انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی فارسی به انگلیسی انگلیسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات کلمات اختصاری لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

97 954 100 1

زیدیه

/zeydiyye/

معنی زیدیه در لغت نامه دهخدا

زیدیة. [ زَ دی ی َ ] (اِخ ) دهی است به بغداد. (منتهی الارب ) (آنندراج ). قریه ای از سواد بغداد از اعمال بادوریا. ابوبکر محمدبن یحیی بن محمد الشوکی بدان منسوب است. (از معجم البلدان ). || آبی است مر بنی نمر را. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (از معجم البلدان ).

زیدیه. [ زَ دی ی َ ] (اِخ ) زیدیة. فرقه ای از شیعه که به زیدبن علی بن الحسین (ع ) ملقب به زین العابدین منسوبند و آنان سه طایفه اند: جاروریة ، سلیمانیة و بتیریة. (از اقرب الموارد). اسم عمومی جمیع فرقی که بعد از حضرت امام علی بن حسین زین العابدین (ع ) بجای امام محمد باقر (ع ) پسر دیگر آن حضرت یعنی زیدبن علی را امام می دانستند و چون زیدبن علی شاگرد واصل بن عطاء معتزلی بود، زیدیه در اصول پیرو اهل اعتزال شده اند. (از خاندان نوبختی اقبال ص 256). اصحاب زیدبن علی اند که بروزگار بنی امیه ظهور کرد... و بنای مذهب ایشان آن است که پس از علی و حسن و حسین سلام اﷲ علیهم هر علوی که معصوم باشد شاید که امامت طلب کند و باید که از فرزندان علی باشد و پارسا و معصوم. و ایشان پنج فرقه اند: مغیریة، جارودیة، ذکریة، خشبیة و خلفیة. (از بیان الادیان ، یادداشت بخط مرحوم دهخدا).
گروهی از شیعه اند که منسوب به زیدبن علی بن الحسین علیهم السلام میباشند و آنان سه فرقه هستند:
اول جارودیه ، اصحاب ابی الجارود که حضرت امام محمد باقر علیه السلام نام اورا سرحوب نهاده بود یعنی شیطان علیه اللعنة و الخذلان ، و میفرمود که مکان او در دریاست. این فرقه به نص فرمایش پیغمبر صلی اﷲ علیه و آله و سلم امامت را بعداز پیمبر، مخصوص امیر مؤمنان علی بن ابیطالب و سیدی شباب اهل الجنة امام حسن و امام حسین علیهم السلام میدانند. و یاران پیمبر را چون اقتدا به امیر مؤمنان نکردند کافر میشناسند و پس از حسنین ، امامت را بر طریق شوری ، بین اولاد آن دو وجود مقدس واجب میشمارند، بدین طریق که هر یک از فرزندان آن دو بزرگوار داناتر و پهلوانتر بود و با شمشیر و قهر و غلبه بر دیگران خروج کرد و غلبه یافت امامت او راست. و در امام منتظراختلاف کرده اند که آیا او محمدبن عبداﷲبن الحسین بن علی است که زنده است و کشته نشده ، یا محمدبن القاسم بن علی بن الحسین ، یا یحیی بن عمر صاحب کوفه میباشد (از احفاد امام زین العابدین علیه السلام ).
فرقه ٔ دوم سلیمانیه ، یاران سلیمان بن جریرکه گفته اند امامت باید در بین خلق بطریق شوری صورت گیرد و عقد امامت بدو مرد از خیار مسلمانان باید منعقد شود. و امامت مفضول بر فاضل صحیح و درست باشد. و ابوبکر و عمر هر دو امام بوده اند. و هرچند امت در بیعت با آن دو با وجود امیر مؤمنان خطایی را مرتکب شده اند، اما نظر به آنکه این خطا به فسق منجر نشده ، خطای آنان قابل عفو و چشم پوشی است و عثمان و طلحه و زبیر و عایشه را تکفیر کرده اند.
فرقه ٔ سوم بتیریه ، یاران بتیر ثومی میباشند. با سلیمانیه در عقیده موافقت دارند، جز آنکه درباره ٔ عثمان متوقف شده اند. این بود سه فرقه ٔ زیدیه و بیشتر آنان در زمان ما مقلد میباشند و در اصول عقاید به مذهب اعتزال و در فروع به مذهب حنفیه مراجعه کنند، جز در اندکی از مسائل. کذا فی شرح المواقف. (از کشاف اصطلاحات الفنون ).
... پس از کشته شدن زیدبن علی پسرش یحیی بن زید به امامت برخاست و به خراسان رفت و جمعی بر او بگرویدند ولی عاقبت کشته شد. زیدیه بر چند فرقه منقسم بوده اند مانند جارودیه و خشبیه... و در بعضی عقاید میان آنان اختلاف بوده است. از امامهای زیدیه دو تن قابل ذکرند یکی حسن بن زید معروف به داعی کبیر که دولت علویان طبرستان را تأسیس کرد (در حدود 250 هَ. ق.) و دیگری قاسم رَسّی متوفی به سال 246 هَ. ق. که خود و جانشینانش اصول عقاید یگانه مذهب زیدی موجود را تدوین کردند و آن در اصول مذهب معتزلی است ، بعلاوه سخت با تصوف ناسازگار می باشد... اما در عبادات زیدیان در بعضی از مسائل که مایه ٔ تمایز شیعه و سنی است روش شیعه را دارند مانند «حی علی خیرالعمل » گفتن در اذان ، پنج بار تکبیر گفتن در نماز میت ، نخوردن ذبیحه ٔ نامسلمان و غیره. زناشویی با غیرزیدی و زواج متعه را جایز نمیدانند. شرایط اصلی امام در مذهب زیدیه عبارت است از اینکه از اهل بیت پیغمبر باشد (خواه از نسل امام حسن خواه از نسل امام حسین ) و لهذا امامت ارثی نیست. امام بشخصه باید قادر به جنگ یا دفاع باشد و به همین جهت کودک یا مهدی غایبی را به امامت قبول ندارند. امام باید عالم در علم دین باشد... در نتیجه ٔ این شرایط نزد زیدیه ، کوشش شخصی عامل قطعی برای رسیدن به مقام امامت بوده است و سلسله ٔ پیوسته از امامان پیدا نشده و حتی زیدیه گاه بی امام بوده اند و گاه وجود بیش از یک امام را در یک وقت پذیرفته اند... زیدیه در دو ناحیه به قدرت سیاسی رسیدند یکی در سواحل دریای خزر از زمان داعی کبیر تا حدود 520 هَ. ق. که در آنجا قریب 20 امام و داعی پیداشدند که گاه میان آنان دوره های فترت حاصل می شد، و گاه همزمان با یکدیگر بودند و کارشان به کشمکش می انجامید. پس از آن زیدیه ٔ طبرستان و گیلان در فرقه ٔ نقطویه مستحیل شدند. دوم در یمن که یحیی بن حسین متوفی به سال 298 هَ. ق. نواده ٔ قاسم رَسّی پیشوای گروهی اندک ولی بسیار مؤمن و فداکار زیدیه در مدینه با جمعی از پیروان خود بعنوان جهاد به جانب جنوب جزیرةالعرب براه افتادند و بر یمن مستولی شدند و حکومتی دینی درآن ناحیه تأسیس کردند. امامان زیدی یمن در داخل و خارج کشمکش ها داشتند و پس از استیلای ترکان عثمانی بریمن چند بار با ترکان جنگیدند... سلطنت جدید یمن را امام المتوکل یحیی تأسیس کرد که در سال 1904 م. با ترکان جنگید و در 1918 صنعا را بطور قطعی بدست آورد. (از دایرة المعارف فارسی ). رجوع به خاندان نوبختی اقبال و عیون الاخبار ج 2 ص 145 و ضحی الاسلام و غزالی نامه و البیان و التبیین ج 3 ص 53 و الوزراء و الکتاب و زیدیون و زیدبن علی شود.

معنی زیدیه به فارسی

زیدیه
فرقه ای از شیعه که بامامت زید بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب (۴) بعد از وفات امام زین العابدین قایلند زید در عقاید خود میانه رو بود و بهمین سبب امامت مفضول را با وجود افضل جایز شمرده و گفته است که اگر چه علی بن ابی طالب افضل از شیخین بود با این حال خلافت آن دو صحیح است . امامت بنص نیست و برای تعیین امام نزول وحی لازم نمیباشد بلکه هر فاطمی عالم زاهد شجاع سخی و قادر بر جنگ در راه حق که برای مطالبه حق قیام بسیف کند میتواند امام باشد مشروط بر آنکه بر امرا و سلاطین در طلب خلافت خروج کند . سرزمین یمن امروز مرکز مهم شیعه زیدیه است .
زیدیه فرقه از شیعه که به زید ابن علی بن بن الحسین ( ع ) ملقب به زین العابدین منسوبند .
[ گویش مازنی ] /zeydiyeye taberestaan/

معنی زیدیه در فرهنگ فارسی عمید

زیدیه
فرقه ای از شیعه که معتقد به امامت زید فرزند امام زین العابدین هستند.

زیدیه در دانشنامه اسلامی

زیدیه
یاران زید بن علی بن الحسین (علیه السلام) را گویند که پس از امام زین العابدین پسرش زید را امام دانستند. زید بن علی شاگرد واصل بن عطا پیشوای معتزله بوده است و اصول آنها همان اصول معتزله است مگر در مسأله امامت.
تاریخ پیدایش زیدیه، به قرن دوم هجری باز می گردد. آنان پس از شهادت امام حسین ، زید شهید، فرزند امام زین العابدین را امام می دانند. و امام زین العابدین را تنها پیشوای علم و معرفت می شمارند، نه امام به معنی رهبر سیاسی و زمامدار اسلامی. زیرا ، یکی از شرایط امام از نظر آنان، قیام مسلحانه بر ضد ستمگران است. اکثر نویسندگان زیدی، امام زین العابدین را در شمار امامان خود ندانسته و به جای او حسن مثنی ، فرزند امام حسن مجتبی را امام خود می دانند.
ولادت و شهادت
مورخان، در تاریخ ولادت و شهادت زید بن علی اختلاف کرده اند، از سالهای ۷۵، ۷۸ و ۸۰ هجری به عنوان تاریخ ولادت، و از سالهای ۱۲۰، ۱۲۱ و ۱۲۲ به عنوان سالهای شهادت او یاد شده است. ولی مشهور این است که مجموع دوران زندگی او ۴۲ سال بوده است. این مدت با دو قول در تاریخ ولادت و شهادت او هماهنگ است: یکی با (۱۲۰- ۷۸) و دیگری با (۱۲۲- ۸۰) و قول اخیر معروف تر است.
دیدگاه دانشمندان شیعی
دانشمندان امامیه شخصیت زید را ستوده و او را به علم و دانش، تهجد و تقوا، زهد و پرهیزگاری، شجاعت و ظلم ستیزی وصف کرده اند. مرحوم شیخ مفید درباره او گفته است:«زید بن علی بن الحسین پس از حضرت باقر علیه السلام شخصیت ممتاز در میان برادران خود بود. فردی عابد، پرهیزگار، فقیه، سخاوتمند و شجاع به شمار می رفت و به انگیزه امر به معروف و نهی از منکر و خونخواهی جدش حسین بن علی علیه السلام قیام کرد. کثرت انس او با قرآن سبب توصیف او به «حلیف القرآن » (هم پیمان با قرآن) شده بود» . این نگرش ستایش آمیز شیعه درباره به زید از موضع و دیدگاه تکریم آمیز ائمه اهل بیت علیهم السلام در مورد او سرچشمه می گیرد.
← دیدگاه شیخ بهایی
...
زیدیه
زیدیه یکی از فِرَق شیعه است که پیروان آن معتقدند پس از امامت حضرت علی(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، امام سجاد(ع) و زید بن علی، امامت به هر مردی از اولاد حضرت فاطمه(س) می رسد که مردم را به امامت خود دعوت کند و در ظاهر، عادل، عالم و شجاع‏ باشد و مومنان با او برای جهاد بیعت‏ کنند. این فرقه در سال های آغازین قرن ۲ هجری قمری/هشتم میلادی از شیعه منشعب شد. اعتقاد به قیام و مبارزه از ویژگی های مهم زیدیه است. زیدیان در طول تاریخ در طبرستان، مغرب، یمن حکومت تشکیل دادند. امامان زیدیه در یمن در حدود یازده قرن بر یمن حکومت کردند. آخرین دولت امامان زیدیه در یمن در کودتای جمهوری خواهان و سکولارها در سال ۱۹۶۲میلادی از بین رفت و جمهوری یمن تشکیل شد.
یمن اقامتگاه اصلی زیدیان در دوره کنونی (سده ۱۵ قمری) است. بر اساس برخی منابع حدود ۴۵ درصد جمعیت یمن، زیدی مذهب هستند. اما منابع دیگری معتقدند این جمعیت مربوط به یمن شمالی است و به زمانی‎ برمی‎گردد که یمن به دو کشور شمالی و جنوبی تقسیم شده بود و پس از اتحاد دو یمن، پیروان زیدیه حدود ۳۵ درصد جمعیت کل یمن را تشکیل می‎دهند. آنان بیشتر دراستان‎های صعده، حجه، ذمار و صنعا سکونت دارند.
زیدیان پس از این کودتا تا دو دهه در انزوا بودند اما رفته رفته وارد عرصه‎های فرهنگی و سیاسی شده و احزاب و تشکیلات متعددی را در یمن تأسیس کردند. جنبش انقلابی انصارالله، جریان زیدیه محافظه‎کار و جریان روشنفکری، جریان‎های فعال زیدیه در یمن به شمار می روند.
زیدیه
«زیدیه» یکی از فرقه های اصلی شیعه می باشد که معتقد به امامت زید بن­ علی ­بن ­حسین علیه السلام است. شیخ مفید در معرفی زیدیه می نویسد: «زیدیه به امامت امام علی و امام حسن و امام حسین و زید بن علی علیهم السلام قائل هستند و نیز به امامت هر فاطمی که به خود دعوت کند و در ظاهر عادل، اهل علم و شجاعت باشد و با او بر شمشیر کشیدن برای جهاد بیعت شود».
زید بن­ علی در سال 122 ه.ق در زمان حکومت هشام ­بن ­عبدالملک، با وجود منع برادش امام باقر علیه السلام، بر ضد حکومت ظالم قیام نموده و به شهادت رسید.
عقاید خاص او از جمله، قیام و خروج علیه ظالمان در هر شرایطی امکان امامت بدون برخورداری از علم غیب و عصمت و نگرش مثبت او نسبت به شیخین، سبب شد که علی رغم این که خود زید مدعی امامت نبود، پیروان او زید را امام دانسته و بعد از شهادت او در کوفه و عراق و سپس در ایران و یمن مذهب زیدیه را تشکیل داده و دست به قیام هایی زدند.
پیروان ابی­جارود با این اعتقاد که پیامبر تصریح بر امامت علی، حسن و حسین علیهم السلام به صورت وصفی و بدون ذکر اسم دارد؛ امامت از اولاد فاطمه خارج نمی شود؛ شیخین کافرند.
پیروان سلیمان ­بن ­جرید که قائلند علی افضل صحابه بود و خطای صحابه از روی اجتهاد بوده ولذا گناهکار نمی باشند؛ تبری از عثمان لازم است؛ جنگ کنندگان با علی کافرند؛ بداء و تقیه جایز نیست؛ امامت در فرزندان فاطمه منحصر نیست.
پیروان حسن­ بن ­صالح که معتقدند: علی افضل صحابه و اولی به امامت است اما بیعت با ابوبکر به خاطر رضایت امام علی علیه السلام خطا نبوده است؛ هر یک از فرزندان حسین قیام به شمشیر کند امام است؛ علم غیب امام نفی می شود؛ درباره عثمان باید سکوت کرد.
در قرن سوم فرقه «هادویه»، «ناصریه» و «قاسمیه» شکل گرفت که عقاید نزدیک به امامیه بودند. فرقه هادویه توسط یحیی ­بن ­حسین در یمن، فرقه ناصریه توسط حسن­ بن ­علی در ایران و فرقه قاسمیه توسط قاسم ­بن ­ابراهیم رسی در یمن پایه گذاری شدند.
در سال 280 هجری یحیی بن حسین بن قاسم رسّی در یمن پایه گذار حکومتی مستقل به نام شیعیان زیدیه شد. از آن پس تا دوران معاصر، یمن و به ویژه بخش های شمالی آن پایگاه سنتی زیدیه شده است و امامان و شخصیت ها و جریانات فکری بسیاری در آن منطقه ظهور کردند. پس از وفات هادی یحیی بن حسین در سال 298 هجری، دو فرزند او محمد ملقب به مرتضی لدین اللّه (متوفای 310 ه. ق) و احمد ملقب به ناصر لدین اللّه (متوفای 315 ه. ق) هردو از امامان مهم زیدیه در یمن و ادامه دهنده راه پدر بودند.
پس از وفات ناصر احمد بن یحیی، زیدیه در یمن دچار تفرقه و نزاع های داخلی و درگیرهای شدید با اسماعیلیه شدند. در این مدت و تا اواخر قرن چهارم نوادگان هادی به صورت پراکنده و بدون آنکه به مقام بالای امامت دست یابند، در آن سرزمین باقی مانده، حکومت کردند. تا اینکه در اواخر قرن چهارم یکی از نوادگان قاسم رسّی به نام قاسم بن علی عیانی پس از مهاجرت از حجاز به یمن، به عنوان امامی مسلم مطرح شد و روح تازه ای در کالبد زیدیه یمن دمید. پس از وی، فرزندش حسین ملقب به مهدی لدین اللّه جانشین او شد و به مقام امامت زیدیه نایل گشت؛ ولی به زودی به شخصیتی جنجالی در تاریخ زیدیه یمن تبدیل شد و پیروانی خاص پیدا کرد که به نام حسینیه مشهور شدند.
پس از امامت حسین بن قاسم عیانی برای بار دیگر درگیرهای داخلی و خارجی بر زیدیه در یمن اردو زد و با کشته شدن امام آنان، ناصر لدین اللّه ابو الفتح دیلمی در سال 444 هجری به دست اسماعیلیان، زیدیه به مدت یک قرن دوران فترت و افول را تجربه کردند و اسماعیلیان بر قلمرو آنان تسلط یافتند. بدین ترتیب دوره ای از حکومت زیدیه بر یمن از امام هادی یحیی بن حسین تا امام ابو الفتح دیلمی به پایان رسید.
یکی از مهم ترین رخدادها در عصر دولت اول زیدیه در یمن، پدید آمدن فرقه های جدید در میان زیدیه بود. این فرقه ها که در سه فرقه حسینیه، مطرفیه و مخترعه خلاصه می شدند، از مرزهای جغرافیایی یمن فراتر نرفتند:
حسین بن قاسم بن علی ملقب به مهدی لدین اللّه در ابتدا ادعای مهدویت کرد و سپس خود را در حد پیامبر دانسته، کلام خود را بالاتر از کلام الهی خواند!
عالمان متأخر زیدیه این گزارش ها را ناصحیح و غیرقابل اعتماد می دانند، ولی از نظر تاریخی مسلّم است که پس از کشته شدن حسین بن قاسم در سال 404 هجری، گروهی از زیدیه مرگ او را نپذیرفته، مدعی مهدویت او شدند و تا سال های طولانی و در طول بیش از سه قرن، همچنان منتظر بازگشت او به عنوان منجی موعود، باقی ماندند. از این جریان در تاریخ زیدیه به عنوان حسینیّه یاد شده است.
در قرن چهارم هجری جدال فکری دیگری در میان زیدیه آغاز شد که در طول قرن پنجم و ششم با شدت بیشتری ادامه یافت. برخی از زیدیه که خود را پیرو مکتب عقیدتی هادی یحیی بن حسین می دانستند، در مسائل کلامی اندیشه خاصی را مطرح می کردند که بنابر نظر برخی محققان، متأثر از مکتب ابو القاسم بلخی (متوفای 319 هجری) یکی از سران معتزله در بصره بود و براساس آن معتقد بودند که خداوند با آفرینش عناصر اربعه، دیگر دخالت مستقیمی در آفرینش دیگر اجسام ندارد و این عناصر اربعه هستند که با احاله و استحاله، اجسام را پدید می آورند. همچنین به آنان عقاید دیگری نیز برخلاف عقیده شناخته شده از زیدیه و دیگر عدلیه نسبت داده اند.
این گروه از زیدیه به دلیل انتساب به یکی از سران خود با نام مطرّف بن شهاب که در نیمه اول قرن پنجم می زیسته به نام مطرّفیّه خوانده شده اند.
امامت از دیدگاه امامیه و زیدیه، اثر مصطفی سلطانی، به بررسی موضوع امامت در جوانب اشتراک و اختلاف بین دو مذهب امامیه و زیدیه می پردازد. این کتاب به زبان فارسی، در زمان معاصر و در یک جلد تألیف شده است.
کتاب، مشتمل بر یک مقدمه و چهار فصل است. مؤلف در بیان مطالب از آیات قرآن و روایات شریف اهل بیت (ع) بهره برده است.
در فصل اول کتاب، به بیان مفاهیم و کلیات پرداخته شده است؛ در بخش اول به تبیین واژه خلافت از نظر لغوی و اصطلاحی و خاستگاه آن پرداخته شده و در بخش دوم واژه شیعه و تشیّع مورد واکاوی قرار گرفته است و نهایتا به بیان تاریخ پیدایش تشیّع امامی و زیدی انجامیده است.
فصل دوم کتاب به بسط موضوع امامت در تشیّع امامی پرداخته؛ در بخش اول، درباره ماهیت امامت و مؤلفه های محوری در تعریف امامت از دیدگاه امامیه که چهار شاخصه زیر است، سخن به میان آمده:
در بخش دوم به جایگاه امامت در مکتب امامیه پرداخته شده است. قوام شریعت و نظام اجتماعی پس از نبوت، به موضوع امامت بستگی دارد و به همین دلیل است که امامت در مکتب تشیع از اصول دین بشمار آمده است. درادامه دسته ای از روایات که دلالت دارند بر اینکه وجود امام باعث بقای موجودات و نزول رحمت و برکت بر زمین است، ذکر شده اند. در بخش سوم، به ادله عقلی ضرورت امامت، همچون: قاعده لطف، نیاز شرع به حافظ و مبیّن پرداخته شده است. در بخش چهارم، مبحث شرایط و ویژگی های امام مطرح شده که اولین آنها عصمت است (که به ادّله عقلی و نقلی ضرورت آن ثابت می شود). در بخش پنجم، راه های نصب امام مورد بررسی قرار گرفته و عمده ترین راه نصب و تعیین امام، نص معرفی شده است. در بخش ششم، وظایف و اختیارات امام بیان گردیده و با استفاده از آیات و روایات مرتبط در این باب، ضرورت اطاعت از امام و کارگزارانی که منصوب می کند، بیان شده است. در بخش هفتم، به موضوع شماره امامان اشاره شده و اینکه در اندیشه امامیه به استناد روایات صحیحه از منابع تشیع و اهل سنت، علی(ع) جانشین بلافصل رسول خدا(ص) بوده و بعد از او یازده فرزندش به امامت منصوب شده اند. مؤلف در بخش هشتم، به بیان اعتقاد امامیه به لزوم تداوم امامت پرداخته و معتقد است هیچ عصری از وجود امام واجب الاطاعه خالی نیست، خواه مردم از او اطاعت کنند یا اطاعت نکنند. در بخش نهم به موضوع موعود منجی و احادیثی که از شیعه و سنی در تأیید ظهور آن حضرت است اشاره دارد و در بخش نهایی، موضوع رجعت و معنای لغوی و اصطلاحی آن و اینکه اعتقاد به رجعت از ضروریات مذهب امامیه است را مطرح می کند.
تفاسیر زیدیه به کتاب های تفسیر مبتنی بر آرای مذهب زیدیه اطلاق می شود.
به کتاب های تفسیری که بر اساس دیدگاه های زیدیه نگاشته شده اند "تفاسیر زیدیه" می گویند.
مهم ترین تفسیرهای زیدیه
مهم ترین تفسیرهای زیدیه عبارتند از:۱. منتهی المرام فی شرح آیات الاحکام نوشته محمد بن حسین بن امام قاسم بن محمد الحسنی (م ۱۰۶۷ ق)؛۲. فتح القدیر الجامع بین فنی الروایة و الدرایة من علم التفسیر، اثر محمد بن علی شوکانی (م ۱۲۵۰ ق)؛۳. تفسیر مقاتل بن سلیمان معروف به تفسیر کبیر مقاتل ، نوشته ابوالحسن مقاتل بن سلیمان ازدی بلخی (م ۱۵۰ ق)، نخستین تفسیر کاملی که به دست آمده و پیش از تفسیر طبری نوشته شده است؛۴. محاسن التاویل (تفسیر قاسمی)، اثر جمال الدین محمد قاسمی (م ۱۳۳۲ ق)؛۵. تفسیر غریب القرآن ، منسوب به زید بن علی که محمد بن منصور یزید کوفی، یکی از پیشوایان زیدیه آن را جمع آوری کرده است؛۶. تفسیر اسماعیل بن علی بستی زیدی (م حدود ۴۲۰ق)؛۷. التهذیب تالیف محسن بن محمد کرامة معتزلی زیدی (م ۴۹۴ق)؛۸. تفسیر عطیة بن محمد نجوانی زیدی (م ۶۶۵ ه. ق)؛۹. التیسیر فی التفسیر اثر حسن بن محمد نحوی زیدی (م ۷۹۱ق).
عناوین مرتبط
تفسیر زیدیه ؛مفسران زیدیه .
زیدیه فرقه ای شیعی اند که پس از امام سجاد (علیه السلام) به امامت فرزندش زید ـ نه امام باقر (علیه السلام) قائل و بر این باورند که پس از زید هر عالم شجاع فاطمی که در برابر ظلم قیام کند امام واجب الطاعه است.
محققان امامیه بر اساس روایات معتقدند زید خود مدعی امامت نبوده و پیروانش او را امام پنداشته و فرقه ای منسوب به او را متأثر از عقاید کلامی شیعه و معتزله پدید آورده اند. بیشتر تفاسیر به ثبت رسیده زیدیه مشهور نیستند. افزون بر تفسیر غریب القرآن منسوب به زید بن علی (م. ۱۲۲ ق.) پیشوای زیدیه و تفسیر مقاتل بن سلیمان (م. ۱۵۰ ق.) که در شمار تفاسیر زیدیه ذکر شده اند مهم ترین تفسیر آنان، التهذیب فی تفسیر القرآن اثر ابوسعد محسن بن محمد (م. ۴۹۴ ق.) مشهور به حاکم جشمی، عالم و متکلم زیدی است. حاکم جشمی در دو مسئله محوری توحید و عدل همچون بسیاری از معتزله عقاید خویش را وامدار اهل بیت پیامبر (علیهم السلام) می داند. وی در مسائلی چون وعد و وعید ، منزلت بین المنزلتین و امر به معروف و نهی از منکر عقاید معتزله را پذیرفته، آیات مربوط را بر این اساس تفسیر می کند، چنان که در تفسیر آیه «قالَ لا تَختَصِموا لَدَیَّ و قَد قَدَّمتُ اِلَیکم بِالوَعید، ما یبَدَّلُ القَولُ لَدَیَّ و ما اَنا بِظَـلّـم لِلعَبید» وعده و وعید خداوند را لایتغیر می داند و در آیه «و مَن یعصِ اللّهَ ورَسولَهُ فَاِنَّ لَهُ نارَ جَهَنَّمَ خــلِدینَ فیها اَبَدا» گناهکاران را جاودانه در آتش جهنم معرفی می کند.
آثار تفسیری زیدیه
از دیگر تفاسیر زیدیه ، فتح القدیر اثر محمد بن علی بن محمد شوکانی صنعانی (م. ۱۲۵۰ ق.) است. این تفسیر آمیزه ای از اندیشه زیدی سلفی با غلبه اندیشه سلفی اهل سنت بر رویکرد زیدی اعتزالی است، چنان که شوکانی برخلاف دیگر زیدیه تأویل را در آیات صفات نمی پذیرد و آن ها را بر ظواهر حمل کرده، کیفیت را به خدا وا می گذارد و به رؤیت خدا در قیامت معتقد است. ردّ عقیده معتزله در مسئله وعد و وعید و مقید نبودن غفران ذنوب به توبه در قیامت از دیگر عقاید متفاوت کلامی شوکانی در تفسیر است.
تفسیر مبتنی بر عقاید مذهب زیدیه را تفسیر زیدیه گویند.
«زیدیه» به پیروان زید بن علی بن حسین علیه السّلام (۷۹ - ۱۲۲ق) گفته می شود. زید علیه هشام بن عبدالملک قیام کرد و سرانجام شهید شد.زیدیه از نزدیک ترین فرقه های شیعه به اهل سنت هستند و در مسائل مهمی همچون امامت ائمه دوازده گانه علیه السّلام ، خلافت خلفای سه گانه و پاره ای از مسائل کلامی از جریان اصلی شیعه دور شده و به اهل سنت گراییده اند.
نظریات زیدیه
نظریات زیدیه در مسائل کلامی و عقیدتی با دیدگاه های معتزله، سنخیت و شباهت زیادی دارد. روش تفسیری زیدیه با شیعه امامیه اثنی عشری شباهت هایی دارد؛ از جمله این که تفسیر روایی، درایی و عقلی دارند و در تاویل، افراط نمی کنند.
عناوین مرتبط
تفاسیر زیدیه،مفسران زیدی.
برای توضح این واژه رجوع شود به زیدیه
...
زیدیه یکی از فرقه های اصلی شیعه می باشد، پیدایش فرقه زیدیه به قرن دوم هجری باز می گردد، آنان پس از امام حسین (علیه السلام) زید شهید فرزند امام زین العابدین (علیه السلام) را امام می دانند و امام سجاد (علیه السلام) را تنها پیشوای علم و معرفت می شمارند.
اکثر نویسندگان زیدی بجای امام سجاد (علیه السلام) حسن مثنی فرزند امام حسن مجتبی (علیه السلام) را امام خود می دانند. و زید امام پنجم شمرده می شود و پس از وی فرزندش یحیی بن زید و پس از وی محمد بن عبدالله و ابراهیم بن عبداللّه را امام می دانند (که همگی بر ضد خلفای اموی قیام کردند و شهید شدند) بعد از آن کار زیدیه انتظام نیافت تا اینکه ناصر اطروش که از اعقاب برادر زید بود، در خراسان ظهور کرد و در اثر تعقیب حاکم محل، از آنجا فرار کرده به سوی مازندران که هنوز مسلمان نشده بودند رفت و پس از سیزده سال تلاش عده زیادی را مسلمان و به مذهب زیدیه در آورد، سپس به یاری آنان ناحیه طبرستان را مسخّر ساخته و به امامت پرداخت و پس از وی اعقاب او تا مدتی در آن سامان امامت کردند. شیخ مفید درمعرفی زیدیه می نویسد: «زیدیه به امامت علی و حسن و حسین و زید بن علی (علیهم السلام) قائل هستند و نیز به امامت هر فاطمی که به خود دعوت کند و در ظاهر عادل، اهل علم و شجاعت باشد و با او بر شمشیر کشیدن برای جهاد بیعت شود.»
پیدایش زیدیه
نهضت زید در اصل مورد تأیید امام باقر و امام صادق (علیه السلام) بود. و بدین جهت آن دو امام به شیعیان خود به طور مخفیانه توصیه می کردند که با زید بیعت نمایند و عهد و پیمانی هم میان امام (علیه السلام) و زید منعقد شده بود که مسلماً اگر زید پیروز می شد، به آن عهد وفا و حکومت را تحویل امام معصوم (علیه السلام) می داد، ولی بسیاری از شیعیان خیال می کردند رهبر نهضت زید بن علی است که با شمشیر قیام و خروج کرده و مردم را به رضا از آل محمد (صلی الله علیه وآله وسلم) فرا می خواند و مقصود از آل محمد (صلی الله علیه وآله وسلم) هم خودش است. بدین جهت برخی از شیعیان که از مظالم امویان به تنگ آمده بودند، زید را امام واجب الاطاعة می دانستند و در مقابل این فکر انحرافی که به شدت گسترش می یافت کاری ساخته نبود چون امام باقر و امام صادق (علیهماالسلام) واقع امر را به خاطر رعایت تقیه علناً نمی توانستند بگویند.زید هم به خاطر حفظ جان امام عهد و پیمانی را که با امام بسته بود نمی توانست بگوید. بنابراین جلوی این فکر انحرافی گرفته نشد و باعث شد زیدیه پدید آید که خود زید در پیدایش آن کوچکترین نقشی نداشته و بعید نیست که عقیده به امامت او بعد از شهادت دلیرانه اش پیدا شده باشد چون جایی دیده نشده که زید خود را امام نامیده باشد.
زید بن علی
زید بن علی، در بین سالهای ۷۵ تا۸۰ هجری متولد و در بین سالهای ۱۲۰ تا ۱۲۲ شهید شده است. او در کوفه اقامت گزید. سپس به شام و در مجلس هشام بن عبدالملک حاضر شد با او مکابره کرد و پنج ماه زندانی شد و بعد از آن به مدینه و عراق بازگشت در سال ۱۲۰ هجری چهل هزار تن از مردم کوفه با او بیعت کردند، مردم را به کتاب و سنت و جهاد دعوت می کرد. فرمانروای بصره و کوفه در زمان او، یوسف بن عمر ثقفی بود. جنگ میان او و لشکریان اموی درگرفت، بعد از چند روز زید کشته شد، سر او را به دروازه دمشق آویزان کردند، جسدش را در خاکروبه کوفه عریان بر دار کردند و بعداً سوزانیدند.
زید بن علی(علیه السلام) در نظر امامان اهل بیت(علیهم السلام)
...
مفسران زیدیه به مفسران زیدی مذهب اطلاق می شود، برخی از علمای زیدی مذهب دارای تفسیرند. کتاب های تفسیری زیدیه اندک است.
ذهبی پس از جست و جوی فراوان به تعدادی تفسیر منسوب به زیدیه دست یافته و اسامی مؤلفان آن ها را چنین آورده است:۱. اسماعیل بن علی بستی زیدی (متوفای حدود ۴۲۰ق)؛۲. محسن بن محمد بن کرامة بن معتزلی زیدی (متوفای ۴۹۴ ق) صاحب تفسیر التهذیب؛۳. عطیة بن محمد نجوانی زیدی (م۶۶۵ ق)؛۴. حسن بن محمد نحوی زیدی (م ۷۹۱ ق) صاحب التیسیر فی التفسیر؛۵. حسین بن احمد نجری از علمای قرن هشتم هجری، صاحب شرح الخمسمائة آیة که تفسیر آیات الاحکام است؛۶. شمس الدین یوسف بن احمد بن محمد بن عثمان، از علمای قرن نهم هجری، صاحب الثمرات الیانعة و الاحکام الواضحة القاطعة؛۷. محمد بن حسین بن قاسم، از علمای قرن یازدهم هجری، صاحب منتهی المرام در شرح آیات الاحکام؛۸. قاضی بن عبدالرحمان مجاهد از علمای قرن سیزدهم هجری؛۹. محمدعلی بن شوکانی (م۱۲۵۰ق) مؤلف تفسیر فتح القدیر ؛۱۰. زید بن علی (م حدود سال ۲۹۰ق).برخی از تفاسیر مفسران مذکور؛ موجود است.
عناوین مرتبط
 ۱. ↑ ذهبی، محمد حسین، التفسیر و المفسرون، ج۲، ص ۳۰۲-۳۰۶. ۲. ↑ عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، طبقات مفسران شیعه، ج۱، ص۳۷۱. ۳. ↑ عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، طبقات مفسران شیعه، ج۱، ص۲۰۸.
منبع
...

زیدیه در دانشنامه ویکی پدیا

زیدیه
زیدیه یکی از فرقه های شیعه است که نامشان را از زید بن علی گرفته اند. زیدیان برخلاف دوازده امامی ها، زید بن علی را به جای برادرش محمد باقر امام پنجم می دانند و در امامت علی بن ابی طالب، حسن بن علی، حسین بن علی، علی بن حسین با دیگر شیعیان هم نظرند. یحیی بن زید دیگر امام معروف زیدیه است.
در دوران معاصر مهمترین سکونتگاه زیدیان کشور یمن است که حدود ۴۵٪ جمعیت آن را شیعیان تشکیل می دهند. مکتب فقهی زیدیان به مذهب حنفی نزدیک است و شباهت هایی هم با مذهب جعفری دارد. در کلام و الهیات به معتزله نزدیک اند. یکی از اختلاف های مهم زیدیان و دوازده امامی ها این است که به عصمت امامان معتقد نیستند و معتقدند هر یک از فرزندان حسن و حسین می تواند به مقام امامت برسد. پس امامت را ارثی نمی دانند. همچنین معتقدند امام باید قادر به جنگ و دفاع باشد بنابراین امامت کودک و مهدی غایب را نمی پذیرند. مهم ترین شرط امامت را کوشش شخص دانسته و وجود بیش از یک امام در یک زمان و نبودن امام در زمانی دیگر را می پذیرند.
شیخ مفید در مورد زیدیه چنین آورده است: «زیدیه به امامت علی، حسن، حسین و زید بن علی قائل هستند و نیز به امامت هر فاطمی ای که به خود دعوت کند و در ظاهر، عادل و اهل علم و شجاعت باشد و با او بر شمشیر کشیدن برای جهاد بیعت شود.» در کتاب التحف شرح الزلف، پس از شمردن محمد بن عبدالله، علی بن ابی طالب، حسن بن علی، حسین بن علی، علی بن حسین و زید بن علی، تا بیش از ۱۱۰ امام برای زیدیه، شمرده شده است. زیدیه دو بار در تاریخ به قدرت رسیدند یکی در طبرستان و دیلمان و گیلان از حدود ۲۵۰ ه. ق که داعی کبیر حکومت علویان طبرستان را تأسیس کرد تا حدود سال ۵۲۰ ه. ق و دیگری در یمن که یحیی بن حسین در حدود سال ۲۹۸ آن را تصرف کرد و تا دوران معاصر برای تصاحب قدرت سیاسی در این منطقه با خلفای مصر و خلفای عثمانی رقابت داشتند.
زیدیه به عربی ( الزیدیة ) شهری است در ساحل تهامة، از توابع استان حُدَیده در کشور یمن در شبه جزیره عربستان.
زیدیه جارودیه یا به اختصار جارودیه یکی از شاخه های شیعه زیدیه است. این فرقه از پیروان زیاد بن منذر همدانی ملقب به ابی جارود (متوفای 150 یا 160 ه) هستند.
امامت پس از حسین بن علی به فرزندان حسن بن علی و حسین بن علی اختصاص دارد و دیگر فرزندان علی بن ابی طالب از آن نصیبی ندارند، و فرزندان فاطمه زهرا در این امر شریکند و هر یک از آنان که قیام کند و مردم را به بیعت با خود دعوت کند، امام خواهد بود، و در این صورت دیگران حق مخالفت با او را ندارند.
عقاید جارودیه درباره امام به شرح زیر است:
امامان همگی از علم لدنی برخوردارند، لذا کوچک و بزرگ آنها دارای یک مرتبه اند، و همه آنان به آنچه پیامبر از جانب خدا آورده است آگاهند.
جارودیه درباره آخرین امام سه دسته شدند: گروهی از آنان محمد بن عبد الله بن حسن (معروف به نفس زکیه) را آخرین امام دانستند و گفتند او نمرده است و قیام خواهد کرد، و گروهی دیگر محمد بن قاسم صاحب طالقان را و گروه سوم یحیی بن عمر فرزند حسین بن زید بن علی را امام دانستند.
علی بن ابی طالب از جانب محمد به امامت منصوب شده بود، البته نه به اسم، بلکه به وصف، و مسلمانان در شناخت وصف او کوتاهی کرده و با انتخاب ابوبکر به جانشینی پیامبر، کافر گردیدند.
'زیدیه در گیلان و مازندران' (زیدیه) ابتدا در مقیاسی محدود به دست یک رهبر شورشی علوی، یحیی بن عبدالله و یاران کوفی او، در سال ۱۷۵ قمری در میان دیلمیان غیرمسلمان ترویج شد. اما آنچه چشمگیر و مؤثرتر بود، فعالیت مذهبی برخی مبلغین محلی از پیروان قاسم بن ابراهیم (متولد ۲۴۶ق) در طبرستان غربی، منطقه رویان، کلار و چالوس بود. تعالیم قاسم درخصوص الهیات، نماد انتقال از عقاید زیدیان نخستین کوفی به ضد جبرگرایی، دیدگاههای تند ضد تجسیم و تشبیه، تفکیک میان خدا و افعال شر و تأکید بر تمایز مطلق خداوند با همه خلقت بود. عقاید او هر چند با نظر متعزله معاصر خود متفاوت است، زمینه لازم را برای انتخاب الهیات معتزلی در میان پیروان متأخر خود فراهم کرد. تعالیم او در فقه، گونه ای سنت شیعی متعادل و متأخر از مدینه ارائه می کرد که کاملاً از عقیده مکتب زیدی کوفه مستقل بود.
ن
ب
و


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

زیدیه را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Google Plus Twitter LinkedIn

پیشنهاد شما درباره معنی زیدیه



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• زیدیه در ایران   • زیدیه چه کسانی هستند   • امامان زیدیه   • فرقه ی زیدیه   • شیعه زیدیه و اسماعیلیه   • شیعه اسماعیلیه   • عقاید زیدیه   • شیعیان حوثی   • معنی زیدیه   • مفهوم زیدیه   • تعریف زیدیه   • معرفی زیدیه   • زیدیه چیست   • زیدیه یعنی چی   • زیدیه یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی زیدیه
کلمه : زیدیه
اشتباه تایپی : cdndi
آوا : zeydiyye
نقش : اسم
عکس زیدیه : در گوگل


آیا معنی زیدیه مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 97% )