انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

97 1059 100 1

ساعت نجومی

/nojumi/

معنی ساعت نجومی در لغت نامه دهخدا

ساعت نجومی. [ ع َ ت ِ ن ُ ] (ترکیب وصفی ، اِ مرکب ) دو نیم گهری. (غیاث ) (آنندراج ). در التفهیم ابوریحان بیرونی آمده : ساعتها دو گونه اند: یکی راست است ، و او را مستوی خوانند و هر یکی از این ساعات مستوی تیری است از بیست و چهار تیر از جمله ٔ شباروز. و اندازه ٔ او همیشه یکی باشد. چون روز و شب راست شوند ساعات روز دوازده باشد و ساعات شب دوازده. و چون یکی از این هردو درازتر شود ساعات دیگر از دوازده کمتر و این کمی با آن بیشی برابر بود. و اما گونه ای دیگر است از ساعتها، او را معوج خوانند ای کژ. و این آن است که هر یکی از روز و شب بدو همیشه دوازده ساعت بود. و هر ساعتی از آن دوازده یکی باشد از روز یا از شب. و لکن این ساعت به روز دراز، درازتر باشد از ساعات روز کوتاه. بلکه چون روز مخالف شب خویش گردد ساعات روز نیز مخالف ساعات شب خویش شود. پس ساعات مستوی راست آنند که عدد ایشان مخالف تواند بودن مرعدد ایشان را به شب و یکی اندازه باشند، و ساعات معوج آن است که اندازه ٔ ایشان مخالف شود به روز و بشبش و عدد یکی باشد. و گروهی ساعات مستوی را معدل خوانند و معوج را زمانی. ساعتی را چند پاره کنند: ساعت و هر چیزی که او را یکی نام کنندو بدو بپیمایند بشست پاره ٔ راست ببخشیده است چنانک گفتیم. و جهودان ساعت را به عددی قسمت کنند که هژده بار چند شست است. و آن هزار و هشتاد بود. و نام آن به زبان عبری «حیلق » خوانند. و زان نگذرند به باریکترمگر گاه گاه نیم حیلق گویند. حال ساعتها نزدیک هندوان چگونه است ؟ ایشان ساعات را «هور» خوانند بنام نیم برج. و بکار ندارند مگر به احکام نجوم. فاما آنچه همگان بکار دارند آن است که شبانروز را یکی نهند. آنگه او را به شست بخش کنند. و هریکی را «کهری » خوانند وهر کهری را به شست بخش کنند، و آن را «جشه » گویند، و نیز «جکه » گویند و گروهی جشه را «بناری » خوانند و هر بناری شست «بران » و همی گویند که بران اندازه ٔ نفس مردم درست است بر کشیدن میانگی. و بخشش کهریان برابر بخشش ساعات مستوی است ، زیرا که اندازه ٔ کهریان یکی است ، و عدد او اندر روز مخالف بود کهریان شبش را چون راست نباشند. و چون کهریان داری و او را ساعت مستوی خواهی کردن پنج یک کهریان دو تو کن. و چون ساعت مستوی خواهی که کهریان شود، ساعات را بدو جای بنه و یکی را دو تو کن ، و یکی را بدو نیم کن ، و آنگه هر دو را جمله کن. و هندوان را دیگر قسمت است ، و او را «مهورت » خوانند و شبانروزی سی مهورت بود هریکی دو کهریان. (التفهیم ص 70 و 71). در کشاف اصطلاحات الفنون آمده : و نزد منجمان و اهل هیئت ، عبارت است از ثلث ثمن شب و روز یعنی جزئی از بیست و چهار جزء شبانروز. و فاضل علی بیرجندی در بعضی تصانیف خود ذکر نموده که هر یک از شبانروز وسطی و حقیقی را به بیست و چهار قسم متساوی قسمت کنند. و این اقسام را ساعات مستویه و معتدله و استوائیه و اعتدالیه نامند. و اقسام وسطی را ساعات وسطی و اقسام حقیقی را ساعات حقیقی نامند. و هرساعتی را به شصت دقیقه و هر دقیقه را بشصت ثانیه و علیهذاالقیاس. و تسمیه ٔ وسطی به مستوی ظاهر است. اماتسمیه ٔ حقیقی به مستوی برسبیل تقریب است. و هریک ازروز و شب را جدا جدا بر اصطلاح اهل فارس و روم وقتی که از مقدار یک دوره ٔ معدل النهار کمتر باشد به دوازده قسم متساوی کنند. و آن را ساعات معوجه و قیاسیه وزمانیه گویند، زیرا که بطول و قصر شب و روز مختلف شوند. لیکن همیشه نصف سدس شب یا روز باشند. و وجه تسمیه ٔ آنها به ساعات قیاسیه این است که اینها را بر آلات قیاسیه مثل اسطرلاب و رخامات و نحو ذلک مینویسند، واز آنچه از معدل النهار در زمان یکساعت طلوع کند آن را اجزاء آن ساعت گویند. و در سراج الاستخراج گوید که : منجمان هند شبانروز را به شصت قسم متساوی قسمت کنند. و هریکی را گهری گویند. و همچنان یک گهری را بشصت پل ، و هر پلی را بشصت بیل و هر بیلی را بشصت بیلانس. پس حصه ٔ یک ساعت دو نیم گهری شد، و حصه ٔ دقیقه دو نیم بیل. و علی هذا القیاس. و در توضیح التقویم می آورد که منجمان ساعات زمانی را دوری نهاده اند که بر هفت میگردد. و ابتدا از اجتماع کرده ، دوازده ساعت زمانی به آفتاب منسوب دارند. بعد از آن دوازده ساعت زمانی دیگر به زهره ، و بعد از آن دوازده دیگر به عطارد، و بعد از آن دوازده دیگر به زحل ، تا باز نوبت بشمس رسد بترتیب افلاک ، و همچنین میگردد تا اجتماع دیگر، و هر دوازده ساعت که به آفتاب منسوب شود آن را ساعات بیست خوانند. و آن در اختیارات امور مذموم است الامثل اعمال عداوت. و این ساعات زمانی باشد. و گاه باشد که بساعات مستوی هم بیاورند. (کشاف اصطلاحات الفنون ).

معنی ساعت نجومی به فارسی

ساعت نجومی
دونیم گهری

ساعت نجومی در دانشنامه ویکی پدیا

ساعت نجومی
یک ساعت نجومی یک ساعت با مکانیسمهای خاص و صفحات مدرج است و برای نشان دادن اطلاعات نجومی از جمله موقعیت های نسبی خورشید، ماه، صورت های فلکی منطقةالبروج، و گاهی اوقات سیارات بزرگ استفاده میشود.
نوع دیگری از ساعت نجومی وجود دارد که در اصل رله ساعت نجومی است و به اختصار به آن ساعت نجومی گویند.این رله عملاً به جای رله فتوسل استفاده می شود با این تفاوت که نیازی به نور محیط ندارد و با استفاده از مختصات جغرافیایی و فرمولهای تعیین موقیعیت خورشید(فرمولهای نجومی) غروب و طلوع خورشید را محاسبه کرده و در غروب آفتاب رله را وصل و در طلوع آفتاب رله را قطع می کند.این وسیله به خصوص برای کاهش مصرف برق برای معابر استفاده دارد
عکس ساعت نجومی
مختصات: ۵۰°۵′۱۳٫۲۳″ شمالی ۱۴°۲۵′۱۵٫۳″ شرقی / ۵۰٫۰۸۷۰۰۸۳°شمالی ۱۴٫۴۲۰۹۱۷°شرقی / 50.0870083; 14.420917
سازوکار آنتیکیترا
حلقه دار
نظریه زمین مرکزی
ساعت نجومی پراگ (چکی: Pražský orloj) یک ساعت نجومی متعلق به دوران قرون وسطی، واقع در پراگ، پایتخت جمهوری چک، است. این ساعت سومین ساعت نجومی قدیمی جهان است و قدیمی ترین ساعت از این دست است که هنوز کار می کند. این ساعت در سال ۱۴۱۰ میلادی ساخته شد.
ساعت پراگ در سال ۱۴۱۰ میلادی در دیواره جنوبی تالار شهر اولدتاون در میدان اولدتاون پراگ نصب شده و دارای عقربه ای است که موقعیت خورشید و ماه و تقویم و علامتهای نجومی هر ماه را نشان می دهد. سر هر ساعت مجسمه های چوبی از پنچره بالای عقربه نجومی بیرون می آید و آهنگ می زنند.
حدود سال ۱۴۹۰ میلادی، صفحهٔ سال نما به آن اضافه شد و بالای آن را با مجسمه های سبک گوتیک تزیین کردند. از نظر قدمت ساعت نجومی پراگ در دنیا رتبهٔ سوم را دارد و قدیمی ترین ساعت از این دست است که هنوز کار می کند. راس ساعت دوازده، از درگاه بالای ساعت شمایل دوازده تن از حواریون بیرون می آیند و چهار مجسمهٔ کنار ساعت هم نماد چهار ویژگی ناپسند به ترتیب از چپ به راست اولی غرور است، دومی خساست، سومی مرگ و چهارمی خوش گذرانی می باشد. در زیر این چهار تندیس چهار شمایل دیگر مربوط به یک تاریخ نگار، یک فرشته، یک ستاره شناس و یک فیلسوف وجودد دارد. صفحهٔ نجومی ساعت در واقع یک اسطرلاب مکانیکی است.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ساعت نجومی در دانشنامه آزاد پارسی

رجوع شود به:زمان نجومی

ارتباط محتوایی با ساعت نجومی

ساعت نجومی را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• ساعت نجومی چیست   • ساعت نجومی theben   • قیمت ساعت نجومی   • نحوه تنظیم ساعت فرمان   • کاتالوگ ساعت نجومی شیوا امواج   • تنظیم ساعت نجومی شیوا امواج   • نحوه نصب ساعت نجومی   • تایمر نجومی   • معنی ساعت نجومی   • مفهوم ساعت نجومی   • تعریف ساعت نجومی   • معرفی ساعت نجومی   • ساعت نجومی یعنی چی   • ساعت نجومی یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی ساعت نجومی
کلمه : ساعت نجومی
اشتباه تایپی : shuj k[,ld
آوا : nojumi
نقش : صفت
عکس ساعت نجومی : در گوگل


آیا معنی ساعت نجومی مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 97% )