انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

96 1043 100 1

قطب نما

/qotbnamA/

برابر پارسی: سونما

معنی قطب نما در لغت نامه دهخدا

قطب نما. [ ق ُ ن ُ / ن ِ / ن َ ] (اِ مرکب ) یا قبله نما. اسباب کوچکی است به اندازه ٔ ساعت جیبی و کوچکتر یا بزرگتر از آن و دارای صفحه ٔ مدرج و عقربه. تقسیمات صفحه ٔ مدرج از صفر تا 360 درجه یا 400 گراد است. محفظه ٔ کوچکی است مانند یک ساعت جیبی که در آن یک عقربه ٔ مغناطیسی روی پایه ای که در مرکز صفحه قرار دارد نصب شده و چون قطب نما را افقی نگاه دارند نوک آبی عقربه تقریباً به طرف شمال متوجه میشود و چنانچه زاویه ٔ انحراف این نقطه را بدانیم میتوانیم امتداد صحیح شمال و جنوب را پیدا کنیم. قطب نماهائی که سابقاً در کشتی رانی متداول بود و هنوز نیز در بعضی کشتیها به کار میروداصولاً از یک عقربه ٔ مغناطیسی تشکیل شده و روی عقربه صفحه ، دایره از مقوا یا میکا چسبانیده اند، عقربه روی یک پایه ٔ قائم تکیه دارد و سطح صفحه افقی است. محیط صفحه درجه بندی شده و روی سطح آن یک شکل ستاره کشیده اند که شاخه های مختلف آن به سوی جهات اصلی و فرعی متوجه است. خط شمال و جنوب آن در امتداد قطب شمال و جنوب عقربه قرار دارد. عقربه و صفحه در محفظه ای مسی نصب شده است. برای اینکه صفحه همیشه افقی بایستد و حرکت کشتی در آن تأثیر نداشته باشد محفظه را خیلی سنگین میگیرند، برای اینکه ارتعاشاتی که از تیراندازی باتوپهای سنگین در کشتیهای جنگی تولید میشود، باعث اختلال عمل عقربه نشود. در کشتیهای جنگی یک نوع قطب نمای دیگر به کار میرود. این قطب نما از محفظه ای شیشه ای تشکیل شده که داخل آن را با مخلوطی از آب و الکل پر کرده اند، صفحه ٔ درجه بندی شده و یک جفت آهن ربای استوانه ای کوتاه به یک جسم شناگر متصل است. اندازه ٔ شناگر را طوری تعیین می کنند که وزن تمام قسمت متحرک موقعی که در آبگونه (مایع) فرورفته خیلی کم باشد. در زیردریائی ها که از غلافی آهنی پوشیده شده اند و عقربه ٔ مغناطیسی در داخل آهن کار نمیکند یک نوع قطب نمای دیگر به نام قطب نمای ژیروسکپی به کار میبرند و اساس آن بر این قرار دارد که همواره بر اثر یک حرکت دورانی با تندی 8600 دور در دقیقه به وسیله ٔ موتورهای الکتریکی و محور چرخش قطب نما و محور زمین در یک سطح قرار دارد.
تاریخچه ٔ قطب نما: به طوری که کریمرز استاد زبان فارسی و ترکی دانشگاه لیدن در مقاله ای به نام جغرافیا و بازرگانی در سلسله مقالاتی به نام میراث اسلام زیر نظر سر تامس ارنولد نوشته است ، میگوید:
هنگامی که واسکو دو گاما پس از سیاحت به دور آبهای آفریقا در سال 1498 م. به سواحل شرقی آفریقا رسید در آنجا ملاح عربی راه هند را به او نشان داد. طبق آثار و منابع پرتقالی این عرب صاحب یک نقشه ٔ دریائی بسیار خوب و آلات دریائی قابل ملاحظه ای بوده است. این ملاح احمدبن مجید نام داشت. و بنابه گفته ٔ سر برتن چنین به نظر می رسد که افتخار ساختن قطب نما نیز نصیب ابن مجید گشته ، گرچه به عقیده ٔ مستر برتن مخترع قطب نما ابن مجید بوده است ولی خود ابن مجید، در یکی از آثار خود مخترع قطب نمارا حضرت داود (داود پادشاه ) میشمارد. قطب نما را به انگلیسی کامپس و به فرانسه بوسل و به عربی بوصلة میگویند، مشابهت اسمی میان نام آن به فرانسه و عربی نویسندگان دائرةالمعارف بریتانیکا را بر آن داشته که قطب نما را از مخترعات اروپائیان بینگارند، چه بوسل لغتی است ایتالیائی به معنی جعبه ٔ کوچک. در دیکسیونر جغرافیائی دزبری ذیل کلمه ٔ بوسل به نقل از ترجمه ٔ تاریخ ابوالفدا مینویسد که قطب نما در پایان قرن دوازدهم م. در مشرق زمین مورد استفاده بوده است ، و نظریات راجع به اینکه اروپائیان آن را اختراع کرده اند مردود می داند. در اهمیت این ابزار می نگارد ابزاری است که تمام اکتشافات جغرافیائی به وسیله ٔ آن انجام شده است ، وقبل از آن دریانوردان از وسائل خیلی ابتدائی استفاده می کرده اند به طوری که دریانوردی اروپائی در کتاب تاریخ علوم عمومی نوشته است با سه کلاغ در حوالی سواحل شمالی اروپا انجام می یافته ، به این ترتیب که آنها را پرواز داده و از امتداد مسیر آنها رو به خشکی کشتی را رهبری می نموده اند. مخترع واقعی قطب نما چینی ها بوده اند و نام مخترع آن وانگ چن تو است ، و آن عبارت بود از قاشق مغناطیسی که روی صفحه ای از برنج صیقلی قرار داشت.
اساس علمی استفاده از قطب نما: میدان مغناطیسی زمین میدانی است که اطراف کره ٔ زمین بدون وجود هر گونه آهن ربا یا جریان الکتریک وجود دارد. میدان مغناطیسی زمین را میتوان به میدان یک آهن ربا تشبیه کرد که قطب شمال در نزدیکی قطب جنوب جغرافیایی و قطب جنوب آن در نزدیکی قطب شمال جغرافیایی قرار دارد. مختصات جغرافیائی این دو قطب عبارتند از:
َ5 75 عرض شمالی
َ45 96 طول غربی
َ25 73 عرض جنوبی
ْ145 طول شرقی
این دو نقطه در شمال و جنوب مغناطیسی امتداد میدان مغناطیسی رادر هر نقطه به وسیله ٔ دو زاویه که به میل و انحراف موسومند تعیین می کند. انحراف زاویه ای است که تصویر افقی میدان با نصف النهار جغرافیایی تشکیل می دهد. انحراف ممکن است شرقی یا غربی باشد. میل زاویه ای است که میدان مغناطیسی با سطح افقی تشکیل می دهد، چنانچه میدان به سمت زیر سطح افقی متوجه باشد میل را مثبت و چنانچه به سمت بالای آن متوجه باشد میل را منفی گویند. میل و انحراف یک نقطه از سطح زمین در تمام مواقع یکسان نیست و تغییر می کند، بعضی ازین تغییرات منظم و دائمی هستند و پاره ای اتفاقی. چون میل و انحراف نقاط مختلف زمین را تعیین کرده نقاطی را که دارای میل یا انحراف مشترکند به هم وصل کنیم دو رشته منحنی به نام منحنی های ایزوکلین به معنی منحنی با میل مساوی یا هم میل و ایزگن به معنی منحنی با انحراف مساوی یا باهم انحراف به دست می آید. به وسیله ٔ چنین نقشه ای میتوان وضعیت مغناطیسی مناطق مختلف را نمایش داد. چنانچه نقشه های معرف مقدار انحراف نقاط مختلف کره را همراه داشته باشیم به وسیله ٔ یک عقربه ٔ مغناطیسی میتوان جهات یابی وراه خویش را پیدا کرد و این اسباب همان قطب نماست که شرحش را گفتیم.
اشتباه شمال و جنوب مغناطیسی و شمال و جنوب جغرافیایی : به طوری که در ص 115 گاهنامه ٔ سال 1311 هَ. ش. مینگارد، در اغلب ساعتهای ظلی قطب نما را برای تشخیص شمال و جنوب منصوب میداشتند، لابد گمان میکردند که شمال و جنوب مغناطیسی با جغرافیایی یکی است و از خاصیت مغناطیسی کاملاً مطلع نبودند که انحراف مغناطیسی را باید رعایت کرد. و قوس انحراف گاهی شرقی و گاهی غربی است. رجوع به گاهنامه ٔ سال 1311 هَ. ش. و میراث اسلام و تاریخ علوم عمومی و دائرةالمعارف بریتانیکا و دائرةالمعارف فرید وجدی در ماده ٔ لابره و بوصلة شود.

معنی قطب نما به فارسی

قطب نما
( اسم ) آلتی است مرکب از صحفه ای که روی آن عقربه ای نوک نیز نصب شده و نوک آن هموراه بسمت شمال متوجه است آلت مزبور برای جهت یابی به کار می رود.
[compass] [فیزیک] وسیله ای با عقربۀ مغناطیسی که شمال مغناطیسی زمین را نشان می دهد و برای تعیین جهت به کار می رود
[Pyxis, Pyx, Compass] [نجوم] صورت فلکی کم فروغی در آسمان نیمکرۀ جنوبی که به شکل قطب نما تصور می شود
[gyrocompass alignment] [هوافضا] میزان سازی چرخش قطب نما به نحوی که شمال اندازه گیری شدۀ آن همان شمال واقعی باشد

معنی قطب نما در فرهنگ معین

قطب نما
( ~ . نَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) ابزاری برای تعیین امتداد نصف النهار.

معنی قطب نما در فرهنگ فارسی عمید

قطب نما
جعبه ای دارای عقربۀ مغناطیسی که روی صفحۀ مدرجی حرکت می کند که عقربۀ آن همیشه به سمت شمال متوجه است و به وسیلۀ آن جهات اربعه یا سمت قبله را پیدا می کنند، قبله نما.

قطب نما در دانشنامه ویکی پدیا

قطب نما
قُطب نما وسیله ای برای تعیین جهت (جهت یابی) است. این وسیله با استفاده از میدان مغناطیسی زمین جهت قطب شمال را نشان می دهد که در حقیقت شمال مغناطیسی زمین است؛ که با شمال حقیقی مقداری فاصله دارد. زاویه بین شمال حقیقی و شمال مغناطیسی، میل مغناطیسی نامیده می شود. امروزه برای تعیین شمال حقیقی از قطب نماهای پیشرفته تری مانند قطب نمای ژیروسکوپی استفاده می شود.
جهت یابی
قبله نما
قطب
شمال مغناطیسی
میل مغناطیسی
انحراف مغناطیسی
قطب نمای گردش سنج
قطب نمایی که از یک آهنربا ساخته شده یعنی قطب نمای مغناطیسی جهت را نشان می دهد زیرا زمین چون آهنربای بزرگی عمل می کند. نیروی آهنربایی زمین قطب نما یا سوزن مغناطیسی را به سوی شمال و جنوب می کشد.
کسی نمی داند که چه کسی اول بار قطب نما را ساخت. برخی گمان می کنند که چینیان نخستین بار قطب نما را ساختند برخی دیگر می گویند که قطب نما در ایتالیا اختراع شده است. بعضی از نخستین قطب نماها تکه های اکسید مغناطیسی آهن بوده اند که بر قطعات چوبی یا چوب پنبه قرار داشتند و در یک ظرف آب شناور بودند. اکسید مغناطیسی آهن نوعی کانی آهن است یک نام دیگر آن ماگنتیت است. تکه های ماگنتیت آهنرباهای طبیعی هستند.
پس از آن مردم ساختن آهن ربا از فولاد را یادگرفتند و توانستند قطب نماهای بهتری بسازند. قطب نماهای مغناطیسی جدید کشتی ها معمولاً از چند آهنربا ساخته شده که بر روی یک قرص مسطح به نام صفحه قطب نما نصب شده است. صفحه قطب نما بر محوری چنان سوار شده است که بتواند به آزادی نوسان کند. صفحه و محور در ظرف شیشه ای بسته ای قرار دارند که معمولاً از مخلوطی از الکل پر شده و صفحه بر روی آن شناور است. مخلوط الکل برای این است که در هنگامی که کشتی به این سو و آن سو نوسان می کند از نوسان صفحه جلوگیری شود. آهنرباها صفحه ها را به اطراف می کشند و جهات را نشان می دهند.
عکس قطب نما
مختصات: ۰۹h ۰۰m ۰۰s٬ −۳۰° ۰۰′ ۰۰″
مقادیر:http://www.astro.wisc.edu/
dolan/
قطب نما(به انگلیسی: Pyxis) یکی از صور فلکی جنوبی آسمان است که توسط نیکولا لویی دو لاکای (به فرانسوی: Nicolas Louis de Lacaille) نقشه برداری و کشف شد.

آلفا قطب نما یک ستاره است که در صورت فلکی قطب نما قرار دارد.
بتا قطب نما یک ستاره است که در صورت فلکی قطب نما قرار دارد.
تی قطب نما یک ستاره است که در صورت فلکی قطب نما قرار دارد.
عملیات قطب نما عملیاتی موفق در جنگ جهانی دوم بود که توسط ارتش متفقین و برای شکست نیروهای ایتالیایی در شرق لیبی و غرب مصر صورت گرفت.
این صفحه فهرست ستاره های صورت فلکی قطب نما است.
فهرست ستارگان بر پایه صورت فلکی
گاما قطب نما یک ستاره است که در صورت فلکی قطب نما قرار دارد.
نامگذاری به ترتیب نقاط قطب نما به نامگذاری به ترتیب ۳۲ نقطهّ ساعت گرد و پادساعت گرد در قطب نما گفته می شود.
جهت های شمال، شرق، جنوب، غرب در ۹۰ درجه ها قرار دارند.
جهت های شمال شرقی، جنوب شرقی، جنوب غربی و شمال غربی در وسط جهت های اصلی قرار دارند.
(N) - Tramontana
(NE) - Greco (or سردباد in some Venetian sources)
(E) - Levante (sometimes Oriente)
(SE) - Scirocco (or Exaloc in Catalan)
(S) - Ostro (or Mezzogiorno in Venetian)
(SW) - Libeccio (or Garbino, Eissalot in Provençal)
(W) - Ponente (or Zephyrus in Greek)
(NW) - Maestro (or Mistral in Provençal)
نامگذاری ترکیبی از جهت اولیه و جهت جغرافیایی میانی که در سمت (ستاره شناسی) بسیار کمک کننده است و نیازی به ذکر عدد و درجه جهت ها نیست. در بیشتر ابزارها نقاط جزئی تر با درجه های ساعت گر از جهت شمال مشخص می شوند.
۳۲ نقطه بادی قطب نما طبق دستور زیر نام گذاری شداند
نامگذاری به ترتیب نقاط قطب نما به نامگذاری به ترتیب ۳۲ نقطهّ ساعت گرد و پادساعت گرد در قطب نما گفته می شود.
نامگذاری ترکیبی از جهت اولیه و جهت جغرافیایی میانی که در سمت (ستاره شناسی) بسیار کمک کننده است و نیازی به ذکر عدد و درجه جهت ها نیست. در بیشتر ابزارها نقاط جزئی تر با درجه های ساعت گر از جهت شمال مشخص می شوند.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

قطب نما در دانشنامه آزاد پارسی

قُطب نما (compass)
قُطب نما
اسباب جهت یابی . متداول ترین نوع آن قطب نمای مغناطیسی است . این قطب نما متشکل از صفحه ای با جهات اصلی و قطعه آهن ربایی است که قطب جنوب آن (قطبِ رو به شمال ) مشخص شده است و آزادانه روی محوری می چرخد. اگر قطب نما درست تنظیم شود، عقربۀ آهن ربا شمال مغناطیسی را نشان می دهد و از روی آن ، به کمک جدول های تصحیحات مغناطیسی ، می توان شمال جغرافیایی را پیدا کرد. قطب نماهای فاقدِ آهن ربا عبارت اند از قطب نمای ژیروسکوپی که برمبنای ویژگی های ژیروسکوپ عمل می کند، و قطب نمای رادیویی که با بی سیم کار می کند . وجود آهن و اختلالات ناشی از میدان مغناطیسی زمین در این نوع قطب نماها تأثیر ندارد و در کشتی و هواپیما کاربرد گسترده ای یافته اند. نیز ← ناوبری

ارتباط محتوایی با قطب نما

معنی قطب نما به انگلیسی

compass (اسم)
حوزه ، دایره ، قطب نما ، پرگار ، حیطه ، گرد

معنی کلمه قطب نما به عربی

قطب نما
بوصلة
مغلاة

قطب نما را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

وحید ١٩:٤٧ - ١٣٩٦/١٢/٢٣
دِیرِه
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

.. > Catterpillar
ارینا😍😍😍 > آرینا
Erfan_Z_A_D > مینیاتور
فاطمه > moha
Erfan_Z_A_D > Remains
Suzan > آرتمیس
عبدالخلیل قوطوری > cavil
عبدالخلیل قوطوری > caviar

نگارش واژه نو   |   پیشنهادهای امروز

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• قطب نما نظامی   • قطب نما چیست   • قطب نما اندروید   • دانلود قطب نما برای موبایل   • قطب نما آنلاین   • قطب نما m1   • خرید قطب نما   • قطب نما به انگلیسی   • معنی قطب نما   • مفهوم قطب نما   • تعریف قطب نما   • معرفی قطب نما   • قطب نما یعنی چی   • قطب نما یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی قطب نما
کلمه : قطب نما
اشتباه تایپی : rxf klh
آوا : qotbnamA
نقش : اسم
عکس قطب نما : در گوگل


آیا معنی قطب نما مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 96% )