انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

99 1092 100 1

مانوی

/mAnavi/

مترادف مانوی: پیرو آئین مانی، وابسته به مانی، مانی گرا

برابر پارسی: پیروان مانی، مانیگر، زندیک

معنی مانوی در لغت نامه دهخدا

مانوی. [ ن َ وی ] (ص نسبی ) منسوب به مانی. (ناظم الاطباء). در نسبت به مانی ، منانی گویند و قیاس مانوی است چنانکه در نسبت به حران حرنانی گویند و قیاس حرانی است. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا) :
سرایهایش چو ارتنگ مانوی پرنقش
بهارهاش چو دیبای خسروی بنگار.
فرخی.
باغی نهاده هم بر او با چهار بخش
پرنقش و پرنگار چو ارتنگ مانوی.
فرخی.
|| کسی که پیرو مانی نقاش باشد. (ناظم الاطباء). پیرو آیین مانی. ج ، مانویان و مانویون. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا) :
و اندر سمرقند جایگاه مانویان است و ایشان را نغوشاک خوانند. (حدود العالم ).
به بت پرستی بر مانوی ملامت نیست
اگرچه صورت او صورتی است در ار تنگ.
فرخی.
بس نپاید تا به روشن روی و موی تیره گون
مانوی را حجت آهرمن و یزدان کند.
عنصری (یادداشت به خطمرحوم دهخدا).
حدیث رقعه ٔ توزیع بر تو عرضه کنم
چنانکه عرضه کند دین به مانوی منوی.
منوچهری.
وز فلسفی و مانوی و صابی و دهری
درخواستم این حجت و پرسیدم بی مر.
ناصرخسرو.
و رجوع به مانی و مانویه شود.

مانوی. (اِخ ) نام شهری است به روم. (از فهرست ولف ) :
وزان شارسان سوی مانوی راند
که آن را جهاندیده مینوی خواند.
فردوسی.

معنی مانوی به فارسی

مانوی
پیرو آیین مانی
(صفت) منسوب به مانی پیرو آیین مانی جمع : مانویون مانویین .
نام شهری ایست به روم
۱- دارای طبع و سرشت مانوی . ۲- پرنقش و نگار : اکنون ز بهار مانوی طبع پرنقش و نگارهمچو ژنگ است . ( رودکی . چا. خطیب رهبر .۶ )

معنی مانوی در فرهنگ معین

مانوی
(نَ) (ص نسب .) پیرو دین مانی .

معنی مانوی در فرهنگ فارسی عمید

مانوی
۱. مربوط به آیین مانی: سنگ نوشته های مانوی.
۲. پیرو آیین مانی.

مانوی در دانشنامه ویکی پدیا

مانوی
مانوی ممکن است به چیزهای مختلفی اشاره کند:
آیین مانوی
خط مانوی
مانوی (شهر)، شهری در روم
ادبیات مانوی، به مجموعه اسناد مانوی گفته می شود که توسط مانی، پیروان مانی یا غیرمانویان به دست ما رسیده است.
در این گروه چهار نمونه شناسایی شده است. ظاهراً دو زبور مانوی الگوی این نوع سرودها بوده است. دو مجموعه با عنوان های «گفتار نفس زنده» و «گفتار نفس روشن»، به ستایش نفس زنده اختصاص دارد. دو مجموعه دیگر به زبان پارتی، به نام های هُویدگمان (بخت نیک برای ما) و انگد روشنان (دوست ثروتمند موجودات روشنی) است. قطعاتی از این سرودها به زبان سغدی نیز در دست است. این عنوان ها از نخستین واژه های بیت اول این مجموعه ها گرفته شده است. در هر دو منظومه که از هشت اندام تشکیل شده است، روح اسیر ماده آرزوی نجات بخش می کند تا از اسارت برهد. نجات بخش در اندام ششم سرود فرا می رسد و روح را رهایی می بخشد. نجات بخش در اندام ششم سرود فرا می رسد و روح را رهایی می بخشد. هویدگمان در پاره های دو سطری سروده شده و هر سطر از دو مصراع تشکیل شده است. در کتابت، میان مصراع ها نقطه گذاری شده است. انگد روشنان در دو سطر نوشته شده که یک پاره را تشکیل می دهد. هر سطر به دو مصراع تقسیم شده و میان مصراع ها نقطه گذاری شده است.
این دو منظومه پارتی به مار اَمو منسوب است و بنابراین به سده سوم میلادی تعلق دارد. این دو از نظر وزن تفاوت اندکی دارند ولی از نظر محتوا و ساخت مشابه هستند. گرچه در هر دو منظومه عبارات تکراری دیده می شود، ولی از نظر واژگان و تحیل قوی و غنی هستند.
آموزه ها و آثار مانی، فعالیت ها و کتاب های پیروان و شاگردان او، نیز نوشته های انتقادی مخالفان مانی و پیروان ادیان دیگر، هر یک سهم بسزایی در ارائه تصویری روشن و کامل از مانی بر عهده دارند.
مجموعه آثار دینی مانوی که خود مانی نوشته، هفت کتاب به گویش مادری یعنی آرامی شرقی است. عقیده بر این است که بخشی از این آثار توسط روحی که مانی آن را «توم» یعنی «همزاده» می نامید، به او وحی شده است. از اصل آرامی این آثار، حتی یک سطر، در تورفان محفوظ نمانده است، اما ترجمه بسیاری از آن ها در دستنویس های ایرانی به گونه ای باقی مانده است که در بیشتر موارد نمی توان مشخص کرد که هر قطعه از کدام کتاب است. نام این هفت کتاب، انجیل زنده (انجیل بزرگ)، گنج زندگان، اسرار، غولان، رساله ها و نامه ها، فراقماطیا و مزامیر و اوراد است.
نخستین اثر به نام انجیل، نزد ایرانیان با عنوان اِوینگلیون و با صفت «بزرگ» یا «زنده» همراه است. این کتاب به تعداد الفبای سریانی به ۲۲ بخش تقسیم شده است. در کتاب الفرست ابن ندیم از آن ذکری نشده است. به گفته بیرونی، هر فصلی از آن با یکی از حروف ابجد شروع می شده است. یعقوبی تعداد انجیل ها را ۱۲ ذکر کرده که احتمالاً اشتباه و به جای ۲۲ است. مقدمه و بخش کوتاهی از فصل اول (الف) این انجیل به فارسی میانه منتشر شده است. در این متن، کتاب «اِوینگلیون زنده چشم و گوش» نامیده شده است. شاید به این سبب که بخشی از آن دربردارنده اندرزهایی برای مراقبت کردن از حواس بوده است. نام انجیل در یک قطعه دیگر به فارسی میانه نیز آمده است. متن در بردارنده نقل قول های کوتاهی از نامه های مختلف مانی و دیگر آثار او مانند «گنج زندگان» است. این قطعه آسیب فراوان دیده است.
دین مانوی آیینی عرفانی و آمیزه ای از دین های مسیحی، زرتشتی، بودایی و گنوسی بود که مانی پسر فاتک همدانی آن را در سدهٔ سوم میلادی در ایران شهر بنیان گذاشت. این دین ایده مسیح منجی را از مسیحیت، باور به دوگانگی نیکی و بدی را از دین زرتشتی یا زروانی. و تناسخ را از آیینبودایی وام گرفته بود. در باور مانوی جنگ میان دو جهان تاریکی و روشنایی به نابودی ماده و رهایی روح منجر می شود. جهان مادی در دین مانوی نماد تاریکی و پلیدی است و انسان که موجودی دوگانه است (روح از دنیای روشنایی و جسم از دنیای تاریکی) می تواند به نیروهای روشنایی برای پیروزی نهایی کمک کند. این آیین در مدت کوتاهی بر پهنهٔ وسیعی از جهان آن روزگار مانند خاورمیانه، اروپا، شمال آفریقا، هند، چین و آسیای میانه سایه گستراند؛ و تا سدهٔ دهم میلادی کماکان قدرت عالمگیری خود را حفظ نموده بود. پس از آن اندک اندک از همه گیری اش کاسته شد. عناد موبدان زرتشتی با شخص مانی و آموزه هایش و تکفیر پیروان این آیین عرفانی از سوی مسلمانان موجبات انحطاط مانوی گری را در جهان فراهم ساخت. کلیسای کاتولیک نیز گرایش مانویت را الحاد اعلام کرده بود. با این حال مانویان همبستگی خود را تا مدت ها حفظ نموده و به دین خود معتقد ماندند.
مانی
عقاید گنوسی
دین مندایی
سنت آگوستین
شاپور یکم
آیین مزدک
مزدیسنا
تورفان
در آیین مانوی انسان دارای دو بعد خدایی و منور و اهریمنی و تاریک است که حاصل امتزاج نور و ظلمت در دوران اسطوره های آفرینش است. انسان باید به روح خود که همان ذرات نور دربند است توجه نشان داده و جسم و دنیا و مافی ها را به بوته فراموشی بسپارد. توجه به آنچه به روح بازمی گردد مانند میل به هنر و شکوفایی استعدادها و ذوق ها و نیز محبت و برادری نوعی عبادت تلقی می شد. اعتقاد مانویان بر این بود که در پایان جهان در نبرد بزرگ بین نور و ظلمت روح بر ماده و نور بر ظلمت و خیر بر شر پیروز می شود و ارواح در بند که انوار خدایی هستند از زندان جسم و جهان آزاد شده و به سوی سرزمین روشنایی بازمی گردند. اگرچه امروزه مانویان از صحنه روزگار کنار رفته اند و سده هاست که این دین دیگر پیروانی ندارد اما تأثیرات غیرقابل انکار آن را در عرفان اسلامی و مسیحی می توان بازیافت.
علاقه مانویان به نوشتن آثار خود همراه با خلاقیت هنری موجب گسترش فنون کتاب آرایی، نقاشی، موسیقی و خوشنویسی گردید. پیروان دین مانی که دیناور نامیده می شدند و به دو طبقه عمده تقسیم می شدند؛ گزیدگان و نیوشاییان، گزیدگان افراد معدودی بودند که رسالتشان سفر و تبلیغ دین بود و نیوشاییان طبقه عام جامعه بودند. فرامین مانی برای دو طبقه متفاوت بود، مثلاً گزیدگان حق ازدواج و تولید مثل نداشتند و همچنین گوشت برایشان منع شده بود اما نیوشاییان می توانستند یکبار ازدواج کنند و همچنین می توانستند گوشت استفاده کنند به شرطی که خودشان حیوان را ذبح نکنند. در نشر عقاید و خلاقیت های ادبی و شاعرانه خود بسیار کوشا بودند و همین باعث به وجود آمدن ادبیات و خط مانوی شد که عمدتاً به زبان های سریانی، پارسی میانه، پهلوی اشکانی، سغدی، ترکی اویغوری، چینی، زبان قبطی و یونانی بود. آثار مانویان معمولاً بر روی چرم یا پاپیروس نوشته می شد و نوشته ها با رنگ و شکل و طرح تزئین می شدند. مانی را به دلیل نگاشتن کتاب ارژنگ که سرتاسر نقاشی بود پیامبر نقاش نیز خوانده اند.
دین مانوی احتمالاً در فاصله قرون سیزدهم تا هفدهم میلادی در جنوب چین برای همیشه از میان رفت. نزدیک ترین دین زنده جهان به مانویت آیین مندایی است که صابئین استان خوزستان بدان معتقد می باشند.
خط مانوی دبیره ای بود که به دست مانی پیامبر آیین مانوی و از روی خط سریانی (سطرنجیلی) پدید آورده بود. در اثرهای به جا مانده از آیین مانوی بیش از همه از این خط بهره برده شده است و همچنین این خط یکی از نخستین دبیره هایی که مانویان بدان می نوشتند نیز بوده است.
الفبای نیاسینایی
الفبای فنیقی
الفبای آرامی
الفبای سریانی
الفبای سغدی
الفبای مانوی
U+10AC0–U+10AFF
ابن ندیم در الفهرست آن را منانی خوانده و درباره آن سخن رانده است و برخی از حرفهای آن را بازسازی نموده است. وی این خط را آمیزه ای از فارسی و سریانی می داند. و شمار حرفهای آن را نیز بیش از الفبای عربی می داند. به گفته وی مردم ورارود و سمرقند نیز که در نوشته های دینی خود از این دبیره بهره می بردند آن را خط دینی می نامیدند. ابن ندیم همچنین این دبیره را خط رازآمیز می خواند.
در یافته های باستان شناسان نمونه هایی از این خط در ترکستان چین به دست آمده است. این خط برای نوشتن زبانهای پارسی میانه، پارتی، سغدی و گاه ایغوری به کار می رفته است.
روغن مانوی (انگلیسی: Monoi oil) نوعی روغن معطر است که از خیساندن گلبرگ های یاس تاهیتی در روغن نارگیل ساخته می شود. کلمهٔ Monoï (تلفظ ماه-نوی) در زبان تاهیتیایی به معنی «روغن خوش رایحه» است و یک کلمهٔ باستانی است. از این روغن در پلی نزی فرانسه به عنوان نرم کنندهٔ پوست و مو استفاده می شود و در اروپا نیز محبوب است. امروزه نوع مصنوعی این محصول نیز تولید و به فروش می رسد.
مانویان از دو لحاظ حائز اهمیت هستند؛ یکی به لحاظ ایدئولوژی و جهان بینی مانوی و دیگری از لحاظ هنری؛ با اقدام به پژوهش در این باب متوجه می شویم، که بررسی هنر مانوی قادر به جدایی از اندیشه و جهان بینی مانوی نیست و آنچه که در مورد مانویان جالب توجه است؛ خصیصهٔ التقاطی بودن ایدئولوژی آن ها و تأثیر این خصوصیت بر هنر مانوی می باشد؛ البته ویژگی التقاط گرایی تنها مختص به مانویان نیست بلکه سرزمین ایران هم در زمینهٔ هنر وهم در عرصه های دیگر مستعد التقاط گرایی است؛ این امر دلایل مختلفی را دربردارد اما یکی از این دلایل رفت وآمد جهانگردان، میسیونرها، فرانسیسکن های مسیحی به ایران و نواحی چین است. مسلماً این رفت وآمدهای فرهنگی- تجاری –سیاسی به علت موقعیت ژئوپولتیک جغرافیایی ایران در نقشه کره زمین است که همانند «چهاراهی» بر مسیر چهار قاره قرار دارد. افرادی که از ایران عبور می کردند گاه مأموریت تبلیغ مسیحیت را به عهده داشتند و متقابلاً متفکرانی از ایران به اروپا، هندوستان و چین سفر می کردند تا جامعهٔ ایرانی را با مسائل فرهنگی اقوام دیگر آشنا نمایند، بنابراین تداخل فرهنگی سبب تأثیرپذیری از ملل دیگر می گردد. با این وجود ایرانیان در طول تاریخ پر فراز و نشیب خود در پی حفظ هویت و اصالت های مختص به خود بوده اند و همواره به مبارزه با حملات فرهنگی و سیاسی اقوام مهاجم می پرداختند تا چهار چوب های فرهنگی ایران را حفظ نمایند، اما موفق نگشتند تا به طور کامل از رویکردها و اعتقادات غیر ایرانی مصون بمانند. این عوامل بر هنر ایرانیان بی تأثیر نبود؛ با توجه به این که از مینیاتورهای ایرانی به عنوان هنر اصیل ایرانیان یاد می شود اما به ظاهر، نژاد اصیل ایرانی را متجلی نمی سازد، با اندکی دقت متوجه می شویم که چهره های منقوش در مینیاتورهای ایرانی بر نژاد زردپوست دلالت دارد، در حالی که پیکره های حجاری به جای مانده از هنر اقوام هخامنشی، اشکانی؛ ساسانی و ما قبل آن ها ویژگی های دیگری دارد، این رویداد یکی از پارادایم های کهن را مورد پرسش قرار می دهد و تا حدودی ریشه یابی هنر مانویان موجب تبیین این مسئله می گردد، اما به علت کمبود آثار هنری بر جای مانده از مانی و مراجع مربوطه، نمی توان به تحلیل درستی دست یافت
برگزیدگان مانوی (صدیقین) ۲- (شماسین) ۳- نیوشاک (سماعیون)۹ که از میان این سه گروه شامسین و مبلغین نقش مؤثری در ترویج آیین مانی داشتند.
مانی بنیان گذار آیین مانوی مردی ایرانی بود که در سال ۲۱۵ میلادی در بابل متولد شد. پدر مانی فتک نام داشت و پیرو آیین مغتسله، مادرش زنی اشکانی به نام نوشیت، پوشیت یا مریم بود. بنا بر عقاید مانویان، مانی در سن ۲۴ سالگی به واسطهٔ فرشته ای به نام «توم» به پیامبری منسوب گشت. برخی نام مانی را با واژه مانگ به معنی ماه مرتبط دانسته اند، هلال احاطه شده بر تصویر مانی دال بر امکان صحت این موضوع است. هیچ یک از تصاویر مانی به طور قطع حاکی از تصویر واقعی وی نمی باشد تا این که اوایل قرن بیستم س. ف اولدنبرگ تصویری از یک لوح مسی را در سن پترزبورگ منتشر کرد. چهره ای که بر روی این لوح وجود دارد، ویژگی نژاد آسیای شرقی را نشان می دهد و بر اطراف آن چند لغت به زبان مانوی نگاشته شده که معادل فارسی آن به این قرار است: «تصویر دهمین حواریون». بنابراین احتمال دارد این تصویر چهره مانی باشد به علاوه بر روی بلورینه های آتشفشانی درکتابخانهٔ ملی پاریس، حکاکی هایی موجود است که چهرهٔ مانی را با ریش بلند و بدون پوشش سر به تصویر می کشد و بر روی آن ها به خط سریانی نوشته شده: «مانی فرستادهٔ عیسی بن مریم». همچنین یک سری از دیوار نگاری های واقع در منطقهٔ خوچو، مانی را به همراه عالمان دینی نشان می دهد، در نتیجه تمام این تصاویر نشان دهنده وجه خوب مانی در میان پیروانش است.
بر طبق رسالهٔ شارل پوئیش نام اصلی مانی کوبریکوس است که احتمالاً برگرفته از واژه کرفه کار به معنای نیکوکار می باشد. وی ابتدا برده ای بود که از طریق زنی نجات یافت و رسالتش را توسط نایب خود به نام سیسینیوس تدوین کرد و تره بنتوس از شاگردان مانی، چهار جلد کتاب در باب وی نگاشت: رازها، فصول، انجیل و گنجینه؛ سرانجام مانی نمایندگانی را به کشورهای مصر و سکایی و سغدی ارسال نمود و از فرهنگ غنی این مناطق در راستای آیین خود بهره گرفت و در عوض اهالی این مناطق را به کیش خود فراخواند؛ شایان ذکر است که با این که مانی در اوایل دوره ساسانیان ظهور می کند اما این سلسله ای نو ظهور در آغاز کار خود قرار دارد و به شدت تحت تأثیر سلسله قبل از خود یعنی اشکانیان است؛ گرایش دولت اشکانی به سمت یونانیگری، فرصتی برای مانویان فراهم آورده بود تا پیروان مجوسی، زرتشتی و بودایی را گردهم آورد. یکی از مهم ترین ویژگی های دولت اشکانی، آزادی مذاهب در نظام سیاسی آن بود که متأسفانه با ظهور دولت ساسانی، آزادی مذاهب از بین رفت و آیین زرتشت دین رسمی شد. هم این سیاست تک مذهبی و پیوند دین و سیاست در دولت ساسانی باعث شد که از سوی موبدان زرتشتی با آیین مانی برخوردی سرسختانه ای به عمل آید. سرانجام مانی به خاطر عقاید نوین خود بدست بهرام (پسرشاپور اول ساسانی) کشته شد.
دین مانی یکی از شاخه های رفورم گرای دین زرتشت بود که بیش از هزار سال دوام آورد. این آیین مبنی بر دوگرایی یا دوبن بود و به دو مبدأ نیکی و بدی اعتقاد داشتند و چهار اصل پارسایی، درویشی و نیکی و راستی را مبنای طریقت خود قرار داده بودند. مانی بر این باور بود که خیر و شر هر دو قدیم هستند وجهان از روز ازل مرکب از دو منطقه مجزا بوده است، یکی منطقهٔ تاریکی و دیگری منطقهٔ روشنایی؛ سرانجام خدای بدی ها توانست بخشی از نیکی یا روشنایی را بدست آورد. مانی این اندیشهٔ دوگانگی را از پیامبر زرتشتیان اقتباس نموده بود. وی در ابتدا جزء فرقهٔ الخسائی، فرقه ای مسیحی بود، که مدتی بعد توسط همزاد خود به نام نرجمیک رسالتش را در برابر الخسائیان اعلام نمود و خود را پیامبر خطاب کرد. مبلغان مانی به هر کجا که می رفتند طبق مقتضیات همان محل رفتار می کردند. به طوری که در شرق خود را زرتشتی و در غرب ترسایی یا مسیحی معرفی نمودند بنابراین در جهان غرب مانی به عنوان پایه گذار مسیحیت شناخته شد و خود را فارقلیط خطاب کرد. شاید علت اصلی این چند گانگی در آیین مانی به محل رشد و پیدایش این آیین بازگردد منطقه بابل و تیسفون در دوره ساسانی از نظر ژئوپولتیک سیاسی محل برخورد چندین تمدن کهن بود ا. تمدن بین النهرین ۲. تمدن ایران ۳. تمدن روم شرقی – مسیحی، نظر به این که اندیشه مانی نیز به نوعی تفکری التقاطی می بود لذا توانایی هماهنگ شدن با محیط های گوناگون را داشت.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

مانوی در دانشنامه آزاد پارسی

(پارتی) منظور از زبان مانوی، پارتی مانوی است که در آثار کشف شده از تُرمان در ترکستان چین به دست آمده است. معروف است که مار اَمّو، شاگرد مانی که به خط و زبان پارتی تسلط داشت، این زبان را رواج داد. خط مانوی را مانی از پالمیری ـ آرای، زادگاه خود گرفت و برای پارتی به کار برد. برخی از آثار مانوی نیز به خط سغدی است که برای شناختن وضعیت آوایی پارتی حائز اهمیت است. در اینجا منظور از زبان مانوی، زبان پارتی نوشته شده به خط مانوی است. زبان پارتی شامل دورة میانة متقدم، از نیمه های قرن 2پ م تا آغاز قرن 3م، و دورة میانة متأخر است.
50010800

مانوی را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

امیرحسین ٠٤:١٧ - ١٣٩٧/٠٧/١٠
و صرع طفل را مانوی خوانند. (کفایةالتعلیم)
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• مزدک   • کتاب ارژنگ   • معنی مانی   • مزدك   • شرکت مانی   • محصولات مانی   • مانی بازیگر   • صنایع غذایی مانی   • معنی مانوی   • مفهوم مانوی   • تعریف مانوی   • معرفی مانوی   • مانوی چیست   • مانوی یعنی چی   • مانوی یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی مانوی
کلمه : مانوی
اشتباه تایپی : lhk,d
آوا : mAnavi
نقش : اسم
عکس مانوی : در گوگل


آیا معنی مانوی مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 99% )