انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

97 1040 100 1

شجاعت

/SojA'at/

مترادف شجاعت: پرجگری، پهلوانی، جلادت، جنگاوری، جنگجویی، دلاوری، دلیری، رشادت، شهامت، قهرمانی، مردانگی، یلی

متضاد شجاعت: جبن

برابر پارسی: دلیری، دلاوری

معنی شجاعت در لغت نامه دهخدا

شجاعت. [ ش َ / ش ِ / ش ُ ع َ ] (از ع ، اِمص ) (مأخوذ از شجاعة عربی ) دلیر شدن در کارزار. صفتی است از صفات اربعه ٔ جمیله که حد وسط است بین تهور و جبن. دلاوری. دل داری. دلیری. صاحب بأس. (یادداشت مؤلف ). قوتی است متوسط میان جبن و تهور. (غیاث اللغات ). بهادری و دلاوری. جرأت. دلیری. پردلی. (ناظم الاطباء). در تداول علماء اخلاق قوه ای که میان جبن و تهور است. (از فرهنگ نظام ). نیروئی است خشمی که نفس بدوی برتری جوید بر آنکه با وی دشمنی سازد. (نوروزنامه ). یکی از کیفیات نفسانیه است و از اقسام خلق است. ملاصدرا در تعریف آن گوید: شجاعت خلقی است که افعال میان تهور و جبن دو طرف افراط و تفریط آنند و از رذائلند. خواجه ٔ طوسی گوید: شجاعت آن است که نفس غضبی نفس ناطقه را انقیاد نماید تا در امور هولناک مضطرب نشود و اقدام بر حسب رأی او کند تا هم فعلی که کند جمیل شود و هم صبری که نماید محمود باشد و بالاخره حد اعتدال غضب را شجاعت گویند و طرف افراط را تهور وطرف نقصان را جبن گویند و از حد اعتدال آن که عفت است ، خلق کرم ، نجدت ، شهامت ، حلم ، ثبات ، کظم غیظ، وقارو غیره منشعب میگردد و از طرف افراط آن ، کبر، عجب وغیره منشعب میگردد. و از طرف تفریط آن مهابت ، ذلت ، خساست ، ضعف ، حمیت ، عدم غیرت و حقارت نفس منشعب میشود. خلاصه آنکه ، حکمای قدیم برای نفس سه قوه ٔ متباینه شمرده اند: قوه ٔ ناطقه ، قوت غضبی ، قوت شهوانی. قوت غضبی که آن را نفس سبعی نیز گویند مبداء خشم و دلیری و اقدام بر اهوال و شوق تسلط و ترفع و مزید جاه باشد وهرگاه حرکت نفس سبعی به اعتدال بود و نفس ناطقه را انقیاد نماید تا در امور هولناک مضطرب نشود و اقدام بر حسب رأی او کند شجاعت حاصل آید و نیز حکمای قدیم از قبیل فیثاغورس و سقراط و افلاطون برای سعادت و برای فضیلت چهار مرحله مقرر داشته اند که یکی از آن شجاعت است. و اما انواعی که در تحت جنس شجاعت است یازده نوع است : کبر نفس. نجدت. بلندهمتی. ثبات. حلم. سکون نفس. شهامت. تحمل. تواضع. حمیت. دقت. (از اخلاق ناصری ص 48، 72، 74، 76، 91، 92) : شجاعت و دل و زهره اش این بود که یاد کرده آمد. (تاریخ بیهقی ).
خرد باید آنجا وجود و شجاعت
فلک مملکت کی دهد رایگانی.
ابوحنیفه ٔ اسکافی (از تاریخ بیهقی چ ادیب ص 393).
چهار شیر به دست خویش بکشت و در شجاعت آیتی بود [ مسعود ]. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 239).
آن را که چون چراغ بدی پیش آفتاب
از کافران شجاعت پیش شجاعتش.
ناصرخسرو.
خارش همه شجاعت و بارش همه سخا
رسته به آب رحمت و حکمت بر او رطب.
ناصرخسرو.
وگر به جود و سخا و شجاعت و مردی
کسی بماندی ،ماندی ولی حق حیدر.
ناصرخسرو.
به میدان مکن در شجاعت سبق
به مجلس مکن در سخاوت سرف.
مسعودسعد.
رأی در رتبت بر شجاعت مقدم است. (کلیله و دمنه ).
- شجاعت شعار ؛ دلیر و بی باک و بی پروا. (ناظم الاطباء). رجوع به شجاعة شود.

شجاعة. [ش َ / ش ِ / ش ُ ع َ ] (ع ص ) مؤنث شجاع ، زن پردل و دلاور در شدت. ج ، شِجاع و شُجُع. (منتهی الارب ): امراءة شجاعة؛ یعنی زن باشجاعت. ابوزید نقل کرده است که کلابیین را شنیدم گویند: رجل شجاع و زن را به این وصف نخوانند. (از اقرب الموارد). زن دلیر. (مهذب الاسماء).

شجاعة. [ ش َ / ش ِ / ش ُ ع َ ] (ع مص ) پردلی و دلیری نمودن. (از منتهی الارب ). دلیر شدن. (المصادر زوزنی ). صرامة. (تاج المصادر بیهقی ). در تداول علماء اخلاق ، هیأتی است قوه ٔ غضبیه را که میانه و واسطه باشد بین تهور که طرف افراط شجاعت و ترس که طرف تفریط در شجاعت است. (از کشاف اصطلاحات الفنون ص 448 و 459). رجوع به شجاعت شود.

شجاعة. [ ش َ ع َ ] (اِخ ) محمدبن هاشم شجاعةعلی لکهنوی الاصل نجفی المولد. از عالمان علم رجال بود. او راست : الکشکول در 19 جلد. ارجوزة نظم اللاَّلی. منتخب تلخیص المقال در دو جلد. وی در سال 1247 هَ. ق. متولد شد و در 1323 هَ. ق. درگذشت. (از معجم المؤلفین ج 12 ص 86).

شجاعة. [ ش ُ ع َ ] (اِخ ) بطنی است از أزد از قحطانیه. (از معجم قبایل العرب ج 2).

معنی شجاعت به فارسی

شجاعت
دلیربودن، پردل بودن، دلیری نمودن، پردلی، دلاور
۱ - ( مصدر ) دلیر بودن جرات داشتن . ۲ - ( اسم ) دایری دلاوری جرات پردلی .
و آن در نزد بلیغان قسمی از اقسام ردالعجز علی الصدر باشد و این از مخترعات بعضی از متاخرین است و چنان اختراع شده است که ردیف بصدر ابیات برده شود .
( صفت ) آنکه شجاعت دارد شجاع دلیر مقابل ترسو جبون .
( صفت ) آنکه دارای شجاعت رستم است دلیر مانند رستم .

معنی شجاعت در فرهنگ معین

شجاعت
(شَ عَ) [ ع . شجاعة ] (اِمص .) دلیری ، بی باکی .

معنی شجاعت در فرهنگ فارسی عمید

شجاعت
دلیری، دلاوری، پردلی.

شجاعت در دانشنامه اسلامی

شجاعت
شجاعت از فضایل اخلاقی است که فرد دارای این فضیلت دارای قوت قلب در مصاف با دشمن و تحمل دشواری ها می باشد. از این عنوان در باب صلات و جهاد سخن گفته اند.
شجاعت به عنوان یکی از فضائل نفسانی و صفات و اخلاق پسندیده، عبارت است از قوّت قلب در مصاف با دشمن و تحمل دشواری های آن که از آن به دلیری و دلاوری نیز تعبیر می شود. عالمان علم اخلاق، شجاعت را به استقامت و اعتدال قوه غضبیه تعریف کرده و استقامت و اعتدال آن را به این دانسته اند که با سهولت تحت فرمان عقل درآید و از انحراف به دو سوی افراط؛ یعنی تهور و بی باکی و تفریط، یعنی ترس، مصون باشد. معنای شجاعت، همانا قوت قلب است که معنای آن طیف گسترده ای را شامل می شود. هر چه شدت آن بیشتر شود، ارزش و اهمیت آن بیشتر می شود. در واقع هیچ مرتبه ای از آن، اعم از ضعیف یا شدید، نامطلوب نیست و مقوله ای است که افراط و تفریط در آن راه ندارد.
افراط و تفریط در شجاعت
پس اینکه گفته می شود «تفریط در شجاعت همان جبن و افراط در آن، همان تهور است که در شمار صفات ناپسند است» سخنی نادرست است. زیرا تهور از مقوله فعل است و نه صفات، و لذا افراط در شجاعت نمی تواند به شمار آید. همچنین جبن به معنای عدم قوت قلب است، که آن هم تفریط در شجاعت نیست، بلکه نسبت جبن و شجاعت مصداق باب عدم و ملکه است. توضیح آنکه تهور به معنای سقوط است. پس بنّایی که بر زمین سست، ساختمانی را بنا می کند، آن ساختمان در معرض سقوط و درهم ریختن است و عمل بنّا، تهور نامیده می شود. خدای متعال می فرماید: «اَ فَمَنْ اَسَّسَ بُنْیانَهُ عَلی تَقْوی مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوانٍ خَیْرٌ اَمْ مَنْ اَسَّسَ بُنْیانَهُ عَلی شَفا جُرُفٍ هارٍ فَانْهارَ بِهِ فِی نارِ جَهَنَّمَ وَ اللَّهُ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ؛ آیا کسی که مسجدی را به غرض تقوی و خداپرستی تاسیس کرده و رضای حق را طالب است، مانند کسی است که بنایی سازد و برپایه سستی، در کنار سیل که زود به ویرانی کشد و عاقبت آن بنا از پایه به آتش دوزخ افکند؟ و خدا هرگز ستمکاران را هدایت نخواهد فرمود.» پس کسی که قوت قلبش را به طور نابجا و در موردی غیر عقلایی به کار برد، به او متهور گفته می شود، همچون کسی که خود را در معرض هلاکت قرار می دهد یا بدون سلاح به طرف شیر می رود، یا بدون سلاح و انگیزه عقلایی و شرعی با دشمن درگیر می شود و... خداوند متعال می فرماید: «... وَ لا تُلْقُوا بِاَیْدِیکُمْ اِلَی التَّهْلُکَةِ...؛ و خود را به دست خویش به مهلکه و خطر درنیفکنید....» پس چنانکه می بینید تهور از افعال ناپسند است، نه صفات ناپسند. به علاوه تهور از نظر عقل و شرع محکوم و مطرود است. همچنین جبن به معنای ضعف قلب است. پس به کسی که از شجاعت و قوت قلب بی بهره است، جبان و بزدل گفته می شود. در واقع جبن امری وجودی نیست تا گفته شود که از جمله افعال است یا صفات، یا آنکه مرحله تفریط شجاعت است. فرد جبان و بزدل از بسیاری از نعمات محروم و در معرض بسیاری از ناملایمات است. پس اگر برای او هیچ محرومیتی جز محروم ماندن از جهاد، امر به معروف و نهی از منکر و... نباشد، برای او کافی است تا از سعادت های ابدی محروم گردد. همچنین اگر برای او هیچ مصیبتی جز تنبلی، خواری، سستی، بی ثباتی و بی عاری نباشد، او را بس است که تیره روز و بدبخت شمرده شود. این همه ناشی از عدم قوت قلب است و بی بهره بودن از شجاعت موجب محرومیت از نعمات فراوان و مواجه شدن با ناملایمات بسیار می گردد. از سوی دیگر تهور علاوه بر آنکه به معنی کفران نعمت شجاعت و کاربرد نابجای آن است، موجب به خطر انداختن خود و دیگران و مفاسد بسیار دیگر می شود. چنانکه بعضی از اصحاب ائمه (علیهم السّلام) تهور پیشه ساخته، اسرار را فاش می کردند و ناخواسته موجب به خطر افتادن شیعیان می شدند و به همین دلیل مورد اعتراض آن پیشوایان گرامی، که درود خدا بر آنان باد، قرار می گرفتند.
شجاعت در قرآن
آیاتی از قرآن کریم به بیان جایگاه شجاعت پرداخته است.
← فضیلت مهم
...
شجاعت
شُجاعَت از فضائل اخلاقی به معنای دلیری و دلاوری است که در علم اخلاق آن را حد وسط بی باکی و ترس قرار داده اند. شجاعت به عنوان یکی از چهار فضیلت اخلاقی برتر در آیات و روایات از شرایط نبوت، امامت و فرماندهی در جنگ و از صفات امامان معصوم دانسته شده است. شجاعت در میدان نبرد، شجاعت در مبارزه با نفس اماره، شجاعت در غلبه بر مشکلات زندگی، شجاعت در مبارزه با رذائل اخلاقی و شجاعت عقلی از مراتبی است که برای شجاعت نام برده شده است. از آثار و نشانه های شجاعت در زندگی انسان می توان به صداقت، بردباری، غیرت، مدارا با دوستان و استحکام در دین اشاره کرد. آفت شجاعت را خروج از حد اعتدال و کشیده شدن به افراط و تفریط دانسته اند.
شجاعت (شُ، شِ، شَ) از فضائل اخلاقی به معنای دلیری و دلاوری، حالتی در انسان دانسته شده که شخص از اقدام به کارهای دشوار ترسی به خود راه ندهد و در مصاف با دشمن و تحمل دشواری ها، از قوت قلب برخودار باشد. شجاعت را به «استقامت و اعتدال در قوه غضبیه» تعریف کرده اند؛ به این معنا که انسان تحت فرمان عقل از انحراف به دو سوی افراط یعنی تهور و تفریط یعنی ترس مصون باشد. انسان شجاع را نیز کسی می دانند که در عین داشتن قدرت روحی و قوّت دل، خشم و غضب خود را با نیروی عقل مهار می سازد. شجاعت در علم اخلاق حد وسط بی باکی (تَهَوُّر) و ترس (جُبن) قرار داده شده است.شجاعت در حالت افراطی و متهورانه به معنای انجام اموری است که جسم و جان انسان را به نابودی می کشاند و از نظر شرع و عقل باید از آن احتراز کرد؛ مطلبی که در قرآن صریحا از آن پرهیز داده شده است و در حالت تفریط، جبن یا ترس معرفی شده و آن اجتناب از انجام کارهایی است که از نظر عقل و شرع نباید در انجام آن کوتاهی کرد.
شجاعت به عنوان یکی از چهار فضیلت اخلاقی برتر (حکمت، عدالت، شجاعت و عفت) نزد علمای اخلاق مورد توجه آیات و روایات قرار گرفته است؛ فضیلتی که به نقل از امام علی(ع) پیروزی در دسترس و آشکار است. در آیه ۲۹ سوره فتح یکی از ویژگی های پیامبر اسلام(ص) و همراهان او را شجاعت معرفی کرده و در آیه ۳۹ سوره احزاب از شرایط رسیدن به مقام نبوت را عدم ترس از غیرخدا و شهامت در دعوت مردم به سوی خدا دانسته است. بر اساس آیه ۲۴۷ سوره بقره شجاعت یکی از شرایط لازم در کسب فرمانروایی و حاکمیت بر جامعه است و در دیگر آیات مؤمنان را در مقابل کافران به داشتن دلیری ترغیب کرده است. شجاعت همچنین به عنوان یکی از رموز موفقیت و پیروزی مسلمانان معرفی شده است. در روایات شجاعت به عنوان یکی از مکارم اخلاق که خداوند به پیامبران اختصاص داده و از صفات امامان معصوم معرفی شده است. فقهای شیعه نیز شجاعت را از معیارهای افضلیت در کسب مقام امامت، از شرایط امام جمعه، و از صفات فرمانده جنگ معرفی و استفاده از آلات موسیقی برای ایجاد شجاعت و تقویت روحیه سپاهیان را جایز دانسته اند.
شجاعت
شجاعت نه فقط به معنی متعارف که بی باکی در برابر دشمن است بلکه یکی از اصول سه گانه ی اخلاق اسلامی (در کنار حکمت و عفت طبق نظر مرحوم نراقی و یا اصول چهارگانه با افزودن عدالت طبق نظر مشهور) است که تنها یک صفت متعالی محدود به خود نیست بلکه ریشه ی اوصافی والا و منشأ آثار و صفات مثبت فراوان است.
این صفت عبارت است از اعتدال در قوه ی غضبیه به این معنی که غضب قوی باشد و با وجود قوّتْ فرمانبردار عقل باشد که دارای دو کرانه ی افراطی و تفریطی است که آن ها نیز منشأ رذایل زیادی هستند. طرف افراط آن همان بی باکی بی جهت است که در اصطلاح اخلاق اسلامی «تهوّر» نام دارد و عبارت است از اقدام بی باکانه در اموری که نابود کننده ی جسم و یا جان و روان انسان است و از نظر شرع و عقل باید از آنها پرهیز کرد و طرف تفریط آن همان ترس مفرَط است که در اصطلاح اخلاق اسلامی «جُبن» نام دارد و آن ترس و اجتناب از کارهائی است که باید به آنها اقدام کرد.یعنی از نظر عقل یا شرع باید در انجام آن ها هراس نداشته و خود را به انجام آن کارها وادار نمود.
برخی از پیروان ادیان تحریف یافته معتقدند غضب باید از بین برود و انسان از هر گونه غضب عاری شود و حال آن که دین اسلام این نظر را نمی پذیرد. زیرا اگر غضب نابود شود جهاد با کفار ممکن نخواهد بود. همچنین اگر هدف ریشه­کن ساختن خشم است پس چگونه پیامبران از آن جدا نبودند؟! زیرا به عنوان مثال سرور پیامبران رسول خدا صلی اللَّه علیه و آله و سلّم وقتی در برابر او سخن ناگوار می گفتند به طوری خشمگین می شد که دو طرف صورتش سرخ می شد ولی جز سخن حق چیزی نمی فرمود و خشم آن حضرت را از حق خارج نمی ساخت. بنابراین همانطور که گفته شد، آن چه ستودنی است اعتدال در قوه ی غضبیه است که شجاعت نام دارد نه نفی مطلق آن.
شجاعت در همه ی انسان های شایسته وجود داشته است؛ همانطور که امام علی علیه السّلام فرمودند: هرگاه جنگ بر ما سخت می شد، به رسول خدا پناه می بردیم و او خود در صف اول جنگ بود. حضرت امام رضا علیه السّلام فرمودند: از صفات امام معصوم این است که شجاع ترین مردم باشد.
خدای تعالی در وصف نیکان اصحاب پیغمبر اکرم صلی اللَّه علیه و آله و سلم می فرماید: بر دشمنان سخت گیر و بر مومنان مهربان و نرم خو هستند و این همان حالت اعتدال در قوه ی غضبی است که اشرف صفات کمالیه و افضل ملکات نفسانیه است و به این سبب است که امیرمؤمنان علیه السّلام در وصف مؤمن فرمودند: «دل مؤمن از سنگ محکم تر است».
از امام جعفرصادق علیه السّلام مروی است که: «مؤمن از کوه محکم تر است، زیرا که سنگ از کوه می ریزد و از دین مؤمن هیچ فرو نمی ریزد». پس این نیروی غضب است که چنین تصعید و والایش می یابد تا از توانمندی دفع و قدرت دافعه ی آن در دفع آفات دین و دنیای مومن بکار رود و به همین علت، علمای اخلاق در تمثیلی لطیف و زیبا این قوه را به سگ شکاری تشبیه کرده اند که نیازمند تأدیب است تا حرکات و سکناتش با اشاره صاحبش صورت گیرد نه با میل خودش.
امام عسکری علیه السّلام فرمودند: شجاعت دارای اندازه ای است که اگر بر آن افزوده شود، تهور است. تهور از عوامل نابود کننده ی موجودیت دنیوی و اخروی انسان و جان و مال و آبروی او است و حال آن که آیات و اخبار در وجوب محافظت خود از حد و حصر متجاوز است در حالی ­که خدای متعال می فرماید: خود را با دست خود به هلاکت نیندازید و به راستی هر کس خود را از آنچه عقل حکم به لزوم محافظت از آن می کند نگاه ندارد و بی­باکانه خود را در هلاکت افکند، به نوعی دارای جنون و دیوانگی است و چگونه چنین کسی را می توان عاقل نامید که خود را بی باکانه به خطر می اندازد مثلاً از کوه های بلند به زیر می افکند و از شمشیرهای آخته و برکشیده پروا نمی کند، یا در گرداب ها و رودهای غرق کننده فرو می رود یا از درندگان احتراز نمی کند؟! چنین شخصی اگر بمیرد قاتل خود به شمار می رود و خودکشی موجب شقاوت همیشگی است.
یکی از ویژگی های پیامبران بزرگ الهی و امامان معصوم شجاعت و دلیری بی نظیر آنها بوده است که همواره برای انجام رسالت خویش از آن سود می جستند.
برای نمونه حضرت ابراهیم علیه السّلام به تنهایی مقابل انبوه معاندین و بت پرستان ایستاد و به دنبال تحقیر بت ها با صراحت به مشرکان فرمود: «و تالله لا کیدن اصنامکم بعد ان تولوا مدبرین؛ و به خدا سوگند! در غیاب شما نقشه ای برای نابودی بت هایتان می کشم».
شجاعت اهل بیت
امام حسین علیه السّلام نیز که میوه ای برآمده از خاندان فضلیت و دارای همه فضایل پیامبران الهی و اهل بیت عصمت و طهارت است، با پیروی از پدران خویش از خواری و ذلت خودداری نمود و درس سربلندی، شهامت و دلیری را از کودکی تا لحظه شهادت به پیروانش آموخت. در زیارتنامه های متعدد به صفت شجاعت سیدالشهدا و یاران او اشاره شده است؛ از قبیل «بطل المسلمین»، «فرسان الهیجاء»، «لیوث الغابات» که آنان را با عنوان قهرمان مسلمانان، تک سواران نبرد، شیران بیشه شجاعت و... ستوده اند. امام علی علیه السّلام : «السخاء و الشجاعة غرائز شریفة، یضعها الله سبحانه فیمن احبه و امتحنه؛ سخاوت و شجاعت خصلت های والایی هستند که خداوند سبحان آن دو را در وجود هرکس که دوستش داشته و او را آزموده باشد، می گذارد». دلیری ز هشیار بودن بوددلاور سزای ستودن بود
معنای دلیری و شجاعت
شجاعت و دلیری در لغت به معنای داشتن قوت قلب در هنگام سختی است؛ ولی در اصطلاح، شجاعت از بزرگ ترین کمالات نفسانی است. این حالت حد تعادل قوه غضبیه می باشد و حد افراط آن را تهور و بی باکی گویند و حد تفریط آن همان جبن و ترسویی است و آن روی گردانیدن و ترس از چیزهایی است که نباید از آنها ترسید. به گفته سعدی : نه چندان نرمی کن که بر تو دلیر شوند و نه چندان درشتی که از تو سیر گردند.
شجاعت در راه دین خدا
...
صفت شجاعت که از خصائص و فضائل برجسته انسانی است در شکل کامل خود، در وجود نازنین رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) رخ نموده بود به گونه ای که رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) در همه جلوه ها و گونه های آن کامل و بی همتا بود آن گونه که اگر سخن حقی می بایست، اظهار شود، حضرت (صلی الله علیه و آله وسلّم) بی پروا و به صراحت از آن سخن می گفت و اگر صحنه نبردی بود پیشتاز همه صف ها می شد و اگر فریادرسی می بایست، او در فریادرسی بر همگان پیشی می گرفت؛ او در همه جبهه ها و در هر حال رادمردی دلاور بود.
شجاعت کلمه ای است عربی برگرفته از واژه شجع، یشجع و به معنای استواری و پابرجا بودن قلب در زمان بروز سختیها و مشکلات است. واژه شجاعت بر جرات و پیشروی دلالت دارد. شجاعت به معنای قوت قلب در هنگام رویارویی با مشکلات است. نمودهای شجاعت در صحنه های اجتماعی و ظاهری بسیار است؛ ولی مهمتر از آن، جلوه این فضیلت در جبهه نفس است. اگر شخص قوت قلب و شجاعت روح در نفسش ظاهر شود و در برابر تمایلات نامشروع نفس شجاعانه مقاومت کند، به بالاترین مقام شجاعت و قوت قلب رسیده است. همچنان که رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) در این باره می فرماید: «اشجع الناس من غلب هواه» البته افراط در شجاعت باعث انجام کارهای نامعقول و تفریط در آن باعث ذلت و خواری می گردد.در تاریخ نمونه های فراوانی از شجاعت رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) از افراد مختلف ذکر شده است که در این جا به بعضی از آنها اشاره می کنیم.
شجاعت پیش از بعثت پیامبر
از رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) در قبل بعثت، بعنوان مردی شجاع یاد شده است فردی که حق را بر زبان جاری می ساخت و در راه اظهار حق، از سرزنش هیچ ملامت گری بیم به دل راه نمی داد؛ ایشان در کردار خود به محیط و آداب و رسوم موجود و یا گذشته آن توجهی نداشت، او حق را آشکار می ساخت و عادات و تقالید اغلب ناروا و نادرست عرب جاهلی را که از اندیشه نورزیدن و عدم درک حقایق از سوی آن مردم نشات می گرفت را بی هیچ واهمه ای رد می کرد. در زمانی که قریش همه بت می پرستیدند او در مقابل هیچ بتی سجده نکرد؛ در زمانی که آنان به لات، عزی، منات و دیگر نام هایی که آنان را خدایان خود می خواندند و بدان ها سوگند می خوردند، او به هر که از او می خواست تا چنین سوگندی بخورد پاسخ منفی می داد و می فرمود: «آن بتان را خوش ندارد.» نقل است که روزی میان آن حضرت (صلی الله علیه و آله وسلّم) با فروشنده ای در مورد کالایی اختلاف افتاد فروشنده از ایشان خواست تا به لات و عزی سوگند یاد کند، اما آن بزرگ این خواسته را رد کرده شجاعانه پاسخ دادند که این نامها را دوست ندارد.
← سفر به شام
پس از بعثت نیز پیامبر خدا در امر رسالت و در میدان نبرد نیز شجاعت خاصی داشتند، که در دو زمان پیش از هجرت و پس از هجرت مطرح می شود.
← شجاعت پیامبر قبل از هجرت
...
شجاعت فضیلتی مهم است، به گونه ای که در قرآن کریم آیات زیادی نازل شده است.
شجاعت فضیلتی مهم است، به گونه ای که قرآن شریف آن را اساس حکومت الهی دانسته و آن را مورد محبت و عنایت خاص قرار داده است:... ان الله اصطفاه علیکم وزاده بسطة فی العلم والجسم.. ..... به درستی که خدا او را بر شما برگزید و در دانش و توانایی او را فزونی بخشید....یا ایها الذین آمنوا من یرتد منکم عن دینه فسوف یاتی الله بقوم یحبهم و یحبونه اذلة علی المؤمنین اعزة علی الکافرین یجاهدون فی سبیل الله و لا یخافون لومة لائم... ای گروهی که ایمان آورده اید، هر که از شما از دین خود مرتد شود به زودی خدا قومی را که دوست دارد و آنها نیز خدا را دوست می دارند و نسبت به مؤمنان سرافکنده و فروتن، و نسبت به کافران سرافراز و مقتدرند، به نصرت اسلام برمی انگیزد که در راه خدا جهاد کنند و در راه دین از نکوهش و ملامت احدی باک ندارند….ان الله یحب الذین یقاتلون فی سبیله صفا کانهم بنیان مرصوص البته خدا آن مؤمنان را که در صف جهاد مانند سد آهنین همدست و پایدارند، بسیار دوست می دارد.
صفت مومنین
به علاوه خداوند شجاعت را از صفات مؤمنین دانسته است.محمد رسول الله و الذین معه اشداء علی الکفار رحماء بینهم… .محمد فرستاده خداست و یاران و همراهانش بر کافران بسیار سخت و با یکدیگر بسیار مشفق و مهربانند...
تعریف شجاعت
معنای شجاعت، همانا قوت قلب است که معنای آن طیف گسترده ای را شامل می شود. هر چه شدت آن بیشتر شود، ارزش و اهمیت آن بیشتر می شود.در واقع هیچ مرتبه ای از آن، اعم از ضعیف یا شدید، نامطلوب نیست و مقوله ای است که افراط و تفریط در آن راه ندارد.
افراط و تفریط در شجاعت
...
از خصوصیات دیگری که برای پارسایان و متقین ذکر شده است شجاعت در صحنه های نبرد می باشد.
شجاعت در صحنه نبرد، از خصوصیات پارسایان و متقین می باشد.... والصـبرین... حین الباس... واولـئک هم المتقون.(نیکی، تنها این نیست که به هنگام نماز رویِ خود را به سوی مشرق و (یا) مغرب کنید و تمام گفتگوی شما، در باره قبله و تغییر آن باشد و همه وقت خود را مصروف آن سازید؛ بلکه نیکی و نیکوکار کسی است که به خدا و روز رستاخیز و فرشتگان و کتاب (آسمانی) و پیامبران، ایمان آورده و مال خود را، با همه علاقه ای که به آن دارد، به خویشاوندان و یتیمان و مسکینان و واماندگان در راه و سائلان و بردگان، انفاق می کند؛ نماز را برپا می دارد و زکات را می پردازد و همچنین کسانی که به عهد خود -به هنگامی که عهد بستند- وفا می کنند و در برابر محرومیت ها و بیماری ها و در میدان جنگ، استقامت به خرج می دهند؛ اینها کسانی هستند که راست می گویند و گفتارشان با اعتقادشان هماهنگ است و اینها هستند پرهیزکاران!) وفای به عهد، صبر و صدق، سه صفت مؤمنین،خدای سبحان بعد از ذکر پاره ای از اعمال آنان بذکر پاره ای از اخلاقشان پرداخته، از آن جمله وفای به عهدی که کرده اند و صبر در باءساء و ضراء و صبر در برابر دشمن و ناگواری های جنگ را می شمارد و عهد عبارتست از التزام به چیزی و عقد قلبی بر آن و هر چند خدایتعالی آن را در آیه مطلق آورده...
شان نزول
چون تغییر قبله سر و صدای زیادی در میان مردم بخصوص یهود و نصاری به راه انداخت، یهود که بزرگترین سند افتخار خود پیروی مسلمین از قبله آنان را از دست داده بودند زبان به اعتراض گشودند، که قرآن در آیه ۱۴۲ با جمله (سیقول السفهاء) به آن اشاره کرده است آیه فوق نازل گردید و تأیید کرد که اینهمه گفتگو در مسأله قبله صحیح نیست بلکه مهمتر از قبله مسائل دیگری است که معیار ارزش انسانهاست و باید به آنها توجه شود و آن مسائل را در این آیه شرح داده است.
یکی از فضایل پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله، شجاعت و شهامت ایشان است. در این مقاله آیات مرتبط با شجاعت حضرت محمد صلی الله علیه وآله معرفی می شوند.
شجاعت پیامبر صلی الله علیه وآله در بیان و ابلاغ احکام الهى، لازمه رسالت و نبوّت او:ما کانَ عَلَى النَّبِیِّ مِنْ حَرَجٍ فِیما فَرَضَ اللَّهُ لَهُ سُنَّةَ اللَّهِ فِی الَّذِینَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ وَ کانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَراً مَقْدُوراً الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَ یَخْشَوْنَهُ وَ لا یَخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ ....
احزاب/سوره۳۳، آیه۳۸.    
لزوم اسوه پذیرى از شجاعت پیامبر صلی الله علیه وآله، در میادین نبرد:یَحْسَبُونَ الْأَحْزابَ لَمْ یَذْهَبُوا وَ إِنْ یَأْتِ الْأَحْزابُ یَوَدُّوا لَوْ أَنَّهُمْ بادُونَ فِی الْأَعْرابِ یَسْئَلُونَ عَنْ أَنْبائِکُمْ وَ لَوْ کانُوا فِیکُمْ ما قاتَلُوا إِلَّا قَلِیلًا لَقَدْ کانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ کانَ یَرْجُوا اللَّهَ وَ الْیَوْمَ الْآخِرَ وَ ذَکَرَ اللَّهَ کَثِیراً.
احزاب/سوره۳۳، آیه۲۰.    
← بهره مندى از امداد خاصّ الهى
...
یکی از ویژگی های پیامبران بزرگ الهی و امامان معصوم شجاعت و دلیری بی نظیر آنها بوده است که همواره برای انجام رسالت خویش از آن سود می جستند.
برای نمونه حضرت ابراهیم علیه السّلام به تنهایی مقابل انبوه معاندین و بت پرستان ایستاد و به دنبال تحقیر بت ها با صراحت به مشرکان فرمود: «و تالله لا کیدن اصنامکم بعد ان تولوا مدبرین؛ و به خدا سوگند! در غیاب شما نقشه ای برای نابودی بت هایتان می کشم».

شجاعت در دانشنامه آزاد پارسی

(در لغت به معنی دلیری و دلاوری) در اصطلاح اخلاق، یکی از چهار فضیلت اصلی (سه فضیلت دیگر عبارت اند از حکمت، عفت، و عدالت). شجاعت، حد وسط تهور و ترس است و مراد از آن، این است که نفس غضبی، فرمانبردار نفس ناطقه شود تا در امور هولناک، پریشان نگردد و خردمندانه دست به اقدام بایسته بزند و این اقدام بایسته، حاصل نظارت خرد بر انسان است و رهاندن وی از ترسویی و بی باکی.

شجاعت در جدول کلمات

شجاعت
تهور
شجاعت نشان دادن
دلیری کردن
شجاعت و دلاوری
رشادت

معنی شجاعت به انگلیسی

courage (اسم)
یارایی ، مروت ، چیرگی ، شجاعت ، دلیری ، جرات ، رشادت ، دلاوری
pluck (اسم)
شهامت ، شجاعت ، انقباض ، تصمیم ، دل و جرات
bravery (اسم)
خیره سری ، سر زندگی ، شجاعت ، دلیری ، مردانگی ، سلحشوری ، جلوه
valor (اسم)
شجاعت ، دلیری ، اهمیت ، دلاوری ، ارزش شخصی و اجتماعی ، ارزش مادی
heroism (اسم)
شجاعت ، قهرمانی
gallantry (اسم)
شجاعت ، سلحشوری ، رشادت ، دلاوری ، زن نوازی ، بهادری
manhood (اسم)
شجاعت ، مردانگی ، مردی ، رجولیت ، ادمیته
valiancy (اسم)
شجاعت ، مردانگی ، دلاوری ، بهادری
valiance (اسم)
شجاعت ، دلاوری ، بهادری

معنی کلمه شجاعت به عربی

شجاعت
رجولة , شجاعة , عزم

شجاعت را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

A.A ١٧:٠٦ - ١٣٩٨/٠١/١٧
شجاعت نترسيدن نيست بلكه ان است كه انسان بتواند در برابر حوادث و رنج ها و دشواري ها ايستادگي كند از مشكلات نهراسد و راه هاي مناسب پيروزي بر انها را جست و جو كند .
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• مقاله در مورد شجاعت   • حدیث در مورد شجاعت   • انشا در مورد شجاعت   • شجاعت چیست   • شجاعت در زندگی   • انواع شجاعت   • تعریف شجاعت   • شجاعت اخلاقی چیست؟   • معنی شجاعت   • مفهوم شجاعت   • معرفی شجاعت   • شجاعت یعنی چی   • شجاعت یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی شجاعت
کلمه : شجاعت
اشتباه تایپی : a[huj
آوا : SojA'at
نقش : اسم
عکس شجاعت : در گوگل


آیا معنی شجاعت مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 97% )