انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی فارسی به انگلیسی انگلیسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات کلمات اختصاری لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

99 955 100 1

مصر

/mesr/

مترادف مصر: پافشاری کننده، پررو، سمج، اصرارکننده

برابر پارسی: پافشار، سمج

معنی مصر در لغت نامه دهخدا

مصر. [ م َ ] (ع مص ) به سر سه انگشت دوشیدن ناقه را. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (از ناظم الاطباء). به سرانگشتان دوشیدن. (تاج المصادر بیهقی ). || به سبابه و ابهام دوشیدن ماده شتر را. || دوشیدن آنچه در پستان بود از شیر. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). جمله ٔ شیر که در پستان باشد بدوشیدن. (تاج المصادر بیهقی ). || تک برآورده شدن اسب :مُصِرَ الفَرَس ُ. (از منتهی الارب ) (ناظم الاطباء).

مصر. [ م ِ ] (ع اِ) پرده و حاجز میان دو چیز. || حد میان دو چیز. (غیاث ). حد میان دو زمین. ج ، مصور. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). حد. ج ، مصور. (مهذب الاسماء). || آوند. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). || گل سرخ. (منتهی الارب ). || تیزی هرچیز. (از آنندراج ). || شمشیر. (غیاث ) (ناظم الاطباء) (از برهان ). || شهرستان. ج ، امصار. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). شهر بزرگ. (دهار) (از السامی فی الاسامی ). به معنی شهر است عموماً. (از برهان ). به معنی هر شهر که باشد. (غیاث ). شهر جامع و بزرگ. (مهذب الاسماء). شهر. (ترجمان القرآن جرجانی ص 89).
- مصرالقاهره ؛ شهر قاهره که همان کرسی مملکت مصر است. (یادداشت مؤلف ).

مصر. [ م ُ ص ِرر ] (ع ص ) عزیمت کننده بر کار و ثبات و دوام ورزنده بر آن. (از منتهی الارب ). آنکه عزیمت کاری می کند و ثبات و دوام می ورزد بر آن کار. ایستادگی کننده درکار. (ناظم الاطباء). بر کاری استاده شونده. (غیاث ). مِلْحاح. ابرام کننده. (یادداشت مؤلف ) :
زر در انبانها نشسته منتظر
تا که سود آید به بذل آید مصر.
مولوی.
بت درون کوزه چون آب کدر
نفس شومت چشمه ٔ آن ای مصر.
مولوی.
- مصر ایستادن ؛ پایداری کردن و ایستادگی نمودن بر کاری : منوچهر بر خواستن عهد مصر ایستاده است. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 131).
- مصر شدن ؛ پای فشردن. در مقام اصرار و ابرام و پافشاری برآمدن.

مصر. [ م ِ ](اِخ ) ناحیتی است مشرق وی بعضی حدود شام است و بعضی بیابان مصر، و جنوب وی حدود نوبه است و مغرب وی بعضی از حدود مغرب است و بعضی بیابان است که آن را الواحات خوانند و شمال وی دریای روم است و این توانگرترین ناحیتی است اندر مسلمانی و اندر وی شهرهای بسیار است همه آبادان و خرم و توانگر و با نعمتهای بسیار گوناگون. فسطاط قصبه ٔ مصر است بر مشرق رود نیل نهاده وتربت شافعی رحمه اﷲ اندر حدود وی است. ذمیره ، دنقرا،فرما، تنیس ، و دمیاط، اسکندریه ، هرمین ، فیون ، اشمونین ، اخمیم ، بلینا، سوان (= اسوان ) از شهرهای مصرند. (از حدود العالم ص 174-177). کشور مصر در شمال شرقی افریقا بین مدار 21/5 درجه و 32 درجه ٔ عرض شمالی و 25درجه و 35/5 درجه ٔ طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته و از شمال محدود است به دریای مدیترانه ، از مشرق به فلسطین و اردن و دریای احمر، و از جنوب به سودان ، و از مغرب به لیبی. وسعت آن قریب 995 هزار کیلومتر مربع و کوچکتر از دو سوم وسعت ایران و در حدود یک سی ام وسعت قاره ٔ افریقاست که تنها در حدود 3% زمینهای آن آباد و بقیه بیابان و دلتاست. سرزمین مصر به سه بخش تقسیم می شود: 1- صحرای شرقی یا عربی. 2- شبه جزیره ٔ سینا و اراضی نیل. 3- صحرای غربی. خاک مصر فلاتی است که میان دو کوه کم ارتفاع قرار دارد و رود نیل از وسط آن می گذرد. در جنوب سینا نیز رشته کوهی وجود دارد که آن را طور سینا می نامند. قسمت آباد مصر همان سواحل نیل است و جزر و مد نیل باعث رسوب موادی درساحل آن می شود که برای کشاورزی بسیار سودمند است.
سابقه ٔ تاریخی : مصر یکی از قدیمترین کشورهای جهان و سرزمین فراعنه است که تاریخ تمدن آن از چهار هزار سال پیش از میلاد شروع شده است. آثار تاریخی مهمی مانند اهرام ثلاثه و معابد بیشمار که یادگار عظمت و قدرت دیرین این کشور است دارد. دولت قدیم مصر در سال 524 ق. م. بدست ایرانیان افتاد. در سال 332 ق. م. اسکندر آن را متصرف شد و سپس سلسله ٔ بطالسه تا سال 30 و از این تاریخ رومیها مصر را در تصرف داشتند. در سال 641 م. (19 هَ. ق.) در زمان خلافت عمر مسلمانان این کشور را فتح کردند و تا سال 1517 م. که دولت عثمانی بر مصر تسلط یافت در دست خلفای عباسی و اموی و فاطمی بود. در سال 1798 ناپلئون آن را فتح کرد. در سال 1805 محمدعلی پاشا از طرف دولت عثمانی پاشای مصر شد و سلسله ٔ جدید مصر را تشکیل داد. از سال 1914 دولت انگلیس آن را رسماً تحت الحمایه ٔ خود کرد ولی پس از جنگ جهانی اول فشار ملیون مصر و سران حزب وفد دولت انگلیس را مجبور به صدور اعلامیه ٔ استقلال مصر کرد و ملک فؤاد اول رسماً به پادشاهی برگزیده شد (1922 م.) در جنگ جهانی دوم بیطرفی را پیش گرفت و در سال 1945 به عضویت سازمان ملل متحد و اتحادیه ٔ عرب درآمد. در سال 1948 به همراهی سایر دولتهای عرب در جنگ فلسطین شرکت کرد. در سال 1952ارتش مصر به رهبری ژنرال نجیب پاشا کودتا کرد و ملک فاروق پسر ملک فؤاد را از سلطنت خلع و به خارج از کشور تبعید کرد و سال بعد رژیم جمهوری اعلام شد و ژنرال نجیب به عنوان اولین رئیس جمهوری و نخست وزیر به اداره ٔ کشور پرداخت. در سال 1954 سرهنگ جمال عبدالناصرو یاران نظامی او که روش محافظه کارانه ٔ نجیب را نمی پسندیدند او را عزل و خانه نشین کردند و جمال عبدالناصر اختیاردار کل کشور گردید و در سال 1956 حکومت موقت نظامی به جمهوری مبدل و عبدالناصر از طرف ملت به ریاست جمهوری برگزیده شده و تا پایان عمر (1970 م.) در این سمت باقی ماند. در اواخر سال 1956 دولت مصر کانال سوئز را ملی و از شرکت سابق انگلیسی کانال خلعید نمود. ملت مصر از اقوام سامی و حامی هستند ولی با رسوخ آداب و رسوم عربی در رأس کشورهای عربی قرار گرفته است. در حدود نودویک درصد ملت مصر مسلمان و پیرومذهب تسنن و بقیه پیرو مسیح و دیگر ادیان می باشند. قوه ٔ مقننه تحت نظر کنگره ٔ ملی است که 600 تن نماینده ٔ آن برای مدت پنج سال از سوی مردم برگزیده می شوند و ریاست قوه ٔ مجریه با رئیس جمهوری است که به مدت شش سال از طرف مجلس ملی با آراء عمومی انتخاب می شود. مصر کشوری کشاورزی است و کشت پنبه و برنج و نیشکر و غلات و میوه در دره ٔ نیل رایج است و پنبه ٔ مصر از مرغوبترین پنبه های جهان خود ثروت اصلی مصر است و مهمترین صنایع مصر نیز صنعت نساجی پنبه و صنایع شیمیایی می باشد. (از الموسوعة) (جغرافیای جهان ) (حواشی و تعلیقات سفرنامه ٔ ناصرخسرو چ دبیرسیاقی ص 285). و نیز رجوع به قاموس الاعلام ترکی و معجم البلدان و فهرست ایران باستان و امتاع الاسماع و ایران در زمان ساسانیان و سفرنامه ٔ ناصرخسرو شود :
یکی با گهر بود و با گنج و کام
درفشی برافراخت از مصر و شام.
فردوسی.
از دیگر جانب تا مصر... به ضبط ما آراسته گردد. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 73).
گر ببیند چشم تو فرزند زهرا را به مصر
آفرین از جانْت بر فرزند و بر مادر کنی.
ناصرخسرو.
تو قاهر مصر و چاوشت را
بر قاهره قهرمان ببینیم.
خاقانی.
خزهای کوفه و دیبای روم و شرب مصر. (ترجمه ٔ محاسن اصفهان ص 52). هارون الرشید را چون ملک دیار مصر مسلم شد گفت به خلاف آن طاغی که به غرور ملک مصر دعوی خدایی کرد نبخشم این ملک را مگر به خسیس ترین بندگان... ملک مصر به وی [ غلام سیاه ] ارزانی داشت... حراث مصرشکایت آوردند... (گلستان چ مصفا ص 37). دو امیرزاده در مصر بودند یکی علم آموخت و دیگر مال اندوخت. (گلستان چ مصفا ص 63).
به دل گفتم از مصر قند آورند
بر دوستان ارمغانی برند.
سعدی (بوستان ).
خجل شوند کنون دختران مصر چمن
که گل ز خار برآید چو یوسف از زندان.
سعدی.
- مصرآستان ؛ آنکه کشور مصر آستان اوست. کنایه از بلندپایه و جهان پادشاه :
روز و شب گرگ آشتی کردند و اینک مهر و ماه
بر شه یوسف رخ مصرآستان افشانده اند.
خاقانی.
- مصر الهی ؛ کشور خدا مقرر کرده :
یوسف نوتاز برِ چاه بود
مصر الهیش نظرگاه بود.
نظامی.
- مصر زلیخاپناه ؛ کنایه از قالب آدمی است. (انجمن آرا). کنایه از قالب و جسد آدمی باشد که پناه و ملجای روح است. (از آنندراج ) (از ناظم الاطباء) (برهان ).
- مصرشناسی ؛ رشته ٔ تحقیقات علمی مربوط به مصر و شناختن تمدن و آثار تمدن و فرهنگی آن.
- مصر سفلی ؛ آن قسمت از مصر که به بحرالروم منتهی میشود. (یادداشت مؤلف ).
- مصر علیا ؛ قسمتی که میان مصر وسطی و نوبه است. (یادداشت مؤلف ).
- مصر وسطی ؛ قسمتی از سرزمین مصر که میان مصر سفلی و مصر علیا قرار دارد. (یادداشت مؤلف ).

مصر. [ م ِ ] (اِخ ) نام قسمت قدیم پایتخت مصرکه پس از احداث قاهره ٔ معزیه در 358 هَ. ق. توسط جوهر سردار المعزلدین اﷲ در شمال یا شمال شرقی آن ، به شهر جدید یعنی قاهره پیوسته شد و اینک به مجموعه ٔ شهر قدیم و جدید قاهره گفته می شود. خرابه های ممفیس ، پایتخت قدیم مصر در دوران فراعنه ، در دو فرسنگی جنوب قاهره است. (از سفرنامه ٔ ناصرخسرو چ دبیرسیاقی ص 285 حواشی و تعلیقات ) : از آنجا [ اسکندریه ] میوه ٔ بسیار به مصر آورند به کشتی. (سفرنامه ص 70). و از مصر تا قیروان صدوپنجاه فرسنگ باشد. (سفرنامه ص 71). چون از جانب شام به مصر روند اول به شهر قاهره رسند چه مصر جنوبی است. (سفرنامه ص 74). میوه و خواربار شهر [ تنیس ] از رستاق مصر برند. (سفرنامه ص 66). صفت شهر مصر و ولایتش ، آب نیل از میان جنوب و مغرب می آیدو به مصر می گذرد و به دریای روم می رود... این آب ازولایت نوبه می گذرد و به مصر می آید. (سفرنامه ص 68).
هست آسیه به زهد و زلیخا به ملک از آنک
تسلیم مصر و قاهره بر قهرمان اوست.
خاقانی.
با وجود چنین دو حجت شرع
ری و خوی کوفه دان و مصر شمار.
خاقانی.
مصر و بغداد است شروان تا در او
هم زبیده هم زلیخا دیده ام.
خاقانی.
روزی از این مصر زلیخاپناه
یوسفیی کرد برون شد ز چاه.
نظامی.
- مصرالقدیمه ؛ محله ٔ قدیم واقع میان جامع عمرو ساحل راست نیل. (یادداشت مؤلف ).

معنی مصر به فارسی

مصر
کشور مصر شامل زمینهای حوضه سفلای نیل در شمال شرقی افریقا و نیز شبه جزیره سینا در شمال دریای احمر میباشد. محدود است از شمال بدریای مدیترانه از شرق به دریای سرخ ( احمر ) از مغرب به کشور لیبی و از جنوب به کشور سودان مساحت آن ۱/٠٠٠/٠٠٠ کیلومتر مربع و ۳/۹۶۴/٠٠٠٠ تن جمعیت دارد. قسمت جنوبی مصر کم سکنه و بخش مرکزی آن آباد و قسمت شمال آن که مجاور دریای مدیترانه است فوق العاده پرجمعیت است و علت زیادی جمعیت وجود دریا و شاخه های مصبی رود بزرگ نیل است . آبادی و وجود جمعیت در خاک مصر فقط نتیجه وجود این رود پر برکت است که خاک مصر را حاصلخیز و ثروتمند کرده است . رود نیل در ارتباط مردم و آب و هوا و استفاده از آب آن جهت زراعت از هزاران سال پیش از میلاد اثر مهمی در زندگی مردم مصر داشته و تمدن عظیمی در اراضی دره این رود بوجود آمده که قرنها دوام داشته است . حکومت کنونی مصر جمهوری و پایتخت آن شهر قاهره در مصر سفلی است . شهرهای مهم آن اسکندریه پرت سعید در کنار دریای مدیترانه و از مراکز صنعتی آن محله الکبری و منصوره است . مصر کشوریست کشاورزی و کشت پنبه برنج نیشکر غلات میوه در دره نیل رایج است . پنبه مصر از مرغوبترین انواع پنبه جهان و در واقع ثروت اساسی کشور مصر بشمار می آید. مهمترین رشته صنایع شیمیائی میباشد. در عهد کبوجیه مصر بدست ایرانیها فتح شد و مدتها در عهد هخامنشیها مستعمره ایران بود سپس اسکندر آنرا گشود و بطالسه در آنجا سلطنت کردند. در زمان خسروپرویز [ شاهین ] یا [ شهروراز ] سردار ایرانی در سالهای ۶۱۵ و ۶۱۶ م . مصر را بتصرف آورد. پس از شکست خسرو پرویز از هرقل مصر از تصرف ایران خارج شد و پس از چندی در سال ۲۴ ه.ق . بدست مسلمانان گشوده شد و بترتیب متوالیا تابع خلفای راشدین اموی عباسی فاطمی گردید .
حاجزبین دوچیز، مرزوسرحدبین دوزمین، ناحیه، شهر، اصرارکننده، کسی که درامری اصراروپافشاری کند
( اسم ) اصرار کننده پافشاری کننده : باش در روزه شکیبا و مصر دم بدم قوت خدا را منتظر . ( مثنوی ) جمع : مصرین .
نام قسمت قدیم پایتخت مصر که پس از احداث قاهره معزیه در ۳۵۸ هجری توسط جوهر سردار المعزالدین الله در شمال یا شمال شرقی آن به شهر جدید یعنی قاهره پیوسته شد و اینک به مجموعه شهر قدیم و جدید قاهره گفته می شود .
دهی است جزئ دهستان خرقان شرقی بخش آوج شهرستان قزوین . در ۲۴ کیلومتری خاور آوج. کوهستانی سردسیر. دارای ۱۱۹۱ تن سکنه . رودخانه اوروق آنرا مشروب میسازد. محصول : غله سیب زمینی میوه . شغل : کشاورزی . صنایع دستی : قالیبافی و جاجیم بافی است.
دهی است از دهستان بزینه رود بخش قیدار شهرستان زنجان .
[Ptolemaic Egypt] [باستان شناسی] دوره ای در تاریخ مصر، از 304 تا 30 ق.م متـ . دورۀ بطلمیوسی Ptolemaic period
[Pre-Dynastic Egyp] [باستان شناسی] ← دورۀ پیش ازسلسله ها
[Dynastic Egypt] [باستان شناسی] ← دورۀ سلسله ها
همان نهری است که آب دشت در آن جاریست و فاصله میانه فلسطین و مصر بمسافت ۴٠ میل بجنوب غربی غزه مانده ریخته میشود و در اینوادی جز در فصل زمستان آبی جاری نشود و آنرا نهر نیز گویند .
محله ایست بفسطاط و بدانجهت آنرا جزیره گویند که رود نیل هنگام مد اطراف آنرا با آب احاطه میکند و از فسطاط جدا میسازد . این محل را بازار و جامع و منبر است و از تفرجگاههای مصریان محسوب میشود زیرا باغ و بستان فراوان دارد و وصف آن در اشعار عرب فراوان آمده .
رجوع بفائز بنصر الله شود .
کنایه از قند و شکر و نبات است یا بوسه
محمد علی پاشا در سال ۱۲۲٠ه. ق ./ ۱۸٠۵م .فرمانده سربازان آلبانی ( که از جانب سلطان عثمان مقیم مصر بود ند ) بود. وی پس از کشتار ممالیک مصر را بتصرف در آورد و پس از کشتار دیگر در سال ۱۲۲۶ بر مصر مسلط گردید و حاکم رسمی آن سرزمین شد .او و فرزندانش مصر را اسما بنام سلطان عثمانی و رسما بنام خود اداره میکرد ند . چهارمین جانشین محمد علی پاشا یعنی اسماعیل پاشا در سال ۱۲۴۷ه.ق. برای خود لقب (( خدیو )) را اختیار کرد. پس از اسماعیل پاشاکسان ذیل در مصر سلطنت کردند : توفیق عباس ثانی سلطان حسین کامل فواد ملک فاروق . در سال ۱۹۲۵ م . جمعی از صاحبمنصفان حکومت مصر را بدست گرفتند و ملک فاروق را از سلطنت خلع و حکومت جمهوری را اعلام کردند.
حکام ایوبی حاکم بر مصر
مرادف ماه کنعان است
نام ناحیتی است که در حاشیه فسطاط قرار داشته و عمرو بن عاص بامر خلیفه آنرا حفر کرد حفر این خلیج هنوز تمام نشده بود که رفت و آمد کشتیها در آن شروع شد .

معنی مصر در فرهنگ معین

مصر
(مِ) [ ع . ] (اِ.) ۱ - واقع شونده میان دو چیز، حد میان دو چیز. ۲ - شهر. ج . امصار.
(مُ صِ رّ) [ ع . ] (اِفا.) اصرار کننده .

معنی مصر در فرهنگ فارسی عمید

مصر
کسی که در امری اصرار و پافشاری کند، اصرارکننده.
۱. مرز و سرحد بین دو زمین.
۲. ناحیه.
۳. شهر.

مصر در دانشنامه اسلامی

مصر
مصر یکی از کشورهای اسلامی می باشد. این کشور در شمال آفریقا و در منطقه خاورمیانه واقع شده است.
جمهوری عربی مصر در حوزه جغرافیایی شمال آفریقا و در منطقه خاورمیانه قرار گرفته است. وسعت کشور مصر بیش از یک میلیون کیلومتر مربع (۲) می باشد و از غرب به لیبی، از جنوب به سودان و از قسمت شرق به نوار غزه محدود می شود و ساحل شمالی مصر به دریای مدیترانه و ساحل شرقی آن به دریای سرخ می رسد. اکثر جمعیت میلیونی مصر در سواحل رود نیل زندگی می کنند (در محدوده هزار متر مربع) و منطقه بزرگ بیابانی مصر عموما غیرمسکونی است. نیمی از شهروندان مصری در مناطق غربی زندگی می کنند و اکثریت آنها در شهرهای پر جمعیت و متراکم قاهره، اسکندریه و دیگر شهرهای بزرگ در دلتای نیل سکنی گزیده اند. شهرت جهانی مصر به قدمت باستانی این کشور و وجود اهرام ثلاثه و فراعنه باز می گردد. واژه مصر ریشه ای سامی دارد و به معنای «دو تنگه» است (که نشان از جدایی دو سرزمین علیا و سفلی مصر می باشد). واژه مصر معانی تمدن، کلان شهر و مناطق مرزی را نیز شامل می شود. نام انگلیسی مصر (tpygE) از ریشه لغت یونانی sutpygeA گرفته شده است که واژه ژیتیوس از کیپتیوس از لغت tpoC به معنی قبلی اخذ شده است.
موقعیت جغرافیایی و شرایط آب و هوایی
مصر با وسعت بیش از یک میلیون متر مربع سی و هشتیمن کشور بزرگ دنیا است. با توجه به شرایط اقلیمی مصر، مراکز جمعیتی این کشور در کنار دره نیل و دلتای نیل واقع شده است و درصد از جمعیت مصر تنها در/ درصد از این سرزمین ساکن هستند. اهمیت نقش مصر در طول تاریخ به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و استراتژیکی این منطقه بوده است. کانال سوئز که دریای مدیترانه را به دریای سرخ و اقیانوس هند وصل می کند در واقع کانال ارتباطی بین شرق و غرب دنیا تلقی می گردد و آسیا، آفریقا و اروپا را به هم وصل می کند. به غیر از حاشیه دره رود نیل، سرزمین مصر بیابان و ماسه زار می باشد و طوفان های شنی مشخصه صحرای مصر می باشند. قسمت های بیابانی مصر شامل بیابان صحرا (arahaS) و بیابان لیبی می باشد. از بیابان های مصر در مصر باستان به عنوان سرزمین قرمز یاد می شد که پادشاهی مصر را از جانب تهدیدات جبهه غربی محافظت می نمود. شهرهای اصلی و مهم مصر شامل اسکندریه، آسوان، آسوت، قاهره، المحله، الکبری، حقد، لور، پورت سعید، شرم الشیخ، سوئز و المینا می باشد. مصر عموما منطقه کم بارانی است و در مناطق جنوب قاهره متوسط بارندگی سالانه حدود تا میلی متر می باشد. بالاترین میزان بارندگی سالانه متعلق به قسمت های کوچکی از نوار ساحل شمالی است که به میلی متر در سال می رسد. به جز مناطق ساحلی دریای سرخ، ساحل مدیترانه و ساحل رود نیل از آب و هوای نسبتا معتدلی برخوردار است و بادهای منطقه شمالی از مدیترانه به اعتدال هوا کمک می کند. افزایش سطح آب دریا باعث مشکلاتی در ساحل مدیترانه گردیده است و می تواند در آینده تبعات و مشکلات اجتماعی و اقتصادی برای مصر به دنبال داشته باشد.
ساختار جمعیتی و مذهبی
مصر یکی از پرجمعیت ترین کشورهای خاورمیانه و دومین کشور پرجمعیت قاره آفریقاست. جمعیت مصر در حدود میلیون نفر تخمین زده می شود. بیشتر جمعیت مصر در کرانه های رود نیل و تقریبا در قاهره و اسکندریه ساکن هستند. بین تا درصد از جمعیت مصر را مسلمانان تشکیل می دهند و بقیه مردم مصر غالبا مسیحی و ارتدوکس قبطی می باشند. مصر از لحاظ دموگرافیکی به منطقه بزرگ شهری و روستایی تقسیم می گردد. مصری ها بزرگترین گروه قومی در مصر می باشند (درصد، در حدود/ میلیون نفر) و اقلیت های قومی شامل اعراب بدونین (که در بیابان های شرقی مصر و صحرای سینا زندگی می کنند) و بربرها می باشند. مصر میزبان تعدادی آواره نیز می باشد که جمعیت آوارگان بین هزار تا میلیون نفر تخمین زده می شود. در بین آنها حدود هزار آواره فلسطینی و هزار آواره عراقی حضور دارند. مذهب نقش محوری و مهمی در زندگی مصری ها دارد. قاهره معروف به داشتن مساجد، مناره ها و کلیساست، تا درصد مردم مصر مسلمان هستند و اکثر آنها سنی مذهب و تعدادی از مسلمانان مصر تحت تعالیم صوفی ها قرار دارند و در مصر اقلیتی شیعه نیز زندگی می کنند. مسیحی ها تا درصد جمعیت مصر را شامل می شوند که بیش از درصد آنها پیروان کلیسای ارتدوکس قبطی اسکندریه می باشند. اقلیت های دیگر مسیحی شامل کلیسای کاتولیک قبطی، کلیسای انجیلی قبطی، کلیسای ارتدوکس یونانی، کلیسای کاتولیک رومی، کلیسای کاتولیک ارمنی و... می باشند. بر طبق قانون اساسی مصر هیچ کدام از قوانین کشور نباید مغایر قوانین شریعت اسلام باشد. فرقه حنفی، خط غالب فکری اسلام سنی در مصر می باشد و وزارت اوقاف بر تمامی مساجد و روحانیون نظارت دارد. امامان جماعت و جمعه در دانشگاه الازهر آموزش می بیند و این دانشگاه به عنوان مرکز فکری مسلمانان در مصر محسوب می شود و مفتی های الازهر دارای حق صدور فتاوای مذهبی در مورد موضوعات مختلف می باشند. دانشگاه الازهر مصر یکی از قدیمی ترین مراکز علمی جهان اسلام محسوب می شود و تاثیرات فکری و علمی فراوانی در دنیای اسلام بر جای گذارده است. از دیگر مؤسسات مذهبی مطرح مصر می توان کلیسای ارتدوکس قبطی اسکندریه را نام برد که میلیون مسیحی را در جهان، تحت تعالیم خود دارد. آزادی های مذهبی در مصر تحت تاثیر فعالیت های اسلام گرا و سیاست های دولت مصر در نوسان بوده است. مسیحیان قبطی پس از کودتای جمال عبدالناصر، بیش از گذشته به حاشیه رفتند. مسیحی های قبطی دارای محدودیت هایی برای استخدام در مراکز عمومی و امنیتی هستند و تحت تبعیض های اجتماعی قرار می گیرند و با وجود جمعیت تا درصدی نتوانسته اند، حقوق مدنی و سیاسی بالایی به دست آورند. وزیر از وزیر در کابینه مصر قبطی هستند و از فرمانداری، تنها یک فرمانداری در اختیار قبطی هاست. مصر یکی از قدیمی ترین جوامع یهودی را دارا می باشد. غالب یهودیان مصر در اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیستم از عثمانی و اروپا به مصر وارد شدند، اما پس از بحران سال کانال سوئز و جنگ مصر و اسرائیل، تعداد زیادی از یهودیان توسط جمال عبدالناصر از مصر اخراج شدند. بهایی ها اقلیت دیگر ساکن در مصر هستند که جمعیت آنها به چند هزار نفر می رسد که مؤسسات و فعالیت جوامع شان از سوی دولت تحریم شده است. بهایی ها تاکنون حق اخذ کارت هویت ملی را نیز نداشتند.
فرهنگ مصری ها
...
مصر
مصر کشوری مسلمان نشین در شمال شرق قاره آفریقا که گروه کمی از آنها شیعه هستند. شیعیان مصر در شهرهای مختلف پراکنده اند و درباره تعداد آنان آمار دقیقی در دست نیست. با این حال آماری که صحیح تر به نظر می رسد حاکی از حضور یک درصدی شیعیان در این کشور است.
پیشینه تشیع در کشور مصر طولانی و نقطه اوج آن تأسیس و تداوم ۲۵۰ ساله حکومت شیعی فاطمیان است. سابقه تاریخی تشیع در مصر و نیز عواملی مانند رواج مذهب شافعی و تصوف، از جمله عوامل گرایش مردم مصر به اهل بیت(ع) است. از این رو آیین هایی مانند زیارت مقبره های امامزادگان و سادات نزد مردم مصر رواج دارد.
شکل گیری نهضت تقریب مذاهب اسلامی در دهه های نخست قرن بیستم میلادی که به ایجاد ارتباط و مفاهمه بین علمای شیعه و مشایخ الازهر انجامید، اغلب همچون نقطه عطفی در حیات فرهنگی تشیع در مصر معاصر ارزیابی می شود. شیعیان مصر در دوران معاصر با تأسیس نهادهایی در عرصه های فرهنگی و اجتماعی حضوری فعال داشته اند. هر چند این فعالیت ها از دهه هشتاد میلادی با محدودیت ها و سختگیری های دولت مصر روبرو شده است. فعالیت های شیعیان همواره با مخالفت گروه های سلفی تندرو در مصر مواجه بوده که گاه به اعمال خشونت هایی علیه شیعیان انجامیده است.
مصر
مصر یک کشور اسلامی و از قدیمی ترین کشورهای جهان است. شهرت جهانی مصر به قدمت باستانی این کشور و وجود اهرم ثلاثه و فراعنه بازمی گردد.
واژه مصر ریشه ای سامی دارد و به معنای «دو تنگه» است (که نشان از جدایی دو سرزمین علیا و سفلی مصر می باشد). واژه مصر معانی تمدن، کلان شهر و مناطق مرزی را نیز شامل می شود. نام انگلیسی مصر (tpygE) از ریشه لغت یونانی sutpygeA گرفته شده است که واژه ژیتیوس از کیپتیوس از لغت tpoC به معنی قبلی اخذ شده است.
مصر در حوزه جغرافیایی شمال آفریقا و در منطقه خاورمیانه قرار گرفته است. مصر با مساحت 449،001،1 کیلومترمربع، بیست و هشتمین کشور بزرگ جهان محسوب می شود. این کشور از غرب به لیبی، از جنوب به سودان و از قسمت شرق به نوار غزه محدود می شود و ساحل شمالی مصر به دریای مدیترانه و ساحل شرقی آن به دریای سرخ می رسد.
اکثر جمعیت میلیونی مصر در سواحل رود نیل زندگی می کنند و منطقه بزرگ بیابانی مصر عموماً غیرمسکونی است. نیمی از شهروندان مصری در مناطق غربی زندگی می کنند و اکثریت آنها در شهرهای پرجمعیت و متراکم قاهره، اسکندریه و دیگر شهرهای بزرگ در دلتای نیل سکنی گزیده اند.
پایتخت مصر شهر قاهره است و از دیگر شهرهای مهم آن می توان به اسکندریه، اسوان، جیزه، فیوم و پرت سعید اشاره کرد. شهرهایی مانند سلوم، بردیا، سیدی برانی، مطروح و العلمین نیز به سبب وقایعی که طی جنگ جهانی دوم در آنها به وقوع پیوست مشهور شده اند.
در شرق و شمال شرقی این کشور شبه جزیره سینا قرار دارد که تا قبل از قرن نوزدهم به خاک مصر متصل بود. اما در این قرن کانال سوئز را حفر کردند که آن را از خاک مصر جدا و دریای سرخ را به دریای مدیترانه متصل می کرد. این کانال 168 کیلومتر طول دارد و چون مسیر ارتباطی میان سه قاره اروپا، آسیا و آفریقاست، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.
سرزمین مصر به سه قسمت تقسیم می شود:
مصر آخرین کشوری است که رود نیل از آن می گذرد و سپس به دریای مدیترانه می ریزد. در محل پیوستن نیل به دریا، دلتای نیل به وجود آمده که سرزمین اصلی کشاورزی این کشور است. در اطراف این رود نیز کشاورزی رونق بسیار دارد.
مصر
معنی مِصْرَ: مصر- شهر(در عبارت " ﭐهْبِطُواْ مِصْراً فَإِنَّ لَکُم مَّا سَأَلْتُمْ ")
معنی خَصِمُونَ: ثابت در خصومت ودشمنی و مصرّ بر آنند .
معنی جَالُوتَ: نام پادشاهی ستمگر از قبطیان مصر که بر بنی اسرائیل حکومت می کرد(همزمان با پیامبری حضرت ارمیا(علیه السلام))
معنی فِرْعَوْنَ: لقب پادشاه مصر-نام جبار و ديکتاتور نژاد قبط و پادشاه ايشان (منظور از کلمه فرعون در قرآن كريم فقط براي فرعون زمان موسي استفاده شده است)
معنی نَّصَارَیٰ: مسيحيان(از حضرت رضا (عليهالسلام) پرسيده شد : چرا نصاري را نصاري ناميدند ؟ فرمود : چون ايشان از اهل قريهاي بودند ، بنام ناصره ، که يکي از قراء شام است ، که مريم و عيسي بعد از مراجعت از مصر ، در آن قريه منزل کردند )
معنی نَصْرَانِيّاً: مسيحيت (از حضرت رضا (عليهالسلام) پرسيده شد : چرا نصاري را نصاري ناميدند ؟ فرمود : چون ايشان از اهل قريهاي بودند ، بنام ناصره ، که يکي از قراء شام است ، که مريم و عيسي بعد از مراجعت از مصر ، در آن قريه منزل کردند )
معنی کَيْلٌ: وزن - واحد اندازه گيري وزن - پيمانه (در عبارت" وَنَزْدَادُ کَيْلَ بَعِيرٍ ذَ ٰلِکَ کَيْلٌ يَسِيرٌ"منظور اين است که سهميه وزني که عزيز مصر ياهمان حضرت يوسف علي نبينا و عليه السلام براي هر نفر تعيين کرده بود يک بار شتر بوده و حال برادران مي گويند مي رو...
معنی مُثْلَیٰ: شبيه تر(کلمه مثلي مؤنث امثل است ، همچنان که فضلي و کبري مؤنث افضل و اکبر است ، و کلمه مثلي به معناي شبيهتر است ، و طريقه مثلي آن سنتي است که به حق نزديکتر باشد و يا به بر آوردن آرزوهاي مردم نزديکتر باشد و مقصود فرعون از اين طريقه که به خيال خودش به ح...
معنی أَضْغَاثُ: جمع ضغث که معناي يک دسته ريحان و يا علف و يا شاخه درخت است ودر عبارت"أَضْغَاثُ أَحْلَامٍ " خوابهاي پريشان را که حقايقش روشن نيست به دستههايي از چوب و يا ريحان تشبيه کرده چون خواب پادشاه مصر به نظر ايشان يک دسته خاطرات غير مربوط به هم بوده . واين که ...
معنی مَدْيَنَ: نام شهري در قديم بوده که در مسیر عربستان به شام قرار داشته وحضرت شعيب علی نبینا و علیه السلام در آنجا ميزيسته است (مدین شهري بوده در کنار درياي قلزم روبروي تبوک که از تبوک تا آنجا شش منزل مسافت بوده ، و از تبوک بزرگتر ، چاهي هم که گوسفندان شعيب از ...
معنی صُوَاعَ: جام - پیمانه جهت سنجش وزن وحجم(صواع همان صاع است ، که به معناي پيمانهايست که با آن اجناس را کيل ميکردند ، و صواع پادشاه مصر در آن روز ظرفي بوده که هم در آن آب ميخوردند ، و هم به آن اجناس را پيمانه ميکردند ، و بهمين جهت است که در قرآن کريم يکجا از آن ...
ریشه کلمه:
مصر (۵ بار)

حدّ و مرز میان دو چیز یا دو قطعه زمین. شهر را از آن مِصْر گویند که محدود است در قاموس و اقرب و منجد مصر را شهر معنی کرده نه مملکت. راغب گفته: مِصْر بهر بلد مَمْصُور (محدود) گفته می‏شود در المنجد گفته: مصر شهر قاهره است و به همه مملکت نیز گفته می‏شود. این کلمه پنج بار در قرآن کریم ذکر شده درچهار محل مراد از آن مصر فرعون است و ظاهراً گاهی مراد از آن شهر است مثل . و شاید از . و از . نیز شهر مراد باشد. ولی از . ظاهراً مراد مملکت است. * . این سخن موسی «علیه السلام» به بنی‏اسرائیل است آنگاه که از او عدس، پیاز، گندم و غیره خواستند به قولی مراد از آن مصر معروف بود در اینصورت صرف آن در اثر خفّت است چنانکه راغب گفته و به قولی مراد شهری از شهرها بود یعنی به شهری از شهرها وارد شوید آنچه خواهید بدست آورید.
آل طباطبا یا طباطباییان، خاندان شیعه امامی و زیدی از نوادگان ابراهیم طباطبا که در طول سیزده قرن(قرن ۲-۱۴ق) در ایران، عراق، یمن، هند، مصر و شام می زیستند و شماری از شاخه های آن در جهان اسلام پراکنده اند. برخی از سادات این سلسله در مناطق مختلفی حکومت های محلی تشکیل دادند و شماری از امامان زیدیه از این خاندان برخاسته اند.
چند تن از فرزندان و نوادگان قاسم رسّی و برخی از برادران وی یعنی حسن بن ابراهیم و احمد بن ابراهیم و فرزندان عبداللـه بن ابراهیم به مصر رفتند و در آن جا ماندگار شدند.
ابن عنبه، احمد بن علی، عمدة الطالب، ج۱، ص۱۷۲، نجف، ۱۳۸۰ ق/۱۹۶۱ م.    
همواره یکی از افراد متنفذ طباطبایی، عنوان نقیب السادات داشت.از احوال همۀ این عالمان اطلاع کافی در دست نیست و از این رو شرح زندگی و نقش علمی و اجتماعی آنان دشوار می نماید.
احمد بن عبدالله
برخی از عالمان طباطبایی مصر به شرح زیرند:احمد بن عبدالله بن ابراهیم طباطبا، عالم و انقلابی.به گفتۀ ابن اثیر (که او را احمد بن محمد بن عبداللـه بن ابراهیم دانسته) وی در ۲۵۵ ق/۸۶۹ م ــ و به گفتۀ ابن عنبه در ۲۷۰ ق/۸۸۳ م ــ در دیار بین برقه و اسکندریۀ مصر با داعیۀ خلافت قیام کرد و پس از آن به صعید رفت و در آن جا پیروانش افزون شدند و کار او بالا گرفت.احمد بن طولون (۲۲۰-۲۷۰ ق/۸۳۵-۸۸۳ م) سپاهیانی برای سرکوب او گسیل داشت.جنگ میان دو سپاه درگرفت که احمد در آن کشته شد و پیروانش پراکنده شدند.
ابن اثیر، عزالدین، الکامل، ج۷، ص۲۱۷، بیروت، ۱۳۸۵ ق/۱۹۶۵ م.    
...
اخبار نیل مصر تألیف شهاب الدین بن عماد اقفهسی متوفی 808ق، به زبان عربی است. نویسنده در این کتاب به بیان فضیلت "نیل" و مطالب پیرامون آن؛ مانند سرچشمه، منابع و محل های جریان آن پرداخته است. کتاب از نوع جغرافیای اقلیمی است واهمیت آن بدین جهت است که مؤلف آن اکثر نوشته های جغرافی دانان و مورخین و فقهای گذشته درباره نیل را از مصادر مختلف گردآوری و بعضی را با بعض دیگر مقایسه و مطالب مختلف درباره این رود را در کتاب واحدی جمع نموده است.
در مطلع اثر اهمیت موضوع "نیل" و سابقه آن در فرهنگ مصر و پس از آن مقدمه محقق و مؤلف آمده است. متن کتاب در دو بخش تنظیم شده است که بخش اول مختصر و بخش بعد به شیوه "فصل فصل"، در 10 فصل ارائه شده است. ملحقات کتاب، مشتمل بر هفت نقشه تاریخی و فهرست ها نیز در پایان کتاب آمده است. تحقیقاتی خوبی که از سوی محققین انجام شده است، به صورت پاورقی آمده که علاوه بر ذکر منابع، ابهامات کتاب را نیز بر طرف کرده است.
دکتر ابراهیم مصطفی، در مقدمه کتاب تاریخچه ای از پیشینه نگارش جغرافیای نیل را ذکر کرده است که چکیده آن به این شرح است: از آنجا که رود نیل سبب مواریث و عمران و آبادی مصر بوده است، همواره مورد اهتمام مصریان قرار داشته است. از جمله مشهورترین دانشمندان مصری یونانی که به تحقیق درباره نیل و منابع آن پرداخته است، "بطلمیوس" جغرافی دان است. نوشته های جغرافیایی او تمام نقاط عالم را شامل می شود. وی نقشه های فراوانی نیز از نیل ترسیم کرده است. نوشته ها و نقشه های او تا اواسط قرن شانزدهم یا عصر نهضت جدید، بزرگترین مرجع مطالعات جغرافیای عمومی بود. وی از مجرای نیل وصف دقیقی نمود و عرب نیز کتاب او را ترجمه کرد و مطالب فراوانی به آن افزود؛ اما آنها درباره عظمت های نیل کمتر نوشتند و مطالبی را هم که به نوشته های بطلمیوس افزودند، صحیح نبوده و مشتمل بر اساطیر و خرافات است.
در فصل اول، ابتدا آیاتی که به رود نیل تفسیر شده و روایاتی که در فضیلت رود نیل صادر شده، به تفصیل آمده است. مسعودی در مروج الذهب و منابع دیگر به مقدار جریان آب در رود نیل که به 16 ذرع می رسیده و خراج سلطان را تأمین می کرده است، اشاره کرده اند. در سرزمین مصر انبیای عظیم الشأنی مدفون هستند که نویسنده به آن افتخار کرده است. این فصل، با ذکر موجودات عجیب این سرزمین به اتمام می رسد.
فصل دوم با بحثی درباره سرمنشأ رود نیل و مکان هایی که در آن جاری می شود و علت سبزی این رود آغاز شده است. نکته ای که اشاره به آن لازم است، این است که نویسنده بنا داشته است که در کنار مطالب مربوط به نیل، به جاذبه ها و عجایب مصر اشاره کند. از جمله این شگفتی ها، اهرام مصر است که ویژگی های آنها و چگونگی ساخت این آثار و... آمده است.
این اثر مجموعه مقالاتی از نویسندگان معاصر عرب درباره مقابر و مشاهد منسوب به خاندان پیامبر در کشور مصر است که به همت سید هادی خسروشاهی گردآوری شده است.
در کشور مصر بارگاه هایی منتسب به چند تن از ائمه(ع) یا فرندان آنان وجود دارد که مشهورترین آنها مقام و بارگاه رأس الحسین(ع) و بارگاه حضرت زینب(س) است. در این کتاب علاوه بر گفتارهایی درباره این دو بارگاه، از مقابر دیگری که کمتر وجود آنها در مصر شهرت دارد سخن رفته است: سیده نفیسه، سکینه و فاطمه دختران امام حسین(ع)، رقیه دختر امیرالمؤمنین، ابراهیم فرزند امام مجتبی(ع) و نوه اش حسن انور، امام سجاد و فرزندش زید بن علی شهید، محمد و عایشه فرزندان امام جعفر صادق(ع)، کلثوم نوه آن حضرت و برخی دیگر از ذریه پیامبر که بارگاه هایی در آنجا به نام آنان وجود دارد.
روشن است که قبر افرادی چون امام سجاد(ع) و فرزندش زید شهید در مصر نیست و دیگر بارگاه ها نیز از قدیم محل بررسی و نظرات مختلف بوده است.
در این کتاب بیش از آنکه به تحقیق و بررسی صحت و سقم این بارگاه ها و علت انتساب آن به افراد فوق پرداخته شود، به بیان شرح حالی از این افراد پرداخته و سپس از وضعیت مقبره و بارگاه سخن به میان آورده است. بنابراین نویسندگان این مجموعه، وجود این مقابر را به گونه ای مفروغ عنه گرفته و چندان درباره آن بحث نکرده اند بلکه به وضع ظاهری بارگاه پرداخته اند. در مجموع باید گفا جنبه ادبی و خطابی این مقالات بیش از جنبه علمی آن بوده و استدلال و ارجاع به منابع به ندرت در آن دیده می شود.
مقالات این مجموعه از جاهای مختلف اخذ شده و نویسندگان آن متعددند.
در منابع، بسیاری از مردان و زنان زاهد و عابد و حتی عقلای مجانین ، به مصر منسوب اند.  بدین ترتیب، با ظهور زهد در مصر زمینه تصوف در آن جا از قرن دوم فراهم شد.
مسلمانان در سال ۲۱، در زمان خلافت عمر بن خطاب ، مصر را فتح کردند.

علل توجه به مصر
سوابق دینی مصر، از جمله آمدن نام آن در قرآن و روایاتی مبنی بر این که مصر مَسکن یا مدفن بسیاری از انبیا ، از جمله ادریس و ابراهیم و اسماعیل و یعقوب و یوسف علیهم السلام، بوده است و هم چنین سخنانی از پیامبر اکرم و صحابه ــ که در آن ها مصر «فردوس الدنیا» و «ام البرکات» خوانده شده ــ سبب شد که برخی از فرزندان ائمه علیهم السلام و بسیاری از صحابه و تابعین به این سرزمین سفر کنند یا در آن مسکن گزینند.
مقبره برخی از آنان در قبرستان دارالقُرافه وجود دارد که خود یکی از عوامل توجه علما و زاهدان و بَکایین به این سرزمین بوده است.

ورود تصوف به مصر
در منابع، بسیاری از مردان و زنان زاهد و عابد و حتی عقلای مجانین ، به مصر منسوب اند.
بدین ترتیب، با ظهور زهد در مصر زمینه تصوف در آن جا از قرن دوم فراهم شد.
البته زهد کوفه که در مصر مَثَل بود، تأثیر بسیاری در زهد مصر داشت.
گفته اند وقتی که کلمه صوفی در کوفه به کار رفت، هیچ کس در هیچ سرزمینی، جز مصر، آن را نمی شناخت.
در مصر لفظ صوفی مترادف با زاهد و آمر به معروف و ناهی از منکر بود، زیرا برخی علویان که زاهد و اهل امر به معروف و نهی ازمنکر بودند، صوف (جامه پشمین) می پوشیدند.

مسافرت برخی صوفیه به مصر
...
شاه مصر که به طور کامل به پاکی و علم و درایت یوسف پی برده بود، به او علاقه شدیدی پیدا کرد.
شاه مصر به اطرافیان دستور داد به زندان بروند و یوسف را به حضورش بیاورند تا او را محرم اسرار و امین امور خود قرار دهد. یکی از آن ها نزد یوسف آمد، و بشارت آزادی را به یوسف علیه السلام داد؛ و او را نزد شاه آورد، شاه مقدم یوسف را مبارک شمرد، او را نزد خود نشاند. از هر دری با او سخن گفت، ولی لحظه به لحظه به درجات مقام علمی یوسف علیه السلام بیش تر پی می برد، تا آن که صد در صد شایستگی او را برای اداره مقام های حسّاس کشور درک کرد و صریحاً به او گفت:«إِنَّکَ الْیوْمَ لَدَینا مَکِینٌ أَمِینٌ؛ از امروز به بعد تو در نزد ما مقام و منزلت ارجمندی داری و توفردی امین و درستکار می باشی.» حضرت یوسف علیه السلام که از مردان خداست، از خدا می خواهد که صاحب مقام و قدرتی شود و از آن مقام به نفع بشر استفاده کند و بتواند بهتر و با دستی بازتر به جامعه خدمت نماید.آری حضرت یوسفِ خدمتگذار، خواستار مقامی است، ولی مقامی که بتواند آن را پلی برای اعلای کلمه حق و خدمت به مردم قرار دهد. مقام خزانه داری را انتخاب کرد. چه آن که یوسف با بینش دقیقش هفت سال فراوانی و هفت سال قحطی آینده را می بیند. او درک می کند که اگر رییس دارایی باشد، با تدبیرهای خردمندانه، مردم را از تهیدستی و فلاکت نجات خواهد داد و به داد مردم محروم خواهد رسید. از این رو به شاه گفت:«اِجْعَلْنِی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمٌ؛ مرا سرپرست خزائن و محصولات کشور مصر قرار بده، من از عهده نگهداری محصول ها بر می آیم و به امور حفظ اقتصاد، نگهدارنده و آگاه هستم.»شاه، این مقام را به یوسف علیه السلام واگذار کرد. از آن پس، یوسف علیه السلام را با عنوان « عزیز » می خواندند. { ناگفته نماند که مقام «عزیزی» غیر از مقام پادشاهی است؛ این که بعضی عنوان عزیز را با «مَلِک» یکی گرفته اند؛ چنان که به خود آیات سوره یوسف دقت کنند خواهند دانست که چنین نیست و عنوان «عزیز» تقریباً حکم وزیر یا نخست وزیر را داشت، و سپس به مقام پادشاهی رسید، چنان که ذکر می شود. }یوسف پس از قبول این مسؤولیت، کمر خدمتگذاری به مردم را بست و در این مسیر، فداکاری ها کرد و بر اثر خدمات صادقانه و عادلانه اش محبوبیت خاصّی در میان ملّت مصر پیدا نمود.آری، خداوند این چنین به یوسف علیه السلام مقام داد، و افتاده به چاه را به مقام عزیزی رسانید. خداوند پاداش نیکوکار را ضایع نمی کند. این پاداش دنیوی است. اجر آخرت که معلوم است بهتر خواهد بود.وَ لَأَجْرُ الْ آخِرَهِ خَیرٌ لِلَّذِینَ آمَنُوا وَ کانُوا یتَّقُونَ.
بهره گیری مدبّرانه از امکانات کشور
در این باره که یوسف علیه السلام تا چه وقت مقام خزانه داری را برعهده داشت و آیا به مقام پادشاهی رسید یا نه، و اگر رسید چند سال در این مقام بود، مفسّران و راویان، مطالب مختلف گفته اند. ما در این جا گفتار ابن عباس را در این باره خاطر نشان کرده و سپس سخنان حضرت رضا علیه السلام را که کار و تلاش یوسف علیه السلام را پس از تحویل گرفتن اختیارات کشور مصر بیان می کند به نظر خوانندگان می رسانیم:ابن عباس می گوید: اگر یوسف علیه السلام خودش به پادشاه نمی گفت که مرا خزانه دار قرار بده، پادشاه تمام اختیارات مملکت را همان ساعت به یوسف واگذار می کرد. یوسف علیه السلام پس از بدست گرفتن مقام خزانه داری، یک سال در اطراف شاه بود و به انجام وظیفه خود می پرداخت، آن گاه به درخواست یوسف، پادشاه، امارت و ریاست کشور مصر را به او واگذار کرد. شمشیر مخصوص حکومت را بر پیکر برازنده او حمایل نمود، و او را بر تخت مخصوص حاکمیت که با طلا و درّ و یاقوت تزیین شده بود نشاند. شکوه و نورانیت چشمگیر یوسف علیه السلام، همه چیز را تحت الشعاع قرار داده بود. وقتی که تمام اختیارات کشور به دستش رسید، از تمام اختیارات و امکانات خود به نفع جامعه استفاده کرد و به عدالت و دادگری رفتار نمود، به طوری که محبتش در دل زن و مرد مردم مصر جای گرفت، به گونه ای که به فرموده قرآن:«یتَبَوَّأُ مِنْها حَیثُ یشاءُ؛ تا آن چه را که می خواهد از آن اختیارات استفاده کند.» اینک به فرموده حضرت رضا علیه السلام دقت کنید و ببینید یوسف از این اختیارات چگونه استفاده کرد: «یوسف در هفت سال اوّل که سال های فراوانی نعمت ها بود، دستور داد انواع نعمت ها و خوراکی ها و آشامیدنی ها را در خزانه ها و انبارها ذخیره کردند. وقتی که این هفت سال گذشت و سال های قحطی فرا رسید، یوسف علیه السلام در سال اول: تمام اندوخته های غذایی را فروخت و پول ( درهم و دینار ) کرد، به طوری که در مصر و اطراف آن، درهم و دیناری نبود، مگر در تحت اختیار یوسف.در سال دوم: از آن درهم و دینارها جواهرات خرید، به طوری که تمام جواهرات مصر و اطراف در اختیار یوسف علیه السلام در آمد.در سال سوم: از آن جواهرات، حیوانات و چهارپایان و مرکب ها را خرید، به طوری که تمام حیوانات مصر و اطراف در اختیار یوسف در آمد.در سال چهارم: آن ها را فروخت و به جای آن ها تمام برده ها و کنیزها را خرید.در سال پنجم: آن ها را با خانه ها و باغ ها مبادله کرد، به طوری که تمام خانه ها و باغ ها در تحت تصرّف یوسف علیه السلام در آمد.در سال ششم: آن ها را فروخت و به جای آن ها زمین های کشاورزی و قنات ها را خرید، به طوری که تمام املاک و آب و خاک مصر و اطراف در اختیار یوسف علیه السلام در آمد.در سال هفتم: با آن آب و خاک (که مایه حیات انسان ها هستند) تمام مردم مصر از زن و مرد را خریداری کرد، به طوری که تمام مردم از عبد و حر ، از کنیز و خانم، در اختیار یوسف علیه السلام در آمدند، در نتیجه یوسف با این تدابیر و رد و بدل کردن معاملات، و به کار انداختن چرخ های اقتصاد کشور، به رونق بازار اقتصاد پرداخت و مردم را به بهره بردای اقتصادی رسانید؛ با توجه به این که: برای نگهداری مردم و حفظ اقتصاد مملکت و پدید نیامدن شکاف طبقاتی، این تدابیر لازم بود. زندگی مردم به گونه ای شد که گفتند: «ما چنین حاکمی را ندیده ایم و نه در تاریخ سراغ داریم که این چنین با نور علم و بینش و تدابیر، نابسامانی ها را سامان بخشد.»ولی یوسف با آن همه مقام؛ کوچک ترین غروری نداشت، و یکپارچه تواضع و اخلاق و عدالت و ملاطفت بود. اینک به دنباله گفتار امام هشتم علیه السلام دقت کنید:در این موقع، یوسف علیه السلام به شاه (شاه سابق) گفت: این اختیاراتی را که خداوند به من داده، اینک رأی شما (در مورد این مردمی که جیره خوار من شده اند) چیست؟ من آنان را به اصلاح نکشانده ام که خودم فسادی کنم، آن ها را از بلا نجات نداده ام که خودم بلای آن ها باشم، بلکه خداوند آن ها را به دست من نجات داده است.پادشاه گفت: «رأی، رأی تو است، هر چه خودت بخواهی همان درست است.»یوسف گفت: «من خداوند و تو را شاهد و گواه می گیرم که تمام مردم مصر را آزاد کردم، اموال و بنده های آنان را به خودشان ردّ کردم، اینک انگشتر و تخت و تاج تو را به تو می سپارم به شرط این که به روش من رفتار کنی و به حکم من باشی.»پادشاه گفت: «افتخار و سعادت من در این است که روش تو را سرمشق خود قرار دهم و به حکم تو سر فرمان نهم، اگر تو نباشی، کار ما به اصلاح و استحکام نمی گراید، تو سلطان عزیزی هستی که انتقادی به کارهایت نیست، من به خدا و یکتایی و بی همتایی خدا و این که تو رسول خدا هستی گواهی می دهم، تو به آن چه که من به تو واگذار کردم اختیار کامل داری و طبق صلاح خودت رفتار کن و تو شخصی امانت دار و بزرگوار هستی.»
پارسایی و ساده زیستی
نقل شده که یوسف علیه السلام در این هفت سال قحطی، غذای سیری نخورد. به او گفتند: با این که خزائن مملکت در دست تو است چرا غذای سیر نمی خوری؟ در پاسخ فرمود:«اَخافُ اَنْ اَشْبَعَ فَاَنْسِی الْجِیاعَ؛ می ترسم سیر شوم آن گاه گرسنگان را فراموش کنم.»
مصر یکی از کشور های عربی شمال افریقا است که در این مقاله به بررسی خانه های آن در طول این سال ها می پردازیم.
مصر، طویل ترین رود جهان نیل را که از اعماق قاره افریقا سرچشمه می گیرد، باعث رشد کشاورزی و سکونت در این منطقه شده است. به سبب نوع اعتقاد مصریان به زندگی پس از مرگ، سکونت گاه ها با مصالحی کم دوام تر از مصالح مقابر و معابد ساخته شد. مصر از روزگاران کهن به دو منطقه علیا و سفلا تقسیم شده بود. مصر علیا، خشک و ناهموار با فرهنگ روستایی و مصر سفلا، پرنعمت و شهری و پرجمعیت بود.
وحدت مصر علیا و سفلی
شرایط اقلیمی سواحل نیل، مردم صحراها و مناطق دوردست را به سوی خود می کشاند و کوچندگان در این زمین های حاصل خیز اسکان می یافتند و به کشاورزی و سپس شهرنشینی روی می آوردند. این اسکان در کناره های نیل به ویژه منطقه دلتا و محل های انشعاب رود بیش تر بود. ساخت خانه و اقامت گاه های گروهی در کناره های رود نیل، از اواخر دوره نوسنگی (هزاره پنجم قبل از میلاد) با مصالحی چون نی، جگن (گیاهی شبیه به پاپیروس)، ساقه های گیاهی و گل رس آغاز شد. با کاربرد گل بر روی دسته های نی (به منزله ستون های باربر) و صفحات حصیر های ساخته شده از جگن (به عنوان دیوار جداکننده و سقف)، خشت و سپس آجر به کار رفت و این تحول هم زمان با وحدت مصر علیا و سفلا بود.
خانه های مرفهین
در دوره یکجانشینی در مصر، جامعه به دو قشرِ مالکان، با خانه های بزرگ چند اتاقی و انبار و کلبه مخصوص خدمه که روی زمین های بلند ساخته می شد، و زارعان تقسیم شد. مصریان با سکونت در دهکده های دائمی، خانه های خود را یک طبقه و با خشت های ساخته شده از گِلِ نیل و کاه بنا می کردند. گل برای خانه های روستایی و خشت برای ساخت خانه های اشخاص مرفه تر به کار می رفت.
حاکمیت فراعنه
...
در دوره ممالیک که از ۶۴۸ تا ۹۲۲ بر مصر، سوریه و حجاز حکومت کردند، قاهره مهمترین شهر جهان اسلام بود. در تشکیلات اداری وسیع ممالیک، اطلاعات مربوط به همه فعالیت ها به دقت ثبت می شد و خطاطی هم از این امر مستثنا نبود. شهاب الدین احمد قلقشندی (متوفی۸۲۱)، کاتب دیوان انشا، نمونه هایی از این اطلاعات را در اثر خود، صبح الاعشی فی صناعةالانشاء فراهم آورد. این اثر مروری تفصیلی است بر دانشها و مهارت های لازم برای منشی در مکاتبات رسمی، و دایرةالمعارفی جامع است درباره هنرهای نگارش.
از خطاطی این دوره علاوه بر توصیفات نوشتاری، نمونه ها و نسخه های نفیس متعدد، عمدتآ قرآن، موجود است، از جمله قرآنی که برای بیبرس کتابت شد و در بسیاری از منابع مملوکی وصف آن آمده است. نخستین مُرقّع خوشنویسی بازمانده از جهان اسلام نیز به اواخر این دوره تعلق دارد. بر اساس انجامه آن، تدوین این دفتر را که در قطع بسیار بزرگ (۴۷×۳۰ سانتیمتر) است، محمدبن حسن طیّبی شافعی در چهارشنبه ۱۲ رجب ۹۰۸ به پایان رساند. طبق صفحه نخست این اثر، او آن را برای خزانه آخرین سلطان ممالیک، قانصوه غوری (حک: ۹۰۶ـ۹۲۲)، گرد آورده است. این اثر شامل شیوه های خطاطی از زمان ابن بوّاب (قرن چهارم) تا زمان مؤلف است و او ابداع دو خط آن را به خود نسبت داده است. در دوازده صفحه نخست، شیوه های نوشتن حروف جداگانه، بر اساس نقطه و تناسب دقیق، به روش ابن بوّاب ذکر گردیده و در صفحات ۱۶ تا ۳۲، تاریخچه کتابت و روش های تراشیدن قلم شرح داده شده است. پس از دیباچه، ۶۲ نمونه از دستخط های جداگانه آمده است. این اثر برای به نمایش گذاشتن مهارت خطاطان و جلب حمایت سلطان، که خود از علاقه مندان ادب و حامی سخاوتمند هنر بود، طراحی شده است.مؤلفانِ دوره ممالیک از اقلام ستّه به روش ابن مُقله، ابن بّواب و یاقوت آگاهی داشتند، اما معمولا دستخط ها را برخلاف ایران و سرزمین های شرقی، به صورت جفت دسته بندی نمی کردند. قلقشندی و دیگر مؤلفان مملوکی، خطوط مبسوط را مجاور هم می گذاشتند که وجه مشخصه آن ها فراخی (بسط) و خشکی (یُبْس) چرخش قلم در پایین خطِ یا ذیل الخط برای دورانی کردن حروف بود و با تقویر (دایرهشکل بودن) یا لین (نرمی) مشخص می شد. دیگر مؤلفان این خطوط مجاور را الاقلامالیابِسة و الاقلام المُرطّبة نامیدند. خط کتابی (خطوط الوراقی) و زیر گروه آن، خطوط قرآنی (خطوط المصاحف)، معمولا زاویه دار و خطوط دیوانی معمولا منحنی بودند.
خطاطی مصر در دوره ممالیک (قرن ۸)
مؤلفان مملوکی بعدها زیرمجموعه های هر یک از این دو گروه را تعیین کردند، مثلا به نظر ابن بَسیس (متوفی ۷۱۷)، خط زاویه دار شامل خط محقَّق و مشتقات آن (ریحان و نسخ) می شود و خط مستدیر، ثلث و شاخه های آن (توقیع و رقاع) را دربرمی گیرد. گروه زاویه دار «الف ـ لامِ» الوراقیه دارد (اتصال الف و لام با حلقه ای در پایین). این خصوصیت در گروه مستدیر دیده نمی شود. این تقسیم بندی با تقسیم بندی بسیاری از نظریه پردازان و متخصصان ایرانی و ترک تفاوت داشت. آنها نَسْخ را در گروه منحنی قرار می دادند. از این گذشته، خط نَسخی که در قلمرو ممالیک به کار می رفت، عمودی تر و صاف تر از نَسخ سرزمین های شرقی بود.بیشتر نُسَخ اندازه هایی متفاوت داشتند. اندازه نسخه بر زاویه دار بودن خط تأثیر گذاشته است. هرچه نسخه بزرگتر باشد، انحنای پایین حروف کمتر است. دو ویژگی دیگر نیز با اندازه مرتبط است: دنباله تزیینی حروف (تَرویس یا سَرک) و گرفتگی چشمه بعضی حروف (طَمْس). هرچه حروف کوچکتر باشند، مجال چرخش قلم و پر کردن چشمه ها کمتر است.در دوره مملوکی، خطوط به اصل و فرع نیز دسته بندی می شدند و خطوط اصلی را گاه پنج نوع (محقّق، نسخ، رقاع، توقیعات، و ثلث) و گاه هفت نوع (ثلث، رقاع، محقّق، نسخ، توقیع، وضّاح، و طومار) می دانستند. از طرفی در همین دوره، خط به گونه ای دیگر تقسیم شده است: گروه زاویه دار (محقّق، ریحان و نسخ) و مشتقات آنها، و گروه مستدیر (ثلث، توقیع و رقاع) و فروع آنها، و نمونه های متعددی که ممکن است با ویژگی های هر دو گروه نوشته شوند، به ویژه اشعر، طومار، و غبار. اقلام زاویه دار. محقّق (در لفظ به معنای اجرای کامل و دقیق) نخستین خط زاویه دار و بهترین خط برای استنساخ بود و از آن در نگارش نفیسترین نُسخ، به ویژه قرآن، استفاده می کردند. کشیدگی «الف» نُه یا ده نقطه، و بنابراین از الف در شیوه محقَّق ایرانی ــکه هشت نقطه طول داشت ــ کشیده تر بود. حروف در محقّق باید دارای ترویس می بودند و چشمه ها پر نشده باقی می ماندند.نخستین مصحف های بازمانده از دوره ممالیک به دهه نخست قرن هشتم متعلق اند و با خط محقّق، که صرفآ از دهه ۷۲۰ در سومین دوره حکومت سلطان ناصر محمد قلاوون به عنوان خط مصحف نویسی برگزیده شد، نگاشته نشده اند.نخستین مصحفها به خط محقّق، بیش از همه به خط احمد المُتَطَبِّب است که بیش از هر خطاط دیگری از دوره ممالیک، از او نُسَخ امضاشده به جا مانده است، اما از وی در منابع یاد نشده، شاید به این سبب که عضو دستگاه حکومت نبوده است. یکی از مصحف های او در قاهره اهمیتی ویژه دارد، زیرا در انجامه آن نام کامل او (احمدبن کمال بن یحیی الانصاری المتطبّب)، تاریخ تکمیل نسخه (شعبان ۷۳۴) و مکان تحریر (قاهره) ذکر شده است. در سطر بالای آخرین صفحه، سه «الف» با نقاط سبز مشخص شده اند که حمزةالوصل را نشان می دهند و الف مقصوره در اللّه به طرزی ناشیانه، با رنگ قرمز افزوده شده است. استفاده از این نقاط سبز، این نسخه را با سنّت های مغربی پیوند داده که طبق آنها، کاتبان تا قرنها از این نقطه گذاریها استفاده می کردند.احمد المتطبّب از خط محقَّق جلی استفاده کرده است، هرچند خط محقق وی استادانه نیست. مرکّبش غالبآ رقیق و متغیر و حرکت قلمش ناصاف است، چنانکه در الف های سست او دیده می شود. فاصله گذاری او نامنظم است. بسیاری از حروف درهم رفته اند، اما گاهی بین حروف یا کلمات فاصله های اضافی وجود دارد. برای مثال در نسخه ای به تاریخ ۷۳۴، فاصله بین کلمات به قدری زیاد است که تذهیبکار به ناچار هاشور عمودی باریکی مانند الف افزوده که در روند خوشنوسی خلل ایجاد کرده است. احمد المتطبّب برخی نوآوری های یاقوت و شاگردانش را تداوم بخشید و در اوایل قرن هشتم به قاهره منتقل ساخت. خطاطان مملوک معمولا از ورق های بزرگ (۵۱ × ۳۶ سانتیمتر)، یعنی نصف ورق های بغدادی که احمد سهروردی به کار می برد، استفاده می کردند. خطوط این ورقها در هر صفحه بیش تر بود (صفحات معمولی در نُسَخ دوره ممالیک معمولا یازده خطی بودند، در حالی که در سلسله ایلخانیان نسخه های پنج خطی به کار می رفت).در نیمه دوم قرن هشتم، نوع درشتتر و واضحتری از خط محقَّق رواج یافت. طیّبی در مرقّع خوشنویسی خود آن را جلیل المحقق نامیده و برای نشان دادنش، آن را در سه سطر در هر صفحه با «الف» پنج سانتیمتری نوشته است. این خط درشت در صفحه آغاز مصحف های بزرگی که برای سران مملوک کتابت می شد، معمول بود. در مصحفی که سلطان شعبان در ۷۷۴ به مجموعه خود اهدا کرد، متن به خط محقَّق استوار با مرکّب مشکی و صفحات نخستین به خط محقَّق جلیتری نوشته شده است. خطاط این نسخه بی نظیر، علی بن محمد، به المُکْتِب ملقب بود که نشان می دهد معلم خطاطی بوده است. خط او خوب است، هرچند عالی نیست و جلیل المحقق او تأثیر خود را بیش تر مدیون اندازه است تا تسلط. حروف قائم که بلند و پررنگ اند، به وضوح در پهنه کاغذ به حرکت درآمده اند، اما الف ها به صورت ناموزون خم شده اند، برخی قائم و برخی متمایل به چپ اند و خطْ کشیدگیِ خط استادان ماهر نظیر احمد سهروردی را ندارد.
خطاطی مصر در دوره ممالیک (قرن ۹)
تمایل ممالیک و تأمین بودجه کافی برای نسخه نویسی در قطع بزرگ تا آخر قرن ادامه یافت، که در مصحفی یک جلدی به خط محقَّق که در ۸۰۱ برای محمدبن بَطوط صالحی دمشقی تحریر شده، مشهود است بر اساس انجامه آن، این نسخه را عبدالرحمان بن یوسف (متوفی ۸۴۵)، مشهور به ابن صائْغ، با یک قلم در شصت روز تحریر کرد. این مصحف مطابق با معیار مصحف های دوره ممالیک، با یازده سطر به خط محقّق جلی در هر صفحه و چند صد برگ، تجلید شده است.نسخه ابن صائغ، مانند نسخه ای تیموری که خوشنویسی ناشناخته و معاصر وی کتابت کرده است، دلالت بر غلبه خوشنویسی بر تذهیب دارد. نشانه گذاری ها در نسخه ابن صائغ به رنگ سیاه اما در نسخه تیموری به رنگ قرمز است. همچنین خط نسخه تیموری زیباتر است. دستخط خوشنویس تیموری نرمتر و روانتر و حروف عمودی او کشیده و مستقیم است. در مقایسه، دستخط ابن صائغ ناصافتر و سستتر و حروف عمودی او گاه لرزان است یا به تدریج باریک می شود و حرکت های قلم او گاه متصل نیست. نشانه گذاری های او بزرگتر و زیادتر است، سریفها (سرکها) دورانیتر و پهنتر از نسخه تیموری است. همچنین، خط ابن صائغ درهم رفته تر و شتابزده تر است.خوشنویسان دوره مملوکی استفاده از محقَّق را برای مصحف های بزرگ تا پایان این دوره ادامه دادند. به طور کلی، این نسخه ها کوچکتر از نسخه های اواخر قرن هشتم است. خط آن ها زیباست اما عالی نیست. مثلا، در نیمه قرن نهم ابوالفتح محمدالانصاری نسخه های متعددی به خط محقّق برای ممالیک نوشت.پس از محقّق، خط نَسخ رایج ترین خط بود. هیچ نسخه ای از قرآن از اوایل دوره ممالیک به جا نمانده است، اما نُسَخ مصور از آن دوره وجود دارند. زیباترین آن ها خلاصه ای از آثار پزشکی است، شامل نسخه ای از رسالة دعوةالاطباء ابن بطلان به قلم محمدبن قیصر اسکندری در ۶۷۲. خط نَسخ او با دوایر بزرگ ادامه شیوه ای است که در قرون قبلی در سوریه به کار می رفته است، اما گاه ترویس هایی در سمت چپ «الف» یا طُره های عمودی دیگری دیده می شود.در قاهره و دمشق (دومین شهر مهم ممالیک)، نُسخ مصور و مُذهَّب را برای حامیان مسلمان و مسیحی پدید می آوردند. مثلا، غازیبن عبدالرحمان دمشقی (متوفی۷۱۰)، استاد خوشنویسی، بسیاری از کتب را در آن جا تحریر (و مصور) کرد، از جمله نسخه ای از مقامات حریری که اکنون در کتابخانه بریتانیا موجود است. مشهورترین جانشین غازی، ابنالدُرَیْهِم موصلی (خوشنویس و تصویرگر)، مانند سَلَفش هم به سبب کتابت نسخه های رقمدار و هم به سبب نگارش وقایعنامه ها مشهور بود. معروفترین اثر بازمانده از وی نسخه ای از کتاب منافعالحیوان موجود در کتابخانه اسکوریال (ش ۸۹۸) است. در انجامه آن، ابندریهم گردآورنده، کاتب و تصویرگر آن معرفی شده که آن را در ربیعالاول ۷۵۵ به پایان رسانده است. ابندریهم، مانند بیش تر خطاطان ممالیک، متن را به خط نَسخ سیاه نوشته و تقسیمبندی های متن را با گل و بته های طلایی از نوعی که یاقوت به کار برده، تزیین کرده است.خط نسخ همچنان در بسیاری از مصحف های اهدایی امیران مملوک به کار می رفت. در ۸۲۸ سلطان اشرف برسبای یک جفتِ تقریبآ یکسان از نسخه ای دو جلدی به خط نسخ را به مدرسه ای که در قاهره تأسیس کرده بود، اهدا کرد.
← انواع خط در دوره ممالیک
...
عباسیان مصر، سلسله ای از خاندان عباسی بودند که پس از نابودی خلافت آن ها در بغداد، از سال ۶۵۹ تا ۹۲۳ق. در مصر به صورت تشریفاتی بر مسند خلافت نشستند.
اینان که ۱۷ تن بودند، زیر نظر حکمرانان مملوکی که برای اثبات مشروعیت خود به همراهی خلفای عباسی نیاز داشتند، به زندگانی خود ادامه دادند و در حکم مستمری گیران دربار ممالیک بودند و تنها وظایف تشریفاتی را هنگام جلوس سلطان جدید اجرا می کردند. فرایند دور نگاه داشتن خلیفه از قدرت سیاسی در همه دوران ممالیک ادامه داشت. گاه به اندازه ای خلیفه آلت دست بود که به آسانی برکنار می گشت و دیگری به جای او گماشته می شد.
رقبای امیران مملوکی
خلفای عباسی مصر هیچ گونه سازمان یا عامل اقتصادی و نظامی در اختیار نداشتند که آن ها را در اعمال نفوذ یاری دهد. با این حال، به سبب موقعیت معنوی و دینی، رقبای امیران مملوکی مصر که سرپرستی حرمین شریفین را عهده دار بودند، به شمار می رفتند. آن ها کوشیدند تا به طریقی این مشکل را حل کنند. در نتیجه کوشش آن ها، نام خلیفه در خطبه مکه همراه سلطان مملوکی یاد می شد. به سال ۶۹۴ق. حاکم بامرالله، خلیفه عباسی مصر، خود به حج رفت و به سال ۸۱۵ق. مستعین، خلیفه عباسی مصر (خلافت:۸۰۸-۸۱۶ق.) برای امیر مکه هدایا و خلعت هایی فرستاد. از این رو، در این سال به نام وی در مکه خطبه خوانده شد.
روابط خلفا و حکمرانان مملوکی
روابط خلفا و حکمرانان مملوکی نشیب و فراز های فراوان داشت و معمولاً خلفا در محدودیت به سر می بردند؛ زیرا حکمرانان پس از کسب مشروعیت برای حکومت خود، دیگر به حضور خلیفه احساس نیاز نمی کردند. هنگامی که روابط نیکو میان آن ها برقرار بود، نام خلیفه همراه سلطان در خطبه ها برده می شد. خلیفه معمولاً در مراسم رسمی و دولتی شرکت می کرد و هنگام نبرد، مردم را به یاری سلطان فرا می خواند. هنگامی که مناسبات میان سلطان و خلیفه به سردی می گرایید، سلطان نخست روابط میان خلیفه و مردم را قطع می کرد و با وخیم تر شدن اوضاع، او را به زندان می انداخت یا تبعید می کرد. خلافت عباسیان مصر به سال ۹۲۳ق. با حمله سلطان سلیم عثمانی به مصر پایان یافت.
سلافة العصر فی محاسن الشعراء بکل مصر، تألیف سید صدرالدین علی بن نظام الدین احمد بن معصوم حسینی، مشهور به سید علی خان مدنی شیرازی، کتابی است درباره اعیان عام و خاص هم عصر نویسنده از شهرهای مختلف.
نویسنده، کتاب را در سال 1081 شروع و در سال 1082 به اتمام رسانده است.
کتاب با دو مقدمه از ناشر و نویسنده آغاز و مطالب در پنج قسم و یک خاتمه تنظیم شده است.
نویسنده در هر مورد، ابتدا به نام و نسب فرد مورد نظر اشاره نموده و سپس به عنوان نمونه، اشعاری را از وی ذکر کرده است.
نثر کتاب، به زبانی ادیبانه و مسجع بوده و همراه با عبارت پردازی و موزون می باشد.



مصر در دانشنامه ویکی پدیا

مصر
مصر می تواند به موارد زیر اشاره داشته باشد:
مصر ٬ کشوری در شمال خاوری قاره آفریقا
مصر (روستا)، روستایی کویری از توابع شهرستان نائین در استان اصفهان ایران
مصر علیا و سفلی
مصر علیا، منطقه ای در جنوب مصر کنونی
مصر سفلی، شمالی ترین بخش مصر
مصر القدیمه
مصر الجدیده
مصر باستان
اساطیر مصر
استان رومی مصر (آیگیپتوس) در سال ۳۰ پیش از میلاد و پس غلبهٔ اوکتاویان (در آینده امپراتور آوگوستوس) بر خصمش، مارک آنتونی، بنیان نهاده شد. اوکتاویان معشوقهٔ آنتونی، کلئوپاترای هفتم، را از سریر قدرت به زیر کشید و بدین ترتیب پادشاهی بطالسه بر مصر پایان یافت و سرزمین مصر به خاک روم منضم شد. استان مصر اکثر سرزمین امروزی مصر را در بر می گرفت، جز شبه جزیرهٔ سینا (که در آینده توسط تراژان فتح شد). آیگیپتوس با استان های کرت و برقه (سیرنائیک) در غرب و یودیا در شرق همجوار بود. مصر در آینده به تولیدکنندهٔ بزرگ غله برای امپراتوری روم مبدل شد.
مختصات: ۳۴°۰۴′ شمالی ۵۴°۴۸′ شرقی / ۳۴.۰۶۷° شمالی ۵۴.۸۰۰° شرقی / 34.067; 54.800
مصر (نام های پیشین: چاه دراز، کلاته یوسف، مزرعه یوسف )، روستایی از توابع شهرستان خور و بیابانک در استان اصفهان است. این روستا در دشت کویر ایران و در ۴۵ کیلومتری شرق جندق و در ۶۰ کیلومتری شمال خور واقع شده است. روستای مصر یا کویر مصر درست در میانه راه دامغان به نائین و اصفهان قرار دارد. مصر به همراه دو روستای بسیارکوچک دیگر به نامهای امیرآباد و فرحزاد دریک خط شمالی– جنوبی به طول حدود ۶ کیلومتر واقع شده اند. این روستا یکی از مناطق جذاب گردشگری ایران به حساب می آید و نام دریای شنی کویر مصر برای بسیاری از طبیعت گردان آشناست. بخشی از فیلم خیلی دور، خیلی نزدیک در این روستا فیلم برداری شده است.
مصر الجدیده نام شهر و شهرستانی در استان قاهره مصر است.
مصر القدیمه (به عربی: مصر القدیمة) نام محله و شهرستانی در استان قاهره مصر است.
مصر باستان به تمدنی در شمال شرقی آفریقا در درهٔ رود نیل گفته می شود که در دورهٔ زمانی میان ۳۰۰۰ پیش از میلاد تا زمان تسخیر مصر بدست اسکندر مقدونی وجود داشت. تمدن مصر باستان نمونه ای از شاهنشاهی های بناشده بر اصل آبیاری است. به فرمانروایان مصر باستان فرعون گفته می شود.
تمدن مصر باستان در سال ۳۱۴۰ پیش از میلاد یعنی زمانی که دو قلمروی مصر سفلی و مصر علیا تحت پادشاهی نخستین فرعون بنام نارمر که برخی او را منس می نامند، به وحدت سیاسی رسیدند شکل گرفت. مصر باستان در دوره دراز تمدن خود چندین بار زیر فرمانروایی نیروهای بیگانه از جمله ایرانیان هخامنشی نیز درآمد.
مصر ساسانی (که در منابع پارسی میانه به صورت اگیپتوس شناخته می شود)، اشاره به دوره ای کوتاه در تاریخ مصر روم و بخش هایی لز لیبی دارد که تحت سیتره ساسانیان درآمد. این دوره از ۶۱۹ تا ۶۲۹ میلادی طول کشید. این استان روم در ابتدا در طی محاصره اسکندریه به شاهنشاهی ساسانی پیوست و ایرانیان به تدریج سیتره خود را بر دیگر بخش های مصر گسترش دادند. دوره حکومت ساسانیان بر مصر وقتی به پایان رسید که شهربراز با امپراتور بیزانس، هراکلیوس متحد شد، به این صورت که هراکلویس به شهربراز کمک کند تا تخت شاهی ساسانی را تصاحب کند و شهربراز مصر را ترک کند و آن را به بیزانس برگرداند.
مصر سفلی (در عربی: الدلتا) شمالی ترین بخش مصر است که با ورود نیل به دلتایش آغاز می شود و تا دریای مدیترانه امتداد می یابد. در زمان حاضر، محدوده آغاز این منطقه حاصلخیز را می توان از شهر دهشور، در جنوب قاهره، دانست.
مصر سفلی با نام «تا-مهو» (Ta-Mehu)، به معنای «سرزمین پاپیروسها»، نیز شناخته می شد. این سرزمین در گذشته به بیست منطقه کوچکتر با نام خره تقسیم شده بود که نخستین آن ها در دهکده ای در نزدیکی جنوب قاهره امروزین آغاز می شد. به دلیل آنکه مصر سفلی سرزمینی پوشیده با انواع بوته و پوشش گیاهی بود، تقسیم بندی میان خره های گوناگون چندین بار دستخوش دگرگونی شد.
به دلیل نزدیکی به مدیترانه، آب و هوای این منطقه ملایم تر از آب و هوای مصر علیا است. دمای هوا به ندرت بسیار بالا می رود و بارندگی فراوان است.
پایتخت مصر سفلی ممفیس بود. خدای نگهبان این شهر بوتو بود که به شکل مار کبرایی به نمایش در می آمد. مصر سفلی توسط تاج کوتاه و قرمز دشرت معرفی می شد و از جمله نمادهای آن پاپیروس و زنبور بوده اند.
مصر علیا (در عربی: صعید مصر)، یا همان مصر بالایی، منطقه ای در جنوب مصر کنونی است. از هنگامه های دور، رود نیل بیشترین توجه را در میان مصریان ایجاد می کرده است و به همین دلیل، این بخش را «مصر علیا» می نامیده اند.
رود نیل از مرکز آفریقا (جایی که دریاچه های بزرگ قرار دارند) سرچشمه می گیرد و پس از در نوردیدن مصر به سوی شمال، در دلتای نیل به دریای مدیترانه می ریزد. از روی قانون حرکت آب ها روی زمین می توان پی برد که جنوب مصر بالاتر از شمال آن قرار دارد. این می تواند دلیلی برای آن باشد که مصر علیا در جنوب آن، از گورستان تبس تا سد اسوان و آغاز نوبیه، قرار گرفته است.
نماد مصر علیا تاج سپید رنگ هچت بوده است.
در دوران باستانی، کشور مصر به دو قلمرو پادشاهی علیا و سفلی بخش می شد.
فرعون های مصر با عنوان «فرمانروایان مصر علیا و سفلی» معروف بودند. مصر علیا (بر خلاف آنچه ممکن است به طور حسی حدس زده شود) در جنوب مصر که بلندای بیشتری از شمال دارد قرار گرفته و مصر سفلی در شمال جای دارد. در نام گذاری علیا و سفلی به جهت جریان رود نیل که از جنوب بلند به شمال پست است توجه شده.
مصر میانی (به عربی: مصر الوسطی) منطقه ای قرار گرفته در میان مصر سفلی (دلتای نیل) و مصر علیا است که از اسیوط در جنوب آغاز می شود و به ممفیس می رسد.
در زمان مصر باستان، دو مصر علیا و سفلی از هم جدا بودند. با این حال مصر میانی در عمل زیر نفوذ مصر علیا بود. در سده ۱۹ام میلادی مصرشناسان برای نخستین بار نیاز به جدا کردن دو مصر کردند و واژه "مصر میانی" را برای بخشی از زمین میان قاهره و قنا برگزیدند.
اتحادیه فوتبال مصر (عربی: الإتحاد المصری لکرة القدم‎) نهاد اداره کننده مسابقات فوتبال و فوتسال در کشور مصر است.
این فدراسیون که در سال ۱۹۲۱ تأسیس شده عضو کنفدراسیون فوتبال آفریقا و فیفا نیز می باشد و مقر آن در شهر قاهره است.
ارمنی های مصر (ارمنی Հայերը Եգիպտոսում به لاتین Armenians in Egypt)، جامعه ای با تاریخ طولانی هستند؛ آنها با زبان، کلیساها و نهادهایشان یک اقلیت محسوب می شوند. تعداد آنها در مصر به خاطر مهاجرت به سایر کشورها و ادغام با بقیه در جامعه مصری از طریق ازدواج گسترده با مسلمانان و قبطی ها رو به کاهش نهاده است. تعداد آنها امروزه ۶۰۰۰ نفر است که بسیار کوچک تر از چند نسل قبلی است. آنها در دو شهر بزرگ مصر یعنی قاهره و اسکندریه متمرکزند. از لحاظ اقتصادی، ارمنی های مصر مایل به تجارت، صنعت و مشاغل آزاد هستند و سالها قبل از مصریها دارای نظام آموزش و پرورش بوده اند.
اساطیر مصر به صورت تندیس های بزرگ سنگی از جنس سنگ خارا و مرمر سیاه، تندیسه های براق مفرقی و زرین همچنین ایزدان و ایزدبانوانی ساخته شده از گل رس که به ترتیب سلسله مراتبی که معمولاً به حالت نشسته و یا ایستاده دیده می شوند.
پیگره های مذکر یا مونث معمولاً پوزه حیوان مانند و یا منقار دارند.
همه ایزدان معمولاً در حالتی تصویر شده اند که در حال پرستش شدن هدایایی را نیز دریافت می کنند و یا حرکاتی دال بر حمایت از عبادت کنندگان انجام می دهند.
این طرح ها بر روی نقش برجسته های روی تابوت های سنگی و یا کنده شده بر ستون های سنگی مقابر، آجرهای سنگی دیواره های پرستشگاه ها وجود دارند.
کشور مصر به ۲۷ استان (به عربی: محافظة) تقسیم شده است، هر استان زیر نظر یک فرماندار اداره می شود. عزل و نصب فرماندار از جمله اختیارات رئیس جمهور مصر است.
استان اسکندریه
این ۲۷ استان عبارتند از:
استان اسوان
یک استان ممکن است به طور کامل از مناطق "شهری" تشکیل شده باشد و یا ترکیبی باشد از مناطق "شهری" و مناطق "روستایی". علاوه بر این، یک استان ممکن است فقط از یک شهر تشکیل شده باشد، مثل استان قاهره و یا استان اسکندریه. چنین استان هایی به مناطق (محله های شهری) تقسیم بندی شده اند. برای مثال استان قاهره به ۴۱ منطقه شهری و استان اسکندریه به ۷ منطقه شهری تقسیم بندی شده اند.
استان اسیوط
تراکم جمعیت در بیشتر استان های مصر حدود هزار نفر در کیلومتر مربع است در حالیکه در سه استان پهناور مصر، تراکم جمعیت تنها ۲ نفر در کیلومتر مربع است.
استان بحیره
استان بنی سویف
استان قاهره
استان دقهلیه
استان دمیاط
استان فیوم
استان غربیه
استان جیزه
استان اسماعیلیه
استان کفر الشیخ
استان مطروح
استان منیا
استان منوفیه
استان وادی الجدید
استان شمال سیناء
استان پورت سعید
استان قلیوبیه
استان قنا
استان بحر الاحمر
استان شرقیه
استان سوهاج
استان جنوب سیناء
استان سوئز
استان اقصر
قانون اصلاح کشاورزی به هدف تغییر مالکیت زمین در مصر پس از انقلاب سال ۱۹۵۲ توسط جمال عبدالناصر و افسران آزاد اجرا شد.
در ژوئن ۲۰۱۳ و در سالگرد تحلیف محمد مرسی، نخستین رئیس جمهور انقلاب ۲۰۱۱ مصر، موج جدیدی از اعتراضات در این کشور علیه دولت جدید شکل گرفت. مخالفان که در رأس آن ها محمد البرادعی قرار دارد، خواهان کناره گیری مرسی از قدرت و برگزاری انتخابات زودهنگام در مصر هستند.
با شدت گرفتن اعتراضات وزرای کشور، امور خارجه، دفاع، محیط زیست، گردشگری، دادگستری و برنامه ریزی مصر و همچنین نخست وزیر دولت مرسی یکی پس از دیگری استعفا کردند. در عین حال که مخالفان مرسی در میدان تحریر قاهره تجمع نموده اند، حامیان وی نیز در حوالی مسجد رابعه به شعار دادن در حمایت از رئیس جمهور پرداختند. با وجودی که مرسی از ضعف های دولت نوپا سخن گفته و از مردم عذرخواهی کرده است، اما اعتراضات همچنان رو به گسترش است. ارتش نیز برای طرفین ضرب الاجل تعیین کرده که اگر به اختلافات پایان ندهند وارد عمل خواهد شد. مرسی اظهارات ارتش را در این مورد غیرقانونی دانست. نهایتاً شدت اعتراضات موجب شد تا در شبانگاه سوم ژوئیه ارتش مصر محمد مرسی را از قدرت برکنار کرده و عدلی منصور ، رئیس دادگاه قانون اساسی مصر به عنوان رئیس جمهور موقت تعیین شد.
اقتصاد مصر از جمله اقتصادهای نابسامان در خاورمیانه به شمار می رود. پس از انقلاب ۱۹۵۲، اقتصاد مصر تحت تسلط دولت قرار گرفت و جمال عبدالناصر با توجه به گرایشهایی که به بلوک شرق داشت، کسی بود که این فرایند را تسریع بخشید. بر خلاف ناصر، در زمان انور سادات، خصوصی سازی و کاهش تصدی گری دولت آغاز شد. این خصوصی سازی در زمان حسنی مبارک ادامه داشت. ولی بنابر نظر برخی از اعضای هیئت حاکمه این کشور که خواهان نقش و سهمی از مبادلات تجاری این کشور بودند، مخالفت هایی با خصوصی سازی کامل در این کشور انجام می گرفت که منجر به دولتی ماندن سازمانها و بخشهای مهمی از اقتصاد مصر شد. سیاست های نامناسب اقتصادی مصر و دخالت آمریکا در امور اقتصادی این کشور، منجر به افزایش نرخ بیکاری و رشد نرخ فقر در بین مردم مصر شد. به طوریکه تا پیش از سال ۲۰۱۱ نیمی از جمعیت ۸۰ میلیون نفری مصر زیر خط فقر قرار دارند.
بعد از انقلاب مصر سرمایه گذاری خارجی در مصر افت شدیدی را تجربه کرد و از ۳۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۰ به ۱۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۲ رسید.
صنعت گردشگری مصر یکی از منابع درآمدزایی عمده در مصر به شمار می رود. با وقوع انقلاب مصر و کاهش امنیت در این کشور، صنعت توریسم مصر نیز از درآمدزایی سابق برخوردار نیست و یکی از منابع درآمدی مهم مصر مختل شده است. نیروهای مسلح مصر از قدرت و نفوذ زیادی در این کشور برخوردارند به طوری که ارتش ۷۰٪ از تولید ناخالص داخلی این کشور را در دست دارد.
الحیبه (به عربی: الحیبة) یک منطقهٔ مسکونی در مصر است که در استان پورت سعید واقع شده است.
انتخابات ریاست جمهوری مصر ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
انتخابات ریاست جمهوری مصر (۲۰۱۲)
انتخابات ریاست جمهوری مصر (۲۰۱۴)
انتخابات مجلس مصر ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
انتخابات مجلس مصر (۲۰۱۱–۲۰۱۲)
انتخابات مجلس مصر (۲۰۱۵)
انقلاب ۱۹۵۲ مصر کودتای نظامی گروهی از افسران ارتش مصر در ۲۳ ژوئیه ۱۹۵۲ بود که توسط حرکت افسران آزاد به عربی(ضباط الحّر) به رهبری محمد نجیب و جمال عبدالناصر انجام شد،و نیز محمد انور سادات جزو افسران کودتاچی بود . در پی اینکودتای نظامی ملک فاروق پادشاه مصر از قدرت خلع شده پسرشملک فواد جانشین او شد. چندی بعد جانشین او ملک فواد دوم نیز خلع شده و نظام پادشاهی مصر با یک حکومت جمهوری جایگزین شد.
این انقلاب پایان حضور نظامی بریتانیا در مصر را به همراه داشت و موجب استقلال سودان شد که پیش از آن به صورت مستعمره مشترک بریتانیا و مصر اداره می شد. حکومت انقلابی مصر سیاست هایی ناسیونالیستی و ضدامپریالیستی را در پیش گرفته و به صورت هواخواه جدی ناسیونالیسم عربی و جنبش عدم تعهد درآمد.
مختصات: ۳۰°۲′ شمالی ۳۱°۱۳′ شرقی / ۳۰.۰۳۳° شمالی ۳۱.۲۱۷° شرقی / 30.033; 31.217
انقلاب ۲۰۱۱ مصر (انقلاب ۲۵ ژانویه) مجموعه ای از راهپیمایی ها، اعتراضات و نافرمانی های مدنی است که از ۲۵ ژانویه ۲۰۱۱ (۵ بهمن ۱۳۸۹)در کشور مصر آغاز شد و به استعفای حسنی مبارک در ۱۱ فوریه ۲۰۱۱ و ایجاد حکومتی نظامی در کشور منجر شد. مخالفان اهداف این اعتراضات را با الهام از موفقیت انقلاب تونس انقلاب علیه شکنجه، فقر، فساد و بی کاری سرنگونی حسنی مبارک و لغو قانون شرایط اضطراری، افزایش حداقل دستمزدها، پایان دادن به خشونت ها و مهمتر از همه خواسته اخیر خود را روی کار آمدن دولتی مردمی اعلام کردند.
حسنی مبارک پس از استعفا اختیارات خود را به شورای عالی نیروهای مسلح متشکل از فرماندهان ارشد ارتش به ریاست ارتشبد محمدحسین طنطاوی سپرد. ارتش مصر در طول انقلاب از حمایت حکومت مبارک خودداری کرده بود. احمد شفیق نخست وزیر مصر بر اثر فشار معترضین در ۳ مارس مجبور به استعفا شد و شورای عالی نظامی عصام شرف را به ریاست دولت برگزید. عصام شرف هم در نوامبر همین سال استعفا داده و کمال جنزوری به جای او به این مقام رسید.
با وجود سرنگونی حکومت حسنی مبارک برخی از معترضین همچنان به اعتراضات خود ادامه می دهند. در ماه مارس قانون اساسی جدیدی در این کشور با همه پرسی عمومی رسمیت یافت. انتخابات پارلمانی هم در ۲۸ نوامبر برگزار شد. همچنین دادگاه حسنی مبارک و دو پسرش، به همراه تعدادی از مقامات حکومت وی برگزار شده است.
انقلاب مصر ممکن است به یکی از این رویدادها اشاره داشته باشد:
انقلاب ۱۹۱۹ مصر که به استقلال مصر و خروج از تحت الحمایگی بریتانیا انجامید.
انقلاب ۱۹۵۲ مصر کودتایی توسط گروهی از افسران ارتش که به سرنگونی حکومت پادشاهی و استقرار نظام جمهوری منجر شد.
انقلاب مصر (۲۰۱۱) قیامی علیه حکومت حسنی مبارک.
اهرام سه گانه مصر نام سه عدد از اهرام تاریخی ساخته شده در دوران مصر باستان است که در محدوده شهر باستانی جیزه و در حاشیه شمالی شهر قاهره کنونی واقع شده است. قدمت اهرام جیزه به دودمان چهارم مصر می رسد. نام های این اهرام عبارتند از خوفو، خَفرِع و مَنقُرع. که هرم خوفو بزرگترین شان هست و تنها بازمانده عجایب هفتگانه جهان به شمار می آید. برخی از پژوهشگران، تاریخ ساخت اهرام را به بیش از ۱۲ هزار سال پیش نسبت می دهند که هنوز منبع موثقی در این مورد یافت نشده است.
مختصات: ۲۹°۵۸′۳۴″ شمالی ۳۱°۰۷′۵۲″ شرقی / ۲۹.۹۷۶۱۱° شمالی ۳۱.۱۳۱۱۱° شرقی / 29.97611; 31.13111
هرم های مصری از مهم ترین و باشکوه ترین سازه های بر جای مانده از تمدن مصر باستان هستند که نمادهای این تمدن نیز به شمار می روند.
تعداد ۱۳۸ هرم شناخته شده تا سال ۲۰۰۸ در مصر موجودند که بیشتر آن ها آرامگاه فرعون ها و شهبانوهایشان در دوره های دودمانی کهن و میانه هستند.
نخستین هرم های ساخته شده در مصر در سقاره، شمال غربی ممفیس قرار دارند. قدیمی ترین این هرم ها، هرم جوزر است که مربوط به شاه جوزر از دودمان سوم می شود. هرم و مجموعه آرامگاه کنار آن توسط وزیر دانشمند جوزر، ایمهوتپ ، طراحی و ساخته شدند و قدیمی ترین سازه های ساخته شده توسط بشر از سنگ تراش خورده به شمار می روند.
نامدارترین هرم های مصری اما مجموعه اهرام جیزه هستند که در منطقه جیزه در حومه قاهره قرار دارند و از بزرگترین سازه های ساخته شده در تاریخ بشر به شمار می روند. این هرم های سه گانه تنها بناهای بازمانده از میان هفت عجایب جهان باستان هستند که هنوز بر جای مانده اند.
ایتالیایی های مصر مردم ساکن مصر با اصالت ایتالیایی هستند. تاریخ حضور ایتالیایی ها در مصر به دوران امپراتوری روم بازمی گردد. آخرین ملکهٔ مصر کلئوپاترا که با مارک آنتونی ازدواج کرد، کشورش را به عنوان جهیزیه به روم داد و مصر تا مدت ها جزئی از امپراتوری روم به شمار می رفت. در این مدت ایتالیایی های بسیاری به مصر رفتند و امروزه نیز آرامگاه های مسیحیان در اسکندریه نشان دهندهٔ تأثیر ایتالیایی ها در مصر می باشد.
باشگاه فوتبال المپیک مصر (انگلیسی: El-Olympi) یک باشگاه فوتبال در اسکندریه، مصر است.
این باشگاه که در سال ۱۹۰۵ میلادی تأسیس شده سابقه یک قهرمانی در لیگ برتر فوتبال مصر و دو قهرمانی در جام حذفی فوتبال مصر در کارنامه دارد.
باشگاه الاهلی (به عربی: نادی الأهلی) یک باشگاه ورزشی از کشور مصر است که در شهر قاهره قرار دارد و تیم فوتبال آن در لیگ برتر فوتبال مصر بازی می کند.
این باشگاه در سال ۱۹۰۷ میلادی تأسیس شده است.
الاهلی از باشگاه های پرطرفدار فوتبال در کشور مصر می باشد و همچنین پرافتخارترین تیم در لیگ برتر مصر می باشد.
این باشگاه در سال ۲۰۰۰ میلادی از سوی کنفدراسیون فوتبال آفریقا به عنوان «باشگاه قرن آفریقا» نام گرفت.
باشگاه الاهلی با ۱۳۰ قهرمانی (۱۱۰ داخلی - ۲۰ بین المللی) بیش از هر تیم فوتبال دیگری در دنیا قهرمانی کسب کرده است. این تیم با ۲۰ قهرمانی در مسابقات بین المللی، پرافتخارترین تیم دنیا در تعداد افتخارات بین المللی می باشد.
بانک تجاری بین المللی مصر (انگلیسی: Commercial International Bank) بزرگترین شرکت خدمات مالی و بانکداری مصری است، که بخش عمده فعالیت های آن، بر ارائه خدمات بانکداری خرد، مدیریت سرمایه گذاری، مدیریت دارایی، بانکداری سرمایه گذاری و بانکداری اختصاصی متمرکز می باشد.
بانک تجاری بین المللی مصر در سال ۱۹۷۵ از مشارکت بانک ملی مصر و بانک چیس منهتن تأسیس شد. این بانک در سال ۲۰۱۰ با دارایی بیش از ۱۶٫۴ میلیارد دلار، در فهرست فوربز جهانی ۲۰۰۰ در رتبه ۱۵۱۲ از بزرگترین شرکت های جهان قرار گرفت. شعبه مرکزی بانک تجاری بین المللی در شهر قاهره قرار دارد و بخشی از سهام آن در بازار بورس اوراق بهادار قاهره و الکساندریا معامله می شود.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

نقل قول های مصر

مِصر یا به صورت رسمی جمهوری عربی مصر(به عربی:جمهوریة مصر العربیة) کشوری است در شمال خاوری قاره آفریقا و شبه جزیره سینا هم که در قاره آسیا قرار گرفته بخشی از قلمرو این کشور است. مصر در جنوب دریای مدیترانه و غرب دریای سرخ قرار داشته و از غرب با لیبی و از جنوب با سودان همسایه است. مصر از سوی شبه جزیره سینا با اسرائیل و نوار غزه در فلسطین مرز زمینی دارد.
• «امروزه تمدنی از مصر پربار تر نیست .تمدن مصر،مادر جهان و ایوان اسلام و سرچشمه علم و صنعت است.» -> ابن خلدون
• مصر یک کشور عربی و اسلامی است و هیچ فرد عربی و مسلمان تحمل ناامنی و بی ثباتی آن را ندارد. -> عبدالله بن عبدالعزیز' پادشاه عربستان
• «دومین راه آهن جهان در مصر تاسیس شد.»
• «در استان اقصر مصر بیش از یک سوم آثار قدیمی زمین پیدا می شود.»
• «امپراطوری فراعنه مصر اولین امپراطوی بشریت بود.»
• «چهار مصری ناکنون جایزه نوبل گرفته اند: محمد انور السادات ونجیب محفوظ واحمد زویل، ومحمد البرادعی.»
• «آن کس که او را از مصر خریده بود به همسرش گفت نیکش بدار شاید به حال ما سود بخشد یا او را به فرزندی اختیار کنیم و بدین گونه ما یوسف را در آن سرزمین مکانت بخشیدیم تا به او تاویل خوابها را بیاموزیم و خدا بر کار خویش چیره است ولی بیشتر مردم نمی‏دانند.» -> سوره: ۱۲ , آیه: ۲۱
• «و فرعون در قوم خود ندا درداد گفت ای مردم من آیا پادشاهی مصر و این نهرها که از زیر من روان است از آن من نیست پس مگر نمی‏بینید.» -> سوره: ۴۳ , آیه: ۵۱
• «به موسی و برادرش وحی کردیم که شما دو تن برای قوم خود در مصر خانه‏هایی ترتیب دهید و سراهایتان را رو به روی هم قرار دهید و نماز برپا دارید و مؤمنان را مژده ده.» -> سوره: ۱۰ , آیه: ۸۷
• «پس چون بر یوسف وارد شدند پدر و مادر خود را در کنار خویش گرفت و گفت ان شاء الله با امان داخل مصر شوید.» -> سوره: ۱۲ , آیه: ۹۹
• «پرچم کنونی : هنگامی که در سال ۱۹۵۲م حکومت سلطنتی در مصر ساقط گردید، جنبش آزادی خواهی در این کشور پرچمی را به کار می برد که مرکب از نوارهای قرمز، سفید و سیاه بود و در نوار سفید آن عقابی طلایی به چشم می خورد. این پرچم، طرح اولیهٔ پرچم جمهوری متحدهٔ عربی بین سال های ۱۹۵۸–۷۱م بود. در سال ۱۹۷۲م شاهینی بر پرچم مصر نقش گردید که شاهین قریش (قبیلهٔ پیامبر اکرم ص) بود...» در اثرش چاپ ۱۳۷۰/ ۱۹۹۱م -> رسول خیراندیش

مصر در جدول کلمات

مصر
قاهره
خدای مصر قدیم
امون,آتون, هیروگلیف
خط تصویری مصر باستان
هیروگلیف
رسوایی این کنفرانس هنوز هم دامنگیر دولت آمریکا و مصر است
واترگیت
زن اخناتون و ملکه مصر که مجسمه نیم تنه او از شاهکارهای هنری دنیای قدیم و یکی از آنها در موزه برلن و دیگری در موزه قاهره است
نفرتیتی
سلسله حاکم بر مصر بعد از اسکندر
بطالسه
شهر مصر باستان
تب
شهری در مصر باستان
ممفیس
فرعون مصر باستان
رامسس
فرعون مصر که نخستین هرم را بنا کرد
جوسر

معنی مصر به انگلیسی

persistent (صفت)
پایا ، مزمن ، مصر ، ماندگار ، مداوم ، لجوج ، سمج ، مقاوم ، ایستادگی کننده
exigent (صفت)
بحرانی ، ضروری ، مصر ، مبرم ، فشاراور ، تحمیلی ، محتاج به اقدام یا کمک فوری
demanding (صفت)
خواهان ، سخت ، طالب ، خواستار ، سخت گیر ، مصر ، مبرم
recalcitrant (صفت)
سرکش ، سر سخت ، مصر
exacting (صفت)
سخت ، خواستار ، سخت گیر ، مصر ، مبرم
clamorous (صفت)
پر سر و صدا ، خروشان ، مصر ، پرخروش ، جیغ ودادکن
insistent (صفت)
مصر ، مصرانه ، مقاوم ، پاپی
unrepentant (صفت)
مصر
urging (صفت)
مصر
pressing (صفت)
مصر ، فشاری ، مبرم ، فشاراور ، عاجل
importunate (صفت)
مزاحم ، مصر ، مبرم ، سمج ، مصدع ، عاجز کننده ، سماجتامیز

معنی کلمه مصر به عربی

مصر
ضغط , غير ثابت , مصر , ملح
مصر

مصر را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Google Plus Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران درباره معنی مصر

مریم قاسمی ١٩:٢٣ - ١٣٩٧/٠٥/٠١
سمج
|

شهریار آریابد ١٠:٠٧ - ١٣٩٧/١١/٣٠
در پارسی باستان " مودرای " نام کشور پرآمون ها یا پسران آمون( فرعون ها) ، خدای مودرای باستان.
|

پیشنهاد شما درباره معنی مصر



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنی مصر   • مصر ایران   • مصر باستان   • موزه مصر   • مصر مناطق دیدنی   • کشور مصر مناطق دیدنی   • دین مردم مصر   • نقشه مصر   • مفهوم مصر   • تعریف مصر   • معرفی مصر   • مصر چیست   • مصر یعنی چی   • مصر یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی مصر
کلمه : مصر
اشتباه تایپی : lwv
آوا : mesr
نقش : اسم خاص مکان
عکس مصر : در گوگل


آیا معنی مصر مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 99% )