انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

94 1095 100 1

سکر

/sokr/

مترادف سکر: مستی، نشئه

متضاد سکر: صحو، هشیاری

معنی سکر در لغت نامه دهخدا

سکر. [ س َ ] (ع مص ) پر کردن و بستن نهر آب را. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (دهار) (تاج المصادر بیهقی ). || افسون کردن کسی را. || (اِ) تره ای است از بهترین تره ها. (منتهی الارب ) (آنندراج ).

سکر. [ س َ ک َ ] (ع اِ) می. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). || نبیذ خرما. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ترجمان القرآن ترتیب عادل بن علی ص 58) (مهذب الاسماء). || هرچیز که مست کند.(منتهی الارب ) (آنندراج ). || هرچیز که حرام است خوردن آن از میوه و جز آن. || سرکه. || طعام. || کشوث . || امتلاء و پری شکم. || خشم و خشم پنهان. (منتهی الارب ) (آنندراج ).

سکر. [ س َ ک ِ ] (ع ص ) مست و همیشه مست. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). || مصطکی. (رشیدی ).

سکر. [ س ُک ْ ک َ ] (معرب ، اِ) معرب شکر که طعام را بدان شیرین کنند. (غیاث ). شکر معرب آن است. (آنندراج ) (مهذب الاسماء) (دهار). رجوع به شکر شود. || خرمای تر و نیکو. || انگوری است که چون او را آفتی رسد از هم پاشد و آن بهترین انگورهاست. (آنندراج ) (منتهی الارب ). || سکرالعشر، شبنمی است که بر درخت عشر منعقد گردد بپاره های نمک. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (از تحفه ٔ حکیم مؤمن ). صمغی است که از درخت عشر یعنی اگر بیرون می آید در موضع گل وی خشک گردد جمع میشود و آنرا بدین نام خوانند. تیغال ، شکرک کوهی. (الفاظ الادویه ). رجوع به تحفه ٔ حکیم مؤمن و اختیارات بدیعی و فهرست مخزن الادویه شود.

سکر. [ س ُ ] (ع اِمص )مستی. (غیاث ) (آنندراج ) (منتهی الارب ) (ترجمان القرآن ترتیب عادل بن علی ). || (مص ) مست شدن. (منتهی الارب ) (تاج المصادر بیهقی ) (دهار). || نشأه. (غیاث ). || (اِ) شراب و آنچه مست گرداند. (منتهی الارب ) (آنندراج ). || در اصطلاح عرفانی مسکر یعنی مستی و عبارت از غیبت است بواسطه ٔ داروی قوی و سکر را زیادی است بر غیبت بوجهی زیرا صاحب سکر هرگاه ستونی در سکر نباشد مبسوط است و گاهی اخطار اشیاء از قلب او ساقط میشود در حال سکرش و این حال متساکر است. در شرح منازل است که سکر اشارت است به سقوط تمالک در طرب و از مقامات محبین است. دردستور است که سکر کیفیت نفسانیه است که موجب انبساطروح است و عبارت از غفلت است که عارض میشود بواسطه غلبه ٔ سرور و بالجمله هنگامیکه عشق و محبت به آخرین درجه برسد و بر قوای حیوانی و انسانی چیره گردد حالت بهت و سکر و حیرت پدید آید و سالک را مبهوت و متحیرو سرگردان میکند. لاهیجی گوید: سکر و حیرت و دهش و واله و هیمان است که از مشاهده ٔ جمال محبوب دست میدهدو گفته شده است که مرحله ٔ بیخودی را مرحله ٔ سکر گویند که در آن مرحله سالک را نه دین است و نه عقل و نه تقوی و نه ادارک و در مقام فنا و نیستی محو گشته و از شراب طهور سست و حیران و سر به خاک مذلت و نیستی نهاده. (رساله ٔ قشیریه ص 38) (شرح منازل ص 201) (دستورج 2 ص 177). در شرح کلمات باباطاهر است که سکر حقیقی آن است که سالک در فنا مقام گیرد. «والسکر غفلة اهل الوصول ». (فرهنگ علوم عقلی سجادی ص 300) :
موج خاکی فهم و وهم و فکر ماست
موج آبی محو و سکر است و فناست.
(مثنوی ).
تا چه باشد هوش تو هنگام سکر
او چه مرغی گشته صیددام سکر.
(مثنوی ).
ای تو نارسته از این فانی رباط
تو چه دانی صحو و سکر و انبساط.
مولوی.
رجوع به تعریفات و کشاف اصطلاحات الفنون شود.

سکر. [ س ِ ] (ع اِ) بند آب و نهر. (منتهی الارب ) (آنندراج ). بند بسته. (مهذب الاسماء). || آنچه بدان بند کنند. || کناره ٔ بلند از نهر و آب. (منتهی الارب ) (آنندراج ).

معنی سکر به فارسی

سکر
مست شدن ازنوشیدن شراب، حالتی که درمستی دست دهد
۱ - ( اسم ) مستی ( شراب و غیره ) مقابل هوشیاری . ۲ - ( اسم ) حالتی که بر اثر نوشیدن باده و غیره در شخص ایجاد شود . ۳ - آنچه که مست گراند .
مستی یا مست شدن یا شراب و شراب و آنچه مست گرداند .
ده جزئ دهستان کیونی بخش سجید شهرستان هرو آباد .
( اسم ) شیرابه صمغ مانندی که از درخت استبرق ( عشر) ترشح میشود . این شیرابه برنگهای سفید یا خاکستری تیره و روشن منجمد می گردد و بشکل دانه های کوچک و بزرگ ( باندازه نخود و گاهی درشت تر ) جمع آوری میشود . مزه اش کمی شیرین و قابض است و در طب قدیم جهت رفع تنگی نفس تجویز میشده است .

معنی سکر در فرهنگ معین

سکر
(سُ) [ ع . ] (اِمص .) مستی .

معنی سکر در فرهنگ فارسی عمید

سکر
سد و بندی که در جوی آب یا رودخانه بسته شود.
۱. مست شدن از نوشیدن شراب و مانند آن، حالتی که در اثر خوردن شراب یا عرق به انسان دست می دهد، مستی.
۲. (اسم) شراب خرما یا هر مسکر دیگر.
۳. [مقابلِ صحو] (تصوف) عدم آگاهی به خویشتن، ازخودبی خودی.
۱. ساختن سد در جلوی نهر.
۲. بستن در.

سکر در دانشنامه اسلامی

سکر
معنی سُکَارَیٰ: مستان (سکربه زوال عقل بخاطر استعمال چيزي است که عقل را زايل ميکند ،مي گويند و سکر به آن ماده مست کننده مي گويند)
تکرار در قرآن: ۷(بار)
(بر وزن قُفْل) مستی. (و بر وزن فَرَسْ) شراب و چیز مست کننده (راغب) و چون غفلت و بی خبری نوعی از مستی لذا به آن سکرت گفته شده و به جان تو که آنها در غفلت خود سرگردان بودند و شاید مراد از آن گمراهی است که آن هم شعبه‏ای مستی است. سَکْرَةُ المَوْت: مستی مرگ همان شدن مرگ است که بر عقل غالب می‏شود و هوش از سر می‏رود . شدّت مرگ آمد و آن همان است که فرار می‏کردی بعضی «بالحق» را موت دانسته و گفته‏اند: شدت مرگ، مرگ را آورد. * . ممکن است «سُکِّرَت» در آیه بسته شدن باشد می‏گویند چشمهای ما بسته شده. در اقرب گوید «سُکِّرَن اَبْهارُنا» یعنی چشمهای ما بسته و متحیّر شده که نوعی مستی و بی شعوری است خلاصه آنکه چشم خود را تخطئه می‏کنند و بلکه گویند که محمد صلی اللّه علیه و آله و سلم ما را سحر نموده است. * . «سکر» چنانکه از راغب نقل شد و طبرسی و جوهری و اقرب و قاموس گفته به معنی خمر است یعنی از میوه‏های درختان خرما و مو، شراب و روزی خوب بدست می‏آورید «رزق حسن» قرینه مبغوض بودن خمر در آیه است. سکران: مست. جمع آن سکاری است .
آیه ۴۳ نساء، درباره عدم جواز نماز در حالت مستی، بحث می کند که به آیه سکر شهرت دارد.
به آیه ۴۳ سوره نساء «آیه سکر» می گویند.
آیه مربوطه
(یا ایها الذین آمنوا لا تقربوا الصلاة و انتم سکاری حتی تعلموا ما تقولون و لا جنبا الا عابری سبیل حتی تغتسلوا و ان کنتم مرضی او علی سفر او جاء احد منکم من الغائط او لامستم النساء فلم تجدوا ماء فتیمموا صعیدا طیبا فامسحوا بوجوهکم و ایدیکم ان الله کان عفوا غفورا)؛«ای کسانی که ایمان آورده اید در حالی که مست هستید به نماز نزدیک نشوید تا بدانید چه می گوئید و همچنین هنگامی که جنب هستید، مگر اینکه مسافر باشید، تا غسل کنید، و اگر بیمارید یا مسافر و یا" قضای حاجت" کرده اید و یا با زنان آمیزش جنسی داشته اید و در این حال آب (برای وضو و غسل) نیابید با خاک پاکی تیمم کنید، به این طریق که صورتها و دستها را با آن مسح کنید، خداوند بخشنده و آمرزنده است».
نساء/سوره۴، آیه۴۳.    
بسیاری از دانشمندان علوم قرآنی گفته اند این آیه، نسخ شده است. قتاده و مجاهد، ناسخ را «آیه تحریم خمر»، و ابن عباس آیه ۶ سوره مائده دانسته است: (یا ایها الذین آمنوا اذا قمتم الی الصلاة فاغسلوا وجوهکم و ایدیکم الی المرافق و امسحوا برؤسکم و ارجلکم الی الکعبین و ان کنتم جنبا فاطهروا و ان کنتم مرضی او علی سفر او جاء احد منکم من الغائط او لامستم النساء فلم تجدوا ماء فتیمموا صعیدا طیبا فامسحوا بوجوهکم و ایدیکم منه ما یرید الله لیجعل علیکم من حرج و لکن یرید لیطهرکم و لیتم نعمته علیکم لعلکم تشکرون)؛«ای کسانی که ایمان آورده اید هنگامی که برای نماز بپاخاستید صورت و دستها را تا آرنج بشوئید و سر و پاها را تا مفصل (یا برآمدگی پشت پا) مسح کنید و اگر جنب باشید خود را بشوئید (غسل کنید) و اگر بیمار یا مسافر باشید یا یکی از شما از محل پستی آمده (قضای حاجت کرده) یا با زنان تماس گرفته باشید (آمیزش جنسی کرده اید) و آب (برای غسل یا وضو) نیابید با خاک پاکی کنید و اتیممز آن بر صورت (پیشانی) و دستها بکشید، خداوند نمی خواهد مشکلی برای شما ایجاد کند بلکه می خواهد شما را پاک سازد و نعمتش را بر شما تمام نماید شاید شکر او را بجا آورید».
مائده/سوره۵، آیه۶.    
...
به آیه 43 سوره نساء که درباره عدم جواز نماز در حالت مستی است؛ «آیه سکر» می گویند:
«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لاتَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُکاری حَتَّی تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ وَلا جُنُباً إِلاَّ عابِرِی سَبِیلٍ حَتَّی تَغْتَسِلُوا وَ إِنْ کُنْتُمْ مَرْضی أَوْ عَلی سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْکُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ إِنَّ اللَّهَ کانَ عَفُوًّا غَفُوراً»؛ ای کسانی که ایمان آورده اید در حالی که مست هستید به نماز نزدیک نشوید تا بدانید چه می گوئید و همچنین هنگامی که جنب هستید، مگر این که مسافر باشید، تا غسل کنید و اگر بیمارید یا مسافر و یا 'قضای حاجت' کرده اید و یا با زنان آمیزش جنسی داشته اید و در این حال آب (برای وضو و غسل) نیابید با خاک پاکی تیمم کنید، به این طریق که صورتها و دستها را با آن مسح کنید، خداوند بخشنده و آمرزنده است.
بسیاری از دانشمندان علوم قرآنی گفته اند: این آیه، نسخ شده است. قتاده و مجاهد، ناسخ را «آیه تحریم خمر» و ابن عباس آیه 6 سوره مائده دانسته است:
«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْنِ وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا وَ إِنْ کُنْتُمْ مَرْضی أَوْ عَلی سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْکُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ مِنْهُ ما یُرِیدُ اللَّهُ لِیَجْعَلَ عَلَیْکُمْ مِنْ حَرَجٍ وَلکِنْ یُرِیدُ لِیُطَهِّرَکُمْ وَلِیُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکُمْ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ»؛ ای کسانی که ایمان آورده اید هنگامی که برای نماز بپاخاستید صورت و دستها را تا آرنج بشوئید و سر و پاها را تا مفصل (یا برآمدگی پشت پا) مسح کنید و اگر جنب باشید خود را بشوئید (غسل کنید) و اگر بیمار یا مسافر باشید یا یکی از شما از محل پستی آمده (قضای حاجت کرده) یا با زنان تماس گرفته باشید (آمیزش جنسی کرده اید) و آب (برای غسل یا وضو) نیابید با خاک پاکی تیمم کنید و از آن بر صورت (پیشانی) و دستها بکشید، خداوند نمی خواهد مشکلی برای شما ایجاد کند بلکه می خواهد شما را پاک سازد و نعمتش را بر شما تمام نماید شاید شکر او را بجا آورید.
از آیه 43 سوره نساء چند حکم اسلامی استفاده می شود:
اسلام برای پیاده کردن بسیاری از احکام خود، از روش تدریجی استفاده کرده مثلاً همین مسئله تحریم مشروبات الکلی را در چند مرحله پیاده نموده است، نخست آن را به عنوان یک نوشیدنی نامطلوب و نقطه مقابل «رزقاً حسناً» (سوره نحل/67)، سپس در صورتی که مستی آن در حال نماز باشد جلوگیری کرده (آیه فوق) و بعد منافع و مضار آن را با هم مقایسه نموده و غلبه زیانهای آن، بیان شده است (سوره بقره/219) و در مرحله آخر نهی قاطع و صریح از آن نموده است.(سوره مائده/90)
بنابراین، آیه فوق به هیچ وجه دلالت بر اجازه نوشیدن خمر ندارد بلکه تنها درباره مستی در حال نماز سخن گفته و در مورد غیر نماز سکوت اختیار کرده تا مرحله نهایی حکم فرارسد.

سکر در دانشنامه آزاد پارسی

سَکَر
رجوع شود به:سوکور

ارتباط محتوایی با سکر

سکر در جدول کلمات

سکر را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

اریانا ١٩:١٣ - ١٣٩٧/٠٩/٠٣
یعنی مستی
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• سكر آور   • آیه 67 سوره نحل   • معنی کلمه سکر   • معنی صحو   • سکر چیست   • عالم سكر چیست   • سکرت   • معنی سکر   • مفهوم سکر   • تعریف سکر   • معرفی سکر   • سکر یعنی چی   • سکر یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی سکر
کلمه : سکر
اشتباه تایپی : s;v
آوا : sokr
نقش : اسم
عکس سکر : در گوگل


آیا معنی سکر مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 94% )