انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

97 1068 100 1

قالی

/qAli/

مترادف قالی: فرش، گبه، گلیم، مفرش

برابر پارسی: زمین گستر، بوب، بوپ، پوشش

معنی قالی در لغت نامه دهخدا

قالی. (ع ص ) بریان سازنده. (آنندراج ).طباخ. قلیه پز. (ناظم الاطباء). || دشمن دارنده. (آنندراج ). سخت ناپسنددارنده. (ناظم الاطباء).

قالی. (اِ) قسمی از گلیم پرزدار منقش گرانبها که خالی نیز گویند.(ناظم الاطباء). مهمترین محصول صنعتی ایران در عصر حاضر قالی و قالیچه ٔ دست بافت است. قالی بافی از صنایع بسیار قدیم ایران است. میگویند که اسکندر کبیر وقتی برای اولین بار مقبره ٔ کوروش بزرگ را بازدید نمود مشاهده کرد که آن با قالی خیلی خوب پوشیده شده و نیز میگویند که در قصر تیسفون یا طاق کسری در زمان ساسانیان یک قطعه قالی وجود داشته که با جواهر و فلزات قیمتی پوشیده شده بود، ولی شرح این قالی آنقدر با افسانه آمیخته شده که نمیتوان آن را کاملاً باور کرد. در آسیای وسطی تکه های قالی قدیمی پیدا میشود که متعلق به ادوار قبل از اسلام است . در نقاشیهای بعضی از نقاشان قرون وسطی در اروپا قالی هائی نشان داده شده که می بایست ساخت ایران باشد. نمونه های اولیه ٔ قالی و قالیچه که در موزه ها و گنجینه های شخصی است و محققاً میتوان آنها را به ایران نسبت داد متعلق بزمان قبل از دوره ٔ صفویه است. علت اینکه از زمان قدیمتر از آن نمونه قالی بدست نیامده آن است که اغلب اشیاء صنعتی برای نگاه داشتن ساخته میشدند وقالی برای استعمال ، و اگرچه قالی نسبتاً بادوام است ، در نتیجه ٔ استعمال زیاد پس از مدتی کهنه شده از بین میرود. در قالیهای قدیمی کمتر نوشته ای دیده میشود که تاریخ و محل ساخت آن را بطور تحقیق بتوان معین کرد. گمان میرود که بعضی از این قالی ها در تبریز در زمان حکمرانی سلاطین ترکمان و مغول که قبل از صفویه سلطنت میکردند ساخته شده باشد. بعضی از قالیهای قدیمی را به اواخر قرن نهم هجری (اواخر قرن پانزدهم میلادی ) نسبت میدهند، زیرا نقشه های آنها خیالی تر و رنگ آمیزی آنها با قالی های اوائل دوره ٔ صفویه فرق دارد. احتمال میرود که قالیبافی در زمان سلطنت طویل شاه طهماسب به اعلی درجه ٔ ترقی رسیده باشد. درجه ٔ تکامل صنعت در این زمان میرساند که قالی بافی تاریخ قدیمی داشته و با اینکه نمونه هائی از ترقی آن در دست نیست معهذا ثابت میکند که دوره ٔ مدیدی طول کشیده تا به این درجه رسیده. چون محل ساخت اغلب قالی های اوائل این عصر معلوم نیست ، معمولاً قالی های دوره ٔ صفوی را از روی نقشه ٔ آنها طبقه بندی مینمایند. در میان نقشه های مختلف و مهمتر از همه طرحی است که در وسط ترنجی دارد. نمونه ٔ بسیار مشهور این قسم نقشه ٔ قالی مسجد اردبیل فعلاً در موزه ٔ ویکتوریا و البرت در لندن میباشد. آن فرش قالی بزرگی است که طول آن ده متر و نیم و عرض آن قدری کمتر از 5 متر و نیم است (34/5 فیت و 17/5 فیت ). از روی تخمین معین کرده اند که این قالی تقریباً 32 ملیون گره دارد! دور ترنج مرکزی را نقشهای کوچکی که به گل شاه عباسی موسوم است احاطه نموده و آن عبارت از نقش مدور یا بیضی شکلی است که وسط آن گل و دور آن را حلقه ای از گل با برگ گرفته در هر گوشه ٔ متن قالی یک چهارم ترنجی کشیده شده. یکی از خصائص این قالی بزرگ نمایش قندیل مسجد میباشد که در دو سر ترنج کشیده مثل اینکه از آن آویزان است. متن قالی از نقش گل و برگ پوشیده شده و آنها نقش تاک مشبک و پرکاری را با نظم کامل تشکیل میدهند. گلها با رنگهای گوناگون خودروی زمینه ٔ سرمه ای رنگ برجسته بنظر می آید. رنگ قرمز که با زمینه ٔسرمه ای تباین دارد زیاد شفاف نیست و مایل برنگ قندیل است. رنگ سبز نیز در این نقشه از رنگ های برجسته است. در حاشیه ٔ قالی نقشهای کتیبه ای است که بین آنها گل شاه عباسی میباشد. مسئله ٔ قابل توجه آنکه نقش حاشیه ٔ این قالی روی کاشیهای دیوار صحن مسجد اردبیل دیده میشود. در حاشیه ٔ این قالی اسم مقصود کاشانی برده شده است ، ولی معلوم نیست که این شخص سازنده و بافنده ٔ قالی بوده یا تقدیم کننده ٔ آن. تاریخ این قالی بر طبق این نوشته 942 هَ. ق. (1536 م.) است. این قالی از شاهکارهای صنعت زمان شاه طهماسب میباشد و تصور میشودکه در تبریز بافته شده باشد زیرا جنس پشم آن این مطلب را تأیید مینماید. قالیهای معروف دیگر این عصر که دارای طرح ترنج هستند در موزه ها و مجموعه های شخصی در تمام دنیا دیده میشود. از طرحهای مهم دیگر این دوره چندین ترنج متصل بهم است و متن قالی را بچندین قسمت منقسم مینماید. در موزه ٔ ویکتوریا و البرت در لندن قالی ای به این طرح موجود است که از بهترین نمونه های این صنعت محسوب میگردد. نمونه ٔ عالی دیگری در موزه ٔ متروپولیتان نیویورک است که حتی از قالی مسجد اردبیل نیز ریزتر بافته شده است. بسیاری از قالیهای خوب این دوره مظهر استادی و مهارت نقاشان آن عصر است. درمجموعه ٔ شخصی بارون هتوانی یک پارچه قالی وجود دارد و طرح آن بقدری عالی است که اگر عکسی از آن برداشته شود کپیه ٔ مینیاتور مینماید و با آن مشتبه میشود. نظیر آن قالی بزرگ دیگری است که نصف آن در موزه ٔ صنایع تزیینی پاریس و نصف دیگر در کلیسای بزرگ کراکو در لهستان میباشد. بعضی از قالی و قالیچه های اوائل عصر صفوی با نخهای طلا و نقره بافته شده ، رنگ اصلی حاشیه معمولاً با رنگ زمینه ٔ آن تباین دارد. در بسیاری ازقالیهائی که طرح ترنجی دارند تصویر حیوانات نیز نقش شده است و این طرح حیوانات در بعضی قالیها آنقدر اهمیت پیدا کرده که آنها مشهور به نقش حیوان شده اند.
یکی از قالی های مشهور نقش حیوان که اکنون در موزه ٔ متروپلیتان نیویورک است در مقبره ٔ شیخ صفی الدین در اردبیل بوده است. یکی از اقسام دیگر قالی آنهایی است که به شکاری معروفند زیرا مناظر شکارگاه و صید روی آنها نقش شده است یکی از مشهورترین این قالیها در موزه ٔ پولدی پزولی در میلان ایتالیا میباشد. بافنده ٔ آن غیاث الدین جامی است که اسم وی روی آن نوشته شده و تاریخ آن 949 هَ. ق. (1543 م.) است. شاید مشهورترین قالی های بافت ایران قالی شکاری متعلق بدولت اطریش باشد که از ابریشم بافته شده و با نخهای طلا و نقره زینت یافته است و بر روی هم این قالی نماینده ٔ استادی نقاش آن است نه بافنده ، بعضی از تصاویر آن بقدری به نقاشی های سلطان محمد شباهت دارد که جمعی از اهل فن معتقدند که او نقشه ٔ این قالی را تهیه کرده است. قالی های ابریشمی دیگر نیز از این زمان موجود است که معمولاً آن را از کاشان میدانند. در موزه ٔ ملی تهران قالی ابریشمی سفید بسیار عالی است که ترنج آن سیاه رنگ میباشد. روی این زمینه ٔ روشن درختان انار برنگ سفید کرم رنگ یا برنگ عاج دارد. پرندگان مختلف قشنگی در میان شاخهای درختان نقش شده است. این قالی قشنگ بعقیده ٔ پروفسور پوپ در ربع سوم قرن دهم هجری (ربع آخرقرن 16 میلادی ) بافته شده و سابقاً در مقبره ٔ اردبیل بوده است. قالی نامبرده ببزرگی قالیهائی که شرح دادیم نیست و قالی های این دوره را با قالیچه های عصر بعدمربوط میسازد. از قالیهائی که به هرات نسبت داده شده عده ای است که نقشه ٔ آنها گل و مو پیچ پیچ میباشد که در اطراف گل شاه عباسی بزرگ کشیده شده و آن عبارت است از طرح گلی که دور آن حلقه ٔ مدور یا بیضی شکل از برگ دارد. نقشهای اسلیمی که شبیه به نواری است که عرض آن مختلف میباشد در این نوع قالی و قالی های بسیار دیگر این عصر نیز دیده میشود. در قالی های هرات نقش ماهی نیز دیده میشود که ببرگ بلند تاشده ای شباهت دارد.یک قالی که به این سبک بافته شده و احتمال میرود که از زمان شاه عباس باشد در خزینه ٔ امام رضا در مشهد محفوط است. از اوائل دوره ٔ صفوی تا آخر سلطنت شاه عباس ببافتن این قبیل قالی ها مبادرت میشد. هرچه زمان میگذرد، نقشه ٔ گل شاه عباسی بزرگتر میشود. قالی های هرات در طرح قالی های هند نفوذ مهمی داشته. اولیاریوس آلمانی که در زمان شاه عباس به ایران مسافرت نموده مینویسد که بهترین قالیهای ایران در هرات بافته میشد. در دوره ٔ صفویه قالی های ابریشمی که نقش گل و برگ تیره رنگ داشت و در بافتن آنها نخهای طلا و نقره بکار میرفت تهیه و بعنوان تحف هدایا جهت بعضی از سلاطین اروپا فرستاده میشد. عده ای از این قالیها در لهستان پیدا شده و تا چندی قبل بنام قالی های لهستانی معروف بود تا اینکه در مقایسه با قالیهای نظیر آن ثابت شد که آن قالیها بافت ایران است. یک قطعه قالی نظیر قالیهای فوق الذکر که نقش درخت سرو و بوته ٔ گل دارد در مقبره ٔ شاه عباس ثانی در قم هست و زیر آن اسم نعمت اﷲ جوشقانی بافنده ٔ آن نوشته شده است با تاریخ 1082 هَ. ق. (1671 م.). قسم دیگری به نام قالیهای باغی معروف است. عموماً طرح این قالیها عبارت است از نقشه ای که حوضی در وسط دارد. اطراف آن بوسیله ٔ جویها بقسمتهای مربع مستطیل تقسیم شده و این قسمتها با نقش گل و گیاه تزیین یافته. یک قسم دیگر قالی هایی است که به اسم شاه عباسی یا طرح اصفهان معروف است. در اروپا و آمریکا آنهارا به نام قالی های گلدانی میخوانند زیرا نقشه ٔ بعضی از آنها گلدانی است که از آن شاخ و برگ بیرون می آید. از خصائص مخصوص این قسم قالی آن است که از خطوط متوازی که سراسر قالی را گرفته اشکال گل و برگ منشعب میشود. گلهای شاه عباسی و اشکال گل و برگ که در این نوع قالی دیده میشود شبیه به نقشه ٔ بعضی از قالیهای هرات است. بعضی از این قالی ها به کرمان نسبت داده میشوند ولی احتمال میرود که همان نقشه در جوشقان که از قالی های طرح اصفهان در آنجا بافته شده بکار رفته باشد. پروفسور پوپ میگوید: شاید مطالعه ٔ دقیق قالیهای اولیه بهترین مقدمه برای آگاهی از صنایع ایران باشد زیرا این صنعت بیش از تمام صنایع خصائص مخصوص و رسوم متنوع قدیمی را در بر داشته و مراحل مختلف زندگی و فرهنگ ایران را نشان میدهد. قالیهای عالی ایران را شعرا مدح گفته و سیاحان تمجید و تعریف کرده اند. سلاطین کشورها بر آن حسد برده و کشورهای دیگر از آن تقلید کرده اند. قالی های ایران روح حقیقی صنعت این کشور را مجسم میسازد. در زمان قاجاریه قالی و قالیچه ٔ ایران درخارجه اهمیت بسزائی یافت. بزرگترین مرکز قالیبافی ایران در زمان قاجاریه اراک و نواحی اطراف آن بوده است. قالیهای این منطقه را تجار قالی به چهار طبقه تقسیم کرده اند. بهترین آنها ساروق نام داشت ، درجه ٔ دوم را محال (محل ) و سوم را مشیرآباد و آخرین قسم به نام لیلاهان معروف بود که کرک بلند داشت و اغلب در دهستان ارمنی نشین بافته میشد. قالی های قدیم ساروق از محکمترین قالی های ایران بشمار میرود نقشه ٔ آن عبارت است از ترنجی در وسط و زمینه ٔ باز که فقط از چند تصویر پوشیده میشد. رنگهای آن خوب و به رنگ سرمه ای و قرمز بیشتر اهمیت داده شده است. قالی هائی که معمولاً قالی محال نامیده میشود خیلی ریز بافته نشده ولی منظم و مرتب است. نقشه ٔ اینها عموماً گل و برگ است و رنگهای آن بیشتر به رنگهای تیره متمایل است. رنگ قرمز متن برجسته و متباین با رنگ سرمه ای حاشیه بوده. قالیهائی که به قالی میر معروف هستند قدیم ترین و خوش جنس ترین قالی هائی هستند که در سربند بافته میشده اند، نقشه ٔ آن بوته های ترمه ای است. این بوته ها متن قالی را گرفته واز جهت شباهت به اسم گلابی و بادامی معروف است. حاشیه ٔ آن نقشه ای از خطوط راه راه و نقش مو دارد. قالی های فراهان کرک کوتاه داشته و اغلب زمینه ٔ سرمه ای دارنددو قسم نقشه در آنها دیده میشود یکی نقشه ٔ ماهی که از ماهی های کوچکی که گاهی بشکل برگ پیچیده بنظر می آیدتشکیل یافته و دیگری نقش گلخانه است که از دسته های گل مرتب تشکیل شده است. در دوره ٔ صفویه کاشان برای قالی های ابریشمی معروف بود ولی پس از صفویه تا مدتی صنعت قالیبافی در این شهر متروک شده بود تا در عصر حاضر قالیبافی در آنجا دوباره برقرار شده رواج یافت قالی های کاشان از حیث بافت از بهترین قالی های ایران است. کرک آن کوتاه و معمولاً دارای نقش ترنجی در وسط و لچکهائی در گوشه میباشد و از پشم و ابریشم بافته شده است. جوشقان در دوره ٔ قاجاریه برای یک نوع نقشه ٔ مخصوص ترنج وسط و اشکال مستطیل معروف می باشد. اصفهان مرکز قالیبافی مهمی نبوده ولی دستگاه های قالیبافی آنجا چند قالی جنس عالی بافته است. و قالیهای آنجا معمولاً نقش شاه عباسی دارند که ترنج و گل شاه عباسی باشد. قالی های قدیم کرمان معمولاً زمینه ٔ روشن داشته و رنگهای آن طوری است که منظره ٔ روشن به قالی میدهد. طرح ونقشه ٔ آن اغلب عبارت است از درخت زندگی که گاهی در گلدان قرار داده شده و درختان سرو و نقشه ٔ گل و برگ و تاک پیچ پیچ. بعضی از قالیهای اعلا در نقشه ٔ خود اشکال حیوانات دارند. در رفسنجان و سایر نقاط کرمان نیز قالی بافته میشد. قالی های معروف به شیراز اغلب بوسیله ٔ قبائل قشقائی و چادرنشینهای دیگر بافته میشود وخیلی نرم و شل است و معمولاً ترنجهای لوزی شکلی در وسط مکرر شده و رنگهای آن اغلب جالب است. در همدان و دهستان های اطراف آن قالی های زیادی بافته میشود. قالی های قدیم این ناحیه خصائص مخصوص داشته و با پشم شتر بافته میشده است. در ملایر قالی هائی بافته میشد که شبیه قالیهای همدان و مخصوصاً اراک است. قالی های خراسان یا مشهد از حیث جنس خیلی عالی است و سطح آنها از گلهای مناسب پوشیده شده و طرح ترنجی در وسط دارند و درنقشه ٔ بعضی از آنها تصویر حیوانات دیده میشود. قبائل چادرنشین نواحی خراسان قالیهائی می بافند که بنام قالی ترکمن یا بخارا معروف است. زمینه ٔ این قالیها قرمز تیره و نقش آنها از یک سلسله ٔ کثیرالاضلاع تشکیل یافته و به اسم نقشه ٔ پای فیل موسوم است. قالیهای بلوچ نیز بوسیله ٔ چادرنشینان بافته میشود و مانند قالی های ترکمن ولی از آنها شل تر و نرمتر است. آذربایجان ازقرنها پیش برای صنعت قالیبافی مشهور است. در تبریز همه جور قالی بافته میشود. قالی های کهنه ٔ تبریز اغلب دارای رنگ قرمز و نقشه ٔ ترنجی هستند ولی نقشه ٔ مخصوصی نیست که بتوان آن را نقشه ٔ تبریز گفت. قالی های هریس از بهترین قالیهای تبریز است. قالیهای گوراوان درقریه ٔ گوراوان و اطراف هریس بافته میشود. قالیهای قره جه در ناحیه ٔ قره داغ در شمال تبریز بافته میشود و معمولاً کوچک و بشکل کناره هستند. در زنجان در دوره ٔ قاجاریه قالیهای کوچک بافته میشد که بواسطه ٔ بکار رفتن رنگهای جوهری در آنها مرغوب نبود. استعمال این گونه رنگهای مصنوعی و شیمیائی که در دوره ٔ قاجاریه مرسوم گردید ضرر و لطمه ٔ بزرگی بشهرت قالی های ایران در دنیا وارد آورد خوشبختانه استعمال رنگهای جوهری قدغن شده است. از حیث تنوع در نقشه ، رنگ آمیزی و مهارت دربافتن ، قالی و قالیچه ٔ ایران حتی در دوره ٔ قاجاریه که صنعت رو به پستی رفته بود در دنیا نظیر نداشت. قالی خوب ایران مانند قطعه ٔ شعر زیبائی است که بافنده ٔآن مانند شاعر جمال طبیعت را ترجمه و بصورت شی ٔ زیبائی درآورده که هم قشنگ و هم قابل استفاده است. (از ترجمه ٔ تاریخ صنایع ایران تألیف ویلسن صص 188 - 217). سینگر سارجنت نقاش معروف آمریکائی گفته : تمام نقاشی های دوره ٔ تجدد (رنسانس ) ایطالیا ارزش یک تخته قالی ایرانی را ندارد :
نه پردبلبل اندر باغ جز بر بسد و مینا
نه پوید آهو اندر دشت جز بر قالی پرنون.
رودکی.
ای زهدفروشنده تو از قال و مقالی
با مرکب و با ضیعت و با سندس و قالی.
ناصرخسرو.
هرچند که پشم است اصل هر دو
بسیار به است از پلاس ، قالی.
ناصرخسرو.
آن کل عفریت روی با همه زشتی
قالی بافد همی و ایضاً محفور.
سوزنی.
چون مرا سندس است و استبرق
شاید ارقالی مرندی نیست.
خاقانی.
خونت برای قالی سلطان بریختند
ابله چرا نخفتی بر بوریای خویش.
سعدی.
گر آزاده ای بر زمین خسب و بس
مکن بهر قالی زمین بوس کس.
سعدی (بوستان ).
- امثال :
ظرف ، ظرف مس ؛ فرش ، فرش قالی ؛ نان ، نان گندم ؛ دین ، دین محمد.

قالی. (اِخ ) بنقل احمدبن یحیی ، زنی است که بحکومت ارمنستان رسید. رجوع به قالی قلا شود.

قالی. (اِخ ) دهی است به حدود مرغزار. قالی میوه ٔ اندک دارد و غلات فراوان. (نزهةالقلوب چ بریل ج 3 ص 123). مرغزار قالی بر کنار آب پرواب افتاده است و جائی است خرم ، اما گیاهش بزمستان چارپایان را موافق بود و بتابستان زیان دارد. طولش سه فرسنگ در عرض یک فرسنگ. (نزهةالقلوب چ بریل ج 3 ص 135).

قالی. (ص نسبی ) نسبت است به قالیقلا. (الانساب سمعانی ). رجوع به قالیقلا شود.

قالی. [ لی ی ] (اِخ ) اسماعیل بن قاسم مکنی به ابوعلی یکی از ادیبان و دانشمندان است. رجوع به ابوعلی قالی در همین لغت نامه و معجم البلدان ج 7ص 17 و انساب سمعانی و معجم المطبوعات ج 2 ستون 1489 و 1490 و جامعالتصانیف الحدیثة جزء نخست رقم 306 وروضات الجنات ص 103 و معجم الادباء ج 7 ص 25 و قاموس الاعلام ترکی ج 5 ص 3560 و ریحانة الادب ج 3 ص 278 شود.

معنی قالی به فارسی

قالی
اسماعیل بن قاسم مکنی به ابوعلی از علمای ادب و لغت عرب ( ف. قرطبه ۳۵۶ ه ق ./ ۹۶۷ م . ) وی در منازجرد ( ارمنستان ) متولد شد و در بغداد نشات یافت و از بغداد بقرطبه رفت و نزد خلفای اموی محترم بود . اوراست : الامالی المقصور و الممدود شرح المعلقات النوادر البارع فی غریب الحدیث .
قالین: فرش بزرگ پرزدارکه بانخ وپشم بافته میشود
فرش پشمی کرکدار که از قدیم در ایران بافته می شد قسمی فرش پرزدار منقش و گرانبها : آنچه می باید که از آمل و طبرستان حاصل شود و آن را بوسهل اسمعیل حاصل گرداند : زرنیشابوری هزار هزار دینار و جامه های رومی و دیگر اجناس هزار تا و محفوری و قالی هزار دست ... توضیح ۱ قالی در دسته بندی هنرهای تصویری در رده منسوجات قرار دارد . عوامل تشکیل دهنده قالی عبارتند از : رنگ آمیزی و هماهنگی رنگها نقشه و نظم موزون نقشها و زمینه و بافت . توضیح ۲ قالی با الیاف حیوانی و نباتی تهیه می گردد . به عبارت دیگر مواد اصلی قالی پنبه یا کتان و پشم یا ابریشم است ... نخستین مرحله ایجاد قالی ریسندگی است و آن مرحله تهیه نخ برای بوجود آوردن تارها و پودهاست . پس از این مرحله مرحله کار بافندگی است و از اینجاست که دار نخهای رنگین نقشه و قالیباف پا در میان می گذارند . دار بر زمین استوار می گردد و نخهای رنگین بدان آویزان می شوند و قالی باف در پای آن می نشیند و نقشه را پیش روی خود می گذارد و قالی را می بافد . یا قالی باغی . نوعی قالی است که نقش آن پر گل و گیاه است . این نوع در مغرب ایران بیشتر بافته می شود . یا قالی شکاری . در نقش آن از مناظر شکار استفاده می شود . این نوع قالی از اواخر قرن شانزدهم م . تقریبا مقارن با زمان سلطنت شاه تهماسب تحت تاثیر مینیاتور بوجود آمده . در این نوع انواع پرندگان و حیوانات شکاری با شکارچی پیاده یا سواره که تیر و کمان یا بازی در دست دارد دیده می شود . قالی شکاری در زمان شاه عباس تکمیل شد و در این زمان نقشهای آن در نهایت درجه مسبک گردید . از معروفترین و بهترین نمونه های قالی شکاری قالیی است که متعلق به امپراتوری اتریش بود و آن نیز در زمان صفویه بافته شده است . یا قالی گلدانی . نوعی قالی که در وسط آن طرح گلدانی است و گلها بی آنکه سر بدر آورند حول و حوش گلدان را پر می کنند از قرن ۱۸ م این نوع طرح بسادگی و خشونت گراییده و معمولا مانند طرحهای کاشی جزئیات تزیینی خود را از دست داده است نوع مزبور معمولا در شمال غربی ایران بافته شده است . یا قالی لهستانی . تار و پود این نوع قالی از پشم بسیار نازک ابریشم زرین و سیمین است . سیاحان قرن ۱۷ م . در آثار خود از قالیهایی که با گلابتون زرین و سیمین بافته شده اند نام می برند و می نویسند که در کاخهایی پذیرایی شده اند که با فرشها مشرف بوده است و بر پشتی هایی تکیه زده اند که از قالیها بسی نفیس تر بوده متاسفانه این نوع قالیها بمرور زمان رنگ خود را می بازد . بدیهی است قالیهای مزبور نرم تر از قالیهایی که با پشم بافته می شوند هستند . قالیهای لهستانی را در گذشته به دستور شاهان برای اهدائ بسلاطین خارجی می بافته اند و به همین دلیل است که این گونه فرشهای ابریشمی و زربفت را غالبا در موزه های سلطنتی اروپا می بینیم نمونه ای از این قالی هم اکنون در موزه ویکتوریا آلبرت انگلستان وجود دارد . این نوع قالیها را از آن جهت لهستانی می گویند که در گذشته تصور می کردند قالیهای مزبور بوسیله بافندگان ایرانی در لهستان بافته میشوند . یا قالی میر . نقشه آن بوته هایی ترمه یی است . این بوته ها متن قالی را فرا گرفته و از جهت شباهت باسم گلابی و بادامی معروف است . حاسیه آن نقشه ای از خطوط راه راه است . دو نقش مو دارد . این نوع قالیها در سربند بافته شده .
اسماعیل بن قاسم مکنی به ابو علی یکی از ادیبان و دانشمندان است .
( صفت ) بافنده قالی و قالیچه .
دهی جزئ دهستان اختر پشتکوه بخت فیروز کوه شهرستان دماوند .
دهی از دهستان ماروسک بخش سرولایت شهرستان نیشابور در ۳٠ هزار گزی جنوب خاوری چکنه بالا واقع است .
دهی از دهستان ماروسک بخش سرولایت شهرستان نیشابور و در ۳۲ هزار گزی جنوب خاوری چکنه بالا واقع است .
عمل بافتن قالی .
اسماعیل بن قاسم بن عیذون بن هارون بن عیسی بن محمد بن سلیمان لغوی مکنی به ابو علی .
( صفت ) آنکه قالی ها را شستشو دهد .
عمل و شغل قالی شوی .
( صفت ) آنکه انواع قالی و قالیچه را فروشد .
۱ - عمل و شغل قالی فروش ۲ - ( اسم ) دکان قالی فروش
( مصدر ) تکان دادن قالی تا گرد و غبار آن بر طرف شود .
شهری است در ارمنستان کبیر از نواحی خلاط از نواحی منازجرد از نواحی ارمنستان چهارم .
[ گویش مازنی ] /ghaali gaal/ جوالی که جهت بافتن فرش و جاجیم به کار رود
[ گویش مازنی ] /de ghaali/ دوقلو
[ گویش مازنی ] /se ghaali/ سه قلو
قالی که در وسط اتاق افکنند و بر دو سوی آن دو کناره و بر سر آن سرانداز افکنند .

معنی قالی در فرهنگ معین

قالی
(اِ.) فرش بزرگ .

معنی قالی در فرهنگ فارسی عمید

قالی
زیرانداز بزرگ پرزدار بافته شده با نخ، پشم، یا الیاف دیگر به رنگ ها و نقش های مختلف.
کسی که پیشه اش قالی بافی است، بافندۀ قالی.
کسی که پیشه اش قالی شویی است و قالی ها را شستشو می دهد، شویندۀ قالی.

قالی در دانشنامه اسلامی

اسماعیل بن قاسم بن عیذون بن هارون بن عیسی بن محمد بن سلمان، مکنی به ابوعلی قالی، صاحب «امالی»، از ائمه لغت و اساتید نحات است.
در فن اعراب بر آیین بصریین می رفت. نیای بزرگ وی، سلمان، از موالی عبدالملک بن مروان بود. در طبقات سیوطی از طبقات زبیدی نقل شده که در مدح ابوعلی به فضل و ادب گفته است.
وی در منازجرد، شهری نزدیک مدینه خرت برت از خطه دیار بکر در جمادی الثانی سال 208ق متولد شد. چون به سرحد کسب هنر رسید، از وطن مألوف بیرون شد و در گرد بلاد گردش کرد و در سال 303 وارد دارالسلام بغداد شد و اتفاقاً همراهان او جمعی از مردم قالی قلا بودند که بر نص عمادالدین اصفهانی در تاریخ سلجوقیه همان ارزن الروم است و از اینجا به ابوعلی قالی معروف شد.
وی به بغداد و موصل رفت و در آنجا در پیشگاه علمای بزرگی تلمذ کرد، آنگاه به عزیمت کشور اندلس، از عراق بیرون شد و در ایام حکمرانی عبدالرحمن ناصر از امویه اندلس، وارد آن خاک شد و کرسی خلافت ناصر در شهر قرطبه بود و پسر وی حکم بن عبدالرحمن، مثل وزیری بالاستقلال مباشرت حل و عقد امور می کرد...
از کتاب «وافی بالوفیات» تألیف ادیب اوحدی صلاحالدین صفدی، منقول است که در جمله ذکر مکانت ابوعلی نزد خلیفه مغربی و انتشار فضل و رواج امر وی در اندلس گفته: «چون ابوعلی به مغرب زمین درآمد، آهنگ درگاه ناصر اموی کرد و ناصر او را مکرم داشت و او به نام ناصر و پسرش، حکم، تصنیف ها نگاشت و هنرهای خویش در تمام آن کشور پراکنده ساخت...
منقول است عبدالرحمن ناصر، ابوعلی را از عراق به اندلس احضار کرد، به این مناسبت که ابوعلی بالولایه، اموی بود و جد او سلمان از موالی عبدالملک به شمار می رفت، چنان که اشارت شد.



قالی در دانشنامه ویکی پدیا

قالی
قالی پازیریک، قدیمی ترین فرش یافته شده در جهان   فرش اصفهانی (احتمالاً) ساخته شده از پنبه ابریشم و فلز   ترنج   دار قالی،مخصوص بافت تابلو فرش   بافت تابلو فرش در مراحل ابتدایی   کلاف هایی که برای بافت تابلو فرش،فرش و قالی بکار می روند   طرح فرش درختی   فرش شربیان
</ref>
در زبان پهلوی واژه های گوناگونی برای اشاره به انواع گستردنی ها به کار برده می شد: برای قالی نفیس از بَت یا بوپ، برای نمد و فرش از نمت استفاده می شد و برای فرش و بستر از ویستَرْگ که از ویستردن (wistardan) گرفته شده که در فارسی امروز، گستردن گفته می شود.
عکس قالی
قالی آباده گونه ای قالی ایرانی است که در همین خطه یافت و تولید می شده است. ودرتوابع آن که شامل صغاد بهمن و غیره یافت می شود. تا چند سال پیش حدود۱۵۰۰۰بافنده بروی دارهای قالی به بافندگی مشغولندونقش های این فرش هاازنقشه های ایلاتی قشقایی لرهای بوانات افشاروحتی ایلات کردالهام گرفته شده و همچنین طرحهای از قفقازدیده می شود. باهمه اینها طراح وبافنده آبادهای نه تنها به تقلیداز این طرحها پرداختهبلکه با ابتکار خودوذوق سلیقه آذینه های ایلاتی و موتیفهای شهر پسندرا در هم می آمیزدو به نوآوری درطرح می پردازد. فرش های آباده اکثراَدرسبک شاخه شکسته باطرح های گلدانی، محرمات ضلل السلطانی بته ای کردستانی (بتهٔ هشت پر) بافته می شوند.
فرش ایران. فضل الله حشمتی رضوی. چاپ سوم. دفتر پژوهش های فرهنگی. تهران. ۱۳۸۰
سیر هنر در قالی بافی ایران. محمد جوادنصیری
قالی های آذربایجانی (به ترکی آذربایجانی: Azərbaycan xalçaları)- جزوی از هنر قالی بافی شرقی. قالی آذربایجانی در ماه نوامبر سال ۲۰۱۰ میلادی از سوی «یونسکو» به عنوان میراث فرهنگی ناملموس ثبت گردیده است.
مدرسه قالی بافی قوبا
مدرسه قالی بافی آبشوران
مدرسه قالی بافی شیروان
مدرسه قالی بافی گنجه
مدرسه قالی بافی قازاخ
مدرسه قالی بافی قره باغ
مدرسه قالی بافی تبریز
«هرودوت»، «کلودالیان»، «کسنوفون» و دیگر مورخان دنیای باستانی اطلاعاتی در مورد قالی های آذربایجانی داده اند. در دوران ساسانیان (فیمابین قرون ۳–۷) هنر قالی بافی در آذربایجان رشد چشمگیری کرد. در دوران مذکور، از ابریشم و نخ های طلایی و نقره ای قالی های نفیسی بافته شد. «موسی کالانکاتلی» تاریخدان آلبانی (قرن ۷) نیز در آثار خود از نخ های ابریشمی و فرش های رنگارنگی که آن روزگار در آذربایجان بافته می شد، سخن گشوده و آن ها را به حضور خوانندگان تقدیم نموده است. تولید فرش هایی که با استفاده از نخ های زرین و نقره ای و جواهرات انجام می شد، در قرن های ۱۶–۱۷ جنبهٔ سنتی به خود گرفت. مراکز تولیدی اصلی قالی های بدون بخویی که در قرون وسطی از نخ های زرین و نقره ای بافته می شد، شهرهای «تبریز»، «شماخی» و «بَرده» بودند. نوع ویژه فرش های موسوم به «زربفت» از اینکه برای ملوک الطوایفیان تهیه می شده اند، گرانبها بودند. «آنتونی جنکینسون» جهانگرد انگلیسی که در قرن ۱۶ به آذربایجان مسافرت کرده بود، در مورد قالی های بافته شده از نخ های طلایی و نقره ای موجود در مقر تابستانی «عبدالله خان» در شهر «شاماخی» اطلاع داده است. «یان ستریتس» جهانگرد هلندی که در قرن ۱۷ به آذربایجان مسافرت داشت، نوشتارهایی در مورد زین اسب حاکم شهر «شاماخی» که با برخورداری از نخ های طلایی و جواهرات گرانبها بافته و مزین گردیده بود، نگاشته است.
اطلاعات و معلومات درخور توجه و جالب دربارهٔ قالی ها و مشخصات هنری آن ها در مراجع مکتوب متعلق به قرون وسطی آمده است. مؤلف نامعلوم در اثر «حدود العالم» (مرزهای جهان) متعلق به قرن ۱۰ از قالیچه ها و زین های بافته شده در «موغان»، زیلوهای «نخجوان» خبر می دهند. افزون بر این، در حماسهٔ «کتاب دَده قرقود» فرش های ابریشمی آذربایجانی، در آثار «اب الاولی گنجوی»، «نظامی گنجوی» و «خاقانی» قالی های بخویی و بدون بخو ذکر شده است.
در قرن های ۱۳–۱۴ میلادی محصولات قالی بافی فراوانی از آذربایجان به کشورهای خارجی صادر می گردیده است. قالی های شهیر آذربایجانی که با زیورآلات ملیح و چشم نواز و قلابدوزی های لطیف و نفیس خود توجه ها را جذب می کند، در آثار و مینیاتورهای مصوران اروپایی نیز انعاکاس خود را یافته است. در قرن ۱۵ نقاشان هلندی «هانس مملینگ»، «یان وان آیک» و «هانس هلبی» (قرن ۱۵) نقاش آلمانی به ترتیب قالی «شیروان» را در پتره «مریم با نوزاد خود»، قالی «زِیوِه» را در اثر «مریم مقدس» و قالی های «قازاخ» را در اثر «سفرا» نقاشی نموده اند.
قالی اراک گونه ای قالی ایرانی است که در منطقه اراک یافت و تولید می شده است. در دوره قاجار اراک یکی از مراکز مهم قالی بافی ایران بود. صنعت قالی در این منطقه از گذشته رواج داشته و قالی فراهان، قالی سرابند و قالی ساروق شهرت جهانی داشته اند.گیاه اسپرک   پوست گردو   برگ و ساقه مو
از سابقه قالی بافی قبل از ساخت شهر اراک اطلاعات کافی در دسترس نیست. اما به دلیل وجود مراکز فرشبافی در اطراف اراک مانند کاشان، قم و اصفهان نمی توان متصور شد که قالی بافی در منطقه اراک سابقه کمتری از آن مناطق داشته باشد. در تاریخ اشاره شده که هنگام عبور شاپور ذوالاکتاف از فراهان در ساروق یک قالی به او هدیه داده شده است که مشخصاً نشان دهنده وجود قالیبافی در آن دوران در منطقه است. آنچه که مسلم است قالی بافی در گذشته در سرابند و فراهان رواج داشته است، زیرا بوته مال میر سرابند و قالیهای دولاخور (مشک آباد) و ساروق از جمله قالی های معروف بوده اند. قبل از آغاز دوران طلایی بافت قالی در اراک، بیشتر بافته های منطقه به مصرف محلی می رسید.
روند تجاری شدن و صادر شدن قالی اراک از دوران قاجار و در فاصله بین حکومت فتحعلی شاه تا ناصرالدین شاه آغاز شد. در این دوره تقاضای ناگهانی اروپا برای قالی ایرانی را می توان نقطه عطفی برای صنعت قالی بافی به شمار آورد همزمان با آن اوج شکوفایی قالی بافی در اراک صورت گرفت و دلیل عمده آن را می توان به سعی و اهتمام تجار خارجی و تبریزی در پیشبرد این صنعت تعبیر کرد. تقاضای زیاد قالی ایران و رونق تجارت موفق آن باعث شد تا تعداد زیادی از شرکت های خارجی از کشورهای آمریکا، انگلیس ،سوئیس و یونان به سرمایه گذاری و تولید انبوه آن ترغیب گردند. زمانی که شرکت شرکت زیگلر سوئیس دفتر مرکزی خود را در تبریز و نمایندگی هایی در سایر شهرهای ایران داشت شرکت آلپیگر اقدام به تأسیس یک انبار بزرگ در سلطان آباد کرد. در سال ۱۲۷۳ خورشیدی ۱۲۰۰ فرشباف در شهر و ۱۵۰۰ فرشباف در روستاهای نزدیک فعال بودند. برخی دیگر از منابع تعداد فرشبافان در منطقه را ۵۰۰۰ تن برآورد می کنند. اراک به عنوان یکی از مهمترین مراکز صدور فرش به اروپا تا سال ۱۳۱۹ باقی ماند.
در سال ۱۳۱۴ خورشیدی با ملی شدن صنعت فرش تولید این کالا تقریباً در اختیار تجار ایرانی و شرکت سهامی فرش ایران قرار گرفت. متأسفانه صنعت قالیبافی در اراک امروزه با رکود شدید مواجه شده است به گونه ای که تولید قالی تنها ۵٪ کل تولید ۱۵ سال گذشته را به خود اختصاص داده است که از دلایل آن می توان به عدم حضور قدرتمند بازارهای خارجی، بالا رفتن قیمت، سوءاستفاده خارجی ها از طرح و نقشه قالی اراک، تولید نشدن مواد اولیه، بالا بودن هزینه تولید و سخت گیری های گمرکی در هنگام صدور قالی اشاره کرد.
قالی اردبیل یک جفت قالی ایرانی نفیس با شهرت جهانی است که در دوران پادشاهی شاه تهماسب صفوی برای آرامگاه جدش بافته شده بود. اکنون یکی از آنها در مالکیت موزهٔ ویکتوریا و آلبرت لندن و دیگری در موزه هنر شهرستان لس آنجلس نگهداری می شود.
این قالی از نظر طرح و بافت یکی از نفیس ترین و مشهورترین قالی های جهان است که در فهرست ۵۰ اثر شاهکار هنری برگزیده جهان قرار گرفته است. کارشناسان آثار هنری، این فرش را با نقش و نگاره های زیبای آن، یک اثر هنری انتزاعی منحصربه فرد می دانند که از نظر سطح هنری با نقاشی های انتزاعی قرن حاضر برابری می کند. هسته مرکزی گروه قالی های ترنجدان است.
قالی اردبیل یک سند تاریخی نیز محسوب می شود زیرا دارای تاریخ و امضا است و در سال ۹۱۸ خورشیدی (۹۴۶ ه‍.ق / ۱۵۳۹ میلادی) در سیزدهمین سال پادشاهی شاه تهماسب بافته شده است. تار و پود آن ابریشمی است و گره های فارسی دارد. در هر اینچ مربع آن حدود ۱۷×۱۹ گره وجود دارد. برخلاف دیگر قالی های مشهور آن زمان، این قالی طرحی آرام دارد و نگاره های جانوران و انسان بر آن نقش نشده است زیرا برای استفاده در مکانی مقدس بافته شده بود.
پشم عنصر اصلی تشکیل دهندهٔ این قالی است. مانند اغلب منسوجات این اثر نیز از تار و پود تشکیل شده، پودها در تمام طول کار به دور تارها تابیده شده اند. سطح قالی اردبیل از یک طرح یکپارچه نسبتاً ساده با اجزا قرینه و یک شمسه در وسط آن که دو چراغدان در طول آن قرار دارد، پوشیده شده است.
قالی اردستان گونه ای قالی ایرانی است که در همین خطه یافت و تولید می شده است.
ارمنیان، که جزو نخستین پیروان رسمی مسیحیت (از ۳۰۱ میلادی) هستند، میراث کهن انگاره ها و نمادهای فرهنگ و سنت خود را با مفهوم روحانی آیین جدید تلفیق کردند و در طول روند تکامل نقش ها موفق به بیان قوی و آشکار آنها به صورت نمادهای مسیحی شدند. امروزه، آثار هنری به جای مانده و شناخته شده مانند معماری کلیساها، چلیپاسنگ ها، صفحات تذهیب شده انجیل ها، فرسکو، هنر فلزکاری، کنده کاری چوب، سفالگری و نیز هنرهای سنتی دستبافت مانند فرش، گلیم، گلدوزی و غیره تداوم و تکرار این نقش های سنتی را به روشنی نشان می دهند.فرش ارمنی اوایل سده نوزدهم   فرش ارمنی موسوم به فرش حیوانات سده شانزدهم   فرش ارمنی ناحیه آرتساخ سده نوزدهم   فرش ارمنی ناحیه نخجوان سده نوزدهم   فرش ارمنی شهر خوی   فرش ارمنی شهر گنجه سده نوزدهم   فرش یتیمان ارمنی
این دسته از نقش های تزئینی، که در اصل نقش هایی نمادین و حامل معانیای خاص هستند، دو نکته مهم را یادآوری می کنند:
اول اینکه همگی این نقش ها با گذشت زمان سیر تکاملی خاصی را از نظر پربارتر شدن طی کرده اند.
دوم اینکه همگی آنها در منطقه وسیع جغرافیایی که امروزه دیگر به نام ارمنستان شناخته نمی شود شکل گرفته اند.
قالی اصفهان گونه ای قالی ایرانی است که در همین خطه یافت و تولید می شده است.
فرش ایران. فضل الله حشمتی رضوی. چاپ سوم. دفتر پژوهش های فرهنگی. تهران. ۱۳۸۰
وب گاه تخصصی فرش دستباف ایران/فرش اصفهان
شاهان صفوی به قالی و قالیبافی بسیار علاقه مند بودند. کارگاههای قالی بافی دربار صفوی متصل به کاخ سلطنتی در جنوب عالی قاپو بین میدان شاه و چهل ستون، با استفاده از بهترین مواد اولیه همواره زیر نظر شخص شاه عباس بزرگ به کار می پرداختند. این توجه شاه صفوی موجب شد تا اصفهان آن روزگار سهم بزرگی را در بافت آثار برجای مانده در موزه های مختلف جهان را عهده دار گردد. حتی برخی از آن ها نظیر قالی های پلونز به سفارش پادشاه لهستان برای عروسی ولیعهد او بافته شد. این قالیهای ابریشمی، آراسته به تارهای طلا و نقره است و شاید از محصولات کارگاههای درباری اصفهان در پایان قرن دهم و آغاز قرن یازدهم هجری می باشد.
دار مورد استفاده در اصفهان و توابع، دار عمودی است. وجود چوب دیگری به نام پله پیچ که از میان نخ های چله پائینی عبور می کند و به وسیله سیم های فلزی به زیر دار متصل می شود از امتیازات این دار است. در مراحل نهایی بافت و پایین کشی قالی و زمانی که به واسطه کوتاهی چله ها، عمل گره زدن چله های بالایی به سردار میسر نیست، با انتقال چوب پله پیچ به بالا و عبور چله های بالایی از میان آن و اتصال این چوب به سردار به کمک سیمهای فلزی بافت قالی ادامه می یابد. این عمل برای بافنده این امکان را فراهم می سازد تا بدون تغییر مکان به بافت بقیه قالی ادامه دهد. در بافت بخش های ساده، معمولاً از گره جفتی استفاده می شود و قسمتهای ظریف با گره تکی پر می شود. برخی بافندگان در بافت قسمت های ظریف نقشه، از خامه های ظریف تری استفاده می کنند و خامه ضخیم تر را در بافت زمینه ساده و بخش های یکنواخت به کار می برند. در نتیجه بخش هایی که با پرز خامه ظریف تر بافته شده، به پایین زدگی دچار می شود. تار وپود فرش های اصفهان از پنبه و گاه از پشم است، تار و پود قالی های ابریشمی اصفهان از ابریشم می باشند. قالی های زر بفت اصفهان یادآور قالیچه های پولونز که تار و پودشان از نخ های گرانبهاست می باشد.
در اصفهان قالیچه ها و فرش هایی در اندازه های ذرع و چارک، ذرع و نیم، دو ذرعی، پرده ای و فرش های شش متری و گاهی بزرگ تر بافته می شو. فرش های ظریف بافت و گل ابریشم اصفهان با طرح های آن همواره از شهرت بسیار زیادی در بازارهای جهان برخوردار بوده اند.
قالی افشار یا فرش آهنین گونه ای قالی ایرانی است که در استان کرمان یافت و تولید می شود.
فرش ایران. فضل الله حشمتی رضوی. چاپ سوم. دفتر پژوهش های فرهنگی. تهران. ۱۳۸۰
قالی افغانی یا قالیچه افغانی گونه ای کف پوش دست باف است که به طور سنتی در افغانستان تولید می شده است. امروزه بسیاری از قالی های افغانی توسط پناهندگان افغانی ساکن در ایران و پاکستان بافته می شود. این قالی در سال های ۲۰۰۸ و ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ میلادی جوایز بین المللی بسیاری را در نمایشگاهی که هر ساله در شهر هامبورگ کشور آلمان برگزار می شود، به دست آورده است. این قالی به طور معمول در بخش های شمالی و غربی افغانستان و توسط گروه های قومی گوناگون، به خصوص قوم ترکمن سراپا می شود.
برگرفته از ویکی پدیا انگلیسی
یکی از خوش رنگ ترین و ممتازترین گونه های قالی مشرقی، که در دسته قالی های افغانی نیز محسوب می شود، قالی شیندند یا ادراسکان هستند که در استان هرات، در غرب افغانستان بافته می شود. نقش های انسانی و حیوانی پرامتداد و قوی، از بارزه های چهره ای این قالی ها هستند. قالی شیندند، در سراسر افغانستان، و بیشتر در مزار شریف پرطرفدار و پرفروش می باشد.
یکی دیگر از کالاهای عمده و اساسی افغانستان، قالی های بلوچی، به خصوص جانمازهای بلوچی هستند هستند. این قالی ها به وسیله بلوچی های ساکن بخش جنوب غربی افغانستان تولید می شود.
گیاهان گوناگون و دیگر رنگ ینه های طبیعی برای تولید رنگ های غنی استفاده می شود. قالی ها بیشتر در اندازه های میانی هستند. در قالی افغانی، بسیاری از الگوها و رنگ ها استفاده می شود، ولی الگو سنتی و بیشتر مرسوم، چاپ هشت ضلعی بخارا (چاپ هشت ضلعی به کمک پای فیل)، در پیش زمینه عموماً قرمز می باشد. بافندگان، معمولاً دیگر تزئینات سبک زندگی چادرنشینی، مانند تکه های مرتبط با جشن ها و چادرهای قابل حمل را نیز تولید می کنند. امابا این همه فرش ایرانی بهترین نوع فرش در جهان بوده است
قالی اهر گونه ای قالی ایرانی است که در ایران تولید می شود.
عوامل آسیب رسان به قالی دستبافت از جمله مباحثی است. که در طی سال های مختلف مورد توجه بسیاری از کارشناسان فرش بوده است. که مطالعه تکامل آن در مورد عوامل آسیب رسان به قالی وراه های جلوگیری ازآن که دریک تقسیم بندی کلی عوامل آسیب رسان به فرش دستبافت را به دو گروه جدا تقسیم نمود.
عوامل آسیب رسان زنده شامل (۱-انسان-۲انواع کپک ها قارچهاو سایرموجودات ذره بینی۳-انواع حشرات)
عوامل آسیب رسان غیرزنده: (۱-آب وهوا ۲-نور ۳-گرماو رطوبت ۴-عوامل آلوده کننده هوا) براساس زیبایی وارزشمندی قالی باراهکاره های محافظت از فرش رامی توان در نظر گرفت. براساس نظر برخی از خریداران قالی مشرق زمین هرچه فرش کمی کهنه گی داشته باشد. تمایل آن ها به خرید زیاد می شود. زیرا فرسودگی باعث تعدیل یافتن رنگ هاوگاهی باعث زیاد شدن برق وجلای پرزهای قالی می شود.
فرش پازیریک که درسیبری یافته شده مربوط به ۲۵۰۰سال پیش بوده که یه قالی پرزی معروف می باشد. که علت اصلی ازبین نرفتن این فرش یخ زدگی آن می باشد. اگر این فرش درمعرض پوسیدگی یاحشرات قرار می گرفت مطمئناً دوام نمی آورد. در کل می توان گفت محافظت از قالی دربرابر عوامل آسیب رسان به دیدگاه صاحب قالی بستگی دارد. ارزش قالی مشرق زمین مدل وشکل آن متنوع می باشد. اگر قالی از مد افتاده باشد. ارزش آن کاسته و احتیاج به مراقبت ندارد. مهمترین عوامل آسیب رسان زنده به ترتیب اولویت:
انسان فرش دستبافت که از مهم ترین فرش ها می باشد وانسان به طریق های مختلف باعث آسیب رسانی به این دستبافته ها می شود. مثلاً نباید باکفش پر از گل ولای بروی قالی قدم زدزیراورودگل ولای به درون پرز آن ها باعث پوسیدگی زود هنگام آن می شودوهمچنین مفروش نمودن اتاق ها باابعاد فرش مناسب به اندازه اتاق ها باعث طول عمربیشتر فرش می شود. اگر اتاق های کوچک رابافرش های بزرگ مفروش کنیم. بخاطر فشاراجسام سنگین وفشاردیوارباعث شکستگی کناره های فرش وبرگشتن لبه های اضافی آن می شود. به هر حال استفادهٔ درست ازفرش درسلامت آن تأثیر دارد. بررسی عوامل آسیب رسان به قالی دستباف از جمله مباحثی است که در طی سالیان اخیر مورد توجه بسیاری از کارشناسان و علافه مندان فرش قرار گرفته است و به تدریج به عنوان یکی از مباحث تخصصی و در کنار عناوین مرمت و نگهداری مرمت و نگهداری فرش از جایگاه خاصی برخوردار شده است در یک تقسیم بندی کلی می توان عوامی اصلی آسیب رسان فرش به دو گروه تقسیم می شوند.
۱- عوامل آسیب رسان زنده که مهم ترین آن ها ۱- انسان ۲- انواع قارچها و کپک ها و سایر موجودات ذره بینی، انواع حشرات ۲- عوامل آسیب رسان غیر زنده: آب و هوا، نور مواد آلوده کننده هوا، گرما و رطوبت را نام برد (انسان می تواند به طرق مختلف ناخواسته در آسیب رسانی به انواع دست بافته ها مؤثر باشد و فرش دستبافته به جهت کاربرد مستقیم از مهم ترین آن ها است. کاربرد استفاده صحیح قالی از مهم ترین نکاتی است که در حفظ و سلامت آن مؤثر واقع شود).
ابوعلی قالی (نسب: ابوعلی اسماعیل بن قاسم بن عَیذون بن هارون قالی بغدادی) (؟ -۹۶۲) لغوی عراقی بود که در اندلس ساکن شد.
کتاب الأمالی: بیشتر دربارهٔ شعر و زبان است.
البارع: با نام کامل «البارع فی اللغة علی حروف المعجم» که در همه کتاب های لغت را در آن در سه هزار برگ گردآورد.
المقصور و الممدود
فعلت و أفعلت
الإبل و نتاجها
حلی الإنسان و الخیل و شیاتها
تفسیر السبع الطوال: که شرح معلقات است.
مقاتل الفرسان
در روستای منازجرد، دیاربکر در شمال عراق بدنیا آمد. سال میلادش نامعلوم است. خود او گفته که به سال ۳۰۳ به بغداد وارد شده است:
آنگاه که همراه جمعی از اهالی قالی قلا به بغداد درآمدم که روستایی از روستاهای منازجرد و دژی از دژهای مسلمانان است و اهلش مُرابطی اند ؛ اهل آن روستا را بدین امر بسیار بزرگ می دارند...
سپس ابوعلی بدین روستا منتسب شد و به سبب نزدیکی به آن، قالی نسب گرفت. کم کم این نسب برایش ماندگار شد. ابوعلی در بغداد نزد استادان بسیاری درس خواند. به موصل نیز رفت و در ۳۰۵ به بغداد بازگشت. او ۲۵ سال در بغداد بماند، در ۳۲۵ به مغرب رفت و در ۳۳۰ به قرطبه رسید؛ به روزگار خلیفه عبدالرحمن الناصر. نزد خلیفه و ولی عهدش ابوالعاص الحکم بسیار گرامی داشته شد. گفته می شود که خود ابوالعاص او را به قرطبه فراخوانده بود، با نامه و سفیری ویژه. قالی شش سال از خلافت الحکم المستنصر را درک کرد و در ربیع الاول سال ۳۵۶ در قرطبه درگذشت.
افسانه شهر قالی یک فیلم بلند انیمیشن تلویزیونی به نویسندگی و کارگردانی حمیدرضا حافظی است که در بیست و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان اصفهان در دو بخش مسابقه ایران و بین الملل (سال ۹۳) به نمایش درآمد. این پویانمایی با الهام از اساطیر و افسانه های ملی و متأثر از نقش و رنگ فرش های ایرانی ساخته شده و حضوری چشمگیر در جشنواره های فیلم داشته است.
پروانه زرین بهترین فیلمنامه بلند پویانمائی از بیست و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان اصفهان ۹۳
جایزه بهترین کارگردانی انیمیشن بلند از نوزدهمین جشنواره تولیدات رادیویی و تلویزیونی مراکز استان ها ۹۵
جایزه بهترین پویانمائی سه بعدی از هشتمین جشنواره بین المللی الغدیر ۹۳
پرستوی زرین بهترین فیلمنامه پویانمائی نخستین جشنواره فیلم سما برای نسخه کوتاه فیلم ۹۴
دیپلم افتخار بهترین پویانمائی از بیست و هشتمین جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان اصفهان ۹۳
لوح تقدیر به خاطر داستان جذاب از نخستین جشنواره ملی پویانمایی تلویزیون ایران ۹۷
لوح تقدیر بخاطر کارگردانی از چهل و چهارمین جشنواره بین المللی فیلم رشد ۹۳
منتخب بخش مسابقه آثار پویانمایی بلند دومین جشنواره بین المللی فیلم ویدیویی یاس ۹۳.
منتخب بخش مسابقه جشنواره فیلم عمار ۹۳.
منتخب بخش رسانه های دیداری و شنیداری دومین جشنواره ملی، فرهنگی و هنری ایران ساخت (معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری) ۹۷
منتخب بخش نهایی جشنواره BAR کشور مونته نگرو، اکتبر 2015.
نوجوانی به نام قباد برای بدست آوردن گوهر روشنایی و نجات شهر قالی، سفر ماجراجویانه و پر رمز و رازی را آغاز می کند.
بقعه میر علاءالدین جوشقان قالی مربوط به دوره صفوی است و در ۸۰ کیلومتری جنوب غربی کاشان روبروی بقعه واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ خرداد ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۷۰۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
جوشِقان قالی یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است.
اطلس گیتاشناسی استان های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
بازنویسی اطلاعات بر پایهٔ: شاهی، ابوالفضل، نان بیار بداهه ببر، در: همشهری آن لاین، میراث ایران- ابوالفضل شاهی: ۲۹ آذر ۱۳۸۷. بازدید: دسامبر ۲۰۰۸. و:
صابری، رضا، جوشقان چوگان کامو شهر زیبایی که می تواند زیباتر هم باشد، در: روزنامهٔ ایران، شماره ۲۲۲۵، چهارشنبه ۶ شهریور ۱۳۸۱–۲۸ اوت ۲۰۰۲.
مختصات و ارتفاع
این شهر با جمعیت ۵۵۰۴ نفر (برآورد ۱۳۷۵خ) (۶۸۰۰ نفر: برآورد ۱۳۸۱) در بخش قمصر شهرستان کاشان و در دامنه کوه کرکس قرار دارد.
جوشقان قالی در ۶۰ کیلومتری کاشان و ۹۰ کیلومتری اصفهان قرار گرفته است. این شهر از ادغام دو روستای جوشقان و شهرک وحدت تشکیل شده است و شهرداری این شهر در ۲۳ اسفند ۱۳۸۰ آغاز به کار کرد؛ ولی از سال ۱۳۹۲ در این شهر با تقسیم به شهر جوشقان قالی و شهر کامو و چوکان دو شهرداری مستقر شده است. آب و هوای این شهر سرد و معتدل است.
دو کوشک (کاخ) در جوشقان وجود داشته است، یکی در جنوب روستا و دیگری در شمال آن. نام این روستا نیز گوشکان (به تلفظ محلی: گوشکون به معنی مکانی که در گوشه قرار گرفته است می باشد) است که با نگارش عربی وار ملایان که گ را ج تلفظ می کنند به صورت جوشقان درآمده است. برخی نیز این اسم را به شکل جغرافیایی این منطقه نسبت می دهند که به شکل یک گوش است و نام محلی گوشگون (گوش +گون) به معنی شبیه گوش است که جوشقان معرب گوشگون و تبدیل گاف اول به ج و گاف دوم به ق است.
دار قالی یکی از مهم ترین ابزارهای بافت قالی است.
ساختمان دار قالی عبارت است از چهار چوبه هایی به شکل مستطیل از جنس چوب یا فلز و سایر متعلقات آن از قبیل پایه، نیمکت و چرخ دندانه های مربوطه. دارهای قالیبافی ابعاد مختلفی دارند، اما از نظر کارایی با یکدیگر متفاوت هستند. از آنجائیکه بافت قالی گره دار، مرحله ای پیشرفته تر از سایر دستبافت های بی گره است، لذا در ساخت بسیاری از ابزارهای بافندگی آن، از ابزارها و وسایل بافت سایر دستبافت ها استفاده شده است. دارهای قالیبافی تفاوت چندانی با دارهای بافندگی گلیم، جاجیم و غیره نداشته اند، اما به مرور زمان تا حدودی پیشرفته تر و کامل تر گردیدند.
این دارها که تکامل یافته دارهای ابتدایی هستند از یک چهار چوب مستطیلی شکل با پایه یا بدون پایه تشکیل می شوند و به طور عمود بر سطح زمین مستقر می گردند. دارهای عمودی از هرنوع که باشند دارای ساختمان مشابه اند.
دار افقی به موازات سطح زمین و با فاصله تقریباً۳۵-۳۰ سانتی متری زمین نصب می گردد. دار افقی قدیمی ترین نوع دار قالی است این دار دارای ساختمان ساده از جنس چوب با لوله های آهنی است.
دهستان جوشقان قالی نام دهستانی در بخش قمصر شهرستان کاشان، استان اصفهان در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۴۲ نفر (۵۰ خانوار) بوده است.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

قالی در دانشنامه آزاد پارسی

دست بافته ای پرزی و گره دار. واژۀ «قالی» از قرن ۳ق در نوشته ها و کتاب ها رایج شد. احمد بن یحیی بلاذری در قرن ۳ق در کتاب فتوح البُلدان، نوشته است: «چون ارمنیاغس، پادشاه ارمنستان بِمُرد، زنش به پادشاهی رسید که او را قالیقلا می نامیدند و هم او شهر قالیقلا را ساخت و آن را قالی قاله نام کرد که معنی آن احسان قالی است». دهخدا همین مطلب را در لغت نامۀ خود، از یاقوت حموی (اوایل قرن ۷ق) در معجم البلدان و از حمدالله مستوفی (۷۵۰ق) در نزهةالقلوب، نقل می کند: «در قالیقلا فرش بافته می شود که آن را قالی نامند و قالی نسبت اختصاری است به شهر قالیقلا و قالیقلا شهری است در ارمنستان...». در دو کتاب قدیمی، یکی تاریخ بیهقی و دیگری تاریخ گردیزی، هر دو مربوط به قرن ۵ق، از قالی نام برده شده است. قالی اندازه های متفاوتی دارد که بیشتر در قطع های ۲×۳، ۶×۴، ۴×۳، ۴×۷، ۴.۸×۷.۲۰ متر و نیز قطع های بزرگ تر بافته می شود. مساحت بزرگ ترین قالی که تا به حال بافته شده است، با مساحتی بیش از ۴,۳۴۳ متر مربع است. این فرش در ۱۳۷۹ به سفارش کشور عمان در کارگاه های شرکت سهامی فرش ایران بافته شده است. این قالی را ۶۰۰ بافنده با گره نامتقارن و رج شمار ۴۰ و در محلی در نزدیکی نیشابور بافته اند. تار و پود آن از نخ و پرز آن پشمی است. نقش فرش مذکور، تلفیقی از نقوش اسلیمی، ترنج، افشان و گنبد شیخ لطف الله است. در ایران، قالی هر محل به نام همان محل نام گذاری می شود؛ به استثنای قالیِ میر متعلق به سرابند (نزدیک شازند)، قالی محال متعلق به فراهان (نزدیک اراک)، قالی زرشک متعلق به بیرجند (در خراسان)، قالی هراتی متعلق به قائنات (در خراسان). به موجب آمارهای جسته و گریخته، در ایران حدود ۳۰هزار کانون بافت قالی و قالیچه (اعم از شهر، بخش و روستا) وجود دارد که هر کانون ویژگی های خاص خود را در بافت، رنگ و نقشه حفظ کرده است. متأسفانه این ویژگی ها امروز در حال انقراض است و بافت های روستایی به شهری نزدیک تر یا شبیه شده اند؛ به طوری که تشخیص بافت قالی هر محل آسان نیست. قالی انواع گوناگونی دارد: قالی پشمی، که رایج ترین نوع است، قالی ابریشمی، اعم از چله ابریشم یا تمام ابریشم به طور محدود، و قالی های کمیاب و نادر که عبارت اند از قالی زربفت، دارای پود گلابتون نقره و طلا، قالی نقش برجسته، که با استفاده از قیچی های خاص نقوش قالی برجسته می شوند، قالی دورو، دارای دو نقش در رو و پشت فرش، قالی چهره ای، که با استفاده از هنر چهره نگاری و مینیاتور چهرۀ شخصیت های ملی و مذهبی در متن یا حاشیۀ قالی نقش می شود، قالی منظره ای که در آن با استفاده از هنر مناظر و مرایا (پرسپکتیو)، منظرۀ طبیعت در قالی منقوش می شود. نیز← فرش

قالی در جدول کلمات

قالی
فرش
قالی فرسوده
نخنما, نخ نما
قالی نازک شبیه پلاس
جاجیم
قالی یا گلیم یا بساطی دیگر که در آستانه های در افکنند
تودری
قالی یا هر چیز گستردنی
فرش
قلعه قهقهه از بناهای تاریخی و پسته و قالی از سوغاتی های آن است
راور
نوعی نقش قالی بافی
لچک و ترنج
نوعی نقش و نگار قالی بافی
اسلیمی
واحد شمارش قالی | پتووفرش
تخته
وسیله ای در قالی بافی
هاف

معنی قالی به انگلیسی

carpet (اسم)
فرش ، قالی ، زیلو

معنی کلمه قالی به عربی

قالی
سجادة

قالی را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

محمد م ٠٨:٣٦ - ١٣٩٦/١٠/١٣
در گویش دری قالین می گویند
|

سپهر ٠٨:٤٧ - ١٣٩٨/٠١/١٠
نام اصیل آن کالین است. پس از حمله مغولان و ترکان قالین شد و سپس قالی نام گرفت. درستش کالین ـه.
|

مهران ٢٢:٣٧ - ١٣٩٨/٠٣/٢٧
قالی یه کلمه ترکی است و از قالین یعنی (ضخیم) گرفته شده است
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

وحید طاهری > المان
پریسا > financial transaction
رضا > hip hop
پارسا > واج ارایی
احسان > Dire consequences
اروشا > آروشا
امین جهانگرد > is that so
رامین سعیدی > رامین

نگارش واژه نو   |   پیشنهادهای امروز

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• خرید قالی   • قالی ماشینی   • قیمت قالی   • هنر قالی بافی   • قالی مشهد   • تاریخچه فرش   • قالی کاشان   • فرش ماشینی مشهد   • معنی قالی   • مفهوم قالی   • تعریف قالی   • معرفی قالی   • قالی چیست   • قالی یعنی چی   • قالی یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی قالی
کلمه : قالی
اشتباه تایپی : rhgd
آوا : qAli
نقش : اسم
عکس قالی : در گوگل


آیا معنی قالی مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 97% )