انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

94 1059 100 1

زبان ترکی

زبان ترکی در دانشنامه ویکی پدیا

زبان ترکی
زبان ترکی ممکن است به یکی از موارد زیر اطلاق شود:
خانوادهٔ زبان های ترکی
زبان ترکی آذربایجانی (زبان رایج در ایران، جمهوری آذربایجان و…)
زبان ترکی استانبولی (زبان رایج در ترکیه، قبرس شمالی و…)
زبان ترکی ممکن است به یکی از موارد زیر اطلاق شود:
خانوادهٔ زبان های ترکی
زبان ترکی آذربایجانی (زبان رایج در ایران، جمهوری آذربایجان و . . .)
زبان ترکی یا زبان ترکی استانبولی (زبان رایج در کشور ترکیه، قبرس شمالی و . . .)
زبان ترکی آذربایجانی (به ترکی آذربایجانی: آذربایجان تورکجه سی و با خط لاتین شده Azərbaycan Türkcəsi) زبانی از خانواده زبان های ترکی است که بر زبان مردمان ترک آذربایجانی در قفقاز و خاورمیانه با دو گویش در آذربایجان و سایر مناطق آذربایجانی نشین ایران و جمهوری آذربایجان تکلم جاری است. عمده تفاوت بین دو گویش در تلفظ برخی واژگان، پاره ای وام واژگان، و تفاوت هایی مختصر در چند مورد دستوری است. این زبان در جمهوری آذربایجان زبان رسمی و در داغستان یکی از زبان های رسمی مصوب فدراسیون روسیه است. زبان ترکی آذربایجانی بخشی از شاخه زبان های اغوز زبان های ترکی است و به ترکی استانبولی و ترکمنی بسیار نزدیک است. ترکی آذربایجانی به عنوان زبان گفتاری همچنین در نواحی شرقی ترکیه و جنوب گرجستان و داغستان رایج است. زبان ترکی آذربایجانی از زبان های فارسی و عربی در واژگان، سامانه آوایی و دستوری اثر پذیرفته است. در ایران، شهرهای تبریز، ارومیه، اردبیل، و زنجان به ترتیب بزرگترین شهرهایی اند که ترکی آذربایجانی در آن ها تکلم می شود.
اوغوز
اوغوز غربی
ترکی آذربایجانی
جمهوری آذربایجان
این زبان در زبان ها و موقعیت های مختلف به نام های مختلفی نامیده می شود، ازجمله: ترکی،تورکی،تورکو، آذربایجانی، ترکی آذربایجانی و آذری.
ترکی آذربایجانی یکی از زبان های ترکی تبار و زبان اکثر مناطق ترک نشین ایران از جمله آذربایجان است. این زبان در کنار ترکی استانبولی و گاگائوز در زیرشاخه غربی از گروه زبان های اوغوز قرار می گیرد. ترکی خراسان و ترکمنی زیر شاخه شرقی زبان های اوغوز را تشکیل می دهند.
ترکی استانبولی (به ترکی استانبولی: Türkçe) یا ترکی ترکیه (Türkiye Türkçesi) یکی از زبان های شاخه جنوب غربی یا گروه اوغوز، زبان های ترکی است که ۸۸٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر در سراسر جهان به عنوان زبان نخست یا دوم با آن سخن می گویند این زبان رایج ترین زبان از شاخهٔ زبان های ترکی می باشد. جغرافیای آن شامل ترکیه و قبرس شمالی و قسمت هایی از عراق، یونان، بلغارستان، جمهوری مقدونیه، کوزوو، آلبانی و دیگر قسمت های شرقی اروپا را شامل می شود. سالانه جمعیت بسیاری نیز از ترکیه به غرب اروپا و به ویژه آلمان مهاجرت می کنند که موجب تکلم ترکی در آن مناطق می گردد.
اُغوز
اُغوز غربی
ترکی استانبولی
ریشهٔ زبان ترکی را می توان در ترکستان چین در آسیای مرکزی جست. با گسترش قلمرو امپراتوری عثمانی این زبان که زبان رسمی آن ها بود اصلاحات بسیاری می یافت. آتاترک (اولین رئیس جمهور ترکیه) در سال ۱۹۲۸، الفبای عثمانی را با الفبای آوایی لاتین جایگزین نمود و کلمات بیشمار عربی، فارسی و… را از این زبان حذف نمود.
الفبای ترکی استانبولی، از بیست و نه حرف از حروف لاتین تشکیل شده است؛ که با تغییرات جزئی به صورت الفبای ترکی درآمده است. تغییر خط و جایگزینی حروف لاتین به جای حروف عربی با قانون شماره ۱۳۵۳ که در سال ۱۹۲۸ میلادی به تصویب رسید و مقرر گردید که حروف الفبای عربی، از مجموعه سازمانی الفبا و زبان کشور ترکیه نسخ و به جای آن ۲۹ حرف از حروف لاتین جایگزین گردد. بدین طریق سیستم نوشتاری ترکیه از ترکی عثمانی به ترکی لاتین (Latince yazılan türkçe) تغییر یافت. این حروف عبارتند از:
A a, B b, C c, Ç ç, D d, E e, F f, G g, Ğ ğ, H h, I ı, İ i, J j, K k, L l, M m, N n, O o, Ö ö, P p, R r, S s, Ş ş, T t, U u, Ü ü, V v, Y y, Z z
زبان افشاری شاخه ای از زبان ترکی آذربایجانی است که در ایران، جمهوری آذربایجان، ترکیه، سوریه، قسمت هایی از افغانستان رایج است؛ که بیشتر به عنوان یک گویش ترکی آذربایجانی شناخته می شود که همانند دیگر گویش های ترکی در میان زبان های دیگر یافت می شود. شمار سخن گویان ترکی افشاری بیش از ۶۰۰٬۰۰۰ نفر برآورد می شود.
افشاریان
ایل افشار
ترکان افشار
زبان ترکی اوروم شاخه ای از زبان ترکی که در نواحی جنوب شرقی اکراین رایج است. و بیشتر به عنوان لهجه ای از زبان تاتاری کریمه در نظر گرفته می شود. جامعه ای از اوروم زبانان در کشور گرجستان نیز سکونت دارند.
قپچاق
قپچاق-غربی – اغوز
ترکی اوروم
زبان ترکی ایلی یکی از زبان های خانواده زبان های ترکی می باشد که در درجه اول در کشور چین صحبت می شود. این زبان تقریباً ۱۲۰ گویشور در سال ۱۹۸۲ میلادی داشت.
ترکی عام
قارلقی
ترکی ایلی
زبان ترکی باستان یا ترکی باستان شرقی یا ترکی اورخون یا اویغور باستان اولین طرح موجود در زبان های ترکی تبار در میان گوک ترک ها و خانات اویغور که از قرن ۷اُم تا قرن ۱۳اُم رایج بود. زبان ترکی باستان از شاخه زبان های جنوب شرقی زبان های ترکی تبار که در ردیف زبان های اویغوری و جغتایی قرار می گیرد. زبان ترکی جزء زبان های آلتایی است و ارتباط ژنتیکی یا نتیجه تعاملات این زبان ها بحث زیادی دارد. به نظر می رسد، ترکی غربی ترین زبان خانواده آلتایی باشد. اجداد ترک زبان ها بی شک قسمتی از اتحادیه هون های آسیایی بودند که در مرزهای چین در قرن سوم قبل از میلاد مشکل ایجاد کرده بودند.
قارلقی
زبان ترکی باستان
نخستین اسناد به دست آمده از آسیای مرکزی به زبان های هند و اروپایی و چینی نوشته شده. اولین خاقان ترک، در قرن ششم میلادی و در مغولستان امروزی به زبان ایرانی سغدی می نوشتند. قدیمی ترین سند قابل خواندن ترکی، مربوط به دومین خاقان ترک، نوشته اورخون است که کمی قبل از ۷۲۰ میلادی نوشته شده است. ویلهلم تامسون در سال ۱۸۹۳ الفبای رونی این نوشته را رمز گشایی کرد.
سه دسته نوشته وجود دارد:
۳- نوشته های ترکی قرن یازدهم دوره قره خانی به خط عربی. مانند دیوان لغت ترکی- عربی محمد کاشغری.
زبان ترکی خراسانی نام گونه ای از زبان های ترکی است که ترک های خراسان بدان سخن می گویند. این زبان بیشتر در استان خراسان شمالی صحبت می شود ودر استانهای خراسان رضوی و گلستان ومازندران هم گویشور دارد. همه کسانی که به زبان ترکی خراسانی سخن می گویند به زبان فارسی نیز مسلط هستند زبان ترکی خراسان نزدیک ترین لحجه به ترکی تهران تا قزوین وهمدان وترکان قشقایی است
زبان ترکی
اغوز
زبان ترکی خراسانی
ترکی خراسانی معمولاً در بجنورد و فاروج و شیروان و بام و صفی آباد از استان خراسان شمالی و برخی نیز در قوچان و درگز و منطقه شاهرگ، جغتای، خوشاب و جوین سبزوار و نیشابوراز استان خراسان رضوی و همچنین در استان گلستان و استان سمنان نیز سخن گفته می شود.
سازمان یونسکو از زبان های در معرض خطر جهان و یا منسوخ شده، اطلسی تهیه کرده است که به صورت آنلاین و به کمک نقشه های گوگل قابل مشاهده است. در این لیست، برای کشور ایران ۲۵ زبان در معرض خطر نشان داده شده است که ترکی خراسانی یکی از این زبان ها است و با عنوان زبان آسیب پذیر (Vulnerable) از آن یاد شده است.
زبان ترکی خراسانی به چندین لهجه گوناگون گویش می شود بگونه ای که بسیاری از روستاهای ترکنشین خراسان، لهجه و گویش ویژه خود را دارند ولی مهم ترین آن ها عبارتند از: لهجه بجنوردی، بغایری ، بیات ، بام و صفی آباد، جغتایی، خوشابی لهجه قوچانی ، لهجه شاهرگی افشاری ودره گزی افشاری و لهجه شیروانی. تفاوت برخی لهجه ها به قدری است که بسیاری به سختی سخن یکدیگر را می فهمند. همچنین مردم شهر رامیان و آزادشهرومینودشت و و علی آباد کتول در گلستان و زاغمرز وبهشر و قائمشهر و آمل در مازندران شهر نردین(از توابع بخش میامی) به این زبان تکلم می کنند. آنان نیز بخشی از ایل گرایلی بوده و جزئی از ترکان قزلباش هستند.
زبان ترکی سنقری از شاخه زبان های اغوز زبان های ترکی تبار که با تقسیم بندی دقیق تر اغوز جنوبی نامیده می شود و با زبان هایی مانند ترکی قشقایی، آینالو اشتراک دارد. اصولاً زبان های نامبرده به همراه زبان سنقری فرم انتقالی از زبان ترکی آذربایجانی به زبان ترکی خراسانی می باشند. همچنین زبان سنقری به عنوان گویشی از زبان ترکی آذربایجانی یاد می شود. گویشوران زبان سنقری در شهرستان سنقر از استان کرمانشاه پراکنده هستند و دانشنامه ایرانیکا جمعیت آنان را ۳۵،۰۰۰ نفر برآورد کرده بود.
اغوز
ترکی آذربایجانی
سنقری
زبان ترکی عثمانی یا زبان عثمانی (به ترکی عثمانی: لسان عثمانی، به ترکی استانبولی: Osmanlıca) زبان رایج و غالب در امپراتوری عثمانی بود.این زبان شمار فراوانی وام واژهٔ عربی و فارسی داشت و با الفبای عربی نوشته می شد.
Common Turkic
زبان های اغوز
زبان ترکی عثمانی
شعری از کتاب وحدت نامه نوشتهٔ اسحق خواجه:
فهرست واژگان جایگزین شده در ترکی به صدها واژه می رسد که برخی از آنها در زیر آورده شده است:
Wikipedia contributors, "Ottoman Turkish language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ottoman_Turkish_language&oldid=195828076 (accessed March 6, 2008).
زبان ترکی آذربایجانی شاید پس از زبان ازبکی دومین زبان از زبان های ترکی باشد که بیشترین تأثیر را از فارسی گرفته است. این تأثیر بیشتر در واج شناسی، مجموعه لغات و ساختار بوده است و به صورت کمتر در صرف این زبان بوده است. تأثیر عناصر زبان های ایرانی بر اغوزی از آسیای میانه آغاز شده است. زبان فارسی در دوره ای طولانی زبان رسمی دربار سلاطین عثمانی بوده است. دیداری کوتاه و گذرا از موزه های ترکیه و حتی گذر از مناطق قدیمی و آثار تاریخی شهرهای این کشور، که مملو از خط و زبان فارسی است، نشان می دهد که این زبان تا چه پایه در این کشور متداول بوده است. علاقه بسیاری از ترک ها به ادبیات فارسی و عربی یکی از دلایل ورود زبان فارسی به ترکیه بود و تأثیر بسیاری بر این سرزمین گذاشت. ازآن جایی که ترکیه کشوری مسلمان بود، دین باعث ورود زبان عربی به ترکیه شد اما در مقایسه با زبان فارسی، تأثیر زبان عربی محدود است. بسیاری از واژه هایی که در نوشتن شعر و نثر ترکی به کار برده می شوند، از فارسی گرفته شده اند. آن هم شاید به دلیلِ آسانی زبان فارسی باشد. رفعت یالچین فارغ التحصیل ادبیات فارسی و استاد بازنشسته درس های عثمانی گفته است بسیاری از واژه های ترکی از فارسی گرفته شده اند.
حرف ربط که (که به صورت کی در ترکی به کار می رود):
ترکی با حرف ربط فارسی: بیلیرسن کی، حسن هاردا ایشلیر؟
ترکی بدون حرف ربط فارسی: حسنین هاردا ایشلدیگینی بیلیرسن می؟
ترجمه: میدانی حسن کجا کار می کند؟
ترکی با حرف ربط فارسی: بو دولمانی کی گؤرورسن، منیم ننه م پیشیریب.
ترکی بدون حرف ربط فارسی: گؤردوگون دولمانی منیم ننه م پیشیریب.
ترجمه: این دلمه ای را که می بینی، مادر من پخته است.
جمله های مرکب در ترکی تحت تأثیر زبان فارسی تغییر بنیادینی کرده است. خیلی از حروف ربط در زبان ترکی از پارسی وام گرفته شده است :ü (و) ve(و)، ya (یا)، ägär(اگر)، čünki(چونکه), gah . . . gah(گه گاه)، häm(هم، نیز)، hämčinin(همچنین)، häṛčänd(هرچند)، härgah(هرگاه)، nä . . . nä(نه .. نه/neither), näinki(نه اینکه)، yainki(یعنی که)، yaxud(یا)، zira(زیرا)، bälkä(بلکه)، hämišä(همیشه)، mägär(مگر).
بیشتر این حروف ربط با توجه ساختار متفاوت ترکی، در ترکی وجود ندارند و برخی هم وجود دارند اما به صورت مستقل نمی توانند بکار روند و تنها در جمله یا عبارت مرکب به انتهای فعل یا اسم می چسبند. به عنوان مثال در ترکی نمی توانید بگویید اگر الف و ب (if a and b) چرا که حرف ربط «و» وجود ندارد و همچنین معادل حرف ربط «اگر» در ترکی (سه) فقط به انتهای فعل می چسبد. به همین دلایل زبان ترکی عثمانی، ازبکی، ترکی آذری تحت تأثیر زبان فارسی تغییرات بنیادینی کرده است؛ مانند نمونه های زیر:
از نگاه ریخت شناسی یا مورفولوژی: کاربرد بسیاری از پسوندهای فارسی، مانند -باز، ستان، دار، دان، پرست، کار، گر و پیشوندهای فارسی مانند بی-، با- و نا- مانند «قماربار»، «همکار»، «بی ادب» یا «نامرد.» کاربرد وجه التزامی مشابه فارسی مانند «آلام» بجای «آلسام» (؟) (بخرم) که بنظر می رسد مخصوص ترکی آذری ایران باشد. در صفت تفضیلی و عالی پرهیز از ادات «داها» و «ان» (تر، ترین)، مانند «بو اوندان یاواشدی» بجای «بو اوندان داها یاواشدیر» (این از آن آهسته تر است) و «لاپ گؤزل طبیعت» بجای «ان گؤزل طبیعت» (زیباترین طبیعت). با توجه به اینکه درترکی استانبولی زمان حال کامل (ماضی نقلی) وجود ندارد برخی حتی احتمال می دهند که صرف ماضی نقلی مانند «گلمیشم» یا «گلیپسن» (آمده ام، آمده ای) که در ترکی ترکیه موجود نیست، نتیجهٔ تأثیر فعل ماضی نقلی در زبان فارسی است.
دلایل گسترش زبان ترکی در محدوده زبان تالشی را می توان چنین بیان کرد:
کتاب: تالشان (از دوره صفویه تا پایان جنگ دوم ایران و روس) نوشته حسین احمدی، مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی، تهران ۱۳۸۰.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ارتباط محتوایی با زبان ترکی

زبان ترکی را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

مهدی ١٨:٠٢ - ١٣٩٧/٠٣/١٩
آذری
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنی زبان ترکی   • مفهوم زبان ترکی   • تعریف زبان ترکی   • معرفی زبان ترکی   • زبان ترکی چیست   • زبان ترکی یعنی چی   • زبان ترکی یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی زبان ترکی
کلمه : زبان ترکی
اشتباه تایپی : cfhk jv;d
عکس زبان ترکی : در گوگل


آیا معنی زبان ترکی مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 94% )