برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
95 1330 100 1

مکر

/makr/

مترادف مکر: تزویر، تغابن، چاره، حقه، حیله، فسوس، محال، خدعه، خدیعت، دستان، دغا، شید، غدر، فریب، رنگ، زرق، ناموس، فسون، کید، نارو، نیرنگ، فریفتن، خدعه کردن

برابر پارسی: فریب، ترفند، دغلی، کلک، نیرنگ

معنی مکر در لغت نامه دهخدا

مکر.[ م َ ] (ع اِمص ، اِ) فریب. (منتهی الارب ). فریب. ریو. تنبل و حیله و خدعه و فریب دادگی و تزویر و ریا و دورویی و غدر. (ناظم الاطباء). فریب و با لفظ بستن و کردن مستعمل. (آنندراج ). دستان. فسون. افسون. گربزی. خداع. خدیعت. ترفند. کید. مکیدت. سگالش. بدسگالی. چاره. خِب ّ. تلبیس. خَتر. غیلة. مَحل. کنبوره. رنگ. نیرنگ. کیمیا. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا): جانبه الایسر مکر، حدیث علی (ع ) است و مرجع ضمیر در آن مسجد کوفه است. گویند بازار در سمت راست مسجد بود و در آن مکر و خداع واقع می شد. (از اقرب الموارد) :
چنانکه اشتر ابله سوی کنام شده
ز مکر روبه و ز زاغ و گرک بی خبرا.
رودکی.
فرستاده باید فرستاده ای
درون پر ز مکر و برون ساده ای.
فردوسی.
راست برگوی که در تو شده ام عاجز
برنیاید کس با مکر زنان هرگز.
منوچهری.
راست گویند زنان را نگوارد عز
برنیایدکس با مکر زنان هرگز.
منوچهری (دیوان چ دبیرسیاقی چ 1 ص 163).
یکسره میره همه باد و دم است
یکدله میره همه مکر و مری است.
حکیم غمناک (یادداشت به خط مرحوم دهخدا).
حیله نیست و عیب و مکر ندارد. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 317). از مکر دشمن ایمن نشاید بود. (تاریخ بیهقی ، ایضاً ص 356).
گفت ای وفا نمودن تو بوده سربسر
زرق و دروغ و مکر و فریب و فسون و فن.
لامعی.
نه شگفت اگر نداند جز مکر خلق ایراک
چیزی نماند جز نام از دین مصطفائی.
ناصرخسرو.
ایا گشته غره به مکر زمانه
ز مکرش به دل گشتی آگاه یا نه.
ناصرخسرو.
نه زیشان مکر او را کس ببیند
چه بیند مکر او را مست و مجنون.
ناصرخسرو.
ایمن از مکر و قصد یکدیگر
در تو شیران و آهوان سرای.
ابوالفرج رونی (دیوان چ پروفسور چاپکین ص 121).
ملک و عمرت را چه باک از کید و مکر دشمنان
کوه و دریا را چه باک از سایه ٔ پر ذباب.
امیرمعزی.
در راه من نهاد نهان دام مکر خویش
کرد آنچه خواست آدم خاکی بهانه بود.سنائی (دی ...

معنی مکر به فارسی

مکر
خدعه کردن، فریفتن ، فریب، حیله، خدعه
( صفت ) ۱ - سخت حمله کننده در جنگ . ۲ - شدید .
حرب جای . میدان جنگ و جای کار زار
( صفت ) توام با مکر و حیله : [ و اندک فرصتی را با فسونهای مکر آمیز دمار از روزگار امرا و اهل اختیار بر آرد . ] ( انوار سهیلی )
( مصدر ) مکر کردن خدعه کردن : [ ابوسفیان و اصحاب وی کعب اشرف را گفتند ... نباید که این مکر میسازید بر ما . ] ( کشف الاسرار ۵۳۹:۲ )
حیله گر . چاره گر .
( صفت ) بسیار حیله کننده مکار : [ ثور . دور اندیش کاهل دروغ زن مکر گر ... ] ( التفهیم . ۳۲۵ )
به اکراه کر ها . با کراهت : و مکر ها لابطلا در پیش رفت و گفت مرا شبان به نزدیک تو فرستاد .
( مصدر ) حیله کردن خدعه کردن : [ ... خواجه را بگوی که مذموم بدعتی و زشت قاعدهای که در جهان آوردی بوزیر کشتن و غدر و مکر کردن و عاقبت آن نیندیشیدی . ] ( سلجوقنامه ظهیری . چا . خاور . ۲۴ )
( صفت ) پر حیله پر فن .

معنی مکر در فرهنگ معین

مکر
(مَ) [ ع . ] (اِ.) فریب ، حیله .
(مِ کَ رّ) [ ع . ] (ص .) ۱ - سخت حمله کننده در جنگ . ۲ - شدید.

معنی مکر در فرهنگ فارسی عمید

مکر
فریب، حیله، خدعه.

مکر در دانشنامه اسلامی

مکر
مکر معادل نیرنگ و فریب در فارسی می باشد و به معنای تدبیر برای ضرر رساندن می باشد و در اصطلاح به معنای پیدا کردن راه هایی پنهان برای اذیت رساندن به مردمان است.
مکر در لغت به معنای تدبیر برای ضرر رساندن یا حیله گری در نهان آمده؛ یعنی منصرف کردن غیر، از تصمیم خودش به وسیله نیرنگ.
معادل "مکر" در زبان فارسی فریب، نیرگ و... است.

مکر در اصطلاح
مکر در اصطلاح علم اخلاق به معنای جستن راه های پنهان برای اذیت رساندن به مردمان است؛ لذا رذیله ای از رذائل قوه عاقله است و جزء مهلکات بزرگ و زشت ترین رذائل به حساب می آید که گناه شدید و بزرگی به شمار می رود.

ماده "مکر" در قرآن
ماده "مکر" در قرآن کریم ۴۳ بار به کار رفته که بیشتر موارد درباره خداوند مطرح شده؛ و...
از این رو برخی برای مکر در قرآن کریم معنای تدبیر و تقدیر را ارائه داده اند.

رابطه واژه مکر با کید و خدعه
...
مکر
مکر در لغت به معنای تدبیر برای ضرر رساندن یا حیله­گری در نهان آمده؛ یعنی منصرف کردن غیر، از تصمیم خودش به وسیله­ی نیرنگ. معادل "مکر" در زبان فارسی فریب، نیرنگ و... است.
مکر در اصطلاح علم اخلاق به معنای جستن راه­های پنهان برای اذیت رساندن به مردمان است؛ لذا رذیله­ای از رذائل قوه­ی عاقله است و جزء مهلکات بزرگ و زشت­ترین رذائل به حساب می­آید که گناه شدید و بزرگی به شمار می­رود.
ماده­ی "مکر" در قرآن کریم 43 بار بکار رفته که بیشتر موارد درباره­ی خداوند مطرح شده؛ از این رو برخی برای مکر در قرآن کریم معنای تدبیر و تقدیر را ارائه داده­اند. در علم لغت واژه­ی مکر مترادف با کلماتی مانند کید و خدعه گرفته شده که در معنای پنهان­ کاری مشترک هستند؛ اما از وجوهی دیگر با هم تفاوت دارند:
بر اساس معنایی که برای "مکر" ذکر شده، مکر جنبه ابزاری دارد و می­تواند ابزاری برای افعال خیر یا افعال شر قرار گیرد؛ از این رو مکر هم می­تواند در افعال شر و هم در افعال خیر بکار رود؛ مانند: خوراندن داروی مفید به کودک مریض به وسیله مکر. البته استعمال لفظ "مکر" بیشتر در موارد مذموم است به خصوص در زبان فارسی؛ لذا برخی مفسران تمام موارد مکر را در رابطه با افعال شر و ...

ارتباط محتوایی با مکر

مکر در جدول کلمات

مکر
نیرنگ, حیله
مکر و حیله
فریب, ریو
مکر و شائبه
شیله پیله
مکر و فریب
شید ، ریو
پولی یا چیزی که با مکر و فریب از کسی بگیرند
تلکه
گرفتن پول از کسی با مکر و حیله
تلکه
مظهر مکر و حیله
روباه

معنی مکر به انگلیسی

wile (اسم)
فریب ، تزویر ، حیله ، خدعه ، مکر ، تلبیس
ruse (اسم)
نیرنگ ، حیله ، خدعه ، مکر
imposture (اسم)
عیاری ، فریب ، طراری ، حیله ، دورویی ، مکر
guile (اسم)
خیانت ، حیله ، دورویی ، مکر ، تلبیس ، دستان و تزویر ، روباهصفتی

معنی کلمه مکر به عربی

مکر
حيلة , مکر

مکر را به اشتراک بگذارید

پیشنهاد کاربران

امیررضا
این واژه عربی است و پارسی آن دریژ می باشد که واژه ای اوستایی است
حمید وسعید ابراهیمی
فریب،حیله
محمد رحیمی
ترفند
ژ
زیرآبی
علی باقری
مکر : توطئه و دسیسه
مکر ساختن : توطئه و دسیسه ترتیب دادن
" او رفت و این قوم که این مکر ساخته بودند نیز برفتند"
یعنی این توطئه و دسیسه را ترتیب داده بودند .
تاریخ بیهقی، دکتر فیاض، ۱۳۸۴ ،ص ۲۳۴.

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• مکر و حیله در جدول   • معنی آیه و مکرو و مکرالله والله خیرالماکرین   • معنی مکر و حیله   • مکر زنان در قرآن   • مکر در قرآن   • معنی کوچکتر   • مکر و فریب در جدول   • مکروفریب درحل جدول   • مفهوم مکر   • تعریف مکر   • معرفی مکر   • مکر چیست   • مکر یعنی چی   • مکر یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی مکر
کلمه : مکر
اشتباه تایپی : l;v
آوا : makr
نقش : اسم
عکس مکر : در گوگل

آیا معنی مکر مناسب بود ؟           ( امتیاز : 95% )