انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

99 1099 100 1

قرآن

/qor'An/

مترادف قرآن: کتاب الله، فرقان، کلام الله، مصحف

معنی قرآن در لغت نامه دهخدا

قرآن. [ ق ُ ] (ع مص ) فراهم آوردن و گرد کردن چیزی را به چیزی. گویند: قَرَاءَ الشی ٔ قرآناً (از باب نصر و فتح ). || بچه دادن حامل. گویند: قرأت الحامل قرآناً؛ بچه داد آن حامل. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). || قرائت. قَرء. خواندن. (منتهی الارب ). رجوع به قرء شود.

قرآن. [ ق ُرْ ] (اِخ ) نام کتاب آسمانی مسلمانان که بر حضرت محمدبن عبداﷲ (ص ) پیامبر اسلام نازل گردید. و در لفظ قرآن اختلاف است. برخی گوینداسم علم غیرمشتق است و مخصوص است به کلام خدا و همزه جزء حروف اصلی آن نیست ، ابن کثیر چنین خوانده و از شافعی نیز چنین روایت شده است. برخی دیگر گویند این لفظ مشتق است از «قرنت الشی ٔ بالشی ٔ» و قرآن نامیده شد زیرا در میان سور و آیات و حروف آن مقارنه وجود دارد. فراء گوید: قرآن مشتق است از قرائن و به هر تقدیر بدون همزه است و نون آن اصلی است. زجاج گوید این قول سهو و خطاست و سخن درست این است که همزه را برای تخفیف حذف کرده اند و حرکت همزه را به حرف ساکن پیش از آن منتقل ساخته اند. و آنها که قرآن را مهموز دانند نیز میان خود اختلاف دارند، برخی را عقیده بر این است که آن مصدر «قرأت » است و کتاب مقروء (خوانده شده ) را قرآن (خواندن ) خوانند از جهت تسمیه ٔ شی ٔ به اسم مصدر آن ، و برخی گویند آن وصف است بر وزن «فعلان » از ماده ٔ «قرء» بمعنی جمع. در کتاب اتفاق چنین آمده است.
قدم یا حدوث قرآن. اهل سنت گویند قرآن یا کتاب خدا که کلام خدا است مخلوق نیست و آن همان است که در مصحفهای ما نوشته شده و در دلهای ما نگاهداری گردیده و به زبانهای ما خوانده و به گوشهای ما شنیده میشود در حالی که آن کلام در مصحفها و دلها و زبانها وگوشها حلول نکرده است. زیرا سخن خدا از جنس حروف و اصوات نیست چه حروف و اصوات حادثند و کلام خدا صفات ازلی و قدیم است ، که با سکوت یعنی ترک تکلم با قدرت بر آن منافات دارد، بلکه سخن خدا صفتی است قدیم که به ذات حق پایدار است ، به لفظ می آید و شنیده میشود و با نقوش و اشکالی که برای حروف وضع شده و دلالت بر کلام خدا دارند نوشته میشود چنانکه گویند آتش جوهری است سوزنده که با لفظ از آن یاد میشود و با خامه آن را نویسند ولی این باعث نمیشود که حقیقت آتش صوت یا حرف باشد و تحقیق مطلب این است که هر چیز دارای وجودی است در ذهن ها و دارای وجودی است در نوشته. نوشته بر عبارت دلالت کند و عبارت بر آنچه در ذهن است و آنچه در ذهن است بر آنچه در خارج است پس هنگامی که قرآن را با صفتی از لوازم قدیم وصف کنیم مانند آنکه بگوئیم قرآن آفریده نیست مراد ما حقیقت وجود خارجی آن است و هنگامی که قرآن را با صفتی از صفات لازم مخلوقات وصف کنیم مراد ما از آن ، الفاظ منطوق و مسموع است چنانکه گویی من نیمی از قرآن را خوانده ام ، یا الفاظ خیالی است چنانکه گوئی قرآن را از بر کردم یا مراد اشکال قرآن است چنانکه گویی کسی که وضو و طهارت ندارد حرام است که قرآن را لمس کند حال باید دید که کلام قدیم که صفت خدای تعالی است آیا رواست که شنیده شود. این مذهب اشعری است ولی ابواسحاق اسفرایینی آن را باور نداردو همین مختار شیخ ابومنصور است پس معنی این آیه «حتی یسمع کلام اﷲ« »حتی یسمع ما یدل علیه » است چنانکه گویند: دانش فلان را شنیدم ، پس موسی علیه السلام آوازی راشنید که بر کلام خدا دلالت داشت ولی چون بدون واسطه ٔ کتاب و فرشته بود به نام کلیم اختصاص یافت ، و گویند کلیمش خوانند چون برخلاف عادت از همه سو آواز را شنیدولی کسی که شنیدن کلام قدیم را روا دارد گوید موسی به لقب کلیم ملقب گشت از آن جهت که کلام ازلی را بی حرف و صوت شنید چنانکه ذات خدا در آخرت بی کم و کیف دیده میشود.
اگر گویند هرگاه کلام خدا در معنی قدیم حقیقت باشد و در کلمات تألیف شده و به نظم درآمده مجاز باشد، صحیح است که بگوییم کلمات منظم و مؤلف قرآن نیست ولی اجماع برخلاف این مطلب است و نیز معجزه کلام حقیقی خدا است با اینکه ما قطع داریم که همین کلمات منظم واقع در قرآن معجزه است ، گوییم تحقیق مطلب این است که کلام خدای تعالی مشترک است میان کلام نفسی قدیم و کلام لفظی حادث. در صورت نخست معنی اضافه ٔ کلام به خدا این است که کلام صفت حق تعالی است. و در صورت دوم این است که کلام مخلوق خدای تعالی است و در هر دو صورت صحیح نیست که قرآن را از آن نفی کنیم و اعجاز نیز در کلام خدا واقع شده است و آنچه در عبارت برخی از بزرگان دیده میشود که کلمات منظم و مؤلف مجاز است به این معنی نیست که قرآن برای کلمات منظم وضع نشده بلکه کلام حقیقةً و بالذات اسم است برای معنی قائم بنفس و تسمیه ٔ لفظ به اسم کلام به اعتبار دلالت لفظ است بر معنی پس اختلاف و نزاعی میان دانشمندان درباره ٔ وضعنیست و تسمیه به اعتبار معنی مجازی نیز حقیقت است چنانکه به اعتبار معنی مجازی حقیقی بود. و آنچه در شرح تجرید آمده ، گفته ٔ ما را تأیید میکند، در آنجا گوید: خلافی نیست در اطلاق اسم قرآن و کلام اﷲ به طور اشتراک بر معنی قدیم قائم بنفس و بر معنی تألیفی حادث وهمین در نزد عامه و قراء و اصولیان و فقیهان متعارف است و خواصی که از صفات حادث است به سوی این قول برمیگردد.
و اختلاف است که قرآن و کلام اﷲ اسمند برای این کلمات مؤلف مخصوص که از نخستین زبانی که خدا بدان تکلم کرد برخاسته است بطوری که هرکس دیگر آنها را از زبان خود مثل نخستین زبان ادا کند مثل آن است نه عین آن و قول درست این است که قرآن اسم است برای آن کلمات ولی بدون تعیین محل ، پس میتوان گفت وحدت نوعی دارد. بنابراین هر خواننده ای آن را بخواند عین آن است نه مثل آن ، و همین گونه است در هر کتابی که به مؤلفش انتساب دارد. و بنا بر هر دو فرض گاه اسم از برای مجموع است چنانکه بر بخشی از آن صادق نیاید و گاه اسم است برای کل که بر مجموع و بر هر بخشی از بخشهای آن صادق است پس اینکه گویند آنچه در هر مصحفی نوشته شده و آنچه به هر زبانی خوانده میشود کلام اﷲ است به اعتبار همین وحدت نوعی است و آنچه گویند که آن حاکی از کلام خدا و مثل آن است کلام خدا همان است که خداوند آن را در زبان فرشته ای گذاشت به اعتبار وحدت شخصی است و اینکه گویند کلام خدا بزبان یا دلی قیام ندارد و در مصحفی حلول نکرده است مراد از آن کلام حقیقی نفسی است. تا اینجا سخنان شارح تجرید بود. و صاحب مواقف گوید: معنی این سخن استادان که کلام خدا قدیم است این نیست که مدلول الفاظ معنی قدیم بوده باشد بلکه آن امری است قائم بغیر پس کلام نفسی نزد دانشمندان امری است که شامل لفظ و معنی هر دو میشود و قیام به ذات حق تعالی دارد و آن در مصحفها نوشته و به زبانها خوانده میشود و در دلها نگهداری میگردد و آن جز خواندن ونوشتن و حفظ کردنی است که هر سه حادثند. و اینکه گویند که حروف و الفاظ مرتب و به دنبال یکدیگرند (و این از صفات حدوث است ) باید گفت ترتیب و تعاقب در تلفظاست بسبب آنکه زبان یکباره کلمات را نتواند القاء کرد پس تلفظ حادث است ولی ملفوظ حادث نیست. پایان سخن صاحب مواقف.
کیفیت نازل کردن قرآن. مؤلف اتقان گوید: در این باره مسائلی است. نخست اینکه خدای تعالی فرماید: «شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن » و باز فرماید: «انا انزلناه فی لیلةالقدر». در کیفیت نازل کردن قرآن از لوح محفوظ در سه قول اختلاف کرده اند، قول نخست که مشهورترو درست تر است این است که قرآن در شب قدر یکمرتبه به آسمان دنیا فرود آمد و سپس در طول بیست سال یا بیست و سه سال یا بیست و پنج سال (برحسب اختلاف در اقامت پیغمبر در مکه پس از بعثت ) نجم نجم نازل گردید. قول دوم این است که قرآن در طول بیست یا بیست و سه یا بیست و پنج سال در شب قدر به آسمان دنیا فرو فرستاده شد و سپس در همه اوقات سال نجم نجم نازل گردید. این قولی است که رازی به طریق احتمال ذکر کرده و سپس خود توقف نموده است در اینکه آیا این قول بهتر است یا قول نخست. قول سوم این است که آغاز فرو فرستادن قرآن درشب قدر بوده و سپس کم کم در اوقات مختلف نازل گردیده است و این گفته ٔ شعبی است. ابن حجر گوید: قول نخست قولی است درست و مورد اعتماد ماوردی. چهارمین قول را در این باره چنین نقل میکنند که قرآن از لوح محفوظ یکمرتبه نازل شده و فرشتگان حفظ آن را در بیست شب به جبرئیل فروفرستاده اند و جبرئیل در بیست سال آن را برپیغمبر نازل کرده. و گویند سر اینکه قرآن به آسمان دنیا فروفرستاده شده است این است که عظمت و جلالت قرآن و بزرگی و بزرگواری کسی که قرآن به او نازل شده است ، ظاهر گردد. این گونه که ساکنان هفت آسمان بدانند که این آخرین کتابی است که بر خاتم پیغمبران نازل خواهد گردید و اگر حکمت الهی اقتضا نداشت ، قرآن یکمرتبه چون سایر کتابهای منزل بزمین نازل میگردید ولی خداوند برای فروفرستادن آن دو مرحله قرار داد یک مرتبه آن را مجموعاً بر آسمان دنیا و یک مرتبه آن را متدرجاً بر پیغمبر نازل کرد. نکته ٔ دوم در چگونگی نازل کردن وحی است ؛ اصفهانی گوید: اهل سنت با هم متفقند بر اینکه کلام خدا نازل گردیده است ولی در معنی نازل کردن اختلاف دارند برخی گویند نازل ساختن اظهار قرائت است و برخی گویند خدای تعالی سخنان خود را به جبرئیل الهام کرد و او در آسمان که جایی بلند است قرار داشت و خدا قرائت آن را به وی آموخت و سپس جبرئیل آن را به زمین که جایی پست است آورد و در تنزیل دو طریقه است. یکی اینکه پیغمبر از صورت بشری بیرون شود و به صورت فرشته درآید و از جبرئیل اخذ کند دیگر اینکه فرشته به صورت بشر درآید تا پیغمبر بتواند از او اخذ کندو صورت نخست سخت تر است. قطب رازی گوید: نازل کردن کلام بر معنی لغوی حقیقی خود نیست که جنباندن و به راه انداختن چیزی از بالا به پایین باشد بلکه مجاز است کسی که به قدم کلام معتقد است در نظر وی نازل کردن عبارت است از اینکه کلمات و حروفی که دلالت بر معنی دارند در لوح محفوظ ثابت و موجودند و کسی که قائل به حدوث کلام است که الفاظ باشد معنی را در لوح محفوظ ثابت داند و آن را نازل کردن خواند. شاید مراد از نازل کردن اثبات کلمات است در آسمان دنیا پس از اثبات آنها در لوح محفوظ. دیگری گوید: در معنی نازل کردن سه قول است اول اینکه منزل عبارت است از لفظ و معنی ، و جبرئیل قرآن را از لوح محفوظ حفظ کرده و آن را نازل ساخته است برخی گویند حروف قرآن در لوح محفوظ هریک به اندازه ٔ کوه قاف است و زیر هر حرفی از آنها معنی هایی است که جز خدا کسی به آنها احاطه ندارد. دوم اینکه جبرئیل علیه السلام فقط معنی را فروفرستاده و پیغمبر صلی اﷲ علیه و آله و سلم آن معانی را آموخته و آنها را به لفظ عربی تعبیر کرده است. خدای فرموده است : «نزل به الروح الامین علی قلبک ».سوم اینکه معانی به جبرئیل القاء شده و او آنها را در قالب لغت عربی تعبیر کرده است و مردم آسمانها قرآن را به لفظ عربی خوانند و سپس جبرئیل همان ها را فروفرستاده است.
جوینی گوید: کلام اﷲمنزل بر دو قسم است. قسم نخست اینکه خدای به جبرئیل فرموده است که به پیغمبر خود بگوید خدا دستور میدهدکه چنین و چنان کنی و امر میکند که فلان کار را انجام دهی و جبرئیل مفهوم آنچه را که پروردگار فرموده است درک میکند و همان معنی را به پیغمبر ابلاغ مینماید ولی الفاظ و عبارات ، آن الفاظ و عبارات که خدای فرموده است نیست. قسم دیگر اینکه خدای تعالی جبرئیل را مأمور میکند که نامه ای را برای پیغمبر بخواند جبرئیل آن نامه را با همان عبارات و کلمات بدون تغییر و تبدیل برای پیغمبر می آورد گویند قرآن از قسم دوم است وسنت از قسم اول. و در حدیث است که جبرئیل سنت را فرومی فرستاد چنانکه قرآن را و از همین جا است که جایز است سنت را بمعنی نقل کنند زیرا جبرئیل آن را به معنی فرود آورده است ولی قرائت را نقل به معنی کردن روانباشد زیرا جبرئیل عین الفاظ و عبارات را نازل کرده است و سر در آن این است که مقصود از آن تعبد به لفظ و اعجاز لفظی آن است و اعتراف به اینکه زیر هر حرفی از آنها معانیی است که بر آنها احاطه نتوان یافت پس کسی نتواند لفظی دیگر را بیاورد که قائم مقام آن گرددو نیز مقصود تخفیف بر امت است که برخی را بمعنی و برخی را به لفظ فروفرستاده زیرا اگر همه را با عین الفاظ و عبارات میفرستاد بر امت گران می آمد و اگر لفظ مطلقاً دخالتی نداشت بیم تحریف و تبدیل درمیان بود.
سوم : برای وحی کیفیت هایی است نخست اینکه فرشته مانند آواز زنگ به پیغمبر فرود آید چنانکه در صحیح و در مسند احمد است از عبداﷲبن عمر که گوید: من از پیغمبر صلی اﷲ علیه و سلم پرسیدم آیا وحی را احساس میکنی ؟فرمود صدای زنگهایی را میشنوم و در این هنگام سکوت میکنم هیچ مرتبه نیست که به من وحی شود مگر اینکه گمان میکنم جانم گرفته میشود. در حدیث است که این حالت در پیغمبر سخت ترین حالات وحی بوده است و گویند این در هنگامی بوده است که آیه ٔ وعید یا تهدید نازل میگردیده است. دوم اینکه کلام در قلب پیغمبر دمیده و یا الهام شود چنانکه پیغمبر فرمود: «ان روح القدس نفث فی روحی »، این حدیث را حاکم بیرون آورده و مرجع این قسم به قسم نخستین است یا به قسمی است که خواهد آمد یعنی وحی به هر یک از آن دو کیفیت می آمده و در قلب پیغمبرالهام و دمیده شده است. سوم اینکه جبرئیل در صورت مردی می آمده و با پیغمبر سخن میگفته است چنانکه در صحیح است که فرمود: «و احیاناً یتمثل الملک رجلاً فیکلمنی فاعی ما یقول » و ابوعوانه در صحیح خود این جمله را نیز اضافه کرده «و هو اهونه علی ّ» چهارم اینکه وحی در عالم خواب می آمده است و سوره ٔ کوثر را برخی از این قبیل دانند. پنجم اینکه خدای تعالی با پیغمبر سخن گوید یا در بیداری چون شب (اسراء) و یا در خواب چنانکه در حدیث معاذ است : «اتانی ربی فقال فیم یختصم الملاء الاعلی ». پایان نقل از اتقان.
قول صوفیه درباره ٔ قرآن. صوفیه گویند: قرآن عبارت است از ذات که در آن همه ٔ صفات مضمحل گردند، قرآن همان جلوه گاه احدیت است که حق تعالی بر پیغمبر خود محمد صلی اﷲ علیه و سلم فروفرستاد و معنی این فروفرستادن این است که حقیقت احدیت در اوج کمال خود در جسد پیغمبر ظهور کرده است بنابراین از اوج خود پایین آمده با آنکه عروج و نزول بر آن حقیقت محال است پس قرآن تنزل حقایق الهیه است با عروج عبد تا بدانها در ذات خود کم کم متحقق گردد بر مقتضای حکمت الهی که ذات بر آن ترتب دارد. (از کشاف اصطلاحات الفنون ).
کاتبان قرآن. پیغمبر را نویسندگان و منشیانی بودند که آنچه نازل میشد مینوشتند و به نام کاتبان وحی معروف شدند. از آن جمله میتوان از ابوبکر و عمر وعثمان و علی و زبیر و خالد و ابان و علاء حضرمی و ابی ّبن کعب و معاذبن جبل وابوالدرداء و زیدبن ثابت و ابوزید انصاری نام برد و ابن سیرین تمیم داری را بر آنان اضافه کرده و قرطی عبادةبن صامت و ابوایوب را بر آنان افزوده است.
ترتیب قرآن و کیفیت جمعآوری آن. گروه بسیاری برآنند که جمعآوری آن درباره ٔ ترتیب سوره ها امری است اجتهادی و به هر ترتیب بخواهی میتوانی آن را بخوانی. در میان یاران پیغمبر کسانی بودند از جمله ابی بن کعب و معاذبن جبل و زیدبن ثابت و ابوزیدبن سعید و عبداﷲبن مسعود و علی بن ابیطالب و عثمان بن عفان و ابوبکر صدیق و عمربن خطاب و عمروبن عاص و عایشه و حفصه و ام سلمه که در دوران زندگانی پیغمبر قرآن را فراهم آوردند. پس از رسول خدا در یمامه مسیلمه دعوی نبوت کرد و گروه بسیاری را به گمراهی واداشت. ابوبکر لشکری به سوی وی گسیل داشت و جنگی سخت درگرفت و گروهی از جمله هفتاد تن از قاریان قرآن به قتل رسیدند. ابن ندیم محمدبن اسحاق صاحب «الفهرست » گوید: زیدبن ثابت گفت : به رسالتی نزد ابوبکر شدم عمر را نزد او یافتم. ابوبکر گفت : عمر میگوید در جنگ یمامه بسیاری از حافظان قرآن کشته شدند و میترسم که بقیه نیز در جاهای دیگر کشته شوند و بیشتر قرآن از میان بشود چنین میاندیشم که باید قرآن را هم اکنون گردو فراهم کرد. من به عمر گفتم : چگونه کاری را که رسول صلی اﷲ علیه و سلم نکرد من مرتکب شوم. عمر گفت : سوگند به خدای این کار نیک است و در این امر مکرر با من گفتگو کرد تا اینکه خدای تعالی در قلب من همین اندیشه افکند و با او همداستان شدم. زیدبن ثابت گوید: ابوبکر به من گفت : تو مردی جوان و عاقل و بی آلایشی و وحی نازل آمده ٔ بر پیغمبر را مینوشتی اکنون قرآن را بجوی و گرد کن. زید گوید: سوگند به خدای که نقل کوهی برمن از این کار که مرا بدان امر داد گران تر نبود چه قرآن را میبایست از رقاع و لخاف و عسف و سینه های مردان فراهم کند تا آنجا که سوره ٔ توبه را از «لقد جائکم رسول من انفسکم عزیز علیه ما عنتم » را تا آخر سوره تنها نزد ابی خزیمه انصاری یافتم و هیچ کس جز او نداشت. و صحف گرد کرده تا گاه مرگ نزد ابوبکر بود، پس از او عمر آن را داشت و پس از وفات او قرآن نزد حفصه دختر عمر بود تا آنکه روزی حذیفةبن الیمان نزد عثمان بن عفان آمده گفت این امت را دریاب پیش از آنکه در کتاب خدای اختلاف کنند چنانکه یهود و نصاری در کتابهای خویش اختلاف کردند، پس عثمان به حفصه پیام کرد که صحف را به من فرست تا از آن نسخه ها کنم و به تو بازگردانم ؛ حفصه قرآن را نزد عثمان فرستاد و عثمان یزیدبن ثابت و عبداﷲبن زبیر و سعیدبن العاص و عبدالرحمان بن الحارث بن هشام را فرمان داد تا از آن در مصاحف نسخه ها کردند و گفت : اگر اختلافی در چیزی از قرآن در میان شما پیدا آمد به زبان قریش نویسید چه قرآن به زبان قریش فرود آمد و پس از نسخه گرفتن نسخه ٔ نخستین را به حفصه فرستاد و به هر ناحیتی نسختی گسیل داشت و گفت هر صحیفه و مصحف که برخلاف آن باشد بسوزند. این داستان به سال سی هجرت اتفاق افتاد.
تحریف یا عدم تحریف قرآن. درباره ٔ تحریف و زیاد و کم شدن قرآن برخی برآنند که ممکن است قرآن از تحریف برکنار نمانده باشد زیرا اختلاف در قرائت آن ، چه بسا که مایه ٔ فزونی یا کاهش در آن گردد ولی این گمان تنها در خاطره ٔ کسی که منکر حس است ، خطور میکند زیرا چنانکه گفته شد ده ها تن از کاتبان وحی آیات قرآن را مینوشتند و خود پیغمبر و ده ها تن از یاران وی آیات را از بر داشتند و علاوه خود را ملزم میدیدند که در نمازهای خود آنها را تلاوت کنند ودر حوادث روزانه بدانها استناد جویند و با این کیفیت چگونه ممکن است تحریف در آن راه یابد. قرآن مانند سایر کتابهای آسمانی بیش از آن نبود که در دست عده ٔ انگشت شماری احتکار شود تا در ذهن این گمان خطور کند که به قصد یا بدون قصد دستخوش تحریف و تغییر گردیده است.
اعجاز قرآن. اما بر معجزه بودن قرآن آیاتی دلالت دارند از جمله : ان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فأتوا بسورة من مثله و ادعوا شهدائکم من دون اﷲ ان کنتم صادقین فان لم تفعلواو لن تفعلوا فاتقوا النار التی وقودها الناس و الحجارة اعدت للکافرین . و نیز:قل لئن اجتمعت الانس والجن علی ان یأتوا بمثل هذا القرآن لایأتون بمثله و لو کان بعضهم لبعض ظهیراً .
این آیات نشانه ٔ معجزه بودن قرآن است و باید دید وجه اعجاز قرآن چیست ؟ نخست رأی مفسران را در این زمینه مطالعه کنیم : علامه ٔ نیشابوری در تفسیر خود «غرائب القرآن و رغائب الفرقان » در تفسیر آیه ٔ نخستین گوید: در معجزه بودن قرآن از دو طریقه ٔ یاد شده است ، نخست اینکه یا کلام خدا برابر کلام سایر فصیحان است یازیاده ای دارد که خارق عادت نیست یا زیاده ای دارد که خارق عادت است. دو شق اول باطل است زیرا رسول خدا در مقام تحدی برآمد و آنان را که در فصاحت سرآمد عصر خود بودند، دعوت کرد که به طور دسته جمعی یا به تنهایی آیه ای یا سوره ای را مانند آن بیاورند و آنان که سعی داشتند از هر وسیله ای برای تکذیب وی استفاده کنند نتوانستند پس قسم سوم متعین و مسلم است. طریقه ٔ دوم این است که یا سوره ٔ مورد تحدی در فصاحت به حد اعجازرسیده است و در این صورت مقصود حاصل است و یا به حداعجاز نرسیده است و در این صورت امتناع معارضان از آوردن مانند آن سوره با آنکه بسختی در صدد ابطال دعوت وی بودند خود معجزه است. میتوان گفت که اعجاز همچون ملاحت است که درک میشود ولی توصیف پذیر نیست و ملاک آن ذوق سلیم و طبع مستقیم است.
شیخ محمد عبده در رساله ٔ توحید فصلی را در وجه اعجاز قرآن آورده است و اینک خلاصه ٔ آن : در اخبار متواتر وارد است که پیغمبر امی بود و همه میدانند که کتابی آورد و گفت که آن کتاب منزل است و همان است که ما در میان مصاحف می بینیم و برخی از ما بخشی از آن را از برداریم. کتابی است که اخبار گذشتگان را برای عبرت آورده و آنها را مورد نقد وتحلیل قرار داده به درست آنها اعتماد کرده و اوهام و زواید آنها را به دور انداخته است. داستانهائی از پیغمبران گذشته یاد کرده و روابط آنان را با اجتماع و معارضات آنان را بیان داشته است. به دانشمندان مذاهب گذشته که در دین خود دست برده و عقاید و احکام دینی را ملعبه قرار داده اند حمله برده و خود قوانینی برای سعادت و مصالح جامعه وضع کرده است. قرآن در عصری که همه ٔ مورخان و راویان آن را برترین اعصار عرب میدانند نازل شده است در این عصر فصاحت به عالی ترین درجه ٔ خود رسیده بود و فصیحان و خطیبان بزرگ آن دوره گوی سبقت از همه ٔ سخندانان ربوده بودند. همه میدانند که عربها در آغاز دعوت پیغمبر تا آنجا که میتوانستندمیکوشیدند که در برابر پیشرفت اسلام مانع ایجاد کنندو به هر وسیله ای شده است دین جدید را باطل جلوه دهند. در میان این شرایط رسول خدا در مقام تحدی به آنان گفت اگر میتوانید مانند کوچکترین سوره ٔ قرآن بیاورید و آنان میتوانستند تمام فصیحان و دانشمندان که داشتند گرد آورند و آنچه را که در ابطال دعوت پیغمبر تأثیر فراوان دارد به مردم عرضه کنند تا به هدف و مقصود خود نایل گردند ولی بطوری که اخبار و آثار شهادت میدهد معارضان از اتیان به یک سوره یا یک آیه واماندند. آیا پیدایش چنین کتابی به دست درس ناخوانده ای چون پیغمبر خود معجزه نیست ؟! علاوه بر این در قرآن پیش بینی هایی شده و به وقوع پیوسته و این خود دلیل دیگری بر اعجاز آن به شمار میرود. در دائرة المعارف اسلامی آرد:
قرآن کتاب مقدس مسلمانان و حاوی وحیهای حضرت محمد است. علمای اسلام درباره ٔ قرائت و معانی لغات قرآن متفق نیستند. مثلاً درباره ٔ لفظ «قرآن » بعضی آن را بی همزه میدانند و در این صورت آن را اسم خاص شبیه به تورات و انجیل یا مشتق از فعل قرَن میگیرند. بعض دیگر آن را با همزه ذکر میکنند و در این صورت مصدری میدانند که به معنای اسم مفعول آمده و آنجا که آن را صفت توصیفی آورده اند که از قَرء مشتق است ، در واقع همان جا نیز مصدر است و مااین معنی را در سوره ٔ 70 آیه 17 می بینیم. در سوره ٔ 17 آیه 95 «قرآن » بمعنی «خواندن » و در سوره ٔ 75 آیه 17 بمعنی «اعلام کردن » که معنی متداول آن است : «حرکت مده بدان زبانت را تا شتاب کنی در آن. بدرستی که بر ماست جمع آن و خواندنش بلکه بر ماست بیان قرآن ما» وبدین ترتیب محمد فقط اعلام کننده ٔ الهامات است نه چیزدیگر لذا در این آیه چنانکه ملاحظه شد قرآن به معنی بیان کردن به کار رفته است. مؤمنین به شریعت اسلام غالباً از لفظ قرآن بیان کردن قصد میکنند بخصوص در مواقع دعا. اما باید در نظر داشت که قرآن به معنی مجموعه ای از الهامات و وحیهای نازله بر پیغمبر در خود قرآن یافت نمیشود این وحی و الهامات پس از مرگ پیغمبر جمع شد و در زمان حیات او کم کم نازل گردید. لغت «الکتاب » که بجای قرآن به کار میرود به معنی نوشته و «کتاب » است و غالباً با قرآن مترادف می آید و در سور مختلف قرآن همواره این ترادف دیده میشود. غیر از معانی فوق «قرآن » اغلب به معنی ذکر و ذکری که از آسمان نازل میشود به کار رفته است.
قسمتهای کوچک قرآن را سوره و کوچکتر را «آیه » و جمع آنها را «آیات » میدانند. این آیات یا مکی اند یا مدنی ، بنابر آن که در مکه بر پیغمبر نازل شده باشند یادر مدینه و در آیات غالباً این مطلب آمده است که برپیغمبر اسلام همان نازل شد که بر پیمبران پیش از وی نازل شده است. در طول تاریخ اسلامی مفسران برای آیات قرآنی معانی و تفاسیر و تعابیر بی شماری ذکر کرده اند که این تعابیر غالباً بسیار حائز اهمیت و واجد مطالب ذی قیمت اند. علاوه بر آنچه گذشت ذیلاً مطالبی درباره ٔ وحی و نظریاتی نسبت به آن بیان میکنیم. محمد قرآن را نازل از آسمان و مأخوذ از لوح محفوظی میداند (قرآن 21/85) یا از کتاب مکنون که جز پاکان کسی آن را لمس نمیکند (قرآن /56 77) یا ام الکتاب (کتاب ازلی بنا برآیه های 5 از سوره ٔ 3 و 3 از سوره ٔ 43) و ام الکتاب در نظر او کتابی است که بر صحیفه های عالی مکرم و پاک بوسیله ٔ دست نویسندگان کرام و نیکوکار رقم زده شده. محمد(ص ) در زمان حیات خود کتاب خود را به صورت مجموعه ندید و فقط با آوردن آیات مطالب آن را فراهم آورد و طبق یکی از آیات قرآن این آیات قابل تغییر نیستند چه خداوند در آن آیه میگوید: «بگو آنچه به تو از حق الهام میشود هیچ کس را قدرت تغییر در آن نیست ». محمد(ص ) بالصراحة میگفت که خداوند با من سخن گفته است. و سخن گفتن حق با او از طریق الهام و وحی بوده است و این الهامات متکی بر شناسایی ذات حق و بر خلقت جهان وبخصوص بر خلقت آدم و ارواح خیر و شر و به روز جزای و بهشت و دوزخ و پیغمبران گذشته است و نیز واجد قواعدی است که مربوط به اعمال قابل تقرب به خدا و اعمال لازم برای حفظ اجتماع میباشد و بعضی از این قواعد به صورت قانون زندگی اجرا میشود. اقوال مربوط به دوازده ماه آیه ٔ 36 از سوره ٔ 4 در زمینه ٔ علم الافلاک و آیه ٔ4 از سوره ٔ 12 که کنایتی است نسبت به ضلالت بوسیله ٔ شیطان از مسائل قابل اهمیت قرآن است و مسأله ٔ بسیارقابل دقت آن است که گفته میشود کتاب الهی آنچه را آمده یا می آمد شامل است. مسأله ٔ وحی را قرآن برای ماروشن نمیکند ولی حدیث میگوید که پیغمبر بهنگام انزال وحی حالت خاصی داشته است. ممکن است آیه ٔ «یا ایهاالمدثر» را تا حدی به این مطلب گرفت. با دقت در وضع پیغمبر برای ما روشن میشود که او مغیبات را تنها نمی دیده بلکه از طریق سمع نیز راهی به عالم غیب داشته است. البته آنچه را او می شنیده صدای خدا بوده که خدا در این مسموعات خود را «ما» خطاب میکرده و با کلمه ٔ «قل » به پیغمبر میگفته است که خطاب ما را به مردم ابلاغ کن. پیغمبر نیز بدون واسطه دسترسی به این صدا نداشته بلکه فرشته ای به نام جبرئیل حامل وحی و واسطه این ندا بوده است جبرئیل وحی را از آسمان می آورد و در سینه ٔ پیغمبر به ودیعت میگذاشت و آیات چندی مشعر بر این معنی است که ماه رمضان که ماه روزه مسلمانان است ماهی است که قرآن در آن بر پیغمبر نازل شد چه آیه ای از قرآن میگوید: «در این ماه است که ملائک و روح بر حسب مراتب و قدر خود بر تمام اشیاء نازل میشوند». بعضی از آیات مختلف قرآن میگوید که محمد لایق و سزاوار شنیدن این صدای الهی بود و در این آیات غالباً حملاتی بر شیطان میشود.
نامها و صفات قرآن. نامها و صفات قرآن بدان گونه که ابوالفتوح رازی در اول تفسیر خود آورده به شرح زیر است : قرآن ، فرقان ، کتاب ، ذکر، تنزیل ، حدیث ، موعظة، تذکرة، حکم ، ذکری ، حکمة، حکیم ، مؤمن ، شافی ، هدی ، هادی ، صراط، مستقیم ، نور، رحمة، حبل ، روح ،قصص ، حق ، بیان ، مجید، عزیز، تبیان ، بصائر، فصل ، عصمة، مبارک ، نجوم ، مجید، عزیز، کریم ، عظیم ، سراج ، منیر، بشیر، نذیر، عجیب ، قیم ، مبین ، نعمة، علی. در نفایس الفنون آمده : حق تعالی این کتاب را (قرآن ) به سی و دونام کرد و اول قرآن است چنانکه فرمود: انا انزلناه قرآناً عربیاً. (نفایس الفنون ). مجموعه ٔ مترادفات ، نامهایی را که بر قرآن اطلاق میگردد به شرح زیر آرد: ام الکتاب ، فرقان ، حبل المتین ، حجت استوار، شمع الهی ، گنج الهی ، چراغ هدایت ، چراغ شرع ، عروةالوثقی ، چهارم اصطرلاب زیرا که قرآن مجید کتاب چهارم است بعد از تورات و انجیل و زبور. (مصطلحات و هفت قلزم و رشیدی بنقل مجموعه ٔ مترادفات ). نُبی. نِوی. مصحف. (ناظم الاطباء).
آماری از قرآن : به قول ابی بن کعب آیات قرآن 6210 و سور قرآن به قول عطأبن یسار 114و آیات آن 6170 و کلمات قرآن 77439 و حروف آن 323015 و به قول عاصم الجحدری سوره های قرآن 113 و آیات آن به قول یحیی بن الحارث الذماری 6226 و حروف آن 321530 حرف است. (ابن الندیم ). و آن صد و چهارده سورت است و شش هزار و دویست و سی و پنج آیت است و هفتاد و هفت هزار و هفتصد کلمه است و سیصد و بیست و یک هزار و ششصد و نود و یک حرف است. (مهذب الاسماء) (دستوراللغة). و بنابر مشهور نود و پنج سوره مکی و 19 سوره مدنی است :
زو دوست ترم هیچ کسی نیست وگر هست
آنم که همی گوید پازند قرانست .
فرخی.
مونس جان و دل من چیست تسبیح و قران
خاک پای خاطر من چیست اشعار و خطب.
ناصرخسرو.
تا در دلم قران مبارک قرار یافت
پر برکت است و خیر دل از خیر و برکتش.
ناصرخسرو.
اصل اسلام این دو چیز آمد قران و ذوالفقار
نه مسلمان و نه مشرک را در این پیکار نیست.
ناصرخسرو.
اگرگویی این در قران نیست گویم
همانا نکو می ندانی قران را.
ناصرخسرو.
پیشت آرم نظم قرآن را شفیع
کز همه عیبش مبرا دیده ام.
خاقانی.
چون فال برآرمت ز مصحف
نصر اﷲ در قران ببینم.
خاقانی.
گر نداری هیچ فرزندی شرف داری که حق
هم شرف زین دارد اینک لم یلد خوان از قران.
خاقانی.
شعر من معجزی ست در مدحش
که چو قرآن به جان درآویزد.
خاقانی.
ور نخوانی ور نه ای قرآن پذیر
انبیاء و اولیا را دیده گیر.
مولوی.
تا قیامت میکند قرآن ندا
ای گروه جهل را گشته فدا.
مولوی.
تو ز قرآن بازخوان تفسیربیت
گفت ایزد مارمیت اذ رمیت.
مولوی.
معنی قرآن ز قرآن پرس و بس
وز کسی کاتش زده است اندرهوس.
مولوی.
گر تو قرآن بدین نمط خوانی
ببری رونق مسلمانی.
سعدی.
زاهد ار رندی حافظ نکند فهم چه شد؟
دیو بگریزد از آن قوم که قرآن خوانند.
حافظ.
ندیدم بهتر از شعر توحافظ
به قرآنی که اندر سینه داری.
حافظ.
- امثال :
قرآن چه کند زحمت بوعمروکسائی
(دولت نبرد منت رسمی و معاشی ).
خاقانی (از امثال و حکم دهخدا).
قرآن را شسته ام اگردروغ بگویم . (امثال و حکم دهخدا) :
گر من امروز شادمانه نیم
شسته بادی به دست من قرآن.
فرخی.
قرآن غلط بشود کار او غلط نمیشود ؛بسیار بدین کار مواظبت دارد. (امثال و حکم دهخدا) :
از فلک خیزد بدی در طبع او ناید بدی
از قران آید خطااز لفظ او ناید خطا.
قطران.
قرآن کنند حرز و امام مبین کشند
(یاسین کنند حفظ و به طه کشند تیغ).
وصال (از امثال و حکم دهخدا).
مثل قرآن بی عیب.
هفت قرآن به میان.

معنی قرآن در فرهنگ معین

قرآن
(قُ) [ ع . ] (اِ.) نام کتاب آسمانی مسلمانان که بر محمد (ص ) نازل شد. ،~ خدا که غلط نشده ! عبارت کنایی دال بر بی اهمیت بودن یا خالی از ایراد نبودن آن چه روی داده یا روی می دهد. نظر به اهمیت و بی غلط بودن قرآن .

معنی قرآن در فرهنگ فارسی عمید

قرآن
کتاب آسمانی مسلمانان شامل ۶۶۰۰ آیه در قالب ۱۱۴ سوره، تبیان.

قرآن در دانشنامه اسلامی

قرآن
قرآن، در اصل مصدر است و به کتابی که بر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) اختصاص پیدا کرده است گفته می شود. و چنان که برخی علما گفته اند: وجه نامگذاری این کتاب مقدس به قرآن، آن است که این کتاب، جامع فوائد و آثار تمامی کتب آسمانی است بلکه جامع آثار تمامی علوم است.
در معنای قرآن وجوه پنج گانه ای گفته شده است که می توان آن ها را به سه دسته تقسیم نمود:
← جامد
از میان اقوال پنج گانه فوق، قول پنجم از همه قوی تر به نظر می رسد.
← دلیل اول
خداوند دو وظیفه اصلی و مهم برای مسلمانان نسبت به کتاب الهی بیان کرده است. خداوند در آیه ۶۳ سوره بقره می فرماید: «خُذُوا مَا آتَیْنَاکُمْ بِقُوَّهًٍْ؛ آنچه به شما داده شده را با قوت بگیرید.» این گرفتن باید به دو شکل علمی و عملی باشد. یعنی تدبر و فهم دقیق و عمیق و عمل درست و کامل.از امام صادق (علیه السّلام) ذیل همین آیه می پرسند: «اقوهًْ فی الابدان ام قوّهًٌْ فی القلوب؛ آیا به نیروی جسمها یا دلها؟» آن حضرت می فرماید: «فیهما جمیعا؛ به هردو» خداوند در آیه ۲۹ سوره ص می فرماید: «کِتَابٌ اَنزَلْنَاهُ اِلَیْکَ مُبَارَکٌ لِیَدَّبَّرُوا آیَاتِهِ؛ این کتابی مبارک است که به سوی تو فرستاده شده تا در آیات آن تدبر کنید.» و در آیه ۲۴ سوره محمد نیز می فرماید:« اَفَلاَ یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ اَمْ عَلَی قُلُوبٍ اَقْفَالُهَا؛ چرا در قرآن تدبر نمی کنند، آیا بر دلهایشان قفل نهاده شده است؟»
← وظیفه عملی
...
قرآن
قرآن، کتاب آسمانی دین اسلام. به باور مسلمانان، قرآن کلام خداوند است که به وسیله جبرئیل به پیامبر اسلام، وحی شده است. آنان محتوا و الفاظ آن را نازل شده از سوی خداوند می دانند؛ همچنین معتقدند قرآن معجزه و نشانه پیامبری حضرت محمد(ص) و آخرین کتاب آسمانی است. این کتاب بر معجزه بودن خود تأکید کرده و دلیل اعجازش را آن دانسته است که کسی نمی تواند مانندی برای آن بیاورد.
قرآن، نخستین بار در غار حراء، واقع در کوه ثور به پیامبر اسلام، وحی شد. دیدگاه مشهور این است که آیات آن، هم از طریق فرشته وحی و هم بدون واسطه و به صورت مستقیم، بر پیامبر نازل می شده است. به باور بیشتر مسلمانان، نزول قرآن به صورت تدریجی صورت گرفته است؛ اما برخی بر این باورند که علاوه بر نزول تدریجی آیات، آنچه قرار بوده است در یک سال بر پیامبر(ص) نازل شود، در شب قدر هم یک جا بر او نازل می شده است.
آیات قرآن در زمان پیامبر(ص) به صورت پراکنده بر روی پوست حیوانات، چوب درخت خرما، کاغذ و پارچه نوشته می شد. پس از وفات پیامبر، آیات و سوره های قرآن توسط اصحاب جمع آوری شد؛ اما نسخه های بسیاری تدوین شد که در ترتیب سوره ها و قرائت، با هم متفاوت بودند. به دستور عثمان نسخه واحدی از قرآن تهیه شد و دیگر نسخه های موجود را از بین بردند. شیعیان به پیروی از امامان خود، این نسخه را درست و کامل می دانند.
قرآن
قرآن کتاب آسمانی نازل شده بر پیامبر خاتم حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و معجزه آن جناب است که کسی را یارای هم آوردی با آن نیست.همچنین یکی از دو شیء گرانبها یا سنگین بجا مانده از رسول اکرم صلی الله علیه و آله در کنار اهل بیت علیهم السلام است که تمسک بدان دو موجب محفوظ ماندن از گمراهی است.
قرآن به واسطه جبرئیل (روح القدس) بر پیامبر نازل شده و به زبان عربی است. نزول دفعی و یکباره آن در شب قدر و نزول تدریجی آن در طول 23 سال صورت پذیرفته است. که همواره پس از نزول به وسیله گروهی که خود رسول اکرم صلی الله علیه و آله، ایشان معین کرده بودند - که به نام «کاتبان وحی» معروف شدند - نوشته می شد و در زمان خود آن حضرت به شکل کنونی جمع گردید.
قرآن مجموعه 114 سوره است و مجموع این سوره ها بر حدود 6205 آیه مشتمل است و همه این آیات مجموعاً در حدود 78000 کلمه است.
قرآن بنا به معرفی خود قرآن کتابی است که هیچ شکی در آن نیست. نور است. روشنگر هر چیز است. تصدیق کننده کتاب های آسمانی پیش از خود است و در عین حال مهیمن بر آن هاست. کتاب هدایت و جداکننده حق از باطل است. یعنی مسلط و نگهبان است نسبت به آنها
برخی نامهایی که برای قرآن در خود این کتاب ذکر شده عبارتند از:
فرقان – کتاب – ذکر – تنزیل – موعظه – شفاء – هدی – رحمت – نور – حدیث – تذکره – کلام – حکم – سراج – ذکری – حکمت – نعمت – حبل – قصص - تبیان - بینه - بصائر – فصل – صدق – عدل – صحیفه – ضیاء - بشری – برهان – بلاغ – بیان – نبا - قول فصل – کلام الله
و برخی صفاتی که خود برای خود بیان نموده عبارتند از:
مجید – عزیز – کریم – عظیم – مبین – حکیم – عربی – مبارک – قیم – هادی – حق – بشیر – نذیر – منیر – شافی – منادی – ثقیل – عجب – مصدّق – مهیمن – صراط مستقیم – احسن الحدیث - ذی الذکر - علی - کبر
قرآن
معنی فُرْقَانَ: جدا سازنده (در قرآن در مورد جدايي حق از باطل استفاده شده است)
معنی ق: از حروف مقطعه و رموز قرآن
معنی ذَکَرَهُ: آن را ياد کرد (در جمله "فَمَن شَاءَ ذَکَرَهُ "يعني هر کس خواست ميتواند بياد قرآن و يا معارفي که قرآن تذکر ميدهد و يادآوري مي کند بيافتد و از آن پند گيرد منظور از يادآوري اين است که قرآن آنچه را که در فطرت هر شخصي خدا قرار داده را به او يادآوري مي کند...
معنی قَدْ: محققاً - يقيناً - بی تردید (در کتب لغت مصارف ديگري نيز براي "قَدْ "گفته اند که در قرآن کاربرد ندارد)
معنی نَضْرِبُ: مي زنيم (عبارت "أَفَنَضْرِبُ عَنکُمُ ﭐلذِّکْرَ صَفْحاً أَن کُنتُمْ قَوْماً مُّسْرِفِينَ"يعني :"آيا به جرم اينکه شما مردمي اسرافگريد از فرستادن قرآن به سوي شما صرفنظر کنيم"در واقع موضوع نازل کردن قرآن را به صفحه اي تشبيه کرده که با ورق زدن از آن عبور ...
معنی لَقَدْ: حتماً و یقیناً - سوگند مي خورم يا مي خوريم كه محققاً و يقيناً (تركيب لـَ وقدْ ،در كتب لغت مصارف ديگري نيز براي "قَدْ "گفته اند كه در قرآن كاربرد ندارد)
معنی عِمْرَانَ: نام پدر حضرت مريم عليهماالسلام (البته عمران نام پدر حضرت موسي علي نبينا وعليه السلام هم بوده است ولي در قرآن به اين موضوع اشاره اي نشده است )
معنی فِرْعَوْنَ: لقب پادشاه مصر-نام جبار و ديکتاتور نژاد قبط و پادشاه ايشان (منظور از کلمه فرعون در قرآن كريم فقط براي فرعون زمان موسي استفاده شده است)
معنی الم: از حروف مقطعه و رموز قرآن (در روايتي از امام صادق عليه السلام آمده که الم معنايش " انا الله الملک " است . يعني منم خداوند سلطان )
معنی رُّؤْيَا: رؤيا ( در زبان قرآن و حديث به صحنههائي اطلاق ميشود که يک بيننده آن را ميبيند ، و غير او کسي نميبيند ، خواه در خواب باشد يا بيداري و از ماده رؤيت به معناي ديدن است )
معنی رُؤْيَاکَ: رؤياي تو ( رؤيا : در زبان قرآن و حديث به صحنههائي اطلاق ميشود که يک بيننده آن را ميبيند ، و غير او کسي نميبيند ، خواه در خواب باشد يا بيداري و از ماده رؤيت به معناي ديدن است )
معنی رُؤْيَايَ: رؤياي من ( رؤيا : در زبان قرآن و حديث به صحنههائي اطلاق ميشود که يک بيننده آن را ميبيند ، و غير او کسي نميبيند ، خواه در خواب باشد يا بيداري و از ماده رؤيت به معناي ديدن است )
معنی رَّاسِخُونَ: ثابت قدمان - استواران - پابرجاها (در کافي از امام صادق (عليهالسلام) روايت آورده که فرمود : ماييم راسخين در علم ، و ما تاويل (منظور و مقصود اصلي )قرآن را ميدانيم )
معنی زَّبُورِ: کتابي که مشتمل بر حکمتها و مواعظ باشد (در قرآن به کتاب حضرت داوود علي نبينا وعليه السلام اطلاق شده و زبور مشتمل بر پيشگوييها و حمد و تمجيد و دعا بوده است )
معنی حم: از حروف مقطعه و رموز قرآن (در روايتي از امام صادق عليه السلام آمده که " حم " معنايش " حميد مجيد "است يعني ستوده صفات و با مجد وعظمت)
ریشه کلمه:
قرآن‌ (۵۵ بار)
قرء (۸۸ بار)

«قرآن»، به معنای چیزی است که قرائت می شود و «قرآن فجر» روی هم رفته، اشاره به نماز فجر است.
قرآن به کتاب آسمانی مسلمانان اطلاق می شود و معجزه جاوید پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلّم می باشد.
قرآن، وحی نامه اعجازآمیز الهی و به زبان عربی است که خود الفاظ توسط فرشته امین وحی، جبرئیل از جانب خدا و از لوح محفوظ بر قلب و زبان پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلّم هم یکباره و هم تفصیلا در مدت ۲۳ سال نازل شد و حضرت آن را بر اصحاب خود خواند و کاتبان وحی آن را با نظارت مستقیم و مستمر حضرت صلی الله علیه و آله وسلّم نوشته و حافظان صحابه آن را حفظ و به تواتر نقل کرده اند. و در عصر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم مکتوب شد.
محتوای قرآن کریم
قرآن کریم ازنظر حجم، متوسط و دارای ۱۱۴ سوره ، ۷۷۸۰۷ کلمه و سی جزء است.
دیدگاه علما
علما درباره کلمه قرآن، ریشه و معنای آن به اختلاف سخن گفته اند. شافعی آن را نه مشتق و نه مهموز، بلکه علمی می داند که به وضع ارتجالی بر کلام الهی اطلاق می شود. فراء، آن را مشتق از «قرائن» (جمع قرینه)، اشعری و پیروانش آن را مشتق از «قرن الشیء بالشیء» (پیوندزدن و افزودن چیزی بر چیزی) و زجاج، لحیانی و جماعتی آن را از «قرء» به معنای: جمع می دانند، و گفته شده سبب نامیدن قرآن به این نام آن است که انواع علوم، و یا سوره ها را با هم جمع کرده است. بعضی، با استشهاد به آیه: که دو واژه جمع و قرآن را کنار هم آورده، این قول را نپسندیده، بلکه آن را از «قرء» به معنای: اظهر و بین دانسته اند
قرآن کریم یکی از ابزار های اتمام حجت خداوند بر بندگان می باشد.
۱. اتمام حجت خدا بر انسان ها با نازل کردن قرآن:یـایها الناس قد جآءکم برهـن من ربکم وانزلنآ الیکم نورا مبینا (ای مردم ! یقیناً از سوی پروردگارتان برای شما برهان (و دلیلی چون پیامبر و معجزاتش) آمد ؛ و نور روشنگری به سوی شما نازل کردیم .) و لقد انزلنا الیکم ءایـت مبینـت و مثلا من الذین خلوا من قبلکم وموعظة للمتقین. لقد انزلنا ءایـت مبینـت والله یهدی من یشاء الی صرط مستقیم.
قرآن اثری جاویدان تالیف سیدمحمدعلی ایازی، کتاب پیرامون مسائل علوم قرآنی نوشته شده است.
مؤلف که یکی از قرآن پژوهان معاصر، و در زمینه علوم قرآنی دارای تالیفات متعددی می باشد در این کتاب سعی نموده است که مهمترین موضوعات علوم قرآنی را به اختصار بیان نماید. وی در ابتدا ویژگیهای قرآن را ذکر و بدنبال آن نقش و نفوذ قرآن در جامعه و فرهنگ را شرح و بعد از آن مساله وحی را از زوایای مختلف مورد بررسی قرار داده و در یکی از فصل های آن به نقش اهل بیت علیه السّلام در تفسیر قرآن پرداخته است.
ویژگی ها
۱- فصل پنجم: در این فصل مساله وحی را مطرح نموده، در ابتدا وحی را از نظر لغوی و اصطلاحی تعریف سپس امکان آن را مورد بررسی قرار داده در پایان مستقل بودن وحی قرآن از شخصیت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم را شرح می دهد ۲- فصل ۲۸- قرآن و اهل بیت: نقش اهل بیت علیه السّلام و جایگاه آنان در تفسیر و تاویل و بیان معانی قرآن در این فصل شرح داده شده است ۳- فصل اول: در این فصل ویژگی های قرآن را بیان نموده که یکی از آنها معارض نبودن مطالب قرآن با عقل است که در این زمینه توضیحاتی را ارائه می دهد. ۴- فصل ۲۹: تفسیر قرآن - در این فصل پس از بیان معنای لغوی و اصطلاحی تفسیر، تفسیر در بستر تاریخ و منابع مهم آن را شرح می دهد.
ساختار کتاب
کتاب از طرف مؤلف فصل بندی نشده است ولی می توان مطالب آن را به قرار زیر فهرست نمود: ویژگی های قرآن، تلاوت قرآن ، قرآن سرچشمه فرهنگ اسلامی، نقش و نفوذ قرآن، وحی، علوم قرآن ، تاریخ قرآن ، جمع قرآن، نزول قرآن، نظم و ترتیب قرآن، اهمیت قرائت قرآن، پیدایش قاریان قرآن ، پیدایش قرائت های متفاوت، تجوید و علم خوب خوانی، آداب تلاوت قرآن، مکی و مدنی، اسباب النزول ، محکم و متشابه ، ناسخ و منسوخ ، اعجاز قرآن ، علم مناسبات، مثل های قرآن، سوگندهای قرآن ، قصه های قرآن ، احکام فقهی قرآن ، قابل فهم بودن قرآن، راه رسیدن به معانی قرآن، قرآن و اهل بیت علیه السّلام ، تفسیر قرآن، دانستنیهایی از قرآن.
نسخه شناسی
...
قرآن اثری جاویدان تألیف سید محمد علی ایازی
کتاب پیرامون مسائل علوم قرآنی نوشته شده است. مؤلف که یکی از قرآن پژوهان معاصر، و در زمینۀ علوم قرآنی دارای تألیفات متعددی می باشد در این کتاب سعی نموده است که مهمترین موضوعات علوم قرآنی را به اختصار بیان نماید.
وی در ابتدا ویژگیهای قرآن را ذکر و بدنبال آن نقش و نفوذ قرآن در جامعه و فرهنگ را شرح و بعد از آن مسالۀ وحی را از زوایای مختلف مورد بررسی قرار داده و در یکی از فصل های آن به نقش اهل بیت(ع)در تفسیر قرآن پرداخته است.
کتاب از طرف مؤلف فصل بندی نشده است، ولی می توان مطالب آن را به قرار زیر فهرست نمود: ویژگی های قرآن، تلاوت قرآن، قرآن سرچشمه فرهنگ اسلامی، نقش و نفوذ قرآن، وحی، علوم قرآن، تاریخ قرآن، جمع قرآن، نزول قرآن، نظم و ترتیب قرآن، اهمیت قرائت قرآن، پیدایش قاریان قرآن، پیدایش قرائت های متفاوت، تجوید و علم خوب خوانی، آداب تلاوت قرآن، مکی و مدنی، اسباب النزول، محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ، اعجاز قرآن، علم مناسبات، مثل های قرآن، سوگندهای قرآن، قصه های قرآن، احکام فقهی قرآن، قابل فهم بودن قرآن، راه رسیدن به معانی قرآن، قرآن و اهل بیت(ع)، تفسیر قرآن، دانستنیهایی از قرآن.
کتاب یک جلد، به زبان فارسی و دارای 232 صفحه می باشد که مشخصات آن به قرار زیر است:
قرآن اثری جاویدان تالیف سیدمحمدعلی ایازی، کتاب پیرامون مسائل علوم قرآنی نوشته شده است.
مؤلف که یکی از قرآن پژوهان معاصر، و در زمینه علوم قرآنی دارای تالیفات متعددی می باشد در این کتاب سعی نموده است که مهمترین موضوعات علوم قرآنی را به اختصار بیان نماید. وی در ابتدا ویژگیهای قرآن را ذکر و بدنبال آن نقش و نفوذ قرآن در جامعه و فرهنگ را شرح و بعد از آن مساله وحی را از زوایای مختلف مورد بررسی قرار داده و در یکی از فصل های آن به نقش اهل بیت علیه السّلام در تفسیر قرآن پرداخته است.
ویژگی ها
۱- فصل پنجم: در این فصل مساله وحی را مطرح نموده، در ابتدا وحی را از نظر لغوی و اصطلاحی تعریف سپس امکان آن را مورد بررسی قرار داده در پایان مستقل بودن وحی قرآن از شخصیت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم را شرح می دهد ۲- فصل ۲۸- قرآن و اهل بیت: نقش اهل بیت علیه السّلام و جایگاه آنان در تفسیر و تاویل و بیان معانی قرآن در این فصل شرح داده شده است ۳- فصل اول: در این فصل ویژگی های قرآن را بیان نموده که یکی از آنها معارض نبودن مطالب قرآن با عقل است که در این زمینه توضیحاتی را ارائه می دهد. ۴- فصل ۲۹: تفسیر قرآن - در این فصل پس از بیان معنای لغوی و اصطلاحی تفسیر، تفسیر در بستر تاریخ و منابع مهم آن را شرح می دهد.
ساختار کتاب
کتاب از طرف مؤلف فصل بندی نشده است ولی می توان مطالب آن را به قرار زیر فهرست نمود: ویژگی های قرآن، تلاوت قرآن ، قرآن سرچشمه فرهنگ اسلامی، نقش و نفوذ قرآن، وحی، علوم قرآن ، تاریخ قرآن ، جمع قرآن، نزول قرآن، نظم و ترتیب قرآن، اهمیت قرائت قرآن، پیدایش قاریان قرآن ، پیدایش قرائت های متفاوت، تجوید و علم خوب خوانی، آداب تلاوت قرآن، مکی و مدنی، اسباب النزول ، محکم و متشابه ، ناسخ و منسوخ ، اعجاز قرآن ، علم مناسبات، مثل های قرآن، سوگندهای قرآن ، قصه های قرآن ، احکام فقهی قرآن ، قابل فهم بودن قرآن، راه رسیدن به معانی قرآن، قرآن و اهل بیت علیه السّلام ، تفسیر قرآن، دانستنیهایی از قرآن.
نسخه شناسی
...
در تعریف علمی آب گفته اند: مادّه ای ترکیب یافته از دو واحد هیدروژن و یک واحد اکسیژن (H۲O) است
برابر عربی آن «ماء» و ۶۳ بار در قرآن آمده است.این آیات اشاره دارند که عرش خداوند بر روی آب بوده و حیات همه جان داران به آب وابسته است و نیز از نقش های گوناگون آن در زمین از احیای زمین، سرسبزی طبیعت ، رویش گیاهان رنگارنگ، پیدایش مراتع، مزارع و باغ ها با درختان مختلف و انواع گوناگون میوه ها، سخن رفته است. به نزول آب بر کوه های بلند و تأمین آب گوارای آشامیدنی، ایجاد نهرها و رودهای بزرگ و تسخیر آب دریاها برای انسان نیز اشاره شده است.منابع و مخازن آب چون دریاها، آسمان، کوه ها، نهرها، چشمه ها و چاه، از دیگر مسائل مربوط به آب است که آیات قرآن به آن اشاره دارند. آیاتی چند نیز از وجود آب در جهان آخرت به صورت یکی از نعمت های بهشت ، خبر داده است. قرآن کریم در همه این آیات، ذهن انسان را از توجّه به علل و عوامل مادّی تأمین آب منصرف ساخته و به عامل اصلی تأمین آن، یعنی خداوند سبحان، معطوف داشته است؛امّا پیش تر و برتر از آن بر اموری دارای اهداف تربیتی و هدایتی تأکید شده که مهم ترین آن ها از این قرار است:
آب، نعمت الهی
نگاه کلّی به آیات مربوط به آب نشان می دهد که از بین نقش های آن در حیات همه موجودات زنده، بر منافع مستقیم و غیرمستقیم آب برای انسان تأکید شده است و سیاق بخش فراوانی از این آیات نظیر«کلوُا و اشرَبوُا»
حجیلی، عبدالرحمان، المعاجم المفهرسه لالفاظ القران الکریم، ج۱، ص۳۷۷.
آیه به معنای نشان آشکاری است که شخص را راهنمایی می کند.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص۳۳.    
...
آتَش ، پدیده ای شیمیایی که با گرمی و روشنایی و گاهی زبانه همراه است و عبارت است از ترکیب اکسیژن با جسم سوزنده.
واژه معادل این کلمه در عربی « نار » است که ده ها بار در قرآن به کار رفته است.
← نعمت
در قرآن اوصاف ویژه ای برای آتش آخرت بیان شده است: آتش گیره و هیزم این آتش، مردم و سنگ ها هستند.
بقره/سوره۲، آیه۲۴.    
در احادیث اسلامی عذاب آتش به بیابان ها و تشبیهات گوناگون توصیف شده است. در پاره ای از آن ها چنین آمده است: «آتش دنیا یک جزء از هفتاد جزء آتش دوزخ است».
مسلم بن حجاج، ابوحسین، ج۵۱، ص۳۰، صحیح، بیروت، دارالفکر، ۱۳۹۴ق.
...
قرآن کریم آثار متعددی را برای اخلاص برشمرده است که به برخی از آنان اشاره می کنیم:
قرآن کریم می فرماید:«بلی من اسلم وجهه لله و هو محسن فله اجره عند ربه و لاخوف علیهم و لا هم یحزنون»«کسی که خود را تسلیم محض خدا می کند، از هیچ چیزی نمی هراسد و هرگز دچار ترس و اندوه نمی گردد».
بقره/سوره۲،آیه۱۱۲.    
اعمال خالص، بسان مزرعه ای در منطقه ی مرتفع است که از خطر سیل محفوظ است، و مثل انفاق خالص نیز همانند مزرعه ای در دامنه های کوه و زمین های مرتفع است که همیشه سرسبز و شاداب است و چند برابر محصول می دهد. در قرآن کریم آمده است:«کسانی که اموال خود را در راه خدا انفاق می کنند، همانند بذری است که هفت خوشه برویاند و در هر خوشه صد دانه باشد»
بقره/ سوره۲، آیه۲۶۱.    
امیر مؤمنان(ع) یکی از نتایج اخلاص را نجات انسان از پرتگاه ها ذکر نموده است. حضرت یوسف(ع) از جمله کسانی است که اخلاصش مایه ی نجات او گردید. قرآن کریم نجات یوسف(ع) را از گرداب خطرناکی که همسر عزیز مصر بر سر راهش ایجاد کرده، به خداوند نسبت می دهد و می فرماید:«ما بدی و فحشاء را از یوسف دور ساختیم».و باتوجه به این حقیقت که حضرت یوسف(ع) از بندگان مخلص الهی بود، این نکته فهمیده می شود که پروردگار متعال هرگز بندگان مخلصش را در لحظات بحرانی تنها نمی گذارد و کمک های معنوی خود را از آنان دریغ نمی ورزد، بلکه با الطاف باطنی و مددهای غیبی خود بندگان را از گزند حوادث و ظلمت معاصی حفظ می نماید و این در واقع، پاداش خدا به بندگان مخلصش به شمار می رود.
تفسیر نمونه، آیه الله مکارم شیرازی، ج ۹، ص۳۷۷
...
در این مقاله ایمان و آثار آن بررسی می شود.
امام صادق علیه السّلام به عبدالله بن جندب، می فرماید:«یابنَ جُندَب، اِنَّما المُؤمِنونَ الذّینَ یَخافونَ اللّهَ و یُشْفِقُونْ اَن یُسلَبوا ما اُعطوا مِن الهُدی فَاذا ذَکرُوا اللّهَ وَ نَعمائَه وَجلوا و اَشفقوا و اذا تُلیت علیهم ایاتُه زادتهُم ایماناً مِمّا اَظهره مِن نَفاذِ قُدرتِه وَ علی ربِّهم یَتوکَّلونَ.»
مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۷۵، ص۲۸۰، روایت ۱، باب ۲۴.    
از روایات و بحث های تاریخی چنین بر می آید که این جور کج اندیشی ها از صدر اسلام وجود داشته است. ما یک «اسلام ظاهری» داریم، در مقابل «کفر ظاهری» که مربوط است به زندگی دنیا و احکامی که در این وصیت، اسلام بر آن مترتّب می شود. ممکن است کسی در ظاهر، مسلمان باشد، تمام احکام اسلام هم برای او ثابت باشد، اما در آخرت، هیچ بهره ای از ثواب آخرت نداشته باشد و تا ابد در اسفل السافلین جهنّم بسوزد؛ یعنی: منافق باشد و در ظاهر، اظهار اسلام کند. احکام اسلام برای چنین شخصی ثابت است: ریختن خونش حرام است ـ تا وقتی ضروری دین را انکار نکرده اند ـ تصرف در اموالش جایز نیست، با مسلمانان می تواند ازدواج کند، از پدر و مادر مسلمانش ارث می برد و... ولی این احکام ظاهری برای این دنیاست.
منکرین ضرورت دین
در صدر اسلام، گروهی از افراد در ظاهر، مسلمان بودند، به مسجد می آمدند، نماز می خواندند، حتی گاهی در صف اول هم می ایستادند. این ها به احکام ظاهری اسلام عمل می کردند، ولی مسلمان واقعی نبودند. آیات بسیاری از قرآن ناظر به این هاست. این ها منافقان هستند، علایمشان هم ذکر شده است. «منافق» به یک معنا، این جور افراد را شامل می شود. که در عین حال، احکام ظاهری اسلام در موردشان اجرا می شود. ملاک این اسلام گفتن شهادتین است؛ یعنی: همین که کسی شهادتین را بر زبان جاری کرد جزو مسلمانان به حساب می آید. البته شهادتین یعنی شهادت به وحدانیت خدا و رسالت پیغمبر: که هر چه را او به عنوان رسالت از طرف خداوند آورده قبول داشته باشیم. بنابراین، اگر بدانیم چیزی را مسلّماً پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلّم فرموده است از ضروریات اسلام به شمار می رود. حال اگر کسی گفت که آن ها را قبول ندارم، با پذیرش رسالت تناقض پیدا می کند. چه طور می توان گفت: رسالت پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلّم را قبول دارم اما آنچه را او از طرف خدا آورده است نمی پذیریم؟ این تناقض است. لذا، انکار ضروریات دین موجب کفر می گردد و این همان «کفر ظاهری» است. بعضی از فقها مثل حضرت امام ؛ تصریح می کنند که انکاری ضروری دین به انکار رسالت باز می گردد؛ یعنی: چیزی را که شخص خودش می داند پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم به عنوان رسالت آورده قابل انکار نیست؛ مثل نماز خواندن. هر مؤمن و کافری می داند که آنچه را پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلّم آورده قطعاً جزو رسالتش بوده است. لذا، اگر بگوید آن را قبول ندارم این تناقض است. این ها مربوط به اسلام ظاهری است؛ یعنی: با گفتن شهادتین، احکام اسلام برای چنین شخصی ثابت می شود، مگر این که نقضش ثابت شود؛ مثلاً، بگوید که «نه، اشتباه کردم» یا یکی از ضروریات دین را ـ که انکارش به انکار رسالت بازگشت می کند ـ انکار کند. این ها هیچ ربطی به واقعیت زندگی آخرت و ثواب و عقاب اخروی ندارد. حکم ظاهری است، ملاکش هم همین مسائل دنیایی است. بنابراین، اگر شرط طهارت، اسلام باشد او طاهر است، ازدواج با او جایز است، ذبیحه اش حلال می شود و... در مقابل، «کفر ظاهری» یعنی این که کسی با زبان، شهادتین را نگوید یا صدق یکی از ضروریات دین را انکار کند.
ایمان ابوطالب
...
حفظ قرآن آثار دنیوی و اخروی بسیار دارد و عبادت شمرده می شود.
بی تردید این آثار در پرتو عمل به قرآن و احکام الاهی نهفته در آن تحقق می یابد. در بسیاری از کشورهای اسلامی، به ویژه آن ها که زیر سلطه ی فرهنگ شرق و غرب به سر می برند، شمار حافظان قرآن بسیار است. کتاب الاهی در این سرزمین ها کتابی تشریفاتی شده، تنها به قرائت نیک، پخش رادیو ـ تلویزیونی و حفظ آن اهمیت می دهند.در برخی از این کشورها مدارسی با عنوان «مدارس تحفیظ القرآن» به صورت گسترده دیده می شود؛ در حالی که ارزش های آن ها از غرب یا شرق گرفته شده است.
قوانین بعضی کشورها
محمد عبده در تفسیرالمنار آورده: یکی از قوانین بعضی از کشورهای اسلامی این است که حافظان قرآن از جنگ و جهاد و بخشش اموال در راه خدا معافند.چنین قوانینی با سیره ی حافظان صدر اسلام سازگار نیست. آن ها مجاهد بودند و آیات الاهی را در زندگی به کار می بستند؛ موارد زیر بر درستی این سخن گواهی می دهد:۱. عبدالله بن مسعودمسلمانانی که در حوزه ی سری اسلام وارد شده بودند با هم چنان گفت وگو کردند که قریش کلام خدا را نشنیده، بسیار شایسته است یکی از ما در مسجدالحرام با صدای رسا قرآن بخواند. «عبدالله بن مسعود» ـ که در شمار حافظان جای داشت
جلال الدین، سیوطی، الاتقان، ج۱، نوع ۲۰.
در صدر اسلام، در پرتو تشویق نبی اکرم (صلی الله علیه و آله وسلّم) و علاقه ی مردم، حفظ قرآن جایگاهی والا داشت. این امر در برخی دوره ها کاهش داشته و در زمان هایی دوباره شدت گرفت و این روند نزولی و صعودی تا ۱۳۵۷ هـ. ش ادامه یافت. در این سال انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید و ارزش های الاهی دوباره رونق یافت. حفظ قرآن یکی از این ارزش ها بود که با سفارش های حضرت امام خمینی ـ قدس سره ـ و جانشین شایسته ی وی مقام معظم رهبری به تدریج جایگاه اصلی اش را بازیافت. در این موقعیت، مبلغان دینی باید بیش از پیش با قرآن آشنا شوند و آن را به خاطر سپارند تا بتوانند با قدرت و تسلط کافی به نشر معارف قرآنی بپردازند؛ به ویژه آن که اهل سنت در زمینه ی تلاوت و حفظ کلام وحی بسیار کوشیده اند و روحانیان و ائمه ی جماعات آن ها حافظ کل یا نیمی از قرآن به شمار می آیند.
امتیاز دانشگاه الازهر
...


قرآن در دانشنامه ویکی پدیا

قرآن
قرآن کتاب مقدس دین اسلام است و در باور مسلمانان سخنان خداست که به صورت وحی از سوی او توسط جبرئیل بر پیامبر اسلام، محمد بن عبدالله، نازل گردیده است. مسلمانان، قرآن را بزرگترین معجزهٔ محمد و روشن ترین دلیل بر پیامبری او می دانند. قرآن اصلی ترین منبع وحی در اسلام به شمار می آید و به زبان عربی است. کلمهٔ قرآن در لغت به معنی «قرائت کردن» و «خواندن» است و مسلمانان معمولاً به آن با عناوینی مانند «قرآن کریم» و «قرآن مجید» اشاره می کنند. قرآن به ۳۰ جزء تقسیم شده و ۱۱۴ سوره دارد.
نافع، از مدینه سال ۱۶۹/۷۸۵- ابوعبدالله نافع بن ابی نعیم مدنی، مُکنَّی به «ابی رویم» می باشد. نافع اصلاً از اصفهان بود و در مدینه می زیست و در همان جا (به سال ۱۷۶ یا ۱۶۹) درگذشت، یادآوری کرده اند که وی قرآن را نزد ابومیمنه، «مولی ام سلمه»، همسر رسول خدا قرائت نموده است. راویان وی عبارتند از: ورش و قالون.
ابن کثیر، از مکه سال ۱۱۹/۷۳۷ - (عبدالله بن کثیر مکی) از ایرانیانی بود که کسرای ایران او را با کشتی هایی که به یمن فرستاده بود برای فتح حبشه گسیل داشت. ابن کثیر مردی فصیح و بلیغ… بود؛ و از جمع صحابه عبدالله زبیر و انس بن مالک را درک کرده بود. راویان وی عبارتند از: بُزِی ّ و قٌنبل.
ابو عمرو الاعلی، از دمشق سال ۱۵۳/۷۷۰ - ابوعمرو بن علاء بصری وی اهل ایران بوده است و در میان قرّأ سبعه از لحاظ کثرت استادان و شیوخ قرائت، کسی به پایه او نمی رسد، و قرآن را در مناطق مختلفی مانند مکه و مدینه و بصره و کوفه بر استادان زیادی قرائت کرد. سیدحسن صدر، ابی عمرو را شیعی می داند. راویان قرائت وی عبارتند از: دوری و سوسی (وی ایرانی و اهل شوش بوده است).
ابن عامر، از بصره سال ۱۱۸/۷۳۶ - وی در زمان عمر بن عبدالعزیز و قبل و بعد از آن، امام مسجد دمشق (جامع اموی) و قاضی و پیشوای آن دیار بوده و از معمّرترین قرّأ سبعه به شمار می رود. ابن عامر بنا به قول صحیح به سال ۱۱۸ هجری قمری در نود و نه سالگی از دنیا رفت. راویان قرائت ابن عامر عبارتند از: هشام و ابن ذکوان.
حمزه، از کوفه سال ۱۵۶/۷۷۲ - حمزة بن حبیب زیّات کوفی حمزه اصلاً ایرانی است و زمان صحابه را درک کرده است و شاید برخی از آن ها را دیده باشد. حمزه نیز مانند عاصم شیعی است و قرآن را بر امام صادق خوانده است. شیخ طوسی نیز حمزه را از یاران امام صادق (ع شناسایی کرده است. در وجه ملقب شدن حمزه به «زیّات» می نویسند که وی با آوردن روغن از کوفه به حلوان و آوردن پنیر و گردو از حلوان به کوفه گذران زندگی می کرد.
الکسائی، از کوفه سال ۱۸۹/۸۰۴ - وی از مردم سرزمین ایران بوده است و گویند در میهن خود در «طوس» یا «ری» درگذشت کرد. وی قرائت را چهار بار از حمزه دریافت کرد، به گونه ای که می توان به قرائت او اعتماد نمود. کتاب ها و آثار فراوانی به کسائی منسوب است. راویان وی بر این پایه اند: حفص دوری و ابوالحارث.
ابوبکر عاصم، از کوفه سال ۱۵۸/۷۷۸ - عاصم بن ابی النجود کوفی از مردم کوفه است، عاصم از قرّأ هفتگانه و شیعی است و قرآن را بر ابی عبدالرحمن عبدالله بن حبیب سلمی شیعی - که از یاران علی بود… قرائت کرد. عاصم با یک واسطه گوینده قرائت علی است. به همین جهت گفته اند فصیح ترین قرائات، قرائت عاصم می باشد، زیرا وی قرائت ریشه دار آورده است. خوانساری در کتاب روضات الجنان در شرح احوال عاصم می نویسد: «وی پارساترین و پرهیزگارترین قرّأ، و رأی او درست ترین آرا در قرائت به شمار می رود». قاطبه دانشمندان شیعی، قرائت عاصم را فصیح ترین قرائات دانسته اند. راویان وی بر این پایه اند: حفص و ابوبکر عیاش.
احمد نیریزی که از نسخ نویسان نامی ایرانی است، در نزدیک ۳۰۰ سال پیش قرآنی را کتابت کرد که اختلاف قرائت قراء سبعه در حاشیه آن آورده شده است.
عنوان: کتاب آسمانی دین اسلام لقبها: قرآن کریم، قرآن مجید نام های مشهور: قرآن، فرقان، کتاب … تعداد جزوها : ۳۰ جزء تعداد سوره ها : ۱۱۴ سوره تعداد آیه ها : ۶۲۳۶ آیه
محتوای قرآن دربارهٔ خدا بر توحید و یگانگی او تأکید دارد. قرآن خدا را به انسان نزدیک تر از رگ گردنش می داند، رابطهٔ انسان با خدا را بی نیاز از واسطه می داند و انسان را به تسلیم دربرابر امر خدا فرمان می دهد. قرآن پدیده های طبیعی را نشانه هایی (آیات) برای خدا می شمارد؛ دین و حقیقت را یکی می داند و تنوع ادیان را حاصل تنوع در مردم می داند. قرآن قوانین و حقوق در جامعهٔ اسلامی را نیز تعریف می کند. قرآن مؤمنان را به جهاد در راه خدا می خواند و آنان را به نیکوکاری، به ویژه دربارهٔ مسکینان و یتیمان فرا می خواند. طبق حدیث ثقلین قرآن به همراه اهل بیت دو گوهری هستند که مسلمانان باید به آن دست بیازند تا گمراه نشوند.
مسلمانان براین باورند که قرآن یک بار به صورت کامل توسط جبرئیل در شب قدر بر محمد نازل گشته و سپس بار دیگر به صورت تدریجی بر او نازل شده است. از نظر تاریخی، دیدگاه غالب آن است که قرآن در زمان عثمان، خلیفهٔ سوم، تحت نظارت جمعی از صحابه به رهبری زید بن ثابت به صورت یک کتاب، موسوم به مصحف عثمان جمع گردید و نسخه هایی از آن به مکه، دمشق، کوفه و بصره ارسال گردید. قرآن فعلی براساس قرائت کوفی حفص از عاصم کوفی در قرن هشتم میلادی چاپ گردیده است.
عکس قرآن
آیه ۳۸ سوره ۱۵ قرآن چنین است:
تفسیر نمونه، آن را روز پایان جهان می داند که همه موجودات می میرند و تنها ذات خداوند است که می ماند زیرا بنابر روایتی از جعفر صادق در تفسیر برهان، ابلیس مابین دو نفخه اول و دوم می میرد.
مجمع البیان، نیز وقت معلوم را آخرین روز تکلیف و نفخه اولی دانسته اند که همه خلایق می میرند.
علامه طباطبایی در المیزان می گوید: بسیار روشن به نظر می رسد که «یوم وقت معلوم» غیر از «یوم یبعثون» است؛ و معلوم می شود خدای تعالی دریغ ورزیده از اینکه او را تا قیامت مهلت دهد، و تا روز دیگری مهلت داده که قبل از روز قیامت است، همچنین در ذیل آیه ۳۸:۸۱ می گوید: آن روز آخرین روزی است که بشر به وسوسه های ابلیس، نافرمانی خدای را می کند و آن روز قبل از روز قیامت و بعث است.
تفسیر عیاشی از جعفر صادق نقل می کند که آن روزی است که قائم آل محمد گردن شیطان را می زند.
تفسیر شبر آن را نفخه اولی یا روز مرگ(اجل مسمی) ابلیس یا روز قیامت نام برده است.
إِلیَ یَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ
فولادوند: تا روز وقت معلوم.
طاهری: تا روز آن وقت مقرر.
قرآن بندانگشتی یا قرآن مینیاتوری (انگلیسی: Miniature Quran یا Mini Quran)، قرآنهای ریزنویسی هستند که به دو دسته جدید و عتیقه تقسیم می شوند. نمونه های جدید در چین و امارات متحده عربی و ایران با فناوری روز ساخته شدند. کوچکترین نمونه های عتیقه این قرآن می توانند دارای ابعاد ۲ طول در یک ونیم عرض در یک سانتی متر ضخامت باشند و ابعاد متفاوت دیگر. برخی از آن ها حتی در ابعاد ۲ سانتی متری بسیار قدیمی هستند و می توانند در اشکال چهارضلعی یا هشت ضلعی گاهی همراه جعبه فلزی یا جلد چرمی طلاکاری شده باشند و برخی نسخه های قدیمی گاه به دلیل قدمت کاغذ شکننده در صورت قرار گرفتن کاغذ در برابر هوا ممکن است به مرور فاکسی ‏(en)‏ شوند (شبیه فریک اکساید، اکسید آهن یا پوست روباه) و کیفیت ظاهری خود را از دست بدهند. برخی از این قرآن ها از نوع سنی در دوره امپراتوری عثمانی ترکیه و در مصر احتمالاً سلسله خدیوی ساخته شدند و البته تولید گسترده در انگلیس. همچنین نسخه هایی از نوع شیعه همراه متون فارسی نیز وجود دارند.
قرآن
مینیاتور
کتابخانه ملی اسکاتلند ساخت نسخه های خطی سنتی قرآن های مینیاتوری را سنتی بسیار قدیمی عنوان می کند اما آغاز تولید نسخه های چاپی مانند نسخه های مصری را وابسته به پیدایش طرح نگاری نوری در قرن نوزدهم می داند. این کتابخانه قدمت نمونه های چاپی که چاپ استانبول و دهلی بودند را به حدود ۱۸۹۲ تا ۱۸۹۹ تخمین می زند اما ترویج گسترده این نوع چاپ کتب مینیاتوری را مدیون دیوید برایس ‏(en)‏ می داند. تمام نسخه های چاپی مینیاتوری همراه یک جعبه فلزی مجهز به یک ذره بین بودند که در اختیار سربازان مسلمان که در جنگ جهانی اول برای بریتانیا می جنگیدند قرار گرفتند. در اثری باقی مانده از توماس ادوارد لورنس به این کتاب اشاره شده است: «عوده ‏(en)‏ (شیخ قبیله الحویطات ‏(en)‏ عربهای بدوی در زمان انقلاب بزرگ عربی طی جنگ جهانی اول) رازی مهم را به من گفت که او سیزده سال پیش یک قرآن مینیاتوری را به قیمت صد و بیست پوند خریده بود و اینکه از آن به بعد آسیبی ندیده بود … آن کتاب یکی از تکثیرهای گلاسگوی کوچک بود، که هزینه ای ۱۸ پنسی برای تولید در انگستان داشت، اما عرب ها از خوی آدمکشی عوده و خندیدن به خرافاتش … یا توضیح دادن معامله بدی که داشته است بسیار می ترسیدند.»
نسخه های چاپی ظاهراً مصری با جلد چرمی طلاکاری شده، برخی با جعبه فلزی و برخی نسخه های فارسی با جلد کاغذی نقاشی شده هستند. صفحات این کتاب ها دارای حاشیه سفید و طراحی در حاشیه برخی یا تمام صفحات است و خواندن متن آن نیاز به ذره بین دارد. برخی از رزمندگان مسلمان ایرانی در زمان حضور در جبهه جنگ این قرآن ها را همراه خود داشتند.
سال ۲۰۱۲ پرس تی وی وابسته به صدا و سیمای ج اا یک نمونه عتیقه از قرآن بندانگشتی را در اوکراین معرفی کرد و چند نمونه نیز در ایران وجود دارند که شبکه استانی همدان سال ۱۳۹۱ نیز نسخه ای را معرفی کرد. همچنین برخی از نسخه های چاپی نیز روی ای بی فروخته شدند.
قرآن حکیم قرآنی است که توسط مرکز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ایران به جهت استفاده ی دانشجویان از این کتاب تهیه شده است. ویژگی های این قرآن باعث می شود این اثر برای دانشجویان مفیدتر باشد.
متن این مصحف با استفاده از قلم رایانه ای جدیدی که به تازگی توسط کارشناسان مرکز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ایران ساخته شده، حروف چینی شده است. از جمله مزایا و ویژگی های فونت این مصحف، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
قرآن دست نویس دانشگاه بیرمنگام یکی از قدیمی ترین نسخ خطی قرآن است که در سال ۲۰۱۵ میلادی در کتابخانه کدبری دانشگاه بیرمنگام یافت شد. این نسخه که روی دو قطعه کاغذ پوستی به خط حجازی نوشته شده است، شامل بخشی از سوره های ۱۸تا ۲۰ قرآن است. بر اساس آزمایش رادیو کربن، قدمت پوست این نسخه به احتمال ۹۵٫۴ درصد مربوط به سالهای بین ۵۶۸ یعنی دو سال پیش از تولد پیامبر اسلام و ۶۴۵ میلادی برابر با ۲۴ ه‍.ق (زمان خلافت عمر خطاب) است.
پوست
مرکب
به گفته آذرتاش آذرنوش - مدیر بخش ادبیات عرب مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی - با آزمایش کربن چهارده به این نتیجه رسیدند که این نسخه مربوط به پیش از پیامبر اسلام است. وی در ادامه به امکان خطا در این آزمایش اشاره کرد.
قرآن قدس نسخه ای است از ترجمه فارسی قرآن که گفته می شود کهن ترین ترجمه قرآن به فارسی است این قرآن در سال ۱۳۴۵ در موزه آستان قدس شناسایی و نظر کارشناسان را جلب کردو معلوم شد ترجمه بسیار ارزشمند تاریخی است و در سال ۱۳۵۵ در یک جلد چاپ گردید و در سال ۱۳۶۴ علی رواقی آن را در دو جلد بزرگ منتشر نمود. اندکی از آغاز این ترجمه —از ابتدای قرآن تا آیه ۲۱۳ سوره بقره— و اندکی از انتهای آن —تعدادی از سوره های کوچک قرآن— در دست نیست.
گهانه = بهانه
گهیشت= بهشت
گویشتر= بیشتر
خون گها=خون بها
و از گرفتن = بازگرفتن
بسندکاری = خشنودی
انوز= هنوز
ورنشستگان = سواران
یک دو کردن = اضافه کردن
إشناسی= بشناسی
بزه کر= بزهکار
نکهید= نکاهید
گوهان= گواهان
گمامند نشید= گمان مند نشوید
دویر= کاتب و نویسنده
ترجمه قرآن قدس، نمونه ای روشن از یک ترجمه بسیار دقیق و آگاهانه از قرآن است. و از نظر تاریخ زبان و اتمولوژی نیز از ارزشهای ویژه و کم مانندی بهره ور است.
اهمیت آن در این است که مشخص شد قدیمی ترین ترجمه فارسی از قرآن است که تاکنون باقی مانده است. خط آن کوفی است اما با جوهر رنگی اعراب گذاری شده است اعراب گذاری روی خط کوفی (حیره ای) خود بر اهمیت این اثر می افزاید اما از همه مهم تر اینکه در ترجمه فارسی آن واژگان بسیار زیادی از زبان پهلوی وجود دارد و حتی بدیهی ترین واژگان عربی مانند کافر و مومن نیز به صورت کژ اندیشان و باور داران ترجمه شده است که نشان می دهد در زمان ترجمه این قرآن مردم هنوز با بدیهی ترین واژگان عربی آشنا نبوده اند. دوم اینکه در این قرآن کلماتی مانند بهشت و بد به صورت گهشت و گد نوشته شده که نشان می دهد که در فارسی میانه حرف "گ" نه تنها در آخر کلمات (مانند خانگ = خانه) بلکه در ابتدای کلمات نیز حذف یا تبدیل شده است. این نسخه نیز همانند نسخه های اولین قرآن ها نشان می دهد قرآن های اولیه دارای شماره آیه و سوره نبوده اند.
به گفته علی رواقی (که این قرآن به کوشش ایشان منتشر شده است،) «ترجمه قرآن قدس، نمونه ای روشن از یک ترجمه بسیار دقیق و آگاهانه از قرآن است. و از نظر تاریخ زبان و اتمولوژی نیز از ارزشهای ویژه و کم مانندی بهره ور است.» ۷۵ صفجه اول کتاب به توضیحات علی رواقی در مورد واژگان و زبان شناسی اختصاص دارد. زبان ترجمه این قرآن کهن به زبان سیستانی می باشد. در پایین صفحه های کتاب برابری واژگان ترجمه کهن و فارسی نو آورده شده است. باید توجه کرد که در این نسخه و همه نسخه های قدیمی نقطه نداشتن بعضی واژگان مانند: نپذیرفتن (نپدیرفتن)- حشنود= خشنودو... یا نگارش متفاوت مانند جهن (جهان) - بگه (بگو) ورتا شید (ورپاشید) ترسید (تا رسید) نشانه غلط نگارشی است و نه اینکه در آن دوره بدان گونه سخن می گفته اند.
پیش گویی قرآن در باور مسلمانان از معجزات قرآن به شمار می رود. از این رو پیش بینی هایی که در مورد رخدادهای آینده پس از نزول آیات در قرآن بیان شده و طبق تفاسیر بعدها محقق شده است را تنها ناشی از اشراف بر این اخبار از طریق غیب، طبق کلام اسلامی و علوم قرآنی پیش گویی غیبی و نوعی معجزه می دانند.
قرآن و علم
قرآن و ریاضیات
نمونه هایی از باورمندی به پیشگویی قرآن مانند خبر از فتح و پیروزی ها و گسترش اسلام و نابودی و سرکوب شدن دشمنان و دیگری آیات ابتدایی سوره روم که غالب مفسران آن را وعده پیروزی روم در کمتر از ۱۰ سال بر ایران و برخی دیگر آن را وعده به پیروزی مسلمانان پس از جنگ موته می دانند. پیش بینی فتح مکه و چند نمونه دیگر. و دیگر وعده الهی دربارهٔ حفظ و صیانت قرآن از تحریف و اخبار از ناتوانی همیشگی بشر از هم آوردی با قرآن است.
طبق تفاسیر و تحلیل ها در برخی آیات قرآن رخدادهایی در آینده پیش بینی شده که از اعجاز پیشگویی برخوردار است.
در آیات ابتدایی سوره روم آمده است: «الف، لام، میم، رومیان شکست خوردند، در پست ترین سرزمین، و بعد از شکستشان، در ظرف چند سالی، به زودی پیروز خواهند گردید. کار در گذشته و آینده از آنِ خداست، و در آن روز است که مؤمنان از یاری خدا شاد می گردند.» به اعتقاد اکثر مفسران در این آیات خبر از پیروزی رومیان پس از شکست خوردن از پارسیان داده شده است. در مقابل برخی مفسران این آیات را پیش بینی پیروزی مسلمانان پس از شکست از رومیان در جنگ موته می دانند. محمد ابراهیمی ورکیانی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، موارد اختلاف در تفسیر این آیات را به شکل زیر برمی شمارد:
قرآن، کتاب مقدس اسلام، شامل آیاتی است که به عقیدهٔ مسلمانان به محمد، در زمان ها و شرایط مختلفی وحی شده است - بعضی ترغیب و تشویق به خشونت بر ضد دشمنان می کنند و بعضی بر خویشتن داری و مصالحه. به دلیل این که بعضی آیات بقیه را نسخ در قرآن می کنند، و به دلیل این که فکر می شود که بعضی هایشان فرمان های کلی هستند در حالی که بقیه به دشمنان خاصی اشاره دارند، این که چگونه آیات درک می شوند و این که چه رابطه ای با هم دارند «مسئله ای اصلی در تفکر اسلامی در مورد جنگ بوده است»، بنا به گفتهٔ چارلز متیوز.
در جامعه امروزی مسلمانان، بیشتر تمرکزی که روی مرتبط کردن اسلام و علم وجود دارد درگیر با تفسیرهای علمی قرآن است (و گاهی سنت) و نه بر اساس ترجمه ساده. یکی از این موارد ادعای مراجع حوزوی اسلامی به علمی بودن اعجاز قرآن یا به ادعای ایشان «اعجاز علمی قرآن» است که البته از طرف مراجع علمی تایید نشده است. البته آنها این را که تمام علوم در قرآن بوده باشد را مردود می دانند اما مدعی اشاره قرآن به موضوعات طبیعی هستند هرچند در آیات مطرح شده به طور مستقیم به آن موضوعات اشاره نشده است. این تفسیرها ادعا می کنند که این منابع نشان دهنده اظهارات پیش گویانه دربارهٔ طبیعت گیتی، رشد بیولوژیکی و زیستی و دیگر پدیده هایی که بعداً بواسطه تحقیقات علمی تأیید شده هستند می باشند، تا بدین گونه گواهی از ریشه الهی قرآن را ارائه کنند (و گاهی سنت). دانشمندان و فیلسوفان، این تلاش ها را با عنوان «مغلطه» و سفسطه در منطق، غیر علمی بودن، و تناقض داشتن با تئوری های علمی در حال گسترش نقد کرده اند.
در جامعه امروزی مسلمانان، بیشتر تمرکزی که روی مرتبط کردن اسلام و علم وجود دارد درگیر با تفسیرهای علمی قرآن است (و گاهی سنت) و نه بر اساس ترجمه ساده. یکی از این موارد ادعای مراجع حوزوی اسلامی به علمی بودن اعجاز قرآن یا به ادعای ایشان «اعجاز علمی قرآن» است که البته از طرف مراجع علمی تأیید نشده است. البته آنها این را که تمام علوم در قرآن بوده باشد را مردود می دانند اما مدعی اشاره قرآن به موضوعات طبیعی هستند هرچند در آیات مطرح شده به طور مستقیم به آن موضوعات اشاره نشده است. این تفسیرها ادعا می کنند که این منابع نشان دهنده اظهارات پیش گویانه دربارهٔ طبیعت گیتی، رشد بیولوژیکی و زیستی و دیگر پدیده هایی که بعداً بواسطه تحقیقات علمی تأیید شده هستند می باشند، تا بدین گونه گواهی از ریشه الهی قرآن را ارائه کنند (و گاهی سنت). دانشمندان و فیلسوفان، این تلاش ها را با عنوان «مغلطه» و سفسطه در منطق، غیر علمی بودن، و تناقض داشتن با تئوری های علمی در حال گسترش نقد کرده اند.
نگرش های اسلامی به علم
طب نبوی
دیدگاه اسلامی به معجزه
اعجاز قرآن
نقد قرآن
طبیعت به عنوان نشانه در قرآن:﴿سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ﴾: «آیات خود را در دوردست ها و در درون خودشان به آنان نشان خواهیم داد تا جایی که برای آنان روشن شود که این قرآن حق است»
تفسیرهای آیات قرآن با ترکیب بخش های آیات مختلف چنین مطرح کرده اند که «خورشید رو به قرارگاهی روان است» اشاره به حرکت وضعی و درونی (درون جرمی) خورشید و «هر کدام -خورشید- در سپهری شناورند» اشاره به حرکت انتقالی خورشید و «خورشید و ماه هر دو در حال حرکت هستند» اشاره به حرکت طولی خورشید و….
آیه ۳۸ تا ۴۰ سوره یس می گوید:
قرآن کوفی سمرقند (انگلیسی: Samarkand Kufic Quran) (مشهور به قرآن عثمان، نسخه خطی سمرقند و قرآن تاشکند) یک نسخه خطی قرآن از قرن هشتم میلادی می باشد که در محدوده عراق مدرن به خط کوفی نوشته شده. مسلمانان ازبک محلی بر این باورند که این مصحف متعلق به خلیفه سوم مسلمانان اهل سنت، عثمان بن عفان و قدیمی ترین قرآن جهان است. این مصحف هم اکنون در کتابخانه «هست امام» در تاشکند ازبکستان نگهداری می شود.
نسخه توپ قاپی
نسخه های خطی صنعا
مصحف عثمان
بر اساس مطالعات رسم الخطی و کتیبه شناسی، این نسخه خطی مربوط به قرن دوم هجری یا قرن هشتم میلادی، یا به احتمالی آغاز قرن نهم است. تاریخ گذاری رادیو کربنی با احتمال ۹۵/۴٪ تاریخ گذاری بین ۵۹۵ تا ۸۵۵ میلادی را نشان می دهد.
احادیث اشاره دارند که کپی کردن قرآن یکی از کارهایی بود که توسط خلیفه سوم، عثمان انجام شد، هر چند این ادعا پرسش برانگیز شد با این حال هیچ مدرکی ارائه نشد. در سال ۶۵۱ یعنی ۱۹ سال پس از مرگ محمد پیامبر اسلام، عثمان، کمیته ای برای جمع آوری یک کپی استاندارد از متن قرآن را تشکیل داد. پنج نسخه از این قرآن رسمی به شهرهای بزرگ مسلمان در آن دوران فرستاده شد، و عثمان یکی را برای استفاده خودش در مدینه نگه داشت، هر چند به احتمال قوی قرآن سمرقند یکی از آن کپی ها نیست. گمان می رفت تنها کپی باقی مانده نسخه ای باشد که در قصر توپقاپی در ترکیه نگهداری می شود، اما مطالعات نشان داده اند که نسخه خطی توپقاپی نیز از قرن ششم میلادی نبوده و بسیار جدیدتر است.
پس از عثمان علی به خلافت رسید، کسی که قرآن عثمان را به کوفه که امروزه در عراق واقع است برد. سرگذشت تاریخی این نسخه از قرآن فقط از افسانه ها شناخته شده است. طبق یکی از آنها، وقتی تیمور لنگ آن سرزمین را ویران کرد، قرآن را به عنوان گنجی از غنائم جنگی به پایتخت خود برد، سمرقند. طبق حکایتی دیگر، قرآن توسط شیخ خواجه احرار، بزرگ صوفی ترکستانی پس از اینکه خلیفه را درمان کرد به عنوان یک هدیه از خلافت رم به سمرقند آمد. با این وجود، دانشمندان بر سر اینکه این مصحف متعلق به عثمان باشد اختلاف نظر دارند.
در قرآن کریم به فراوانی از قیامت یاد شده است، این یادآوری گاه با برهان و گاه با آوردن مثال ها بوده و سعی برآن بوده تا فهم آن را به ذهنها نزدیک سازد.
اِنّ الذین آمنوا والذینَ هادوا والنّصاری والصائبین مَنْ آمَنَ باللهِ والیومِ الآخِرِ و عَمِلَ صالِحاً فلهم اجرُهم عند رَبِّهم و لاخوفٌ علیهم و لا هم یحزنون (بقره/۶۲)
«کسانی که ایمان داشتند و یهودیان و مسیحیان و ستاره پرستان و فرشته پرستان، هر که به خدا و روز قیامت ایمان داشته و کردار نیک انجام داده باشد، چنین افرادی پاداششان در پیشگاه خدا محفوظ بوده و ترسی بر آنان نیست و غم و اندوهی بدیشان دست نخواهد داد....»
در قرآن کریم با اسامی مختلفی از قیامت یاد شده است که در ادامه برخی از آن ها را نام می بریم.
اسکندر کبیر در قرآن تحت عنوان «ذوالقرنین» ظاهر می شود، که به طور تحت اللفظی یعنی «دارنده دو شاخ»، که از طریق نسخه ای افسانه ای از زندگی و پیشه اسکندر تاریخی، که هنگام شکل گیری قرآن در خاورمیانه در جریان بود، وارد قرآن شده است.
کوروش بزرگ در قرآن
روایات انجیلی و قرآنی
تاریخ قرآن
نسخه های خطی صنعا
اکثریت پژوهشگران سنتی و مدرن به طور کلی از اسکندر کبیر دانستن هویت ذوالقرنین پشتیبانی می کنند، اما برخی عالمان مسلمان ذوالقرنین را به عنوان ارجاعی به یک سلطان پیشا-اسلامی از ایران یا عربستان جنوبی دیده اند. همچنین از دوران قدیم این امر در میان عالمان مسلمان، مسئله ای از مناقشات تئولوژیکی بوده است. در دوره های اخیر، برخی پژوهش گران مسلمان جایگزین های دیگری را برای ذوالقرنین پیشنهاد داده اند، برای مثال این که ذوالقرنین می تواند به جای اسکندر کبیر، کوروش کبیر باشد. تصویرسازی های فرهنگی بسیار متنوعی از اسکندر مقدونی از دوران باستان وجود داشته است. در پژوهش های اخیر، مشابهت های میان قرآن و رمانس اسکندر نیز، بر پایه ترجمه نسخه های خطی سریانی بخصوصی از دوره قرون وسطی، شناسایی شده است. در فولکلور ساکنان باستانی شبه جزیزه عربستان، ذوالقرنین شخصیتی به خوبی شناخته شده می باشد.
از زمان باستان، تصویرسازی های مختلف زیادی از اسکندر کبیر وجود داشته است، شامل ارجاعاتی در کتاب مقدس عبری (تنخ) در سِفر مکابی اول و در کتاب دانیال. اسکندر کبیر در فرهنگ های کلاسیک و پسا-کلاسیک مدیترانه و خاورمیانه شخصیتی به شدت محبوب بود. تقریباً بلافاصله پس از مرگش در ۳۲۳ قبل از میلاد دسته ای از افسانه ها دربارهٔ استثمارها و زندگی اش شروع به فراهم آمدن کردند، که در طول قرن ها، به طور فزاینده ای تخیلی و همچنین تمثیلی گشتند. این سنت ها مجتمعا رمانس اسکندر نامیده می شود و برخی ریسنشن ها اپیزودهای پرشور و تکاپویی را از خود به نمایش می گذارند، مانند از طریق هوا به بهشت صعود کردن اسکندر، سفر به کف دریا در یک حباب شیشه ای، و سفر به درون سرزمین تاریکی در جستجوی آب زندگانی (چشمه جوانی).
قدیمی ترین نسخه های خطی یونانی از رمانس اسکندر، آن طور که بقا یافته اند، نشانگر این هستند که در قرن ۳ میلادی در اسکندریه نگاشته شده اند. متن اصلی از دست رفته است اما منبع حدود هشتاد نسخه مختلف که به بیست و چهار زبان مختلف نوشته شده اند بوده است. همان طور که رمانس اسکندر در طول قرن ها از لحاظ محبوبیت تدام داشت، توسط مردمان مختلف همسایه به خود بسته و تقلید شد. موردی که از اهمیت بخصوصی برخوردار است به کارگیری آن در روایات افسانه ای یهودیان و مسیحیان بعدی است. در روایات یهودی، اسکندر در ابتدا یک شخصیت طنز است، که حاکم غره و طماعی را نشان می دهند که نسبت به حقایق معنوی بزرگ تر جاهل است. با این حال اعتقاد آنان به خدایی عادل و قدرتمند تمام، مفسران یهودی روایت اسکندر را مجبور کرد تا با موفقیت این دنیایی غیرقابل انکار اسکندر به سازش و توافق برسند. چرا خدایی عادل و قدرتمند تمام باید چنین لطفی را به یک حاکم ناپارسا نشان بدهد؟ این نیازمندی تئولوژیک به علاوه فرهنگ پذیری از هلنیسم به تفسیر یهودی مثبت تری از میراث اسکندر منجر شد. این امر در خنثی ترین شکل خود، به این گونه که اسکندر نسبت به مردمان یهودی یا نمادهای آیین آن ها حرمت و احترام نشان بدهد نمادسازی شد. با برخورداری از این که فاتح بزرگ، بدین گونه به درستی بنیادی سنن مذهبی، فکری، یا اخلاقی یهودیان اذعان کند، پرستیژ اسکندر در جهت آرمان قوم مداری یهودی مهار و استفاده شد. بالاخره نویسندگان یهودی تقریباً به طور کل اسکندر را به اصطلاح به عنوان هم قطار پذیرفتند، و او را به عنوان یک غیر یهودی پارسا یا یکتاپرستی مؤمن، به تصویر کشیدند.
انوار درخشان در تفسیر قرآن کتابی است در هجده جلد تألیف سید محمد حسینی همدانی نجفی (متولد ۱۳۲۲ ق) به زبان فارسی در تفسیر قرآن. این تفسیر شیعی با تلفیقی از روش های فلسفی، عرفانی، اخلاقی و نقلی در طی ۲۴ سال نگاشته شده است.
نویسنده ابتدا چند آیه وابسته به یکدیگر را آورده و سپس خلاصه ترجمه آنها را می نویسد. آنگاه به شرح آنها می پردازد و رابطه آنها را با آیات قبلی و بعدی بیان می کند. سپس آیه را از نظر ادبی، صرف و نحو، بلاغت و لغات تحلیل می کند. نویسنده در پایان به احادیثی که گواهی بر روش تفسیر وی هستند یا توضیح بیشتری در مورد آیه می دهند می پردازد.
به گفته برخی منابع «مخاطبان تفسیر، افراد آگاه و آشنا با اصطلاحات علوم اسلامی و ادبیات عرب و اهل مطالعه در رشته تفسیراند، نه توده مردم»
سید عاطفه قرشی کتابی در «بررسی مبانی و روش شناسی» این تفسیر نگاشته است.
در سوره حج این 17 ایرانیان و زرتشتیان را مجوس خوانده معنی مجوس یعنی جادوگر
همین کلمه در زبان آرامى امگوشا و مگوش و در زبان سریانى مجوس، مگوش آمده که به معناى موبد زرتشتى و مجوس آتش پرست و جادوگر مى باشد. وجوه دیگر این کلمه در زبان سریانى چنین است: مگش، مگشا، مگوشانا، مگوشیا، مگوشوتو، به معناى مجوسیت و آئین آتش پرستان، سحر و جادوگرى است که از مگوشا یعنى مجوس و آتش پرست که کلدانى است، گرفته شده است. گمان مى رود که این معنى از کتیبه بیستون گرفته شده باشد. کلمه مجوس در قرآن احتمالا از مگوشاى سریانى اخذ شده است. ایرانیان از اَعلام تصریح ناشده در قرآن است که مفسرانِ بسیاری ذیل آیات ۵۴ مائده، ۱۳۳ نساء، ۳۹ توبه، ۲ تا ۹ روم و برخی آیات دیگر از آنها یاد کرده و این آیات را بر آنان تطبیق داده اند.
ایرانیان، که در منابع اسلامی از آنها به «فُرْس» (جمعِ مکسرِ فارسی) تعبیر می شود، به ساکنان سرزمین ایران بزرگ گفته می شود. این سرزمین شامل فلات وسیع ایران بوده است، که از شرق به رود سند (در پاکستان کنونی)، از غرب به جلگهٔ بین النهرین (عراق کنونی)، از شمال به دریای خزر، از شمال شرق به رود جیحون و از جنوب به خلیج فارس محدود می شد.
بِدا یا بداء در لغت به معنای ظاهر شدن است، و در اصطلاح به معنای تغییر مقدرات از سوی خداوند بر اساس پاره ای حوادث و وقایع و تحت شرایط و عوامل ویژه است. در واقع، عبارت است از آشکار شدن امری از ناحیه خداوند برخلاف آنچه ظاهر بوده است که در واقع اولی را محو و دومی را اثبات کرده و خدا به هر دو حادثه آگاه است. گفتنی است که بدا درباره خدا دگرگون شدن تصمیم و اراده نیست، بلکه این لفظ همانند غضب و رضا در حق خدا استعمال مجازی دارد و «بَدا للّه» بدین معناست که از جانب خدا ظاهر شد.
آیات قرآن این اصل کلی را یادآوری می کنند که سرنوشت انسان ها با خواست خود آنها تغییرپذیر است.
آیات مختلف قرآن از تأثیر ایمان و تقوا و استغفار، در گشودن برکاتی از آسمان و زمین و نزول برکات آسمانی سخن می گویند.
دیگر آیات قرآن تأثیر برخی از امور در افزایش یا کاهش عمر، در علم الهی را معتبر می دانند.
همچنین برخی آیات دیگر، نقش دعا و تضرع در شب قدر، و تأثیر آن در دگرگون شدن تقدیرات غیر محتوم را بیان می دارند.
مضمون بداء از برخی آیات قرآن استفاده می شود. این آیات در سه دسته جای می گیرند:
در قرآن نمونه های مختلفی از بداء گزارش شده است:
۱) بداء در ذبح اسماعیل: خدا ابتدا به ابراهیم دستور داد فرزندش را ذبح کند، ولی به سبب نیکوکاری ابراهیم و اسماعیل، این دستور برداشته شد، و دستور فدیه دادن گوسفند به جای وی مقرر شد:
پرتوی از قرآن نام یکی از تفاسیر قرآن به قلم آیت الله طالقانی است. این تفسیر شش جلدی و ناتمام طی سال های ۱۳۴۱ تا ۱۳۵۷ فراهم آمده و به تدریج (۱۳۴۲ – ۱۳۶۰) منتشر شده است.
آثار محمود طالقانی
دانشنامه رشد
توضیحاتی درباره تفسیر پرتوی از قرآن
تاریخ قرآن یکی از شاخه های علوم قرآنی است، اصطلاح نسبتاً جدیدی است که از سوی اسلام شناسان و قرآن شناسان غربی وضع شده است و پیش از قرن حاضر و در آثار گذشتگانی نظیر البرهان فی علوم القرآن اثر بدرالدین زرکشی و الاتقان فی علوم القرآن نوشته جلال الدین سیوطی به چنین اصطلاحی برنمی خوریم.
زمان آغاز و پایان نزول قرآن
زمان و مکان نزول آیات بر پیامبر اسلام
ترتیب نزول آیات و سوره و ترتیب کنونی
کتابت و نویسندگان وحی در زمان نزول قرآن و کیفیت نگارش و رسم الخط قرآن کریم
مسئله جمع و تدوین قرآن کریم در زمان رسول اسلام رسول و خلفای راشدین
اختلاف مصاحف صحابه و تابعین و یکسان سازی مصاحف
تکامل شیوه های نگارش قرآن کریم، نقطه گذاری و حرکت گذاری حروف و کلمات
نسخه های به جای مانده از گذشتگان و نسخه های جدید
تاریخ قرآن مباحث مربوط به توصیف و تحلیل سرگذشت جمع و تدوین قرآن از آغاز نزول وحی تا سیر هزار و چهارصد ساله کتابت و طبع آن در اعصار جدید است.
مباحث اصلی «تاریخ قرآن» که از مهمترین شاخه های علوم قرآنی است، عبارتند از:
مباحث فرعی که گاه به عنوان مقدمه و گاه در مقام نتیجه بیان می گردد، عبارتند از:
ترتیب طبیعی قرار گرفتن سوره های قرآن در ۲۳ سال نزول قرآن کریم بر اساس روایت های موجود در منابع اسلامی
نظریه روابط ریاضی در قرآن
سوره های قرآن
تفسیر تنزیلی
تلاش های فراوانی برای رسیدن به جدول قابل اعتمادی از ترتیب طبیعی نزول سوره ها و آیات، صورت گرفته است. پس از نقل های تاریخی و روایاتی که در منابع اسلامی موجود است، برخی شرق شناسان تلاش زیادی برای به دست دادن جداول قابل قبول نموده اند. پس از آنان گروهی از محققان مسلمان نیز در این راه تلاش کردند.
ترتیب نزول سوره ها امری تاریخی و مرتبط با ۲۳ سال رسالت پیامبر اکرم است. در این گونه موارد مطمئن ترین راه کشف ترتیب نزول، گزارش های تاریخی است. برخی از نویسندگان مسلمان و غالب شرق شناسان، علاقه مند به کشف و استخراج جدول مزبور از طریق تحلیل ها و استحسان های مورد پسندشان بوده اند؛ در صورتی که به نظر برخی تلاش مزبور از تخمین و گمانه زنی های تحمیلی بر قرآن تجاوز نمی کند و مخصوصاً در فهم نظام هدایتی خالصی که در پی ترتیب نزول سور، باید به دنبال شناسایی آن بود، استفاده از این روش غیرقابل قبول است؛ چرا که به اعتقاد ایشان، چینش و ترتیبی که با این گمانه ها به وجود آید، به سوره ها تناسبی ویژه و مرتبط با برداشت مفسر می دهد که تضمینی بر درستی آن وجود ندارد؛ در نتیجه نظامی که استخراج می شود، غیرقابل اطمینان و اتکا می گردد.
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان و نیز کتاب قران در اسلام گفته است: «آنچه دربارهٔ این روایات (ترتیب نزول) می توان گفت اینست که بهیچوجه قابل اعتماد نیستند زیرا نه ارزش روایت دینی را دارند و نه ارزش نقل تاریخی. تنها راه برای تشخیص ترتیب سوره های قرآنی و مکی یا مدنی بودن آن ها تدبر در مضامین آن ها و تطبیق آن با اوضاع و احوال پیش از هجرت و پس از هجرت می باشد.»
قرآن مهم ترین منبع برای بررسی ها و پژوهش های اسلامی است. از آغاز نگارش قرآن تا کنون در مدت ۱۴ سده مسلمانان به آموختن و آموزاندن آن پرداخته و بر محور آن بررسی های گوناگونی را گسترش داده اند. به طوری که قرآن را می توان یکی از پرترجمه ترین کتاب ها دانست. ترجمه این کتاب با اهداف و اغراض گوناگونی توسط مسلمانان و حتی پیروان دیگر ادیان انجام پذیرفته است و این رویکرد همچنان رو به افزایش است.
قرآن اثری شامل نظم و معناست که وقتی ترجمه شود، نظم و بخشی از مفاهیم آن از بین خواهد رفت.
زبان قرآن، رمز وحدت مسلمانان است، و ترجمه آن برای یگانگی مسلمانان زیان بخش است.
قرآن، دارای جهاتی مانند اعجاز، استنباط، ضرب المثل ها و غیره است که ترجمه پذیر نیستند.
ترجمه قرآن در واقع، فهم مترجم از قرآن است نه تمام معنی قرآن. بنابر این قرآن نیست.
برخی روحانیان مسلمان در گذشته براین باور بودند که ترجمهٔ قرآن به زبانی دیگر جایز نیست؛ اما امروزه در آن اختلافی نیست و روحانیان اسلام ترجمه قرآن و دیگر کتاب های اسلامی را از مصادیق «راهنمایی دینی» دیگران می دانند. این درحالی است که ترجمه قرآن را نمی توان با قرآن یکی دانست. چنان که بیشتر مترجمان مدعی شده اند که «نه می توان لطافت و قوّت عربی آن را حفظ کرد و نه مفاهیم و رموزش را منتقل کرد.»
موضوع ترجمه قرآن از زمانی که اسلام مورد پذیرش مسلمانان غیر عرب واقع گردید، مطرح شد؛ و این بحث بین روحانیون اسلامی مخالفان و موافقانی پیدا کرد. بعضی، حکم به تحریم ترجمه قرآن دادند و در مقابل، گروهی دیگر ترجمه قرآن را جایز دانستند.
دلایل مخالفان ترجمه قرآن را می توان این گونه برشمرد:
تضاد مفاتیح الجنان با آیات القرآن کتابی است نوشته سید ابوالفضل برقعی قمی که در ابتدا به دلیل مقابله با عدم مجوز انتشار بنام «مفاتیح و قرآن» انتشار یافت ولی به دلیل جلوگیری از پخش آن، بعداً به صورت تایپ دستی منتشر و در اختیار بعضی از علاقه مندان گذاشته شد. در این کتاب نویسنده مغایرت های موجود بین قرآن و آنچه که در مفاتیح الجنان نوشته شده است را بررسی نموده است. این کتاب جزء کتاب های چاپ ممنوع در ایران است و به صورت نسخه های الکترونیکی در وبگاه های خارج از ایران منتشر شده است ۱۵ سال پس از مرگ نویسنده، این کتاب در خارج از ایران طبع و انتشار یافته است.
اصلاحگری دینی
قرآنیان
شیخ عباس قمی
از جمله خرافاتی که درمیان عوام مسلمین حتّی در تعدادی از عالم نمایان رواج دارد و نتیجه سکوت علماست، اعتقاد به کرامات و معجزات از جانب قبور ائمّه یا اعقاب آنها یا سایر بزرگان دین است. در حالیکه چنین اعتقاداتی مخالف اصل «توحید» و عقاید اصیل اسلامی و قرآنی است. (صفحه 18)
شیخ عباس در بخش «حرز حضرت فاطمه» یک دعای ضدّ تب نقل کرده و در «اعمال شب اول رمضان» یک غسل ضدّ خارش تعلیم داده و در «اعمال روز عید فطر» از قول شیخ مفید می گوید «خوردن خاک سید الشهداء (ع) شفای هر دردی است»! و در «اعمال روز اول محرّم» از قول شیخ طوسی می گوید «مستحبّ است که خاک امام حسین (ع) تناول شود» !! درحالیکه پر واضح است اسلام قطعاً توصیه های خلاف بهداشت ندارد. (صفحه ۳۰)
در زمان انتشار و پس از آن و بخصوص بعد از چاپ کتاب در کشورهای دیگر، ردیه ها و نقدهای زیادی به مطالب کتاب از طرف محققان شیعه نوشته شده است


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

قرآن در دانشنامه آزاد پارسی

اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
اولین قرآن چاپ شده در غرب، 1537-1538م
کتاب آسمانی (مقدس، وحیانی) مسلمانان. همۀ مسلمانان به وحیانی و تحریف ناپذیر بودن قرآن اعتقاد دارند، هرچند در چگونگی وحی و تفسیر آن اختلاف نظر هست. قرآن مجید/کریم کتابی در ۷۷,۸۰۷ واژه و ۶,۲۳۶ آیه و ۱۱۴ سوره است. به اعتقاد مسلمانان اصل قرآن در لوح محفوظ (بروج، ۲۱ـ۲۲) است و به تدریج در طول ۲۳ سال از آغاز بعثت پیامبر اسلام (ص) تا زمانی کوتاه پیش از وفاتش، توسط فرشتۀ وحی که جبرئیل (روح الامین) نام دارد بر قلب (نفس) آن حضرت نازل شده است (شعراء، ۱۹۳) و آن حضرت سخن خدا را به لفظ خود، با تمام وجود و نه تنها از راه گوش، دریافت می کرد و پس از هر بار وحی، به دستور پیامبر (ص)، عده ای از صحابه، که کاتبان وحی نام دارند بلافاصله آیه یا آیات یا سورۀ نازل شده را بر وسایل معمول آن روزگار می نوشتند و اگر یکی از آنان هنگام نزول وحی حاضر نبود، بعداً آن را نسخه برداری می کرد. خطی که برای نگاشتن قرآن به کار می رفته، خط کوفی و نسخ اولیه (مائل) بوده که از سریانی و نَبَطی منشعب می شده است. خط کوفی پیش از بنای کوفه بدون این نام رواج داشته و دارای نقطه و نشان و حرکت یا اِعراب و علامات سجاوندی (وقف و ابتدا) نبوده و این علایم در قرن بعد به آن افزوده شده است. بدین گونه پس از وفات پیامبر (ص) یک نسخۀ اصلی و کامل از قرآن باقی و محفوظ ماند که بعدها به فاصلۀ دو دهه بعد از رحلت حضرت (ص)، مبنای تهیه و تدوین مصحف رسمی جهان اسلام شد. وحی دو بخش مَکّی و مدنی دارد. سوره های مکی دارای لحنی پرشور و شعرگونه اند و اغلب نیز از قصص و احکام فقهی خالی است. این سوره ها بیشتر در جزء آخر (سی ام) قرآن جمع شده اند. مکی و مدنی بیشتر از آن که ناظر به مکان باشد، ناظر به زمان است؛ یعنی آنچه در زمان اقامت حضرت رسول (ص) در مکه نازل شده مکی و آنچه پس از هجرت در مدینه یا بین مکه و مدینه یا پیرامون آن نازل شده مدنی است. متن قرآن مقدس است و لمس کردن کلمات آن بدون داشتن طهارت شرعی جایز نیست. به دستور قرآن، هنگام قرائت قرآن باید با کمال ادب سکوت و استماع کرد (اعراف، ۲۰۴). پیش از خواندن هر سوره یا هر بخش از قرآن هم باید الرحمن الرحیم">بسم الله الرحمن الرحیم گفت و پیش از گفتن بسم الله، باید استعاذه کرد. این حکم ریشه در امر و دستور قرآنی دارد (نحل، ۹۸). قرآن اسامی و اوصاف متعدد دارد. کلمۀ قرآن به احتمال فراوان از ریشۀ قَرَأَ (قرائت) گرفته شده، اگرچه برخی از اسلام شناسان غربی آن را متّخذ از ریشۀ آرامی دانسته اند. معروف ترین نام دیگر آن «کلام الله» (توبه، ۶) است. قرآن پژوهانی چون برهان الدین زرکشی و جلال الدین سیوطی تا ۵۱ نام یا صفتی که حکم اسم یافته برای قرآن یاد کرده اند. از این میان بعد از کلام الله، «فرقان» (فرقان، ۱)، «ذِکْر» (انبیاء، ۵۰)، «تنزیل» (شعراء، ۱۹۲) و «الکتاب» (بقره، ۲) از «نور»، «نذیر»، «نبأ»، «تبیان» و «تذکره» و جز آن ها مشهورتر است. قرآن دارای ۱۱۴ سوره است؛ نخستین آن ها «فاتحة الکتاب» و آخرین آن ها «ناس» است. قرآن را به هفت سبع (یک هفتم) و ۳۰ جزء و ۶۰ یا ۱۲۰ حزب تقسیم کرده اند. یک تقسیم بندی هم بر وفق رکوعات قرآنی است که کل قرآن را به کمابیش۵۴۰ رکوع تقسیم کرده اند؛ مراد از رکوع تعداد ۴ـ۵ آیه است که یک واحد معانی خوشه ای تشکیل می دهند و اهل سنت قرائت یک رکوع را به جای یک سوره، بعد از حمد در نمازها جایز می دانند؛ اما بسیاری از فقهای شیعه معتقدند که باید پس از فاتحه، یک سورۀ کامل ـ معمولاً از سوره های کوچک پایانی قرآن ـ خوانده شود. قرآن سبک و بیانی بی نظیر و منحصر به فرد دارد که نه با آثار بازمانده از شعر و خطبه ها و سجع پردازی های پیش از نزول شباهت دارد، نه با سایر کلمات و خطبه ها و آثار و مأثورات رسول اکرم (ص). نوعی موسیقی درونی در اغلب آیات و به ویژه سوره های کوتاه مکّی محسوس است و حتی «آیات موزون افتاده» در قرآن بیش از ۱۰۰ فقره است، مانند «ثم انتم هؤلاء تقتلون» (بقره، ۸۵) یا «لَیسَ لِلانسانِ اِلّا ما سَعی» (نجم، ۳۹). همچنین سجع که در علوم قرآنی آن را فاصله می گویند و شبیه قافیه در شعر است در سراسر قرآن کریم به ویژه در پایان بندی آیات بسیار است و نیز اسماءالحسنی به صورت زوج، مانند «غفورٌ رحیم» یا «علیمٌ قدیر» و نظایر آن ها در پایان آیات می آید. عبارات ترجیع گونه مانند «إن الله/الله/انّه/و هو علی کل شیئٍ قدیر» در سراسر قرآن و «فَبِایِّ آلاءِ ربّکما تُکذّبان» (در سورۀ الرحمن)، یا «قد یسّرنا القرءآن لِلذّکرِ فَهَل مِن مُدَّکِر» (در سورۀ قمر) نیز از ظرایف و زیبایی های لفظی قرآن است. این صورت و ساختار و سبک و لحن قرآن بی سابقه است؛ نه شعر است، نه نثر؛ مانند نثرهای پیش از خود یا معاصرش. کمال فصاحت و شیوایی و تقلیدناپذیری قرآن به آن جنبۀ اعجازین و فرا ـ زبانی بخشیده است. قرآن کریم معجزه ای شمرده می شود که خداوند به پیامبر اسلام (ص) ارزانی داشته است و چون برخی مشرکان، به ویژه کافران قریش مدعی بودند که اگر بخواهند می توانند نظیر قرآن را بیاورند (انفال، ۳۱)، خداوند از آنان با صراحت دعوت می کند که حتی یک سوره همانند قرآن بیاورند (بقره، ۲۳) یا اگر آن را افترا و برساختۀ خود پیامبر (ص) می انگارند، ده سوره مانند آن را بیاورند (هود، ۱۳). به این دعوت الهی به نظیره سازی قرآن تَحدّی می گویند که در چند آیه بیان شده و اوج آیات تحدی در آیۀ ۲۳ سوره بقره است. مضامین قرآن بسیار متعدد و متنوع است و مهم ترین آن ها اشاره به رویدادهای تاریخی گذشته و معاصر نزول وحی دارد، مانند اشاره به غزوات و هجرت رسول الله (ص)؛ بیان بخش ـ بخش قصص انبیاء به جز داستان حضرت یوسف (ع) که به صورت یکپارچه در سورۀ یوسف آمده است؛ بیان اندیشۀ توحیدی و تأمل در آفرینش و آفریده های الهی؛ وصف آسایش و آرامش بهشتیان و بیان رنج و عذاب دوزخیان؛ توصیه به مکارم اخلاق و کارهای شایسته مانند انفاق، احترام به پدر و مادر، گرامی داشتن و حرمت نهادن به یتیمان و فقیران، بیان احکامی فقهی همچون وجوب نماز و روزه و جهاد یا حرمت ربا و ریا و زنا یا احکام ارث (← آیات الاحکام)؛ ذکر فریبندگی های دنیا و هشدار به پرهیز از غوطه ور شدن در شهوات و غفلت از یاد خدا؛ بیان شامخ ترین مسائل وجودی مانند سؤال از روح (اسراء، ۸۵)؛ بیان اسماء و صفات الهی. در نحوۀ تدوین و آرایش و ترتیب و توالی سوره ها در قرآن بسیار بحث کرده اند. آنچه مسلم است ترتیب قرآن رسمی جهان اسلام که به نحو متصل الکتابه (پیوسته نویسانه) از مهد کتابت وحی تا امروز در بیش از ۳۰۰میلیون نسخه تکثیر شده (قرآن های خطی را به حدسی معقول می توان به ۲۰۰هزار نسخه تخمین زد)، همان ترتیب توقیفی از جانب پیامبر (ص) است و حتی نام سوره ها هم که اغلب برگرفته از کلمه ای از متن هر سوره است، به همین ترتیب از جانب خود حضرت ختمی مرتبت (ص) تعیین شده است. طبعاً توالی سوره ها بر حسب نزول نیست، بلکه به رهنمود وحیانی از سوی پیامبر (ص) بوده است. می توان به تسامح گفت ترتیب رسمی قرآن یا قرآن رسمی (که همان مصاحف امام عثمانی است) به نوعی بر حسب طول از بلند به کوتاه است. البته در این امر استثنا هم دیده می شود. قرآن مجید کتابی است فرهنگ آفرین و تمدن ساز که علوم شرعی و قرآنی و اصولاً علوم اسلامی پیرامون آن و بر محوریت آن شکل گرفته است. صرف و نحو یا دستور زبان عربی مبتنی بر قرآن و کاربردهای قرآنی کراراً در کتب دستور زبان آمده است. فرهنگ نویسان افزون بر آن که واژه نامه های قرآنی (بیش از ۲۰۰ عنوان) پدید آورده اند، در فرهنگ های عمومی عربی نیز امثله و شواهد قرآنی آمده است. علوم بلاغت پیرامون قرآن و با شواهد قرآنی و برای روشن کردن اعجاز قرآنی رشد و رونق یافته است. اهل فلسفه و حکمت و عرفان اسلامی بارها در آثارشان به آیات و عبارات قرآنی استناد می کنند. متکلمان هر یک از مذاهب اسلامی نیز برای اثبات حقانیت مذهب خود شواهدی از قرآن می آورند. در میان علوم اسلامی فقه اسلامی بیشترین بهره را از قرآن برده است. در قرآن بیش از ۵۰۰ آیۀ فقهی وجود دارد که به آنان آیات الاحکام گویند. علوم و فنون قرآنی، مجموعۀ معارف و مهارت هایی است که برای بهتر شناختن و بهتر بهره بردن از قرآن کریم، بر محور بررسی های گوناگون آن پدید آمده است و ساده ترین آن ها تجوید و درست خوانی و دشوارترین آن ها علم تفسیر و تأویل است.علوم قرآنی. علوم و فنون قرآنی فهرست وار از این قرارند: ۱. تاریخ قرآن، ۲. علم رسم عثمانی، یعنی شناخت رسم الخط قرآن و قواعد یا استثناهای آن؛ ۳. مکی و مدنی؛ ۴. اسباب نزول؛ ۵. ناسخ و منسوخ؛ ۶. محکم و متشابه؛ ۷. اعجاز و تحریف ناپذیری قرآن؛ ۸. تفسیر و تأویل و معرفی مهم ترین تفسیرهای فارسی و عربی و شیعی و سنی و سایر مذاهب اسلامی؛ ۹. قرائت و تجوید و ترتیل؛ ۱۰. اعراب قرآن یا نحو قرآن؛ ۱۱. قصص قرآن؛ ۱۲. علم غریب القرآن یا مفردات القرآن که عمدتاً بررسی و واژگان پژوهی کلمات دشوار قرآن است؛ ۱۳. علم/فن ترجمۀ قرآن.
تاریخ قرآن. شاخه ای از علوم قرآنی، به معنای توصیف سرگذشت جمع و تدوین کردن و به شکل مصحف درآمدن و رسمیت یافتن و به چاپ رسیدن قرآن کریم و مسائلی مانند آن. این اصطلاح پس از انتشار کتاب تاریخ قرآن (۱۸۶۰) تئودور نولدکه ـ خاورشناس و قرآن پژوه آلمانی ـ رسمیّت یافت و کتاب های مختلفی در این زمینه نوشته شد؛ هرچند پیش از آن نیز به شکل پراکنده در جوامع حدیث به آن پرداخته شده بود. قرآن کریم دو بار نازل شده است، یکی نزول دفعی در شب قدر (← قدر،_سوره) و دیگر نزول تدریجی آن در طول ۲۳ سال. به سبب اهمیت کلام خدا در میان مسلمانان و نیز لزوم نگهداری و حفظ پیام الهی، مسلمانان قرآن را در سینه هایشان نگهداری کردند و برای اطمینان بیشتر، بر روی لوحه ، صحیفه ، سنگ و پوست ثبت کردند. در بین صحابۀ پیامبر (ص) هفت نفر شهرتی بیشتر در قرائت و آموزش قرآن یافتند: حضرت علی (ع)، عثمان، ابی بن کعب، زید بن ثابت، ابن مسعود، ابودرداء، ابوموسی اشعری. مهم ترین کاتبان وحی در دوران مکّی عبارت اند از، خلفای راشدین، شرحبیل بن حسنه، عبدالله بن ابی السرح، خالد بن سعید، طلحه، زبیر و سعد بن ابی وقّاص. مهم ترین کاتبان در دوران مدنی عبارت اند از عبدالله بن رواحه، ثابت بن قیس و حذیفة بن یمان. بنا بر شواهد تاریخی در بئر معونه کمابیش ۷۰ نفر از صحابیان حافظ قرآن و در جنگ یمامه نیز ۷۰ نفر از حافظان قرآن شهید شدند. شکی نیست که قرآن در زمان پیامبر (ص) کاملاً مکتوب شده است؛ اما دربارۀ مدون بودن قرآن در زمان پیامبر (ص) اختلاف است. برخی علمای شیعی را عقیده بر این است که قرآن در زمان پیامبر جمع آوری و تدوین شده است و جمع آوری آن را در زمان خلفا رد می کنند امّا بعضی دیگر کار تدوین را در زمان خلفا می دانند. مصحف شدن و به شکل امروزی شدن قرآن نخستین بار در یک هفته با تنظیم جدید و احتمالاً بر حسب نزول سوره ها به همت امیرالمؤمنین علی (ع) انجام شد و این نخستین جمع و تدوین کتاب گونۀ قرآن بود و این احتمال واقع بینانه است که بگوییم آن حضرت (ع) مصحف شخصی خود را تا پایان بیست و سومین سال (آخرین سال) نزول وحی کتابت و در آن یک هفته فقط آن را تنظیم مجدد کرده است. بسیاری بر آن اند که مصحف حضرت علی (ع) دارای حاشیه بوده و توضیحات پیامبر (ص) دربارۀ آیات را هم شامل می شده است و نکات و اشارات را هم توضیح می داده است. وقتی بعدها گروهی از سوی عثمان مأمور جمع کردن و تدوین قرآن شدند، نظر به آن که انتشار این توضیحات بازتاب وسیع اجتماعی می یافت، این حواشی را حذف کردند. قابل توجه است که قرآن در آخرین روزهای حیات پیامبر (ص) کاملاً میان او و جبرئیل عرضه و مقابله شده و کاملاً محفوظ مانده است (حجر، ۹). بعد از پیامبر (ص)، ابوبکر به اصرار عمر به گردآوری قرآن پرداخت و این کار را به زید بن ثابت واگذار کرد. قرآن به لغت قریش نازل شده بود و لازم بود فردی از فصحای قریش به این کار بپردازد. عمر دستور داد هر که حافظ قرآن است (هر مقدار و هر تعداد سوره) و هر کسی که صحیفۀ شخصی دارد که قرآن را بر آن نوشته، بیاورد و گویند هیچ آیه ای را نمی پذیرفت، مگر آن که دو شاهد از حفظ و کتابت بر وجود آن اقامه شود. این امر در مقدمه کُند پیش رفت و قرآن کاملِ موجود در زمان و زیر نظر حضرت رسول (ع) مرتب و نزد حفصه، یکی از همسران پیامبر (ص) و دختر عمر، به امانت ماند؛ تا نوبت به خلافت عمر رسید و در عصر او به سبب آغاز فتوحات و گسترش شگرف اسلام و فتوحات اسلامی، فرصت پرداخت او به این امر مهم حاصل نشد. در خلافت عثمان، به ویژه پس از نبرد یمامه که تعداد زیادی از حافظان و قاریان قرآن شهید شدند و نیز به سبب اشتباهات مسلمان شدگان غیرعرب در قرائت قرآن با خط بی نقطه و نشان و دشوارخوان کوفی و نسخ اولیه (مائل) و ترس ازدست رفتن وحی نامۀ الهی، به دستور او و به سرپرستی زید بن ثابت، گروهی پنج یا شش نفری موظف به تدوین نسخۀ نهایی قرآن کریم شدند که در این کار موفق شدند. همان مصحف اصلی مکتوب در عهد رسول الله (ص)، که نزد حفصه بود، در زمان عثمان معیار و اساس کار یگانه سازی مصاحف شد. در این دوره کاری سترگ انجام شد که از مهم ترین دوره های جمع و تألیف قرآن به شمار می رود. عثمان برای رفع اختلاف قراآت به «یگانه سازی مصاحف» پرداخت. عثمان کوشید که این مصحف، که بعدها به «مصحف امام» مشهور شد، شامل قرائت های هفت گانه باشد. بعد از پایان کار، عثمان دستور داد تا تمام کتیبه ها، نوشته ها و پوست ها را که صحابه آورده بودند، بسوزانند تا اختلاف ها ازبین برود. گویند بخشی از اِعراب گذاری قرآن در زمان زیاد بن سمیّه، والی بصره، و به دست ابوالأسود دوئلی ( ـ ۹۶ق) صورت گرفت که طبق گفتۀ خود او، آن را از علی (ع) فراگرفته بود. درضمن، عثمان دستور داده بود که قرآن به صورت عاری از نقطه نگاشته شود تا رسم الخط آن توانایی پذیرش قراآت هفت گانه را داشته باشد. از این رو قرّاء بزرگ هفت گانه و هشت گانه، ده گانه و حتی چهارده گانه و بیست گانه پیدا شده اند؛ اما آنچه مهم است همان قرائت های هفت گانۀ (قراآت سبع) است. قرآن رسمی جهان اسلام بر مبنای روایت حَفْص از قرائت عاصِم است که به سه یا چهار واسطه به قرائت رسول الله (ص) می رسد. پنج یا شش نسخه از مصحف امام (به معنای سرمشق و مرجع) که همه ارزش واحد داشت، همراه با یک قرآن شناس، اعم از حافظ یا قاری و قرائت شناس ماهر، برای آموزش دادن به نومسلمانان به مراکز اصلی جهان اسلام در آن زمان، یعنی حرمین شریفین (مکه و مدینه)، کوفه و بصره، شام و احتمالاً بحرین گسیل شد. از تاریخ آن جمع و تدوین در سال های اولیۀ خلافت عثمان (۲۳ـ۳۵ق) حدود ۱۴۰۰ سال می گذرد. از روی آن نسخه ها به انواع خط کوفی و نسخ یا نسخی اولیه (مائل)، نیز به خطوط شش گانه، که به همت ابن مُقْله در قرن ۳ق، به نحوی سنجیده شکل یافته بود، هزاران نسخه بازنگاری و بدین سان روایت قرآن متواتر و قطعی الصدور شد. چاپ قرآن هم در اروپا و با نظر مستشرقان و هم در جهان اسلام، به ویژه در دهۀ ۱۳۴۰ق در عهد ملک فؤاد اول در مصر، با نظارت بسیاری از متخصصان، بدون یک کلمه تغییر و با همان رسم الخط عثمانی با دقت و بررسی های علمی عمیق جمعی از متخصصان هر رشته از علوم قرآنی چاپ شده و این را تسامحاً مصحف قاهره نامیده اند. چند دهه بعد عثمان طه، خوشنویس سوری، آن را به بهترین وجهی به خط نسخ بازنگاری کرد که چون در سوریه و توسط الدارالشامیه چاپ شده، می توان تسامحاً آن را «مصحف شام» نام نهاد. این نسخه سپس در اوایل قرن ۱۵ق در عربستان سعودی در مجمَّع الملک فهد، پس از بازنگری های بسیار قرآن شناسان خبره، بدون هیچ تغییری مهم، تصویب یافت و در همان مُجمّع، که از ۱۴۰۳ق تاکنون شهرک چاپ قرآن است، در شمارگان عظیم و در قطع های کوچک و بزرگ بارها چاپ شده است. (امروزه سرجمع تیراژهای متوالی آن به بیش از ۲۰۰ میلیون نسخه رسیده است). این مصحف که نام رسمی آن به مناسبت چاپ در مدینه، «مصحف مدینه» است در همۀ جهان اسلام (از جمله ایران، چون نَسَب قرائت عاصم به امیرالمؤمنین علی (ع) می رسد و از ایشان به حضرت پیامبر(ص))، جز در مغرب اسلامی (بیشتر سه کشور تونس، لیبی و مراکش، و شاید اندلس که در آن مناطق روایت های ورش و قالون از نافع رایج است) رواج عام و تام یافته است. پس از تاریخ قرآن نولدکه، کتاب هایی بسیار با این موضوع نوشته شده که از مهم ترین آن ها عبارت اند از ۱. درآمدی بر تاریخ قرآن، تألیف ریچارد بل، شرق شناس و مترجم اسکاتلندی قرآن. این کتاب با بازنگری شاگرد مؤلف، مونتگُمِری وات، نوشته و به فارسی هم ترجمه شده است؛ ۲. تاریخ القرآن، به عربی، تألیف ابوعبدالله زنجانی، چاپ مصحَّح آن در دمشق در ۱۴۱۰ق منتشر شده است. ترجمۀ فارسی آن نیز در ۱۳۴۱ش در تبریز منتشر شده است ۳. تاریخ القرآن، تألیف عبدالصبور شاهین؛ این کتاب بیشتر پاسخ به نظریه های اسلام ستیزانۀ دانشمندان غربی است (قاهره، ۱۹۹۶). ۴. تاریخ قرآن، به فارسی تألیف محمود رامیار. این کتاب از دیگر کتبی که در این زمینه نوشته شده، مفصل تر است (۱۳۴۶ش).
ترجمۀ قرآن. ترجمۀ قرآن، قدمتی به اندازۀ تاریخ متن قرآن دارد و تا این زمان (۱۳۸۸ش) توسط ۱۱۹۵ مترجم به بیش از ۱۰۸ زبان ترجمه و چاپ شده است. این رقم نسخ خطی را شامل نمی شود.
ترجمه فارسی. معروف است که سلمان فارسی با اجازۀ حضرت رسول (ص)، سورۀ فاتحه را به فارسی ترجمه کرد. او بسم الله الرحمن الرحیم را «به نام یزدان بخشاینده» ترجمه کرد. زبان فارسی در میان زبان های مختلف کشورهای اسلامی، دارای بیشترین و کهن ترین ترجمه های قرآن است. به شهادت اسناد و مدارک تاریخی، اولین ترجمۀ قرآن مجید، به زبان فارسی انجام گرفته است. در فهرستگان نسخه های خطی ترجمه های فارسی قرآن که به اهتمام علی صدرایی خویی تألیف و انتشار یافته، نام ۸۹۵ ترجمۀ فارسی آمده است. تعداد ترجمه های فارسی کامل چاپی قرآن کریم تا این تاریخ (۱۳۸۸ ش) به ۱۰۸ ترجمه می رسد (غیر از نسخه های خطی). از تاریخ ترجمه های موجود و محفوظ ماندۀ فارسی بیش از ۱۰۰۰ سال می گذرد. کهن ترین آن ها با نام «قرآن قدس» به اهتمام علی رواقی در دو جلد به طبع رسیده و دارای تعلیقات و توضیحات روشنگر و مفید است. ترجمۀ مندرج در تفسیر طبری را که در نیمۀ قرن ۴ق انجام گرفته، می توان کهن ترین نسخه و ترجمۀ محفوظ مانده، برشمرد. اصولاً در گذشته ترجمه های مستقل اندک بود، و بیشتر ترجمه های کهن آن هایی است که همراه با تفسیر است، مانند ترجمۀ نوبت اول از تفسیر عرفانی ابوالفضل میبدی (اوایل قرن ۶ق)؛ ترجمۀ مندرج در تفسیر سورآبادی (اواخر قرن ۵ق)؛ ترجمۀ همراه با تفسیر تاج التراجم شهفور اسفراینی (قرن ۵ق)؛ ترجمۀ تفسیر ابوالفتوح رازی؛ ترجمۀ مستقل معروف به «قرآن ری» (کتابت در ۶۵۶ق)؛ ترجمۀ ولی الله دهلوی، در اوایل قرن ۱۳ق؛ ترجمۀ بصیرالملک شیبانی کاشانی در اوان مشروطیت که در مرحلۀ بیرون آمدن از ترجمۀ تحت اللفظی است؛ ترجمۀ عبدالحسین آیتی متخلص به آواره به نام کتاب بُنی در سه جلد (یزد ۱۳۲۴ـ۱۳۲۶ش)؛ ترجمۀ مهدی الهی قمشه ای؛ ترجمۀ ابوالقاسم پاینده در دهۀ ۱۳۳۰ش؛ در دهۀ ۱۳۴۰ش بهترین ترجمه، ترجمۀ زین العابدین رهنما بود. سپس، در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی چندین ترجمۀ قابل ملاحظه انتشار یافت که برجسته ترین آن ها عبارت است از ترجمه های: علینقی فیض الاسلام، عبدالمحمد آیتی، محمد خواجوی، جلال الدین مجتبوی، ناصر مکارم شیرازی، علی مشکینی، محمد صادقی تهرانی، محمد مهدی فولادوند، بهاءالدین خرمشاهی، مسعود انصاری، علی موسوی گرمارودی، اصغر برزی، ابوالفضل بهرام پور. چندین کتاب نیز در نقد ترجمه ها و یا طرح مباحث نظری و علمی ترجمه، با اسلوب انتقادی منتشر شده است.
ترجمۀ انگلیسی. پس از فارسی، زبان انگلیسی دارای بیشترین ترجمۀ قرآن است که تا ۱۳۸۷ش، ۸۰ ترجمۀ کامل انگلیسیِ چاپ شده، شناخته شده است. نخستین ترجمۀ ناقص انگلیسی در ۱۵۱۵ در لندن، چاپ شد. نخستین ترجمۀ کامل قرآن به انگلیسی به قلم الگزاندر راس اسکاتلندی از روی ترجمۀ فرانسوی آندره دوریه در ۱۶۴۸ منتشر شد. دومین ترجمۀ قرآن به انگلیسی حدود ۹۰ سال بعد از آن به چاپ رسید. این ترجمه که جورج سیل آن را از روی متن عربی انجام داده بود، بیش از ۱۵۰ سال در میان انگلیسی زبان ها بی رقیب بود. از اواخر قرن ۱۹ به بعد، ترجمه های جدید از قرآن به بازار عرضه شد که مهم ترین آن ها عبارت اند از ترجمه های ج. و. رادول، ادوارد هنری پالمر/پامر، مارمادوک پیکتال (انگلیسی مسلمان شده)، ریچارد بل، جان آرتور آربری، تامس بالنتین اروینگ، عبدالله یوسف علی از تبار بُهره های اسماعیلی هند، ن. ج. داود، محمد اسد، ماجد فخری، و میراحمد علی. فضل الله نیک آیین (که ترجمۀ شاعرانه است) و اخیراً سید علی قلی قرائی نیز از ایرانیانی بوده اند که قرآن را به انگلیسی ترجمه کرده اند.
ترجمۀ فرانسه. قرآن مجید تاکنون (۱۳۸۸) ۳۲بار به زبان فرانسه ترجمه و چاپ شده است. نخستین ترجمۀ کامل قرآن فرانسه اثر آندره دوریه است (۱۶۴۷). از دیگر ترجمه های قرآن به فرانسوی می توان از ترجمه های کلود ساواری، بیبر شتاین کازیمیرسکی، ادوارد مونته، احمد تیجانی، رژی بلاشر، محمد حمیدالله، رنه خوام، ژاک برک، آندره شورقی، و ترجمۀ مشترک و ناتمام جواد حدیدی و یحیی علوی (دانشمند فرانسوی مسلمان شدۀ مقیم ایران) و ترجمۀ غلامحسین ابوالقاسمی فخری نام برد. افزون بر ترجمۀ جمعی معروف به ترجمۀ مجموعۀ تولدو (۱۵۴۳) ، بیبلیاندر (۱۵۴۳)، اسقف لودوویکو ماراکیوس (۱۶۹۸) و روبرت کیتونی به ترجمۀ قرآن به لاتین پرداخته اند.
ترجمۀآلمانی. از ترجمه های آلمانی قرآن می توان از ترجمه های سالومان شوایگر، یوزف فون هامر پورکشتال، فریدریش روکرت، ک. بویسن، ل. اولمان، ماکس هنینگ، رودی پارت نام برد.
ترجمۀ اردو. عبدالصمد بن نواب عبدالوهاب خان، شاه مرادالله انصاری، شاه رفیع الدین دهلوی، عبدالله هوگلی و سید علی مجتهد بن سید دلدار علی نیز قرآن را به اردو ترجمه کرده اند. ترجمه های کامل و ناقص اردو بیش از ۵۰۰ است و کتابشناسی ترجمه ها و تفسیرهای قرآن به اردو چاپ و منتشر شده است.
ترجمۀ ایتالیایی. از مترجمان ایتالیایی قرآن می توان به آندره آریوا بنه، لودویکو ماراچّی، ویتوریو کالتزا، بائوزانی، مارتینو مُرِنو، فدریکو پیرُنه و اریفاین اشاره کرد.
ترجمۀ بنگالی. مترجمان بنگالی قرآن عبارت اند از برهمن چاندراسن، ویلیام گولدساک، کران گوپال سینگهه، خان بهادر تسلیم الدین، مولانا عباس علی، خان داکر ابوالفضل عبدالکریم، فضل الرحیم، و مولانا محمد اکرم خان.
ترجمۀ ترکی. تاکنون بیش از ۱۰۰بار قرآن کریم به لهجه های گوناگون زبان ترکی ترجمه و چاپ شده است که از میان آن ها ده نوع به زبان ترکی آذربایجانی اختصاص دارد. قدیمی ترین ترجمۀ ترکی به لهجۀ اوغوز است. این ترجمۀ ناقص به اهتمام یک ایرانی موسوم به محمد پسر حاج محمد دولتشاه شیرازی انجام شده است (۷۳۴ق). چندین ترجمۀ ناقص و کهن دیگر به لهجۀ جغتایی و لهجه های دیگر ترکی وجود دارد. از دیگر مترجمان قرآن به ترکی می توان از اسماعیل فرخ افندی، محمد خیرالدین خان، اسماعیل حقی بدرسوی، جمیل صائب، شیخ محسن نورالبیان فانیان و حسین کاظم (ترجمۀ مشترک)، زکی مفامض، سلیمان توفیق، عمر رضا دوکرل. عثمان بنی اوغلو، آنانیاس زاجا تشکوفسکی، آندره اکولوتوس و گولپینارلی نام برد. نخستین ترجمۀ قرآن به ترکی آذری که در قرن ۹ق انجام شد، ترجمه و تفسیر کشف الحقایق عن نکت الآیات و الدقایق به کوشش میرمحمد کریم موسوی باکویی بوده است، محمدحسن مولی زادۀ شکوری، ضیاءالدین بینادوف و واسیم محمدعلی یئو و احمد کاویان پور و اخیراً رسول اسماعیل زاده دوزال از دیگر مترجمان قرآن به زبان ترکی آذری اند. ترجمۀ اخیر توسط مرکز ترجمۀ قرآن به زبان های خارجی به سه الفبای سریلیک (کریل)، عربی و لاتینی به چاپ رسیده است.
ترجمۀ روسی. مترجمان روسی قرآن عبارت اند از پیور واسیلی ویچ پست نیکو (۱۷۱۶)، میخائیل ایوانوویچ وریوکین، کا. نیکلایف، سابلوکوف، دمتریوس کامتمیر، برچکوفسکی، کِر، ببلوفسکی، کاتکوفسکی، الکساندر کونتسانتی نوویچ، کراتوچکوفسکی، بانو والیریاپوروخوا و محمد نوری عثمانوف. سیلویان اوکتاویان یوسی پسکو (۱۹۱۲) نیز قرآن را به زبان رومانیایی ترجمه کرده است.

نقل قول های قرآن

قرآن، کتاب مقدّس مسلمانان دارای ۱۱۴ سوره و ۶۱۷۰ آیه است که هر کدام می تواند یک نقل قول باشد. در این نوشتار گزیده ای از آیات مشهور و مهم و دیدگاه ها دربارهٔ قرآن جای دارد.
• «سپاس خداوند را که پروردگار جهانیان است‏ .خدای رحمان مهربان‏.دادار روز جزا . تنها تو را می پرستیم و تنها از تو یاری می خواهیم‏.ما را بر راه راست استوار بدار. راه آنها که بر آنان نعمت دادی نه آنها که بر ایشان غضب کردی و نه گمراهان». -> سوره ۱: الفاتحة
• «ماه رمضان ماهی است که در آن قرآن فرو فرستاده شده است، کتابی که مردم را راهبر و دلایل آشکار هدایت و تشخیص حق از باطل است. پس هر کس از شما این ماه را درک کند باید آن را روزه بدارد و کسی که بیمار یا در سفر است تعدادی از روزهای دیگر خدا برای شما آسانی می خواهد و برای شما دشواری نمی خواهد تا شماره را تکمیل کنید و خدا را به پاس آنکه رهنمونیتان کرده است به بزرگی بستایید و باشد که شکرگزاری کنید (۱۸۵)» -> سوره ۲: البقرة
• «خدایی که معبودی جز او نیست، زنده و برپادارنده است، نه خوابی سبک او را فرو می گیرد و نه خوابی گران، آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است از آن اوست، کیست آن کس که جز به اذن او در پیشگاهش شفاعت کند، آنچه در پیش روی آنان و آنچه در پشت سرشان است می داند و به چیزی از علم او جز به آنچه بخواهد احاطه نمی یابند، کرسی او آسمانها و زمین را در بر گرفته و نگهداری آنها بر او دشوار نیست و اوست والای بزرگ.» -> سوره ۲: البقرة، آیهٔ مشهور به «آیة الکرسی»
• «در دین هیچ اجباری نیست و راه از بیراهه بخوبی آشکار شده است، پس هر کس به طاغوت کفر ورزد و به خدا ایمان آورد به یقین به دستاویزی استوار که آن را گسستن نیست چنگ زده است و خداوند شنوای داناست (۲۵۶).» -> سوره ۲: البقرة
• «گفتاری پسندیده (در برابر نیازمندان‏) و گذشت (از اصرار و تندیِ آنان‏) بهتر از صدقه ای است که آزاری به دنبال آن باشد ...(۲۶۳)» -> سوره ۲: البقرة
• «هنگامی را که فرشتگان گفتند ای مریم خداوند تو را برگزیده و پاک ساخته و تو را بر زنان جهان برتری داده است (۴۲) ای مریم فرمانبر پروردگار خود باش و سجده کن و با رکوع کنندگان رکوع نما (۴۳)... هنگامی که فرشتگان گفتند ای مریم خداوند تو را به کلمه ای از جانب خود که نامش مسیح عیسی بن مریم است مژده می دهد در حالی که در دنیا و آخرت آبرومند و از مقربان است (۴۵) و در گهواره و در میانسالی با مردم سخن می گوید و از شایستگان است (۴۶) گفت پروردگارا چگونه مرا فرزندی خواهد بود با آنکه بشری به من دست نزده است گفت چنین است پروردگار خدا هر چه بخواهد می آفریند چون به کاری فرمان دهد فقط به آن می گوید باش پس می باشد (۴۷) -> سوره ۳: آل عمران
• «مسجدی که از روز نخستین بر پایه تقوا بنا شده سزاوارتر است که در آن ایستی در آن مردانی اند که دوست دارند خود را پاک سازند و خدا کسانی را که خواهان پاکی اند دوست می دارد (۱۰۸). آیا کسی که بنیاد خود را بر پایه تقوا و خشنودی خدا نهاده بهتر است یا کسی که بنای خود را بر لب پرتگاهی مشرف به سقوط پی ریزی کرده و با آن در آتش دوزخ فرو می افتد و خدا گروه بیدادگران را هدایت نمی کند (۱۰۹)» -> سوره ۹: التوبة
• «ما آن را قرآنی عربی نازل کردیم باشد که بیندیشید (۲) ما نیکوترین سرگذشت را با این قرآن که به تو وحی کردیم بر تو حکایت می کنیم...(۳)» -> سوره ۱۲: یوسف
• «آگاه باش که با یاد خدا دل ها آرامش می یابد.(۲۸)» -> سوره ۱۳: الرعد
• «هر کس عملِ صالح کند، در حالی که مؤمن است، خواه مرد باشد یا زن، به او حیات پاکیزه می بخشیم، و پاداش آن ها را به بهترین اعمالی که انجام دادند خواهیم داد. (۹۷)» -> سورهٔ ۱۶:نحل
• «هنگامی که قرآن می خوانی از شرِّ شیطانِ رانده شده، به خدا پناه بر. (۹۸)چرا که او تسلطی بر کسانی که ایمان دارند و بر پروردگارشان توکل می کنند ندارد. (۹۹)تنها تسلط او بر کسانی است که او را به سرپرستی خود برگزیده اند ... (۱۰۰)» -> سورهٔ ۱۶:نحل
• «و انسان خیر را فرا می خواند بد را می خواند و انسان همواره شتابزده است (۱۱)» -> سوره ۱۷: الإسراء
• «نماز را از زوال آفتاب تا نهایت تاریکی شب برپادار و نماز صبح را، زیرا نماز صبح همواره همراه با حضور فرشتگان است (۷۸)» -> سوره ۱۷: الإسراء
• «این قرآن به آیینی که استوارتر است، راه می نمایاند و به مؤمنانی که نیکوکاری می کنند بشارت می دهد که برای آنان پاداش بزرگی هست ﴿۹﴾» -> سوره ۱۷: الإسراء
• «هر کس به راه آمده تنها به سود خود به راه آمده و هر کس بیراهه رفته تنها به زیان خود بیراهه رفته است و هیچ بردارنده ای بار گناه دیگری را بر نمی دارد(۱۵)» -> سوره ۱۷: الإسراء
• «هر کس خواهان زودگذر است به زودی هر که را خواهیم از آن می دهیم آنگاه جهنم را که در آن خوار و رانده داخل خواهد شد برای او مقرر می داریم﴿۱۸﴾ و هر کس خواهان آخرت است و نهایت کوشش را برای آن بکند و مؤمن باشد آنانند که تلاش آنها مورد حق شناسی واقع خواهد شد﴿۱۹﴾هر دو اینان و آنان را از عطای پروردگارت مدد می بخشیم و عطای پروردگارت منع نشده است﴿۲۰﴾» -> سوره ۱۷: الإسراء
• «چیزی را که بدان علم نداری دنبال مکن زیرا گوش و چشم و قلب همه مورد پرسش واقع خواهند شد ﴿۳۶﴾» -> سوره ۱۷: الإسراء
• «و از مردم کسی است که در باره خدا بدون هیچ دانش و بی هیچ رهنمود و کتاب روشنی به مجادله می پردازد (۸)» -> سوره ۲۲: الحج
• «آیا ندانسته ای که هر که در آسمان ها و زمین است برای خدا تسبیح می گویند و پرندگان در حالی که در آسمان پر گشوده اند همه ستایش و نیایش خود را می دانند و خدا به آنچه می کنند داناست (۴۱)» -> سوره ۲۴: النور
• «از زندگی دنیا ظاهری را می شناسند و حال آنکه از آخرت غافلند (۷)». -> سوره ۳۰: الروم
• «هیچ کس نمی داند که فردا چه به دست می آورد، و هیچ کس نمی داند که در کدامین سرزمین می میرد﴿۳۴﴾». -> سوره ۳۱: لقمان
• «بگو من بشری چون شمایم، جز اینکه به من وحی می شود که خدای شما خدایی یگانه است؛ پس مستقیماً به سوی او بشتابید و از او آمرزش بخواهید ... (۶)» -> سوره ۴۱: فصلت
• «بدانید که زندگی دنیا در حقیقت بازی و سرگرمی و آرایش و فخرفروشی شما به یکدیگر و فزون جویی در اموال و فرزندان است چون مَثَلِ بارانی است که کشاورزان را رستنی آن به شگفتی اندازد سپس خشک شود و آن را زرد بینی آنگاه خاشاک شود و در آخرت عذابی سخت است و از جانب خدا آمرزش و خشنودی است و زندگانی دنیا جز کالای فریبنده نیست (۲۰)» -> سوره ۵۷: الحدید
• «و بسا فرشتگانی که در آسمان هایند شفاعتشان به کاری نیاید مگر پس از آنکه خدا به هر که خواهد و خشنود باشد اذن دهد (۲۶) در حقیقت کسانی که آخرت را باور ندارند فرشتگان را در نامگذاری به صورت مؤنث نام می نهند (۲۷) و ایشان را به این معرفتی نیست جز گمان را پیروی نمی کنند و گمان در حقیقت هیچ سودی نمی رساند (۲۸)» -> سوره ۵۳: النجم
• «آیا پاداش نیکی جز نیکی خواهد بود؟ (۶۰)» -> سوره ۵۵: الرحمن
• «هنگامی که آنها را می بینی جسم و قیافه آنان تو را در شگفتی فرو می برد، و اگر سخن بگویند به سخنانشان گوش فرا می دهی، اما گویی چوب های خشکی هستند که بر دیوار تکیه داده شده، هر فریادی از هر جا بلند شود بر ضد خود می پندارند... (۴) » -> سوره ۶۳: المنافقون
• «ای کسانی که ایمان آورده اید، چون برای نماز جمعه ندا در داده شد، به سوی ذکر خدا بشتابید و داد-و-ستد را واگذارید ... (۹)» -> سوره ۶۲: الجمعة
• «سوگند به فرشتگانى که به سختى جان ستانند (۱)و به فرشتگانى که جان را به آرامى گیرند (۲)و به فرشتگانى که شناکنان شناورند (۳پس در پیشى گرفتن سبقت‏ گیرنده ‏اند (۴) و کار را تدبیر مى‏کنند (۵) ... » -> سوره ۷۹: النازعات
• «همانا همراهِ دشوارى، آسانى است‏ (۵)» -> سوره ۹۴: الشرح
• «ما در شب قدر نازل کردیم (۱) و از شب قدر چه آگاهت کرد (۲) شب قدر از هزار ماه ارجمندتر است (۳) در آن فرشتگان با روح به فرمان پروردگارشان براى هر کارى فرود آیند (۴) تا دم صبح صلح و سلام است (۵)» -> سوره ۹۷: القدر
• «سوگند به شب چون پشت گرداند (۱۷)سوگند به صبح چون دمیدن گیرد (۱۸) ». -> سوره ۸۱: التکویر
• «چون یاری خدا و پیروزی فرا رسد (۱) و ببینی که مردم دسته‏-دسته در دین خدا درآیند (۲) پس پروردگارت را نیایشگر باش و از او آمرزش خواه که وی همواره توبه پذیر است (۳)». -> سوره ۱۱۰: النصر
• «بگو اوست خدای یگانه (۱) خدای صمد (۲) نزاده و زاده نشده است (۳) و هیچ کس او را همتا نیست (۴).» -> سوره ۱۱۲: الإخلاص
• «بگو پناه می برم به پروردگار سپیده دم (۱) از شر آنچه آفریده (۲) و از شر تاریکی چون فراگیرد (۳) و از شر دمندگان افسون در گره ها (۴) و از شر حسود آنگاه که حسد ورزد (۵).» -> سوره ۱۱۳: الفلق
• «بگو پناه می برم به پروردگار مردم (۱) پادشاه مردم (۲) معبود مردم (۳)از شرِّ وسوسه گر نهانی (۴) آن کس که در سینه های مردم وسوسه می کند (۵) چه از جن و انس.» -> سوره ۱۱۴: النّاس
• «بدانید که این قرآن پندگویی است که فریب ندهد، و راهنمایی است که گمراه نکند، و حدیث خوانی است که دروغ نگوید، و کسی با قرآن ننشست جز که چون برخاست افزون شد یا از وی کاست: افزونی در رستگاری، و کاهش از کوری و دل بیماری، و بدانید کسی را که با قرآن است نیاز نباشد، و بی قرآن بی نیاز نباشد. پس بهبودی خود را از قرآن بخواهید، و در سختیها از آن طلب یاری نمایید، که قرآن بزرگترین آزار را موجب بهی است و آن کفر و دورویی و بیراهه شدن و گمرهی است. پس، از خدا بخواهید به وسیلت قرآن، و بدان روی آرید به دوستی آن، و به قرآن خیری مخواهید از آفریدگان، که بندگان روی به خدا نکردند با وسیلتی مانند قرآن، و بدانید که قرآن میانجیی پذیرفته است، و گوینده ای گواهی شده. هر که را روز رستاخیز قرآن میانجی شود، بپذیرند، و آن را که سعایت کند، گواهیش به زیان او گیرند .» نهج البلاغه، خطبه ۱۷۶ -> علی بن ابی طالب
• «بر شما باد به کتاب خدا که ریسمان استوار و نور آشکار است، و درمانی است سود دهنده، و تشنگی را فرو نشاننده. چنگ در زننده را نگهدارنده، و در آویزنده را نجات بخشنده. نه کج شود، تا راستش گردانند، و نه به باطل گراید تا آن را برگردانند. کهنه نگردد به روزگار، نه از خواندن و نه از شنیدن بسیار. راست گفت آن که سخن گفت از روی قرآن، و آن که بدان رفتار کرد پیش افتاد از دیگران.» نهج البلاغه، خطبه، ۱۵۶ -> علی بن ابی طالب
• «و زودا، که پس از من بر شما روزگاری آید، که در آن چیزی پنهان تر از حق، و آشکاراتر از باطل نباشد، زمانی که دروغ بستن بر خدا و پیامبر بر هر چیز فزونی گیرد و نزد مردم آن زمان، کالایی زیانمندتر از قرآن نیست، اگر آن را چنانکه باید بخوانند؛ و باز کالایی پرسودتر از قرآن نخواهد بود، اگر معنیش را تحریف کنند. و در شهرها چیزی از معروف ناشناخته تر نباشد، و شناخت ه تر از منکر. حاملان قرآن آن را واگذارند، و حافظانش آن را به فراموشی بسپارند. پس در آن روزگار قرآن و قرآنیان از جمع مردمان دورند، و رانده و مهجور. هر دو با هم در یک راه روانند و میان مردم پناهی ندارند. پس در این زمان قرآن و قرآنیان میان مردمند و نه میان آنان، با مردمند نه با ایشان. چه، گمراهی و رستگاری سازوار نیایند، هرچند با هم در یکجا بپایند. پس آن مردم در جدایی متّفقند، و از جمع گریزان. گویی آنان پیشوای قرآن اند، نه قرآن پیشوای آنان. جز نامی از قرآن نزدشان نماند، و نشناسند جز خطّ و نوشته آن. و از این پیش چه کیفر که بر نیکوکاران نراندند، و سخن راستشان را دروغ بر خدا خواندند، و کار نیک را پاداش بد دادند.» نهج البلاغه، خطبه، ۱۴۷ -> علی بن ابی طالب
• «آیه های قرآن، هر کدام گنجینهٔ علوم اند، هر گاه گنجی باز می شود شایسته است که خوب در آن بنگری. ‏» (به عربی:آیاتُ الْقُرْآنِ خَزائِنُ الْعِلْمِ، کُلَّما فُتِحَتْ خَزانَةٌ، فَیَنْبَغی لَکَ أنْ تَنْظُرَ ما فیها.) مستدرک الوسائل: ج ۴، ص ۲۳۸، ح ۳. -> علی بن حسین زین العابدین
• «قرآن، کتابی است که باید به آن عمل بشود. این کتابِ مقدّس اصلِ نزولش برای عمل است. صرفاً برای خواندن نازل نشده است که انسان همین طور آن را بخواند و به کنار بگذارد. بلکه در اصل، قرآن برای عمل است؛ برای انسان سازی است و انسان باید از راهنمایی ها و هدایت های قرآن، هم در امرِ اعتقادات و هم در امرِ اعمال، استفاده بکند و البته همهٔ افراد هم نمی توانند به یک اندازه از قرآن کریم استفاده بکنند ...» از «روزهٔ راستین، شرحِ دعاهای روزهای ماهِ مبارک رمضان»، شابک:۹۶۴-۴۲۲-۰۶-۹، چاپ ۱۳۷۹، اردکان، ص ۲۶ -> سید روح الله خاتمی
• «قرآن خنثی و بی طرف نیست. متنی چند صدایی است. سنت گرایان، بنیادگرایان/سلفی ها و تجددگرایان صداهای متفاوت و متعارضی از آن بلند کرده و “اسلام ها”ی گوناگون را ساخته اند. همه اسلام ها موجه نبوده و نیستند و هر یک از آنها باید نشان دهد که دارای اعتبار هرمنیوتیکی هستند.» -> اکبر گنجی
• «هیچ زبانی نباید با زبان قرآن و هیچ کتابی نباید با خود قرآن مقایسه شود و به صراحت می گویم که از نظر خود من، قرآن یکی از تاثیرگذارترین کتاب ها بر میلیون ها انسان در سراسر گیتی بوده و بر ادبیات جهان، به ویژه ادبیات عرب و ترک و فارس و ده ها جا و زبان دیگر تاثیر گذاشته و در این هم تردیدی نیست.» -> رضا براهنی
• «قرآن کتاب تکوین و تشریع، جنگ و صلح، تعلیم و تربیت، طبیعت و شریعت، تاریخ و تربیت، قیامت و آخرت و به طور کلی راهنمای عمل در زندگی است.» ۳۱ ژانویه ۲۰۱۷/ ۱۲ بهمن ۱۳۹۵؛ در مصاحبه با وبگاه زیتون -> عبدالعلی بازرگان

ارتباط محتوایی با قرآن

قرآن در جدول کلمات

قرآن
نبی
قرآن پژوه و حافظ پر آوازه ایرانی
خرمشاهی
قرآن خوان
قاری
آخرین سوره قرآن کریم
ناس
از نام های قیامت در قرآن کریم
یوم الدین
ازانصار پیامبر که کاتب او بود و یکی از سه تن که قرآن را به امر ابوبکر خلیفه اول جمع آوری کرد
زید بن ثابت انصاری
او کاتب قرآن در زمان پیامبر بود
زید بن ثابت
او کاتب قرآن در زمان پیامبر(ص) بود
زید بن ثابت
بخشی از سور ههای قرآن کریم
مکی
تعداد دفعاتی که نام خانه خدا در قرآن ذکر شده است
هفده

معنی قرآن به انگلیسی

alcoran (اسم)
قران
quran (اسم)
قران
koran (اسم)
قران ، فرقان
sacred thing (اسم)
قران

قرآن را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

امیرمحمد ١٩:٢٠ - ١٣٩٥/١٢/١٤
قرآن سِپَنتا نَسکِ اسلام و نَسکِ آسمانى ، آورنده اش پیامبر کیازند اسلام ، محمد مصطفى است. قرآن نَسکى سرشار از درس ها و نشانه ها ست ، نَسکى سرشار از راستى ، نیکى ، بینش ژرف ، پرهیزگارى و گوهره دین است. قرآن ٣٠ جزء و ١١٤ سوره دارد. کوتاهترین سوره ها کوثر
با ٣ آیه و بلندترین سوره بقره با ٢٨٦ آیه است.
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• متن قران   • دانلود قرآن کریم   • قرآن صوتی   • تلاوت قران   • قرآن كريم   • قرآن مجید   • قران كامل   • قرآن کریم با ترجمه فارسی   • معنی قرآن   • مفهوم قرآن   • تعریف قرآن   • معرفی قرآن   • قرآن چیست   • قرآن یعنی چی   • قرآن یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی قرآن
کلمه : قرآن
اشتباه تایپی : rvHk
آوا : qor'An
نقش : اسم
عکس قرآن : در گوگل


آیا معنی قرآن مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 99% )