انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

99 1068 100 1

مجتهد

/mojtahed/

مترادف مجتهد: عالم، فقیه، مرجع، صاحب نظر، کوشنده، پژوهنده

برابر پارسی: کوشش کننده

معنی مجتهد در لغت نامه دهخدا

مجتهد. [ م ُ ت َ هَِ ] (ع ص ) جهد کننده و اجتهاد کننده. (غیاث ). کوشش نماینده و اجتهاد کننده. (آنندراج ) (از منتهی الارب ). کوشش نماینده وسخت کوشش کننده. (ناظم الاطباء) : او را گفت از شرق تا غرب زیر فرمان تو خواهد بود کار را مجدّو مجتهد باش و پاس مردم دار. (جهانگشای جوینی چ قزوینی ج 1 ص 42). || رای صواب پیدا کننده. (از منتهی الارب ) (از آنندراج ). رأی صواب جوینده. (ناظم الاطباء). || مأخوذ از تازی ، کسی که در هنر و صنعت و علم خصوصاً علم فقه به درجه ٔ اجتهاد رسیده باشد و دارای تصرف در آن علم و صنعت باشد. (ناظم الاطباء). آنکه در فقه و اصول به مرتبه ٔ اجتهاد رسیده باشد. مقابل مقلد. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا). کسی که به علم کتاب و وجوه معانی آن و علم سنت و طرق و متون و وجوه معانی آن احاطه داشته باشد و در قیاس دارای اصابت رأی باشد. (از تعریفات جرجانی ). در اصطلاح فقهی کسی است که در اثرآموختن مبادی دین و علم فقه به مرتبه ای رسیده باشد که بتواند احکام شرعی فرعی را به استناد ادله و مآخذاستخراج و استنباط کند و مجتهد مطلق کسی است که قوه و ملکه ٔ استنباط تمام مسائل شرعی را داشته باشد، درمقابل مجتهد متجزی. بالجمله مجتهد کسی است که او راملکه ٔ استنباط احکام شرعیه باشد، یا کسی است که او را قدرت استنباط احکام شرعیه باشد به استناد ادله ٔ اربعه. و خلاصه اجتهاد استفراغ وسع فقیه است در تحصیل ظن به حکم شرعی و فقیه کسی است که در اثر ممارست و کسب معلومات مقدماتی و غور و خوض در احکام و مسائل دینی و اخبار متکفل بیان احکام به استناد ادله ٔ مربوط،مسائل حلال و حرام دینی را دریابد و بدان عمل کند.
مقدمات اجتهاد علم عربیت ، معانی و بیان ، منطق ، علم درایة الحدیث ، اصول و کتب فقهیه ٔ استدلالیه ، اخبار و آیات مربوطبه احکام است که سر انجام موجب حصول ملکه ای شود که بتواند ردالفروع الی الاصول کرده و مسائل را دریابد. پس مراد از فقیه کسی است که صاحب استعداد و قابلیت باشد برای فیضان علم به احکام شرعیه ٔ فرعیه به سبب آنکه عالم به مبادی و ادله بوده و علاوه دارای قوت قدسیه باشد چنین شخص را از جهت آنکه رد فرع به اصل می کندمجتهد نامند و عمل او را اجتهاد و از جهت حصول علم برای او فقیه باشد. پس فقه عبارت از علم به احکامی است که ناشی از ادله ٔ خاص باشد و اجتهاد، استنباط احکام باشد از ادله و استنباط مقدم بر علم باشد. (از فرهنگ علوم نقلی و ادبی تألیف دکتر سید جعفر سجادی ) :
ائمه و مشایخ و سادات و علما و مجتهدان عصر بر طویله ٔ آخُرسالاران به محافظت ستوران قیام نموده و امتثال حکم آن قوم را التزام کرده. (تاریخ جهانگشا).
مجتهد هر گه که باشد نص شناس
اندر آن صورت نیندیشد قیاس.
مولوی.
- مجتهد جامع الشرایط ؛ مجتهد بالغ، عاقل ، مؤمن ، عادل ، مرد و آزاد که در همه ٔ مسائل فقه قدرت اجتهاد داشته باشد. «مجتهد مطلق » که زنده باشد و مولود از زنا نباشد. (ترمینولوژی حقوق تألیف دکتر جعفری لنگرودی ). و رجوع به دو ترکیب بعد شود.
- مجتهد متجزی ؛ کسی که توانایی استنباط احکام شرعی همه ٔ موضوعات را که به او عرضه می شود نداشته باشد. مقابل مجتهد مطلق. (ترمینولوژی حقوق تألیف دکتر جعفری لنگرودی ). و رجوع به ترکیب بعد شود.
- مجتهد مطلق ؛ کسی که توانایی استنباط احکام شرعی همه ٔ موضوعاتی را که به او عرضه می شود داشته باشد. مقابل مجتهد متجزی. (ترمینولوژی حقوق تألیف دکتر جعفری لنگرودی ). و رجوع به ترکیب قبل شود.
- امثال :
با یک روز مجتهد نمی شوی ، چون مادران خواهند کودک خود را روزی بارانی یا سرد از رفتن به کتاب و دبستان مانع شوند و او گوید باید بروم این تعبیر مثلی را گویند. (امثال و حکم ج اول ص 373).

معنی مجتهد به فارسی

مجتهد
کوشش کننده، عالمی که درعلم فقه به درجه اجتهادرسیده ومسائل شرعیه راازقر آن استنباط کند
( اسم ) ۱ - کوشش کننده کوشنده . ۲ - تحقیق کننده محقق . ۳ - آنکه بمرحله ای از علم رسیده که میتواند احکام شرع را از روی ادل. اربعه ( کتاب الله سنت عقل و اجماع ) استخراج کند : مجتهد هر گه که باشد نص شناس اندران صورت نیندیشد قیاس . ( مثنوی )
حسین بن حسن بن محمد الموسوی
پسر حاج میرزا باقر ابن میرزا احمد بن لطفعلی خان بن محمد صادق مغانی تبریزی است
ابن ضیائ الدین حسن بن محمد موسوی عاملی کرکی معروف به امیر حسین مفتی و سید حسین مجتهد و خاتم مجتهدین است که از جبل به ایران آمده است و در قزوین ساکن شد

معنی مجتهد در فرهنگ معین

مجتهد
(مُ تَ هِ) [ ع . ] (اِفا.) ۱ - بسیار کوشنده . ۲ - کسی که در فقه به درجة اجتهاد رسیده باشد.

معنی مجتهد در فرهنگ فارسی عمید

مجتهد
۱. عالمی که در علم فقه به درجۀ اجتهاد رسیده و مسائل شرعی را از قرآن استنباط کند.
۲. (صفت) [قدیمی] کوشش کننده.

مجتهد در دانشنامه اسلامی

مجتهد
شخص دارای ملکه استنباط حکم شرعی فرعی از منابع معتبر را مجتهد گویند.
مجتهد، به فردی گفته می شود که با فراگیری علوم مختلف و تحصیل شرایط لازم، برای او ملکه و حالت نفسانی ایجاد می شود که به سبب آن می تواند حکم شرعی فرعی را از منابع معتبر (ادله و اصول و قواعد) استنباط نماید.
مجتهد در نظر میرزای قمی
از نظر مرحوم «صاحب قوانین»، کلمه مجتهد به دو معنا به کار می رود:۱. به معنای عالم، در مقابل مقلد و عامی، که به این معنا مجتهد، به عالم اخباری هم گفته می شود؛۲. به معنای عالم اصولی که هم قدرت اجتهاد دارد و هم استنباط احکام می نماید؛ این اصطلاح، در مقابل اخباری بوده و عالم اخباری را در بر نمی گیرد.
مجتهد در روایات
در روایات، عنوان «مجتهد» به کار نرفته است، بلکه از عناوینی مانند: عالم، فقیه، حاکم و عارف به احکام استفاده شده است و احکامی مانند جواز افتا و نفوذ قضا و غیره بر این عنوان مترتب شده است.
مجتهد
مجتهد یا فقیه، کسی است که توانایی اجتهاد یا استنباط احکام شرعی را از منابع معتبر دارد. مجتهد مطلق و متجزی، مجتهد بالفعل و بالقوه، مجتهد اعلم و مجتهد جامع الشرایط، از اقسام فقیه یا مجتهد است. شیخ طوسی، محقق حلی، علامه حلی، شیخ انصاری و میرزای شیرازی از مجتهدان و فقیهان به نام شیعه هستند.
مجتهد یا فقیه در اصطلاح به فردی گفته می شود که با فراگیری علوم مختلف و کسب شرایط لازم، توانایی استنباط احکام شرعی فرعی را از منابع معتبر دارد. به دلیل اینکه واژه اجتهاد معانی مختلفی دارد، بنابراین لفظ مجتهد عام تر از فقیه است و ممکن است به معانی دیگر به غیر از فقیه اطلاق شود؛ مانند اینکه به کسی که در یک رشته علمی صاحب نظر باشد مجتهد گفته می شود.
در کتاب های فقهی و اصولی، عنوان مجتهد به چند قسم، تقسیم شده و حکم هر یک بیان شده است:
آیت الله حاج میرزا یوسف آقا مجتهد پنجمین فرزند ذکور مرحوم آقای حاج میرزا محسن اردبیلی
وی در تاریخ هفدهم جمادی الاُولی سال 1271ق در اردبیل متولد شد.
تحصیلات را در اردبیل در نزد اساتید زمان خود فرا گرفت و با برادران ارشد خود در محضر درس پدر و مرحوم آقای حاج سید صالح انواری حاضر شد.
در 25 محرم 1295 پدر درگذشت و فرزندان ترک تحصیل نمودند. تا اینکه در غره ماه ذی حجه 1297 به عزم زیارت و حمل جنازه پدر با برادر خود مرحوم آقای حاج میرزا لطفعلی آقا عازم عتبات عالیات گردید، برادر بزرگ دیگرش آقا میرزا علی اکبر که در این زمان در کرمانشاه به تحصیل اشتغال داشت در کرمانشاه به ایشان ملحق شده به کربلا رفتند. پس از ورود به کربلای معلّی، حسب الوصیه جنازه پدر را در کفشداری شرقی ایوان حضرت سید الشهداءعلیه السلام دفن نمودند. برادران به علّت گرانی از اقامت و تحصیل منصرف شدند و قصد مراجعت به اردبیل نمودند و او تنها در روز تولّد حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم برای زیارت از کربلای معلّی عازم نجف اشرف گردید.عصر روز ورود، مرحوم آخوند ملاّ محمد فاضل شربیانی از طرف مرحوم آیت الله آقای حاج سید حسین کوه کمری با ایشان ملاقات نموده می فرماید: حسب الأمر حضرت آقا امروز از طرف ایشان با حضرت عالی ملاقات می کنم و فردا خودم می آیم که با همدیگر حضور آقای کوه کمری مشرّف شویم. فردا به محض شرفیابی، مرحوم کوه کمری می فرماید توهم مثل برادرانت عازم اردبیل خواهی شد یا اینکه مشغول تحصیل می شوی؟ عرض می کند چندی به عنوان زیارت افتخار حضور دارم. گرفتاری های اردبیل و سرپرستی صغار پدرم مانع از اقامتم در عتبات عالیات است. پس از مذاکرات بسیار مرحوم کوه کمری اجازۀ مسافرت نمی دهند و می فرمایند در صورت تمرّد حکم به تحریم سفر شما خواهم داد. با این مقدّمات پس از سه سال ترک تحصیل دوباره امکان تحصیل برای ایشان فراهم می گردد. و مدّت یک سال در محضر درس مرحوم آخوند ملاّ محمد فاضل شربیانی حاضر می شود و به تحصیل می پردازد ولی چون در این سالها مرحوم شربیانی به علّت کثرت مشاغل و ادارۀ تمام امور شخصی حتی درس و بحث مرحوم کوه کمری نمی توانست به تدریس کاملاً مواظبت نماید لذا از نجف به کربلا مهاجرت نموده و در آن جا رحل اقامت افکند.
در کربلا متن رسائل را با مرحومین آقایان حاج شیخ عبدالکریم حائری و آقای سید محمد اصفهانی و ثقة الإسلام شهید آقا میرزا محمد تقی شیرازی در حوزۀ درس مرحوم آقای شیخ علی یزدی معروف به مدرس که از اعاظم علما و مدرسین آن عصر بودند و اکابر طلاب از محضر درس ایشان مستفید می شدند تحصیل نمودند. در این زمان نیز گرفتاریهای اردبیل او را مجبور به ترک حوزه می نمود که مرحوم آقای حاج شیخ زین العابدین مازندرانی مانع شده و با مکاتبات خود مانع از مراجعت او به اردبیل شدند.
مجتهد معتقد به انسداد باب علم و علمی به احکام شرعی را مجتهد انسدادی گویند.
مجتهد انسدادی، مجتهدی است که به بسته بودن راه دست یابی به احکام شرعی اعتقاد دارد؛ به بیان دیگر، به انسداد باب علم و علمی به احکام معتقد بوده و ظن مطلق را حجت می داند. در باب تقلید، برخی علما معتقدند تقلید از مجتهد مطلق انفتاحی صحیح است، اما به تقلید از مجتهد مطلق انسدادی، اشکال نموده و به ادله ای استدلال کرده اند، از جمله این که ادله تقلید، بر جواز رجوع جاهل به عالم دلالت می کند، در حالی که مجتهد انسدادی جاهل است، زیرا اعتراف می کند که به احکام عالم نیست.اما برخی دیگر از علما به جواز تقلید از مجتهد انسدادی حکم داده اند.
مجتهد معتقد به انفتاح باب علم و علمی به احکام شرعی را مجتهد انفتاحی گویند.
مجتهد انفتاحی، مجتهدی است که به باز بودن راه دست یابی به احکام شرعی اعتقاد دارد و دست یابی به آن را از راه ادله علم آور ( نص یا خبر متواتر ) و یا ادله ظنی معتبر (ظواهر قرآن و خبر واحد) ممکن می داند؛ به بیان دیگر، به انفتاح باب علم و علمی معتقد است.
قول علما
در بحث تقلید از مجتهد، علما معتقدند فتواهای مجتهد مطلق، نسبت به مقلدانش حجت است، به شرط آن که مجتهد مطلق، باب علم و علمی را مفتوح بداند.در نفوذ حکم قاضیی که مجتهد مطلق انفتاحی است نیز اختلافی وجود ندارد.
مجتهد تبریزی ممکن است اشاره به اشخاص و شخصیت های ذیل باشد: • احمد مجتهد تبریزی، میرزا احمد مجتهد تبریزی، از علما و دانشمندان برجسته مجاهد ایران در قرن دوازدهم و سیزدهم هجری• میرزاباقر مجتهد تبریزی، میرزا باقر مجتهد تبریزی، از علما و ائمه جمعه و جماعات معروف و مجاهد ایران در قرن سیزدهم هجری• میرزاحسن مجتهد تبریزی، حاج میرزا حسن مجتهد تبریزی، از علمای مجاهد ایرن در قرن سیزدهم و چهاردهم هجری
...
«میرزا صادق آقا تبریزی»، در سال 1274ق برابر با 1237ش در تبریز به دنیا آمد. پدرش میرزا محمد بن محمدعلی قره داغی (قراچه داغی) از اهل علم آن دیار بود.
این فقیه امامی، اصولی و ادیبِ مبارز آذربایجان، در زادگاهش به فراگیری مقدمات فقه و اصول پرداخت، سپس برای ادامه تحصیل همراه برادر خود، حاج میرزا محسن، به نجف رفت. این سفر را در سال 1288ق و در 1291ق نوشته اند. از فرزندان تبریزی، میرزا جواد و میرزا رضا از اهل علم بشمار می آیند و آثاری نیز دارند.
او در نجف نزد استادانی چون فاضل ایروانی، محمدحسن مامقانی و محمدفاضل شربیانی به تحصیل پرداخت. معروف ترین استادش شیخ هادی تهرانی بود که تبریزی در نظریات اصولی خاص خود، از او پیروی می کرد. وی در کربلا در مجلس درس ملاحسین اردکانی حاضر می شد.
وی بعد از فراگیری علوم گوناگون، در فقه و اصول به درجه اجتهاد رسید و حلقه درسی تشکیل داد. در درس وی شاگردان بسیاری حاضر می شدند. از جمله شاگردان وی محمدعلی مدرّس (مؤلف ریحانة الأدب) و میرزا قاسم گَرگَری بودند.
تبریزی، پس از حدود 24 سال اقامت در نجف، به زادگاهش بازگشت و مرجعیت آذربایجان را برعهده گرفت. وی به مشکلات مردم توجه داشت و درصدد رفع آنها برمی آمد. در جریان مهاجرت ارمنیان به تبریز در وضعی رقت بار (زمستان 1299ش)، تبریزی با موعظه و یادآوری وظایف مسلمانان سبب شد تا مردم تبریز ضمن استقبال گرم از مهاجران، مبلغ بسیاری نیز به ایشان کمک کنند. این امر نفوذ او در مردم و محبوبیتش را نشان می دهد.
در منابع، شرح حالِ تبریزی و مبارزات وی در دوره قاجار و پهلوی به اختصار آمده و گاه در گزارشِ احوال وی رعایت بی طرفی نشده است. وی از مخالفان مشروطه و پیامدهای آن بود و در 1292ش با برخی علما به محمدعلی شاه تلگرام فرستاد و خواستار لغو مشروطیت شد.
احمد مجتهد فرزند لطفعلی بن محمد صادق (درگذشته۱۲۶۵ق/۱۸۴۹م) از علما و فقهای امامی سدۀ سیزدهم در آذربایجان بود. او در شمار شاگردان سید علی طباطبایی در عراق بود و پس از بازگشت به تبریز، ریاست حوزۀ علمیۀ، امامت جمعه و جماعت و ادارۀ امور شرعیه آن دیار را عهده دار شد.
معروف ترین اثر او، منهج الرشاد فی شرح الارشاد علامه حلی است که در خلال جنگ دوم میان ایران و روسیه، در قزوین تألیف کرد. احمد مجتهد علیه شیخیه در آذربایجان که پس پایان جنگ ایران و روسیه، درصدد گسترش مسلک خود بودند، فتوا داد.
تاریخ تولد او در مآخذ ذکر نشده است، ولی با توجه به نوشتۀ ادیب الملک مبنی بر اینکه « مدت ۸۱سال در دارالسلطنۀ تبریز... راتق و فاتق امور شریعت... بود » -که احتمالاً منظور نویسنده، مدت زندگانی او بوده است- می توان چنین انگاشت که در ۱۱۸۴ق متولد شده است.
حجیت فتوای مجتهد از اهمیت بسیاری برخوردار است لذا به آیاتی استدلال شده است.
فقیهان در حجّیت فتوای مجتهد بر فرد عامی، به آیاتی استدلال کرده اند:
← آیه ۱۲۲ سوره توبه
بر استدلال به این آیه ، اشکالاتی شده است:الف. از سیاق آیه استفاده می شود که مقصود از اهل ذکر، عالمان اهل کتاب اند؛ بنابراین، شامل مجتهدان و فقیهان نمی شود. از این اشکال پاسخ داده اند که چون آیه بر کبرای کلّی مشتمل است، خصوصیت مورد، سبب نمی شود که اهل ذکر به عالمان اهل کتاب اختصاص داشته باشد؛ بلکه شامل امامان (علیهم السلام) و فقیهان و مجتهدان نیز می گردد. ب. در پاره ای از روایات شیعه ، «اَهلَ الذِّکرِ» به امامان (علیهم السلام) تفسیر شده است؛ بنابراین، مجتهد و فقیه را شامل نمی شود. پاسخ داده اند که این تفسیر از باب تطبیق و ذکر مصداق است، نه این که مقصود، خصوص امامان (علیهم السلام) باشد؛ پس آن روایات تفسیری، بر اختصاص دلالت نمی کند. ج. ظاهر امر به سؤال و توجّه به ذیل آیه «اِن کنتُم لاتَعلَمون» بیان گر این است که غرض و غایت از سؤال حصول علم است، نه این که خداوند ما را به پذیرش جواب متعبّد و ملزم سازد و اگر بار نخست، علم حاصل نشد باید دو مرتبه سؤال کرد و اگر باز هم علم حاصل نشد، برای حصول علم تکرار آن لازم است. مؤید این مطلب، شأن نزول آیه در ارجاع اهل کتاب به عالمان خودشان درباره نبوّت نبیّ اکرم است و روشن است که رسالت و نبوّت از اصول اعتقادی به شمار می رود و در آن، علم و اعتقاد لازم است. و جایی برای تعبّد و اعتماد بر خبر واحد نیست. مؤید دیگر، آیات سابق و لاحق بر این آیه است. پاسخ این است که اشتمال آیه بر تعلیل، خصوصیت مورد را الغا می کند و مفاد آیه این می شود که در آن چه نمی دانید، از جمله احکام عملی به اهل علم مراجعه کنید.
حجیت فتوای مجتهد از اهمیت بسیاری برخوردار است لذا به آیاتی استدلال شده است.
فقیهان در حجّیت فتوای مجتهد بر فرد عامی، به آیاتی استدلال کرده اند:
شرایط مجتهد، توانایی های لازم در مجتهد هستند.
شرایط مجتهد، عبارت است از یک سلسله توانایی ها و بایدهایی که وجود آنها در مجتهد لازم بوده و او را در فهم و استدلال به دلایل شرعی و عقلی به منظور دستیابی به احکام شرعی توانا می سازد. این شرایط عبارت است از:آشنایی با علومی چون: صرف ، نحو ، معانی ، بیان ، منطق ، اصول فقه ، حدیث درایه ، تفسیر دست کم در حد آیات الاحکام و...
عناوین مرتبط
 ۱. ↑ مبادی الوصول الی علم الاصول، علامه حلی، حسن بن یوسف، ص (۲۴۲-۲۴۱).    
...
فتوا، رأی مجتهد در احکام شرعی است.
از احکام آن در باب اجتهاد و تقلید سخن گفته اند.
معنا
فتوا اسم مصدر از افتاء، در لغت به معنای پاسخ دادن به سؤال آمده است؛ چنان که استفتاء در لغت در معنای درخواست پاسخ از امری مشکل و مبهم به کار رفته است. فتوا در اصطلاح عبارت است از حکمی شرعی که مجتهد آن را به عنوان نظر و رأی خود اظهار می کند. فتوا به فتاوی یا فتاوی جمع بسته می شود.
مفتی
به فتوا دهنده « مفتی » و به مقلّدی که فتوا را از او می گیرد « مستفتی » گویند.
حجّیت فتوا
...


مجتهد در دانشنامه ویکی پدیا

مجتهد
«مجتهد» برگرفته از «اجتهاد» (به معنای تلاش و کوشش) است. در اصطلاح اسلامی، مجتهد یا فقیه به فردی گفته می شود که در علم فقه توانایی استنباط احکام شرعی فرعی را از منابع معتبر داشته باشد. یا به عبارت دیگر، کسی که می کوشد تا احکام شرعی را از منابع فقهی اسلام، یعنی قرآن، سنت، عقل و اجماع بیاموزد. البته جمعی از فقهای شیعه اجماع را از این مجموعه استثناء کرده و منابع فقه شیعه را تنها شامل قرآن، سنت و عقل می دانند. عمده این افراد اخباری های شیعه هستند که بزرگانی مانند شیخ حر عاملی از این دسته اند. البته جمعی از فقهای اصولی مانند محمدابراهیم جناتی و علی ریاحی نبی نیز اجماع را به کل حجت نمی دانند.
اجتهاد از راه نظر یا اجتهاد به معنای خاص که منظور از آن همان قیاس است و در کتب فقهی و اصولی شیعه با تعبیرهای «اجتهاد سنی»، «اجتهاد باطل»، «اجتهاد حرام»، «اجتهاد قیاسی»، «اجتهاد مذموم» و «اجتهاد رای» از آن یاد و نهی شده است.
اجتهاد در دایره نص یا اجتهاد به معنای عام که همان کوشش برای استخراج احکام شرعی از ادله شرعی آن است و فقها و اصولییون آن را همراه و یا بدون یکی از قیدهای «ظن»، «فقیه»، «علم» و «ملکه» تعریف می کنند. این نوع از اجتهاد مورد پذیرش علمای شیعه می باشد.
مجتهد به کسی گفته می شود که در پرتو تحصیلات عالیه خود در علوم فقه، اصول فقه، قواعد فقهیه، علم رجال، درایه، منطق، ادبیات، حدیث شناسی و تفسیر قرآن، بتواند احکام شرعی فرعی را از منابع آن که بیان شد، استخراج و استنباط نماید. همچنین سید محمد جواد غروی معتقد است که مجتهد باید در احکام إلهی به علم یقینی برسد، زیرا احکامی را که خداوند مقرر فرموده همه تعلیلی است و بنا بر حکمتی آنها را معین کرده است که متضمن مصالح خلق می باشد. برای مجتهد شدن، شخص باید دوره های تحصیلی خاصی را در زمینه علوم یادشده طی کند. این دوره ها به سه بخش بدین شرح تقسیم می شوند: الف- دوره مقدمات، ب- دوره سطح عالی، ج- دوره درس خارج.
کلمه اجتهاد در طول تاریخ اسلام، دارای معانی مختلف و احیاناً متناقضی بوده است.
در زمان صدر اسلام و در عصر ائمه اطهار و اصحاب آنان، اجتهاد به معنای «عمل به رأی شخصی» تلقی می شده است. به همین دلیل، سخنانی از دانشمندان و فقیهان آن برهه از زمان در مذمت اجتهاد رسیده است. مثلاً شیخ مفید (متوفای سال ۴۱۳ هجری) کتابی تحت عنوان «النقض علی ابن الجنید فی اجتهاد الرای» به رشته تحریر درآورده است و اجتهاد به رأی را رد نموده است. نمونه دیگر این که سید مرتضی (متوفای سال ۴۳۶ هجری) در کتاب خود به نام «الذریعه» می گوید: «اجتهاد باطل است و امامیه، عمل به ظن و رأی و اجتهاد را جایز می دانند».
عکس مجتهد
مجتهد شبستری می تواند به افراد زیر اشاره کند:
محمد مجتهد شبستری، فیلسوف ، فقیه ، پژوهشگر علوم قرآنی و متخصص الهیات تطبیقی
محسن مجتهد شبستری، امام جمعهٔ سابق تبریز و عضو فعلی مجمع تشخیص مصلحت نظام
علی اشرف مجتهد شبستری، سفیر سابق ایران در تاجیکستان
مقبره شیخ محمد ابراهیم مجتهد مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بروجرد، خیابان سعدی، تقاطع شهید قندی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۷۵۱ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
مسجد مجتهد (۶۳ ستون) مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، جنب غربی بازار واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۶ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
آدرس: تبریز، جانب غربی مسجد جامع، روبروی بازار تجاران
میرزا مسیح استرآبادی معروف به به میرزا مسیح مجتهد (۱۱۹۴ ق تهران) از علمای بنام قرن سیزدهم است. وی فرزند محمد سعید و نسب او از استرآباد است. میرزا مسیح مجتهد تهرانی یکی از فقها و مراجع مکتب تهران و قم بود که در جریان قیام مردم تهران علیه روس ها، رهبری مردم را به عهده داشت.
میرزای قمی
وی در سال ۱۱۹۳ هق در شهر استرآباد یا گرگان قعلی متولد شد. پدرش قاضی سعید نامی بوده است. دوران کودگی وی مصادف با هرج و مرج و ناامنی در سرتاسر ایران بوده است. در این شرایط پدراش قاضی سعید سعی می کند تا فرزنداش را در محیطی با تکیه بر آداب و باورهای دینی و فرهنگ اهل بیت پرورش دهد. میرزا مسیح پس از تحصیل نزد پدرش، برای ادامه تحصیلات اش راهی قم می شود. او در قم نزد میرزای قمی تلمذ می کند و استفاده های فراوان می برد. او در آثار خوداش از میرزای قمی با القابی همچون «شیخنا» یاد کرده است.
وی پس از تحصیلات مقدماتی برای ادامه تحصیل عازم عتبات شد و پس از تکمیل و رسیدن به درجه اجتهاد به تهران بازگشت.
میرزا مسیح به سبب فتوای معروفی که به فتوای گریبایدوف معروف است رهبری مردم علیه شورش بر سفارت روس را بر عهده گرفت و همین امر باعث تبعید وی شد. وی در مقابل بیگانگان به مردم هشدار می داده که باید از ارزش های دینی و مذهبی دفاع کنند چرا که این ارزش ها سد محکمی در برابر غارت منابع و بهره برداری سیاسی از این سرزمین است. در رجب ۱۲۴۳ قمری پاسکویچ ژنرال فاتح جنگ های دوم ایران و روس خواهر زاده خود الکساندر گریبایدوف را که عضو لژهای فراماسونری بود به عنوان سفیر روسیه به ایران فرستاد. مطابق مفاد عهدنامه ترکمانچای گریبایدوف مأموریت داشت مردان و زنان گرجی را که بعد از دو جنگ ایران و روس اسیر شده بودند و ساکن ایران شده بوند را در صورت تمایل خودشان به روسیه بازگرداند. مأموران گریبایدوف با این بهانه و بدون اجازه افراد؛ به شناسایی ارمنی ها و گرجی های مقیم تهران و به ویژه زنان برآمدند و آن ها را با وجود اینکه به عقد مسلمانان درآمده بودند و دارای چندین فرزند بودند؛ به سفارت روسیه می بردند. و آنان را مجبور به ترک اسلام می کردند. ورود بی اجازه مأموران وی به منازل مردم به بهانه یافتن زنانی که سابقاً در مناطق جدا شده از ایران زندگی می کردند؛ خشم مردم را برانگیخت.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

مجتهد در دانشنامه آزاد پارسی

مُجتَهد
کسی که توانایی استنباط احکام شرعی را از راه دلیل معتبر دارد. در شیعه، به مجتهدی که در تمام فروعات احکام دارای قدرت استنباط باشد «مجتهد مطلق»؛ و به مجتهدی که تنها قدرت استنباط برخی از احکام را داشته باشد «مجتهد مُتِجَزّی» گویند. آیا استنباط احکام تجزّی بردار است؟ بیشتر فقیهان قائل به امکان تجزّی هستند، زیرا اجتهادِ مطلق یکباره حاصل نمی شود، بلکه امری تدریجی است. نیز ← اجتهاد؛ تقلید_(فقه)، ظن_(اصول_فقه).

معنی مجتهد به انگلیسی

priest (اسم)
کشیش ، روحانی ، مجتهد

مجتهد را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• مجتهد کیست   • تعریف مجتهد   • مجتهد عربستان   • نام دیگر کتاب مجتهد   • افشاگری مجتهد   • اخبار جدید مجتهد   • مجتهد جامع الشرایط   • کتاب مجتهد در جدول   • معنی مجتهد   • مفهوم مجتهد   • معرفی مجتهد   • مجتهد چیست   • مجتهد یعنی چی   • مجتهد یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی مجتهد
کلمه : مجتهد
اشتباه تایپی : l[jin
آوا : mojtahed
نقش : اسم
عکس مجتهد : در گوگل


آیا معنی مجتهد مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 99% )