روز سیاه: ‹روز سیه› [مجاز] روز ماتم، روز غم وغصه، روز سختی و محنت.
* روز شمار: [قدیمی، مجاز] روز حساب، روز بازخواست، روز قیامت.
* روز قیامت: روزی که تمام مردگان به پا خیزند و به حساب اعمال آن ها رسیدگی شود، روز رستاخیز.
* روز مباهله: روز ۲۴ رجب سال دهم هجرت که حضرت رسول با امیرالمؤمنین علی و حضرت فاطمه و حسن و حسین از مدینه خارج شدند تا با بزرگان نصارای نجران مباهله کنند لیکن آنان از ترس نپذیرفتند و با پیغمبر صلح کردند.
* روز وانفسا: [مجاز] روز قیامت.
= آفتاب گردان۱
آن که نمی تواند در روز ببیند.
روز روشن.
آن که عمر بسیار کرده، پیر فرتوت کهن سال، دیرینه زاد، دیرینه سال، دیرسال، دیرساله.
شوربخت، بدبخت، تیره روز: پس از گریه مرد پراکنده روز / بخندید کای مامک دل فروز (سعدی۱: ۱۲۳).
بدبخت، تیره بخت، مصیبت زده، سیاه روزگار.
از الحان سی گانۀ باربد: چو بازش رای فرخ روز گشتی / زمانه فرخ و فیروز گشتی (نظامی۲: ۲۰۳).
پریشان روزگار، بدبخت، بی طالع.
تیره روزگار، سیه روزگار، سیه روز، بدبخت.
خوشبخت، سعادتمند.
= شبانه روز
تمام ۲۴ ساعت، شب وروز.

روز در دانشنامه اسلامی

روز
روز در معنای زمان بین طلوع فجر صادق و غروب آفتاب و نیز در معنای مقابل شب به کار رفته است.
روز که از آن در لغت عرب به «نَهار» و «یَوم» تعبیر می شود، هرچند در لغت بر زمان بین طلوع خورشید و غروب آن اطلاق شده است؛ چنان که واژه «روز» نیز بر شبانه روز اطلاق گردیده است، لیکن مراد از آن در شرع مقدس و کلمات فقها زمان بین طلوع فجر صادق- آغاز وقت نماز صبح - و غروب خورشید- ناپدید شدن قرص آن یا زوال حمره مشرقیه بنابر اختلاف اقوال- است.
تعبیر معاصران از روز
برخی معاصران، روز را- جز در موارد استثنا شده، مانند روزه - زمان بین طلوع و غروب خورشید، که عرف از آن به روزِ کاری تعبیر می کند، دانسته اند؛
بیستم ماه صفر، چهل روز پس از شهادت امام حسین علیه السلام و یاران با وفای آن حضرت، در تاریخ به «اربعین» حسینی مشهور شده است.
اربعین واژه ای است عربی که در متون دینی ما زیاد به آن توجه شده است. به گونه ای که این کلمه از قداست خاصی برخوردار است. حضرت آیت الله جوادی آملی قائل است: در رقم اربعین، خصوصیتی وجود دارد که در سایر ارقام، آن خصوصیت وجود ندارد. غالب انبیا در سن چهل سالگی به مقام رسالت رسیده اند. مدت مناجات حضرت موسی علیه السلام در کوه طور چهل شب بود: «و واعدنا موسی اربعین لیله»؛ گفته اند در نماز شب ۴۰ مومن را دعا کنید...برای حسین بن علی علیه السلام آسمان و زمین چهل روز گریستند.
روز اربعین در روایات
در برخی از روایات به بزرگداشت این روز، اشاره شده است. در حدیثی از امام حسن عسکری علیه السلام زیارت اربعین به عنوان یکی از نشانه های مومن شمرده شده است. در این حدیث، آن حضرت می فرماید: علایم مومن پنج چیز است:۱- پنجاه و یک رکعت نماز در هر شبانه روز (۱۷ رکعت واجب، بقیه مستحب)۲- انگشتر به دست راست کردن۳- پیشانی به خاک مالیدن۴- بلند گفتن « بسم الله الرحمن الرحیم» در نماز۵- زیارت اربعین. در این زیارت که متن آن را شیخ طوسی به نقل از امام صادق علیه السلام آورده است، جملات بسیار ارزنده ای آمده است. در بخشی از این زیارت، هدف از قیام امام حسین علیه السلام، همان هدف نبی اکرم صلوات الله علیه معرفی شده است. «و بذل مهجته فیک لیستنقذ عبادک من الجهالة و حیرة الضلالة» امام حسین علیه السلام جان خویش را فدا کرد تا بندگان را از جهالت و سرگردانی گمراهی نجات دهد. آیت الله جوادی آملی می نویسد: این کلمه «لیستنقذ عبادک» معنایش این است که همه کارهای حسین بن علی علیه السلام برای آن بود که هدف رسول گرامی صلوات الله علیه عمل شود. یعنی اگاه کردن مردم به تکالیف، سپس عمل کردن به آن.
رویداد های روز اربعین
۱- روز مراجعت اسرای کربلا از شام به مدینه.۲- روزی که جابر بن عبدالله انصاری به زیارت قبر امام حسین علیه السلام مشرف شد.
← اقوال در مراجعت اسراء به کربلا
...
تاسوعا؛ روز ۹ محرم و مراد از آن، تاسوعای واقعه کربلا است. در چنین روزی به سال ۶۱ق. شمر با نامه ای از طرف عبیدالله بن زیاد، وارد کربلا شد که در آن از عمربن سعد خواسته شده بود یا در برخورد با امام حسین ـ علیه السلام ـ جدیت به خرج دهد و یا فرماندهی لشکر را به شمر واگذارد. عمر سعد از واگذاری فرماندهی به شمر خوداری کرد و آماده جنگ با امام حسین علیه السلام شد. با هجوم لشکریان در عصر این روز به خیمه گاه حضرت، امام ـ علیه السلام ـ با فرستادن برادرش عباس بن علی، از آنها خواست که شب را به آنها مهلت دهند.همچنین، در این روز شمر امان نامه ای برای حضرت عباس و دیگر فرزندان ام البنین آورد، اما حضرت عباس نپذیرفت. به همین دلیل این روز در نزد شیعیان از اهمیت مذهبی برخوردار است. شیعیان تاسوعا را روز عباس علیه السلام به شمار می آورند و آن را روز عاشورا گرامی داشته، به ذکر فضائل آن حضرت و سوگواری می پردازند.این روز در ایران در کنار روز عاشورا تعطیل رسمی است.
روز نهم محرم را، « تاسوعا » گویند. « تاسوعا » از ریشه « تسع » به معنای نُه و نهم می باشد. ولی شهرت این روز به دلیل وقایعی است که در روز نهم، از ماه محرم سال ۶۱ هجری قمری، در سرزمین کربلا روی داد.
وقایع روز تاسوعا
روز تاسوعا آخرین روزی است که امام حسین ـ علیه السلام ـ و یارانش شبانگاه آن را درک کرده اند و این روز به شب عاشورا پیوند خورده است.
← ورود شمر به کربلا
به دلیل وقایع روی داده، این روز در نزد شیعیان از اهمیت بالایی برخوردار بوده، این روز را منتسب به قمر بنی هاشم عباس ـ علیه السلام ـ نیز می دانند، و این روز را بسان روز عاشورا گرامی داشته، در آن به سوگواری می پردازند.در ایران و بعضی از کشورهای اسلامی شیعی نشین، روز تاسوعا همچون روز عاشورا تعطیل رسمی بوده، در این روز نیز مراسم عزاداری و سوگواری باشکوه و مفصلی با راه اندازی هیات های عزاداری و دسته های سینه زنی و زنجیز زنی و... برگزار می شود.
تاسوعا روز ۹ محرم است. اهمیت این روز برای شیعیان ناشی از واقعه کربلا در سال ۶۱ق. است. در چنین روزی شمر با نامه ای از طرف عبیدالله بن زیاد، وارد کربلا شد که در آن از عمر بن سعد خواسته شده بود یا در برخورد با امام حسین(ع) جدیت به خرج دهد یا فرماندهی لشکر را به شمر واگذار کند. عمر سعد از واگذاری فرماندهی به شمر خودداری کرد و آماده جنگ با امام حسین(ع) شد. با هجوم لشکریان در عصر این روز به خیمه گاه حضرت، امام(ع) با فرستادن برادرش عباس بن علی، از آنها خواست که شب را به آنها مهلت دهند.
همچنین، در این روز شمر امان نامه ای برای حضرت عباس و دیگر فرزندان ام البنین آورد؛ اما حضرت عباس نپذیرفت. شیعیان تاسوعا را روز عباس(ع) به شمار می آورند و آن را مانند روز عاشورا گرامی داشته، به ذکر فضائل آن حضرت و سوگواری می پردازند. این روز در ایران در کنار روز عاشورا تعطیل رسمی است.
روز نهم محرم را «تاسوعا» گویند. «تاسوعا» از ریشه «تسع» به معنای نُه و نهم می باشد. شهرت این روز به دلیل وقایعی است که در روز نهم ماه محرم سال ۶۱ هجری قمری، در سرزمین کربلا روی داد.
هشتم ذی الحجه، روز ترویه است و این روزی است که حجاج نیت حج تمتع می نمایند و محرم شده، از مکه به سمت منا حرکت می نمایند و شب را در آنجا بیتوته می کنند و صبح عرفه به جانب عرفات رهسپار می گردند.
ترویه در لغت به معانی زیر آمده است:سیراب کردن، سیراب گردانیدن، کسی را بر روایت شعرداشتن، در کاری اندیشه کردن، اندیشیدن در کار و نگریستن پایان آن و تعجیل نکردن در جواب.
نام گذاری
درباره وجه تسمیه روز ترویه به روایاتی توجه کنید:در علل الشرایع در سر نامیدن این روز به ترویه حدیثی از امام صادق (علیه السلام) که راوی می گوید: از حضرت پرسیدم چرا روز ترویه را روز ترویه نامیده اند؟حضرت فرمود: زیرا در عرفات آب نبود و حاجی ها روز هشتم ذی الحجه از مکه آب برمی داشتند و به عرفات می بردند و برخی از ایشان به بعضی دیگر می گفتند: تروّیتم، تروّیتم (سیراب شدید، سیراب شدید)؛ لذا به خاطر همین، روز هشتم را روز ترویه نامیدند. باز نقلی دیگر آمده است که زمانی که ابراهیم (علیه السلام) مأمور شد خانه کعبه را بسازد، مکان آن را نمی دانست؛ در نتیجه خداوند جبرئیل (سلام الله علیه) را نازل کرد تا مکان خانه را برای ابراهیم مشخص کند و خداوند تعالی پایه های کعبه را از بهشت نازل فرمود و حجرالاسود نیز نازل شد. سپس ابراهیم برای کعبه دو در قرار داد، دری در سمت مشرق و دری در سمت مغرب که مستجار نامیده می شود. وقتی ساخت کعبه به اتمام رسید، ابراهیم و اسماعیل حج به جا آوردند و جبرئیل در روز هشتم ذی الحجه (روز ترویه) بر آن دو نازل شد و گفت برخیزید و آب جمع آوری کنید؛ چون در زمین عرفات آبی وجود ندارد. به همین دلیل این روز، روز ترویه (یعنی ذخیره کردن آب) نامیده شد. سپس ابراهیم گفت: «پروردگارا! این شهر را محلی امن قرار بده و اهل آن را از میوه ها بهره مند کن...». امام صادق (علیه السلام) فرمود: منظور از بهره مندی از ثمرات، ثمره قلوب یعنی محبت مردم و تمایل آنها نسبت به مکه است تا به سوی آن بروند. همان طور که آشکار شد، وجه تسمیه یوم الترویه یا روز ترویه در کلام امامان معصوم (علیهم السلام)، برداشتن و ذخیره کردن آب در روز هشتم ذی الحجه است.از ابن عباس نقل شده که حضرت ابراهیم (علیه السلام) در خواب دید که فرزندش را سر می برند. «فاصبح بروی یومه اجمع؛ پس صبح بیدار شده و همه آن روز را می اندیشید» که آیا خواب او امری است از جانب خدا یا نه؟ ازاین رو آن روز ترویه نامیده شد؛ پس از آن در شب دوم در خواب دید، «فلّما اصبح عرف انّه من الله؛ چون صبح شد، دانست که آن از جانب خداست»؛ ازاین رو آن روز عرفه نامیده شد.
منزلت روز ترویه
روز ترویه یکی از ارزشمندترین روزهای زمان برشمرده شده است که خود آداب و اعمالی مخصوص دارد. رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: خدای تبارک و تعالی از هر چند چهار شماره برگزید؛ از فرشتگان، جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و عزرائیل و از پیغمبران چهار نفر برای مبارزه به وسیله شمشیر: ابراهیم و داوود و موسی و من (پیامبر) و از خاندان ها چهار خاندان که فرمود: خاندان آدم و نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برگزید و از شهرها، چهار شهر برگزید و فرمود: سوگند به تین و زیتون و طور سینین و این بلد امین؛ پس مقصود از تین، مدینه است و از زیتون، بیت المقدس و از طور سینین، کوفه و از بلدالامین، مکه و از زن ها، چهار زن برگزید: مریم و آسیه و خدیجه و فاطمه (سلام الله علیها) و از اعمال حج، چهار عمل را برگزید: قربانی کردن و صدا به لبیک بلند کردن و احرام و طواف و از ماه ها، چهار ماه که ماه های حرام اند، برگزید: اعمال رجب و شوال و ذی القعده و ذی الحجه و از روزها، چهار روز برگزید: روز جمعه و روز ترویه (هشتم ذی الحجه) و روز عرفه و روز عید قربان. شیخ صدوق در امالی آورده است که از جمله اعمال مستحبی حج، اینکه روز ترویه از هنگام زوال شمس تا شب را درک کند، تمام حج تمتع را درک کرده است. براساس این روایات منزلت روز ترویه تا جایی است که درک آن مساوی با درک تمام حج انگاشته شده است؛ چراکه روز ترویه در اصل آماده شدن برای ورود به عرفات و عید قربان است.
اعمال روز ترویه
...
روز ترویه در تقویم اسلامی، روز ۸ ذی الحجه است و علت نام گذاری این روز، بدان جهت است که در منا و عرفات آب وجود ندارد و حاجیانی که قصد وقوف در منا و عرفات را دارند، باید از مکه برای خویش آب تهیه کنند و به همراه خود ببرند و چنین حالتی را ترویه می نامند.
این روز، از روزهای مهم ذی الحجه است و بر اساس روایتی از امام جعفر صادق (ع)، روزه گرفتن در آن، کفاره ۲ سال مومن است.
در این روز حاجیان خانه خدا، مراسم حج تمتع و حج اکبر را آغاز می کنند.
هفتمین و آخرین روز از ایام هفته روز جمعه می باشد که آداب و احکام خاصی دارد و از احکام و اعمال آن در باب هایی نظیر طهارت، صلات، نکاح، اطعمه و اشربه و قضاء سخن گفته اند.
جمعه از اعیاد چهارگانه اسلامی (فطر، قربان، غدیر و جمعه) بلکه برتر از عید فطر و عید قربان است. جمعه، روز ظهور مهدی (علیه السلام) است.جمعه، روز پایانی هفته، مورد احترام مسلمانان است. به عقیدۀ برخی، جمعه از آن رو جمعه نامیده شده است که در آن برای نماز اجتماع می کنند.
روایات در باب جمعه
در روایتی از امام صادق علیه السّلام آمده است: «خداوند از هرچیزی، چیزی را برگزیده است ... و از روزها جمعه را اختیار کرده است». در روایتی از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله، روز جمعه به عنوان سرور و آقای روزها معرفی شده است. در روایات متعددی آمده است: جمعه روز عبادت و تقرب به خدای متعال با عمل صالح و ترک گناه است و ثواب عبادت در این روز بیش از روزهای دیگر می باشد. از این رو، بر بسیار دعا کردن و درخواست رحمت و آمرزش نمودن در روز جمعه و بسیار صلوات فرستادن بر محمّد و آل محمّد صلّی اللّٰه علیه و آله در این روز سفارش شده است. و نیز از امیر مؤمنان علیه السّلام روایت شده که فرمود: «در روز جمعه ساعت مبارکی است که بنده در آن ساعت چیزی از خدا نمی خواهد مگر آنکه به او عطا می کند».
تعلق جمعه به امام عصر
روز جمعه متعلّق به امام عصر صلوات اللّٰه علیه است که در آن به زیارت و توجه به آن حضرت سفارش شده است.
جمعه و قسم
...
در روزهای ۲۱ و ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ آخرین بقایای استحکامات نظام شاهنشاهی فرو ریخت و مردم ایران به رهبری امام خمینی (رحمة الله علیه) پیروزی انقلاب اسلامی را جشن گرفتند.
با فروپاشی رژیم خودخواه و مستبد پهلوی، بساط استبداد داخلی و استعمار خارجی در ایران فرو ریخت. و زمینه پیدایش جامعه ای عاری از استبداد و استعمار در منظر ملت مسلمان ایران آشکار گشت. پنجاه روز پس از فروپاشی رژیم پهلوی، نخستین همه پرسی رسمی در روز دهم و یازدهم فروردین ماه ۱۳۵۸ برگزار شد و ملت مسلمان ایران با اکثریت قریب به اتفاق یعنی ۹۸/۲ درصد به نظام «جمهوری اسلامی، رای مثبت دادند. این روز پرافتخار در تاریخ ملت مسلمان ایران "روز جمهوری اسلامی" نامیده شد.
تشکیل دولت موقت
روز هفدهم بهمن ماه ۱۳۵۷ یعنی پنج روز پس از ورود حضرت امام (رحمة الله علیه) به ایران، مهندس بازرگان طی فرمانی از طرف رهبر انقلاب اسلامی ایران، مامور تشکیل دولت موقت گردید. یکی از وظایف دولت موقت پس از پیروزی انقلاب اسلامی برگزاری رفراندوم به منظور تثبیت نظام جمهوری اسلامی بود. حضرت امام خمینی (رحمة الله علیه) قائل بود که باید همه پرسی برگزار شود تا جریان انقلاب اسلامی و پذیرش حکومت اسلامی توسط مردم با عدد و ارقام مشخص شود. مرحوم دوانی می نویسد: «از طرف دولت موقت و شورای انقلاب، روز دهم و یازدهم فروردین برای رفراندوم تعیین رژیم آینده کشور ایران اعلام گردید.»
نوع حکومت
در آن زمان، یکی از اختلافات موجود بین دولت موقت و جریان اسلامی، در جریان تصمیم گیری برای نوع حکومت ایران پیش آمد. جریان اسلامی حکومت «جمهوری اسلامی» می خواست، نهضت آزادی «جمهوری دموکراتیک اسلامی»، عده ای «جمهوری خلق اسلامی» و گروهی دیگر که از جبهه ملی بودند «جمهوری ایران» را خواستار بودند. ابتدا همه آن ها دغدغه این را داشتند که نوع و شیوه حکومت آینده بتواند فضای سیاسی گسترده ای را در نظام سیاسی خود پوشش دهد و گروه های زیادی را جذب کند که حضرت امام (رحمة الله علیه) طی سخنانی حرف آخر را زدند و فرمودند: من از ملت ایران انتظار دارم که به جمهوری اسلامی رای دهند که تنها این مسیر انقلاب اسلامی است.»
رفراندوم
...
روز قدس آخرین جمعه ماه رمضان است که در آن علیه اسرائیل و اشغال فلسطین راهپیمایی اعتراض آمیزی در کشورهای مختلف برگزار می شود. در بعضی کشورها به خاطر عدم مجوز پلیس برای روز جمعه، راهپیمایی در روز دیگری انجام شده یا فقط امکان برگزاری همایش هایی به این منظور داده می شود.
این روز در ۱۶ مرداد ۱۳۵۸ش با پیام امام خمینی برای حمایت از مردم فلسطین نام گذاری شد.
از آنجا که آخر ماه رمضان در کشورهای مختلف متفاوت است، در صورتی که روز آخر ماه رمضان در ایران جمعه یا شنبه باشد روز قدس معمولاً یک هفته زودتر برگزار می شود تا با سایر کشورهای اسلامی هماهنگ باشد.
در آیه سوم از سوره برائت آمده است: «وَأَذَانٌ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ إِلَی النَّاسِ یَوْمَ الْحَجِّ الأَکْبَرِ أَنَّ اللّهَ بَرِیءٌ مِّنَ الْمُشْرِکِینَ وَرَسُولُهُ فَإِن تُبْتُمْ فَهُوَ خَیْرٌ لَّکُمْ وَإِن تَوَلَّیْتُمْ فَاعْلَمُواْ أَنَّکُمْ غَیْرُ مُعْجِزِی اللّهِ وَبَشِّرِ الَّذِینَ کَفَرُواْ بِعَذَابٍ أَلِیمٍ»؛ (و این آیات) اعلامی است از خدا و پیغمبرش به مردم در روز حج اکبر که خداوند و رسولش بیزار است. از مشرکین، حال اگر توبه کردید که توبه برایتان بهتر است و اما اگر سرپیچیدید، پس بدانید که شما ناتوان کننده خدا نیستید و تو (ای محمد) کسانی را که کفر ورزند به عذاب دردناکی بشارت ده.
روز حج اکبر در روایات شیعه:
تفسیر عیاشی از حریز از امام صادق علیه السلام روایت کرده که فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله ابوبکر را با آیات سوره برائت به موسم حج فرستاد تا بر مردم بخواند جبرئیل نازل شد و گفت: از ناحیه تو جز علی نباید برساند، لذا حضرت علی علیه السلام را دستور داد تا بر ناقه غضباء سوار شود و خود را به ابی بکر رسانیده آیات را از او بگیرد و به مکه برده بر مردم بخواند.
ابی بکر عرض کرد: آیا خداوند بر من غضب کرده؟ فرمود: نه، جز آن که بر او نازل شده جز مردی از خودت کسی نمی تواند پیامی ابلاغ کند.
وقتی علی علیه السلام به مکه رسید - که بعد از ظهر روز قربانی بود و روز حج اکبر همانست - در میان مردم برخاست و صدا زد: ای مردم من فرستاده رسول خدایم به سوی شما و قرائت نمود: «بَرَاءةٌ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ إِلَی الَّذِینَ عَاهَدتُّم مِّنَ الْمُشْرِکِینَ × فَسِیحُواْ فِی الأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ...».
بیست روز از ذی الحجه و تمامی محرم و صفر و ربیع الاول و ده روز از ربیع الثانی. آنگاه فرمود: از این پس نباید کسی لخت و عریان اطراف خانه طواف کند، نه زن و نه مرد و نیز هیچ مشرکی دیگر حق ندارد بعد از امسال به زیارت بیاید، مگر کسانی از مشرکین که با رسول خدا صلی الله علیه و آله عهدی بسته است که مهلت و مدت اعتبار آن تا سرآمد همین چهار ماه است.
و در تفسیر برهان از صدوق و او به سند خود از فضیل بن عیاض از امام صادق علیه السلام روایت کرده که گفت: من از آن حضرت از حج اکبر پرسش کردم. فرمودند: تو در این باره چیزی شنیده ای؟ عرض کردم: آری حدیثی دارم و آن این است که ابن عباس گفته است: حج اکبر عبارتست از روز عرفه، به این معنا که هر کس روز عرفه تا طلوع آفتاب روز عید قربان را درک کند. حج را درک کرده و هر کس دیرتر برسد حج آن سال از او فوت شده پس شب عرفه هم برای قبل و هم برای بعد قرار داده شده.
دلیل بر این قول هم این است که کسی که شب قربان تا طلوع فجر را درک کند حج را درک کرده و از او مجزی است، هر چند وقوف در روز عرفه را نداشته.
بیست و پنجم ذیقعده را روز دَحْوُالارض (روز پهن شدن زمین از زیر کعبه) گویند. از آن در باب طهارت و صوم نام برده اند.
بنابر قول منسوب به مشهور، غسل کردن در روز دحوالارض (روز پهن شدن زمین از زیر کعبه) مستحب است.
روزه گرفتن در روز دَحْوُالارض
روزه این روز نیز مستحب مؤکد و یکی از چهار روزی است که در بین ایّام سال روزه گرفتن در آن فضیلت بسیار دارد و بنابر روایتی روزه گرفتن در این روز معادل شصت ماه روزه و کفّاره هفتاد سال گناه است.
عالم قرار گرفته در میان مرگ و قیامت را برزخ گویند. برخی از آیات سوره غافر اشاره به وجود روز و شب در بزرخ دارد.
برخی آیات قرآن به روز و شب در عالم برزخ اشاره دارد و از آن تعبیر به «غدوا و عشیا» کرده است:فوقـیه الله سیـات ما مکروا وحاق بـال فرعون سوء العذاب• النار یعرضون علیها غدوا وعشیا ویوم تقوم الساعة ادخلوا ءال فرعون اشد العذاب. «خداوند او را از نقشه های سوء آنها نگه داشت، و عذاب شدید بر آل فرعون وارد شد!• عذاب آنها آتش است که هر صبح و شام بر آن عرضه می شوند؛ و روزی که قیامت برپا شود (می فرماید:) آل فرعون را در سخت ترین عذاب ها وارد کنید!». از تعبیر «غدوا و عشیا» استفاده می شود که در عالم برزخ هم، شب و روزی همانند شب و روز دنیا وجود دارد. چنان که از امام صادق علیه السّلام نقل شده است: این جریان در برزخ، قبل از فرا رسیدن قیامت است.
یک شب و روز کامل، که معادل ۲۴ ساعت است را یک شبانه روز می گویند.
در فقه، گاه چند روز پیاپی، مثلا سه روز، موضوع احکامی قرار گرفته که به طور طبیعی شبهای میان آنها نیز داخل در آن موضوع به شمار میرود. چنان که گاهی در کلمات فقها «روز» به کار رفته و مراد از آن شبانه روز است. در ذیل به نمونه هایی از احکام مرتبط با آن در بابهای طهارت، صلات، زکات، اعتکاف، جهاد، تجارت، نکاح، اطعمه و اشربه، شفعه، لقطه و حدود، اشاره می شود.
احکام شبانه روز
← شبانه روز در باب طهارت
 ۱. ↑ العروة الوثقی ج۲، ص۱۶    
...
قسم به روز به یکی از موارد قسم در قرآن اطلاق می شود.
قرآن دو بار به روز قسم یاد کرده است:۱. (والنهار اذا جلاها)؛ «سوگند به روز هنگامی که جهان را روشن سازد» ؛۲. (والنهار اذا تجلی)؛ «سوگند به روز هنگامی که جهان را به ظهور خود روشن سازد».
منظور از نهار
«نهار» به وقتی می گویند که نور گسترده می شود؛ و آن در شرع ، میان طلوع فجر تا وقت غروب خورشید و در اصل لغت، میان طلوع خورشید تا غروب آن است.
دیدگاه مفسران
تقریبا همه مفسران قرآن اتفاق نظر دارند که در این دو آیه به «روز» سوگند یاد شده است.آیه (قد افلح من زکاها) جواب مجموعه سوگندهای آغاز سوره شمس ، و آیه (ان سعیکم لشتی) جواب مجموعه سوگند های آغاز سوره لیل است.
قصد اِقامت ده روز، قصد ماندن در جایی به مدت ده روز توسط مسافر. مسافر در محل اقامت باید نمازها را کامل بخواند و روزه او صحیح است. احکام قصد ده روز در رساله های عملیه آمده است.
قصد ماندن در جایی به مدت ده روز کامل توسط مسافر را قصد اقامت گویند. در تحقق قصد اقامت و احکام آن نیت خاصی لازم نیست و همین که مسافر مطمئن باشد که ده روز کامل می ماند، کفایت می کند. همچنین لازم نیست که ماندن او در آنجا اختیاری باشد و اگر می داند به اجبار در جایی ده روز کامل خواهد ماند، قصد اقامت محقق شده است و احکام آن جاری می شود.
مراد از ده روز، ده روز کامل متوالی و شب های بین آنها است که نُه شب می شود. بنابراین کسی که قصد دارد از آغاز روز نخست تا پایان روز دهم در جایی بماند، می تواند قصد اقامت کند. کسی که از آغاز روز قصد اقامت نکرده است، می تواند از میانه روز مثلا از ظهر قصد اقامت کند که در این صورت باید تا قصد کند که تا ظهر روز یازدهم می ماند که ده روز کامل شود.
نمازهای مستحبی نمازهایی هستند که مسلمانان برای کسب ثواب بیشتر و نزدیک تر شدن به خداوند و دوری از شیطان بجا می آورند. نمازهای نافله از نمازهای مستحبی هستند که به آنها نوافل هم گفته می شود. از مهمترین نمازهای مستحبی، نافله های شبانه روزی هستند که به آنها نوافل یومیه می گویند.
نمازهای مستحب زیادند و به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند:۱. نوافل.۲. سایر نمازهای مستحب.
← نافله های روزانه
 ۱. ↑ موسوی خمینی، روح الله، توضیح المسائل، ص۱۰۷، م ۷۶۴.    
سایت اندیشه قم، برگرفته از مقاله«نافله های شبانه روز»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۹/۲۵    
...
کلید واژه: نماز شب، نمازهای مستحبی، نوافل، نشانه های شیعه
نافله به کار مستحبی، کار نیکو، که بر انسان واجب نیست. اطلاق می شود. هم چنین به معنی نوه، غنیمت و عطاء نیز آمده است.و در اصطلاح فقهاء: به نمازهای مستحبی در شرع مقدس اسلام نافله می گویند. بیشترین استعمال نافله در نمازهای مستحبّی است. معنای اصطلاحی نافله اخصّ است و فقط شامل نماز مستحبّی می شود. ولی معنای لغوی اعّم است. هم شامل نماز مستحبّی و هم شامل غنیمت و عطاء می شود. بین معنای لغوی و اصطلاحی عموم و خصوص من وجه است.
در دین اسلام تأکید فراوانی بر انجام نمازهای مستحبّی شده و ثوابهای فراوان برای آن منظور گردیده است. و در میان نمازهای مستحبّی نماز شب از فضیلت بیشتری برخوردار است. و در روایات رسیده از معصومین (ع) که نماز شب به خاطر عظمت شأن آن خداوند ثوابش را آشکار نکرده است. روایات در مورد اهمیّت نافله فراوان از معصومین (ع) است که برای تبرّک چند نمونه ذکر می شود.
محمّد بن علی بن محبوب عن ابی عبدالله (ع):« إِیّاکم والکسل. إِنَّ رَبّکُم رحیمٌ یشکُر القلیل. إِنَّ الرَجُل لیصّلی رکعتین تطوّعاً یرید بِهما وجهُ اللهِ فیدخِله اللهُ بِهما الجَنّة» امام صادق (ع) می فرمایند: بر شما باد دوری از تنبلی و کسلی! همانا پروردگار شما مهربان است. که چیز کم را سپاس و شکر می گوید. همانا مردی برای رضا و خشنودی خدا دو رکعت نماز مستحبّی بجا آورد خداوند به خاطر خواندن این دو رکعت مستحبّی او را داخل بهشت می کند.
ادله متعدّدی بر مشروعیّت آن دلالت دارد. روایات موجود در مورد نمازهای نافله که در کتب حدیثی فراوان است که به چند نمونه از آن اشاره می شود.
1)بالاسناد عن فضیل بن یسار عن ابی عبدالله (ع) قال: «الفریضةُ والنافلةُ احدی و خمسون رکعةً. منها رکعتان بعد العتدیةِ جالساً تعدّان برکعةٍ وهو قائمٌ الفریضةُ منها سبع عشرة رکعةً والنافلةُ اربعُ و ثلاثون رکعةً» «نمازهای واجب و نافله پنجاه و یک رکعت هستند. از نافله دو رکعت بعد از عشاء نشسته خوانده می شود و ایستاده بخواند یک رکعت محسوب می شود نمازهای واجب هفده رکعت می باشد. و نمازهای نافله سی و چهار رکعت می باشند».
2)خود پیامبر (ص) و معصومین (ع) که در تاریخ نقل شده است. نمازهای مستحبّی فراوان می خواندند و قول و فعل آنان برای ما حجّت است و این نافله خواندن آنان دلیل بر مشروعیّت نافله است.



روز در دانشنامه ویکی پدیا

روز
روز یا شبانه روز، عبارت از مدت زمان یکدوره تناوب حرکت وضعی زمین می باشد که با توجه به مبدأ این دوره کاربردها و تعاریف گوناگون دارد و عام ترین کاربرد آن روز خورشیدی بمعنی دوره تناوب نسبت به خورشید (روز حقیقی) است که با تعدیل آن بر پایه یکای متریک زمان (ثانیه) بعنوان یکدوره ۲۴ ساعته (روز متوسط) واحدی از زمان و گاه شماری است. کاربرد دیگر آن روز نجومی است که این تناوب با مبدأ یک نقطه ثابت کیهانی (ستاره یا نصف النهار) است. برای دیگر سیارات نیز با توجه به دوره تناوب وضعی اشان شبانه روز درنظر گرفته می شود.
همچنین واژهٔ روز می تواند به قسمتی از روز که شب نیست اشاره داشته باشد، که در اصل روز روشن خوانده می شود. همچنین روز می تواند به یک روز از هفته یا یک روز از تقویم اشاره داشته باشد.
روز مدت زمان یکدوره تناوب حرکت وضعی زمین است.
روز (فیلم ۱۹۱۴)
روز همچنین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
روز (فیلم ۱۹۶۰)، به کارگردانی پیتر فینچ
روز (فیلم ۲۰۱۱)
«روز» (انگلیسی: The Day) یک فیلم صامت به کارگردانی آلفرد رالف است که در سال ۱۹۱۴ منتشر شد.
«روز» (انگلیسی: The Day (1960 film)) یک فیلم به کارگردانی پیتر فینچ است.
«روز» (انگلیسی: The Day (2011 film)) یک فیلم در سبک ترسناک و علمی–تخیلی است که در سال ۲۰۱۱ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به اشلی بل، شانین سوسامون، دومینیک مانهن، شان اشمور، و مایکل اکلند اشاره کرد.
روز آزادی در کشور آفریقای جنوبی، یکی از تعطیلات رسمی در تقویم این کشور است که هر سال در ۲۷ ماه آوریل برای آن مراسمی برپا می شود. در این روز، مردم آفریقای جنوبی، آزادی و رهایی از رژیم آپارتاید را جشن گرفته و برگزاری اولین انتخابات پس از سرنگونی آپارتاید (که در ۲۷ آوریل ۱۹۹۴ روی داد) را گرامی می دارند. در این انتخابات همگی افراد بالای ۱۸ سال این کشور آزادانه حق رای داشتند، در صورتیکه در زمان سلطه نظام آپارتاید، انتخابات به صورت نژادپرستانه برگزار می شد و افراد غیر سفیدپوست از حقوق محدودی برای رای دادن، برخوردار بودند.
روز آزادی مستندات (به انگلیسی: ‎Document Freedom Day (DFD)‎) روزی جهانی برای آزادی مستندات، در آخرین چهارشنبهٔ ماه مارس است. این روز یک تلاش دسته جمعی برای آموزش عموم پیرامون اهمیت قالب های مستندات متن باز و به طور کلی استانداردهای آزاد خواهد بود.
به نوشتهٔ سایت روز آزادی مستندات، روز آزادی مستندات یک روز جهانی است برای استانداردهای باز برابر با آخرین چهارشنبهٔ ماه مارس. در این روز جهت توجه بیشتر به اهمیت استانداردهای باز برای جنبه های ارتباطات دیجیتال مان و دسترسی به اطلاعات، دور هم جمع می شویم.
بنیاد نرم افزار آزاد اروپا از جمله حامیان، روز آزادی مستندات است.
روز آزادی نرم افزار (به انگلیسی: Software Freedom Day) (به اختصار SFD) روزی است که طرفداران نرم افزارهای آزاد، آن را جشن می گیرند. هدف اصلی این جشن ها، معرفی این مفهوم به دیگران و تشویق آن ها به استفاده از آن است.
اولین بار این روز در ۲۸ اوت سال ۲۰۰۴ جشن گرفته شد. سال اول ۷۰ گروه در نقاط مختلف جهان جشن ها را برگزار کردند. این عدد در سال بعد به ۳۰۰ تیم در ۶۰ کشور رسید و تا جایی که پیش رفت که در سال ۲۰۰۸، این جشن در ۹۰ کشور جهان برگزار شد.
از سال ۲۰۰۶ به بعد، تصمیم گرفته شد تا روز آزادی نرم افزار در سومین شنبه سپتامبر جشن گرفته شود.
گروهی به نام آزادی نرم افزار بین الملل مرجع تصمیم گیری های بزرگ در مورد روز آزادی نرم افزار است.
روز آفریقا سالانه در تاریخ ۲۵ می گرامی داشته می شود. در ۲۵ می سال ۱۹۶۳ اتحادیه افریقا (OAU)تاسیس شد. در این روز رهبران ۳۰ از ۳۲ کشور مستقل قاره آفریقا منشوری را در آدیس آبابا دراتیوپی برای تاسیس این اتحادیه امضا کردند. به همین علت این روز به روز آفریقا نامگذاری شده است که ب عنوان یک جشن آفریقایی برای حفظ وحدت و یکپارچگی در این قاره جشن گرفته می شود.
روز آنزک روز ۲۵ ماه آوریل است. این نام اختصار عبارت ارتش مشترک استرالیا و زلاندنو است که در جنگ جهانی اول به عنوان نیروهای حامی انگلستان و در دسته متفقین شرکت کردند. این روز در ابتدا به یادبود کشته شدگان استرالیا و نیوزلند در نبرد گالیپولی ترکیه که در سال ۱۹۱۵ اتفاق افتاد گرامی داشته می شد اما در حال حاضر از آن برای قدردانی از کلیه عملیات و خدمات ارتش این دو کشور استفاده می شود. بیشتر شهرهای این دو کشور دارای بناها و میدانهای یادبود آنزاک هستند و مراسم روز آنزاک در این مکانها برپا می شود.
روز آنلاین روزنامه ای اینترنتی بود که هر بامداد (به جز جمعه ها و شنبه ها) به وقت تهران در اینترنت منتشر می شد. بودجه این نشریه از طرف پارلمان هلند تامین می شد. انتشار روزآنلاین از نخستین روز سال ۲۰۱۶ بعد از ۱۲ سال فعالیت و انتشار ۲۵۰۰ شماره به دلیل پایان بودجه متوقف شد.
نخستین شمارهٔ آن در روز سه شنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۴، ۱۰ مهٔ ۲۰۰۵ میلادی منتشر شد.
روز ارواح درگذشته (لاتین: Commemoratio omnium fidelium defunctorum) در مسیحیت، روز همهٔ ارواح و ارواح قدیس می باشد و در حقیقت، روح مسیحیانی است که فوت کرده اند. بازماندگان متوفی، به طور معمول این روز را روزه می گیرند. در گذشته، این رسم و عنوان، در اصل عید مشرکان غیر مسیحی بوده که به احترام اموات برگزار می گردید. در کلیسای کاتولیک روم، دومین روز مصادف با نوامبر را ضمن برگزاری مناسک و تشریفات رسمی، احترام ارواحی را که هنوز در عالم برزخ می باشند به جای می آورند.
در اروپا روز اروپا جشن سالانه صلح و اتحاد اروپا است. دو روز اروپای متفاوت: ۵ مه برای شورای اروپا و ۹ مه برای اتحادیه اروپا وجود دارد. دومی روز پرچم اتحادیه اروپا است و جلوهٔ بیشتری دارد.
روز اروپای شورا سالروز تأسیس شورای اروپا در سال ۱۹۴۹ است، در حالیکه روز اروپای اتحادیه که روز شومان هم نامیده می شود جشن سالروز صدوراعلامیه تاریخی وزیر خارجه فرانسه روبر شومان در سال ۱۹۵۰ است. روز اروپا یکی از نمادهایی است که برای افزایش اتحاد در اروپا طراحی شده است.
روز اژدها (به انگلیسی: Day of the Dragon) نام کتابی خیال پردازی است، اثر ریچارد ناک که جزو مجموعهٔ هنر نبرد به حساب می آید. کتاب مزبور به روایتی چون دیگر کتاب های مجموعهٔ هنر نبرد از روی دست نوشته های ناتمام تالکین نوشته شده است.
روز استقلال (به انگلیسی: Independence Day) نام فیلمی علمی تخیلی از رولند امریش، نویسنده و کارگردان آلمانی است که در سال ۱۹۹۶ اکران عمومی شد.
روز استقلال ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
روز استقلال (سوریه)
روز استقلال (فیلم ۱۹۸۳)
روز استقلال (فیلم ۱۹۹۶)
روز استقلال (هند)
سالگرد خروج یا روز استقلال (عربی: عید الجلاء‎) روزی است که سوری ها در ۱۷ آوریل هرسال جشن می گیرند، این روز به مناسبت خروج آخرین سرباز فرانسوی از سرزمین های سوریه در ۱۷ آوریل ۱۹۴۶ است.
«روز استقلال» (انگلیسی: Independence Day (1983 film)) یک فیلم است که در سال ۱۹۸۳ منتشر شد.
روز استقلال (به انگلیسی: Independence Day) نام فیلمی علمی تخیلی از رولند امریش، نویسنده و کارگردان آلمانی است که در سال ۱۹۹۶ اکران عمومی شد.
روز استقلال هند تاریخی است که در آن قانون اساسی هند به اجرا در آمد و جایگزین قانون دولت هند در ۱۹۳۵ به عنوان سند حاکم هند در ۲۶ ژانویه سال ۱۹۵۰ شد.
بیست و ششم ژانویه به افتخار اعلام استقلال سال ۱۹۳۰ انتخاب شد این یکی از سه روز تعطیل ملی در هند است. در حالی که قبل از رئیس جمهور رژه اصلی در پایتخت ملی، در راجپاته دهلی نو، انجام می شود، سالگرد با درجات مختلف تشریفات در پایتخت های دولت و مراکز دیگر نیز جشن گرفته می شود.
روز استقلال افغانستان در افغانستان در ۲۸ مرداد به مناسبت قرارداد ۱۹۱۹ افغانستان-بریتانیا جشن گرفته می شود. این قرار داد منجر به روابطی بدون درگیر بین افغانستان و بریتانیا شد. افغانستان پس از شکست در دومین جنگ افغانستان-بریتانیا به یک تحت الحمایه بریتانیا تبدیل شد.
۱ روز (انگلیسی: 1 Day) یک فیلم در سبک جنایی و درام است که در سال ۲۰۰۹ منتشر شد.
۱۰٬۰۰۰ روز (به انگلیسی: 10,000 Days) نام چهارمین آلبوم استودیویی گروه موسیقی آمریکایی ،تول، می باشد.
«وایکریس»
پخش: ۱۷ آوریل ۲۰۰۶
تول این آلبوم را با فاصله ای ۵ ساله نسبت به آلبوم قبل خود، لترالس، که در سال ۲۰۰۱ منتشر شده بود عرضه کرد. نام آلبوم اشاره به مدت زمان فلج شدن تا مرگ مادر مینارد جیمز کینن، خوانندهٔ گروه، است.
«دیگ»
پخش: ژوئیه ۲۰۰۶
مراحل ضبط این آلبوم در سه استودیوی مختلف در کالیفرنیا انجام گرفت. گروه در این آلبوم با مهندس صدای دیگری به جای مهندسی که در دو آلبوم پیشین خود استفاده کرده بود همکاری کرد.
«جامبی»
پخش: ۱۲ فوریه ۲۰۰۷
تول برای طراحی روی جلد آلبوم از یکی از کارهای گرافیکی الکس گری، کسی که در آلبوم قبل گروه نیز با آن ها مشارکت کرده بود، استفاده کرد. آلبوم نامزد دریافت سه جایزه گرمی شده بود که توانست جایزهٔ بهترین بسته بندی را برنده شود.
آلبوم در ۲۸ آوریل ۲۰۰۶ در بخش هایی از اروپا، ۲۹ آوریل در استرالیا، ۱ مه در پادشاهی متحده و ۲ مه در آمریکای شمالی منتشر شد و توانست در بیشتر این کشورها تا جایگاه نخست بالا بیاید. بیشتر منتقدین دیدگاه های مثبتی به آلبوم داشتند اما در قیاس با آلبوم های قبل گروه آن را ضعیف تر می دانستند.
آلبوم در هفتهٔ اول بیش از ۵۶۴هزار نسخه فروش کرد و توانست توسط آرآی اِی اِی گواهی نامه پلاتین و طلایی را دریافت کند.
۱۰۰ روز ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
۱۰۰ روز (فیلم ۱۹۹۱)
۱۰۰ روز (فیلم ۲۰۰۱)
۱۰۰ روز (فیلم ۲۰۱۳)
۲۱ روز (انگلیسی: 21 Days) فیلمی بریتانیایی در سبک درام به کارگردانی بازیل دین است که در سال ۱۹۴۰ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به ویوین لی، لارنس الیویه، فرانسیس ال سالیوان، رابرت نیوتن، و آرتور یانگ اشاره کرد.
«۲۴ روز» (فرانسوی: 24 jours, la vérité sur l'affaire Ilan Halimi — lit. 24 Days: The True Story of the Ilan Halimi Affair) یک فیلم فرانسوی در سبک درام است که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد. از بازیگران آن می توان به اریک کاراواکا اشاره کرد.
۳۰ روز ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
۳۰ روز (فیلم ۱۹۹۹)
۳۰ روز (فیلم ۲۰۰۶)
۳۳ روز فیلمی به کارگردانی جمال شورجه و نویسندگی علی دادرسی ساختهٔ سال ۱۳۸۹ است.
۳۳ روز فیلمی ضد اسرائیلی است که با همکاری بنیاد سینمایی فارابی و حزب الله لبنان تولید شده و مربوط به جنگ سی و سه روزه اسرائیل و حزب الله لبنان است. این فیلم در جنوب لبنان فیلمبرداری شد و بعد از دوبله به عربی در کشورهای سوریه و لبنان به نمایش درآمد.
۴۰۰ روز (انگلیسی: 400 Days) یک فیلم مستقل به گونه روانشناسانه و علمی تخیلی محصول سال ۲۰۱۵ آمریکا است.
۶ روز (به انگلیسی: 6 Days) فیلمی بریتانیایی-نیوزیلندی به کارگردانی توآ فریزر و فیلم نامهٔ گلن استندرینگ است. فیلم بر پایهٔ رویداد اشغال سفارت ایران در لندن در سال ۱۹۸۰ میلادی ساخته شده است. جیمی بل، ابی کورنیش، مارک استرانگ و مارتین شا در آن نقش آفرینی می کنند.
آمبر روز (انگلیسی: Amber Rose؛ زادهٔ ۲۱ اکتبر ۱۹۸۳(1983-10-21)) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است.
ابد و یک روز فیلمی به کارگردانی و نویسندگی سعید روستایی و تهیه کنندگی سعید ملکان محصول سال ۱۳۹۴ است. ابد و یک روز در طول نمایش مورد توجه عموم و منتقدین قرار گرفت و توانست ۹ سیمرغ بلورین (۶ سیمرغ در بخش اصلی، ۲ سیمرغ -بهترین فیلم و بهترین کارگردانی-در بخش نگاه نو و سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگران) سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر را به دست آورد.
تعریف واژه «ابد و یک روز» در خود فیلم معلوم می شود. مرتضی (پیمان معادی) معنای این واژه قضایی را این گونه بیان می کند: «وقتی به مجرمی ابد می دهند، بعد از ۱۵ سال او می تواند تقاضای فرجام خواهی کند و از مدت حبسش کم کند. اما وقتی قاضی حکم ابد و یک روز می دهد دیگر امکانی برای کم کردن مدت حبس نیست. مجرم تا یک روز بعد از مرگش هم باید در زندان بماند.» این فیلم از تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۹۴ در سینماهای ایران اکران شده است.
ابدیت و یک روز (به انگلیسی: Eternity and a Day) فیلمی یونانی در ژانر درام محصول ۱۹۹۸ به کارگردانی تئو آنجلوپولوس است. در این فیلم برونو گانتس بازی کرده است.
اخبار روز یکی از روزنامه های غیر دولتی صبح هرات افغانستان است.
اروین الن روز (به انگلیسی: Irwin Allan Rose) (زاده ۱۶ ژوئیه ۱۹۲۶ - درگذشته ۲ ژوئن ۲۰۱۵) زیست شناس آمریکایی بود. در سال ۲۰۰۴ میلادی او به همراه هارون تسیخانوور و افرام هرشکو به خاطر تجزیه پروتئین با کمک یوبیکیتین برنده جایزه نوبل شیمی شدند.
اطلاعات روز یکی از روزنامه های کثیرالانتشار است که در افغانستان چاپ و منتشر می شود. مدیرمسئول این روزنامه زکی دریابی است.
کمسیون امور دینی و فرهنگی زکی دریابی صاحب امتیاز و مدیرمسئول روزنامه اطلاعات روز و هادی دریابی نویسنده این روزنامه را به دادستانی کل معرفی کرد.
اگه یه روز یا اگه یه روز بری سفر آهنگی از فرامرز اصلانی است که نخست در آلبوم اگه یه روز (دل مشغولی ها) در دههٔ ۱۳۵۰ منتشر شد.
اصلانی اخیراً اگه یه روز را همراه با داریوش اقبالی بازخوانی کرد. مایهٔ این ترانه جدایی، دوری و سفر است.
الگوریتم انتشار به روز (DUAL)، الگوریتم مورد استفاده توسط پروتکل مسیریابی EIGRP مربوط به شرکت سیسکو سیستمز است و برای اطمینان حاصل کردن از این امر است که یک مسیر معین به طو کلی، زمانی که ممکن است یک حلقه مسیریابی شود دوباره محاسبه شده است . بر طبق گفته Cisco، نام کامل الگوریتم DUAL، ماشین حالت متناهی(DUAL FSM) می باشد.
EIRGP مسئولیت مسیر یابی در درون یک سیستم مستقل و واکنش های دو طرفه برای تغییر در توپولوژی مسیر یابی را به عهده دارد و بطور پویا جدول مسیر یاب را بطور خودکار تنظیم و تعدیل می کند. EIRGP از یک سری شرایط امکان سنجی استفاده می کند برای تضمین اینکه تنها حلقه مسیرهای آزاد همواره انتخاب شده اند. شرایط سنجش، محافظه کار است : هنگامی که شرایط درست است، هیچ حلقه و چرخشی نمی تواند اتفاق بیفتد اما امکان دارد تحت برخی شرایط، همه مسیرها به یک مقصد را نپذیرد اگر چه برخی از آنها حلقه های آزاد باشند.
در هنگامی که هیچ مسیر ممکنی، برای یک مقصد در دسترس نباشد الگوریتم DUAL (دوگانه) یک محاسبه انتشار برای تضمین اینکه همه آثار و ردپای مسیرهای مشکل ساز از شبکه حذف شده اند را در خواست می کند.
در این نقطه، الگوریتم نرمال بلمن-فورد (Bellman-Ford) برای بازیابی یک مسیر جدید مورد استفاده است.
ایوا روز (انگلیسی: Eva Röse؛ زادهٔ ۱۶ اکتبر ۱۹۷۳(1973-10-16)) هنرپیشه اهل سوئد است.
باب روز به مُد زودگذر و آنچه گفته می شود که در مدت زمانی کوتاه محبوب شده و سپس کمرنگ می شود. مانند یک کتاب، فیلم، برنامه تلویزیونی، ترانه، مکان یا وسیله.
از نمونه هایی از باب روز می توان به هولاهوپ، ترانه های گروه بیتلز، دیسکو، مکعب روبیک و سری کتاب های هری پاتر اشاره کرد که به ترتیب بین سال های ۱۹۵۸ تا ۲۰۰۰ میلادی محبوبیت زیادی در ایالات متحده امریکا پیدا کرده بودند.
بازار روز نوعی بازار سرباز است که به صورت سنتی در مرکز یا میدان اصلی شهر برپا می شود. این بازار همچنین می تواند در یک روز خاص از هفته تشکیل شود و یا به جای خیابان در یک صحن فضای باز بزرگ برپاگردد.
این بازارها در مناطق مختلف جهان از جمله در آمریکای شمالی، جنوب شرق آسیا، انگلستان، یونان، ترکیه و نیز در شمال ایران وجود دارند.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

نقل قول های روز

روز عبارت از مدت زمان یکدوره تناوب حرکت وضعی زمین می باشد که با توجه به مبدأ این دوره کاربردها و تعاریف گوناگون دارد و عام ترین کاربرد آن روز خورشیدی بمعنی دوره تناوب نسبت به خورشید (روز حقیقی) است که با تعدیل آن بر پایه یکای متریک زمان (ثانیه) بعنوان یکدوره ۲۴ ساعته (روز متوسط) واحدی از زمان و گاه شماری است. کاربرد دیگر آن روز نجومی است که این تناوب با مبدأ یک نقطه ثابت کیهانی (ستاره یا نصف النهار) است. برای دیگر سیارات نیز با توجه به دوره تناوب وضعی اشان شبانه روز درنظر گرفته می شود.
• «ساعت ها در روزها چه به شتاب می ‏گذرند و روزها در ماه ها و ماه ها در سال ها. و سال های عمر چه تند و پرتوان می ‏روند.» نهج البلاغه، خطبه، ۱۸۸ -> علی بن ابی طالب

ارتباط محتوایی با روز

روز در جدول کلمات

روز
یوم
روز ۲۸ از ماه شمسی
زامیاد
روز آخر هفته
جمعه
روز آشتی با طبیعت
سیزده بدر
روز آشتی با طبیعت است و با آن به بدرقه عید نخستین سال می روند
سیزده بهدر
روز آینده
فردا
روز ازل
الست
روز استراحت
سبت
روز اول هفته
شنبه
روز بیست وهفتم ماه رجب
مبعث

معنی روز به انگلیسی

day (اسم)
روز ، روز روشن ، یوم ، روشنی روز ، خادم روم
daytime (اسم)
روز ، هنگام روز ، مدت روز

معنی کلمه روز به عربی

روز
يوم
يوبيل
غدا , قد
يزدادُ اتّساعاً يوماً بَعدَ يومٍ
امس
سبة , عتلة
ضوء الشمس
يوبيل
سبة
يوم العمل
يوم العمل
اسبوعان
ضوء الشمس
خبر الساعة
وقت
بائس
جنوب , خط الطول
اناقة
طالع
ظهر

روز را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Google Plus Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران درباره معنی روز

محمد رحیمی ١٢:٢١ - ١٣٩٨/٠١/٠٥
یوم
|

مهران ١٢:٥١ - ١٣٩٨/٠١/٢٨
در زبان ترکی به گون تعبیر شده است
|

پیشنهاد شما درباره معنی روز



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• اخبار روز داعش   • اخبار سیاسی بدون سانسور   • تیتر روزنامه های امروز   • اخبار فرهنگیان   • خبرهای داغ   • اخبار خودرو   • اخبار حوادث   • اخبار اقتصادی   • معنی روز   • مفهوم روز   • تعریف روز   • معرفی روز   • روز چیست   • روز یعنی چی   • روز یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی روز
کلمه : روز
اشتباه تایپی : v,c
آوا : ruz
نقش : اسم
عکس روز : در گوگل


آیا معنی روز مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 98% )