انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

94 1068 100 1

نجوم

/nojum/

مترادف نجوم: اخترشناسی، ستاره شناسی، تنجیم

برابر پارسی: ستاره شناسی، اختر شناسی، اختر ماری

معنی نجوم در لغت نامه دهخدا

نجوم. [ ن ُ ] (ع اِ) ج ِ نجم. انجم. ستارگان :
مجره چون ضیا که اندراوفتد
به روزن و نجوم اوهبای او.
منوچهری.
آسمان و تن از ایشان در جهان پیدا شود
تا نجوم فضل را می مرکز مروا شود.
ناصرخسرو.
گرد معسکرت فلک ساخت حنوط اختران
زآنکه نجوم ملک را شاه فلک معسکری.
خاقانی.
پیام داد به درگاهش آفتاب که من
تو را غلامم از آن بر نجوم سالارم.
خاقانی.
نی در نبات این بدلی آمد از قدر
نی در نجوم آن خللی آمد از قضا.
خاقانی.
با انصار حق و اعوان اسلام که نجوم دین و رجوم شیاطین بودند روی به دیار هند آورد. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 292). نجوم دین و رجوم شیاطین و انصار سلطان سلاطین بر عقب ایشان میرفتند و می کشتند و می غارتیدند. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 415).
مقتبس شو زود چون یابی نجوم
گفت پیغمبر که اصحابی نجوم.
مولوی.
|| (علم...) نام علمی که در آن حرکات و حالات ستارگان با یکدیگر بیان می شود که نام دیگرش علم حساب نجوم و علم هیأت است. (فرهنگ نظام ). علم نجوم ؛ معرفت به احوال ستارگان. (منتهی الارب ). نام علمی که در آن اثرات ستارگان بر روی زمین بیان میشود، و به علم احکام نجوم نیز گویند. (فرهنگ نظام ). از فروع علم طبیعیات است ،و آن شناختن اصولی است که به وسیله ٔ آن احوال شمس و قمر و دیگر ستارگان شناخته میشود، و مراد از احوال ستارگان آثاری است که از آنها در عالم سفلی صادر شود، بنابراین این علم از اجزاء هیئت و علم سماء و عالم نیست. (از کشاف اصطلاحات الفنون ). رجوع به ستاره شناسی شود : گفت به چه سبب ؟ گفت نجومی سخت بد است و وی علم نجوم نیک دانست. (تاریخ بیهقی ص 490).
یکی در نجوم اندکی دست داشت
ولی از تکبر سری مست داشت.
سعدی.
|| (مص ) ظاهر شدن. طالع شدن. (از اقرب الموارد). || برآمدن نبات و ستاره و دندان و شاخ. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (از اقرب الموارد). برآمدن سرو و نبات. (تاج المصادر بیهقی ). پدید آمدن ستاره. (زوزنی ). || پدید شدن بدمذهب و خارجی. (منتهی الارب ) (آنندراج ) (از اقرب الموارد). پدید شدن مردم بدمذهب. (فرهنگ خطی ). پدید آمدن خارجی. (تاج المصادر بیهقی ). || پدید آمدن فتنه. (ازتاج المصادر بیهقی ) (زوزنی ) : خراسان که خلاصه ٔ بیضه ٔ دولت و نقاوه ٔ مملکت است بدو ارزانی داشت تا وقت نجوم من و هجوم فتن یار احد و رکن اشد او باشد. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 57). از مبداء نجوم فتنه وهجوم محنت به ماوراءالنهر نوح با بوعلی سیمجور نوشته ها می نوشت. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 57). || صادر و ناتج شدن از چیزی. (اقرب الموارد). || پاره پاره گزاردن مال را. (منتهی الارب ) (از آنندراج ). دین را قسطبه قسط ادا کردن : نَجَم َ الدین ؛ اداه نجوماء، أی فی اوقات معینة. (المنجد). || (اِ) ج ِ نجم ، به معنی قسط. موعد پرداخت اقساط. رجوع به نجم شود : نجوم خراج در روزگار پیشین نُه ماه گردانیدند، اول آن ماه اردی بهشت و آخر آن ماه دی ، سپس چون رکن الدوله رحمه اﷲ بدین ناحیت رسید نجوم خراج دو ماه گردانید. (تاریخ قم ص 144 و 145).

معنی نجوم به فارسی

نجوم
جمع نجم
( مصدر) ۱ - ظاهرشدن پدید آمدن.۲ - طلوع کردن ستاره.۳ - بر آمدن گیاه .۴ - ظهورکردن بدمذهب وخارجی .۵ - پدید آمدن فتنه : و عاقبه الامر آوازهجوم کفارونجوم فتنه تتار که ازدوسال بازمنتشربودمحقق گشت ... ۶ - قسط قسط اداکردن دین ومالیات را: نجوم خراج درروزگارپیشین نه ماه گردانیدند: اول آن ماه اردی بهشت و آخر آن ماه دی .سپس چون رکن الدوله رحمه الله بدین ناحیث رسید نجوم خراج دوماه گردانید.
منزل های ماه است .
کتابی است در شرح حال فقهای شیعه در عصر صفوی تا اواسط قاجاریه و در اواخر قرن سیزدهم یعنی زمان سلطنت ناصرالدین شاه باهتمام محمد صادق بن مهدی تالیف یافته است .
[balloon astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] مطالعۀ اجرام آسمانی در لایه های بالای جوّ و آشکارسازی تابش الکترومغناطیسی در طولِ موج هایی که به سطح زمین نمی رسد، ازطریق تجهیزاتی که بر روی بالون نصب میشود
[X-ray astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] بخشی از علم نجوم که به مطالعۀ پرتوِهای نجومی در بازۀ طیفی پرتوِ ایکس می پردازد
[gamma-ray astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] بخشی از علم نجوم که به مطالعۀ پرتوهای گاما از چشمه های فرازمینی می پردازد
( صفت ) عالم علم نجوماخترشناس منجم .
دانستن علم نجوم اخترشناسی .
[radar astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] بخشی از علم نجوم که اجرام داخل منظومۀ شمسی را ازطریق ارسال و دریافت بازتاب امواج رادیویی مطالعه می کند
[radio astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] مطالعۀ اجرام آسمانی ازطریق آشکارسازی و تحلیل امواج الکترومغناطیسی در بازۀ طولِ موج های رادیویی
[ultraviolet astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] بخشی از علم نجوم که به مطالعۀ پرتوهای نجومی در بازۀ طیفی فرابنفش می پردازد
[extreme ultraviolet astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] بخشی از نجوم فرابنفش که به مطالعۀ پرتوهای نجومی در بازۀ 10 تا 90 نانومتر می پردازد
[infrared astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] بخشی از علم نجوم که به مطالعۀ پرتوهای الکترومغناطیس در بازۀ طیفی فروسرخ می پردازد
[satellite astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] مطالعۀ اجرام نجومی به کمک ابزارهای رصدی سوار بر ماهواره ها
[rocket astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] بخشی از علم نجوم که در آن به مطالعۀ تابش الکترومغناطیسی اجرامی می پردازند که در ارتفاعات بیش از چهارصد کیلومتری زمین با فرستادن موشک قابل دستیابی است
[meridian astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] اندازه گیری مختصات سماوی اجرام نجومی ازطریق رصد زمان دقیق عبور آنها از نصف النهار و فاصلۀ آنها از سمت الرأس
[neutrino astronomy] [نجوم رصدی و آشکارسازها] رصد و مطالعۀ چشمه های نوترینوی خورشیدی و فراخورشیدی
علم پیش گوئی حوادث آینده از اوضاع کواکب
منجمانند
زیج

معنی نجوم در فرهنگ معین

نجوم
(نُ) [ ع . ] (اِ.) جِ نجم ، ستارگان .
( ~.) [ ع . ] (مص ل .)۱ - ظاهر شدن ، پدید آمدن . ۲ - طلوع کردن ستاره . ۳ - پدید آمدن فتنه . ۴ - ظهور کردن بدمذهب . ۵ - قسط قسط ادا کردن مالیات .

معنی نجوم در فرهنگ فارسی عمید

نجوم
۱. دانش بررسی اجرام آسمانی، چگونگی قرارگیری و اثرگذاری آن ها بر هم، اخترشناسی، ستاره شناسی.
۲. [جمعِ نجم] [قدیمی] = نجم

نجوم در دانشنامه اسلامی

«نجوم» و «نجم» یکی از اسامی و صفات قرآن است. «نجم» در لغت به معنای طلوع و بروز است. مثلاً وقتی گفته می شود «نجم القرن والنبات» یعنی شاخ و علف رویید و ظاهر شد. ستاره را نیز از آن جهت که طلوع می کند «نجم» می گویند.
واژه «نجم» چهار بار به صورت مفرد (نجم) و نُه بار به صورت جمع (نجوم) در قرآن بکار رفته است. در غالب این موارد، کلمات «نجم» و «نجوم» به معنای ستاره و ستارگان است.
برخی گفته اند مراد از آن در آیه اول سوره مبارکه نجم: «وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَی» و آیه 75 سوره واقعه: «فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ» قرآن است؛ زیرا با آیات بعدی که درباره وحی و قرآن است، تناسب دارد؛ توضیح مطلب این است که عرب واژه «نجوم» را بر چیزی اطلاق می کند که تدریجاً و در فواصل مختلف بروز کند و اطلاق «نجم» به قرآن نیز به این سبب است که در طول 23 سال و در مقاطع مختلف بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نازل شده است.
نجوم یکی از اوصاف قرآن کریم می باشد.
«نجوم» و « نجم » یکی از اسامی و صفات قرآن است.
در لغت
«نجم» در لغت به معنای طلوع و بروز است. مثلا وقتی گفته می شود «نجم القرن و النبات» یعنی شاخ و علف رویید و ظاهر شد. ستاره را نیز از آن جهت که طلوع می کند «نجم» می گویند.
کاربرد قرآنی
واژه «نجم» چهار بار به صورت مفرد (نجم) و نُه بار به صورت جمع (نجوم) در قرآن به کار رفته است. در غالب این موارد، کلمات «نجم» و «نجوم» به معنای ستاره و ستارگان است.
معنای قرآنی
...
نجوم السماء فی تراجم العلماء (شرح حال علمای شیعه قرن های یازدهم و دوازدهم و سیزدهم هجری قمری)، اثر محمدعلی آزاد کشمیری از علمای قرن سیزدهم هجری به زبان فارسی است.
این کتاب توسط میر هاشم محدث تصحیح شده است.
مؤلف بیان می کند که در سال 1286 هجری اقدام به تألیف کتاب کرده و در ذکر علما صرفا به مجتهدین اعلام و فقهای اهل بیت(ع) اکتفا نکرده، بلکه به ضبط نام های «جمعی از اعیان محصلین که در علوم عربیه و ادبیه یا فنون عقلیه حکمیه، ید طولی و منزلت علیا داشته اند» نیز پرداخته است .
خواننده این کتاب علاوه بر اینکه به اختصار با شرح حال علمای شیعه در قرن های پیش گفته آشنا می شود، به اطلاعات فرهنگی و تاریخی سودمندی نیز دست می یابد که نمایشگر دوره تاریخی مورد نظر است .
با وجودی که تألیف این کتاب در سال 1286 شروع شده بوده و مؤلف در 1309؛ یعنی بیست و سه سال بعد درگذشته، اما کار تألیف پایان نیافته و میرزا محمدمهدی کشمیری - یکی از فرزندان مؤلف - کار پدر را ادامه داده و تکمله ای بر این کتاب نوشته است .
نمایان شدن انبوه ستارگان را اشتباک نجوم گویند. از آن به مناسبت در باب صلات سخن رفته است.
زمان مغرب، پس از محو سرخی پدید آمده در سمت مشرق و پیش از نمایان شدن انبوه ستارگان است.
پایان وقت فضیلت نماز مغرب
طبق برخی روایات، اشتباک نجوم، پایان وقت فضیلت نماز مغرب است و تأخیر بدون عذر آن تا زمان ظاهر شدن انبوه ستارگان، مکروه و تأخیر آن به قصد این که وقت فضیلت مغرب، هنگام اشتباک است، حرام می باشد.
از دیدگاه متکلمان، فیلسوفان و فقیهان هیچ محذور و مانعی نیست که اجرام آسمانی بر زمین و عناصر آن تاثیر گذارند و به فرمان خداوند همه نظام آفرینش به عنوان یک مجموعه هماهنگ در یکدیگر کنش و واکنش ایجاد کنند.بنابراین علم نجوم بر اساس نظام علی و معلولی پایه ریزی شده و ائمه معصومین به علم لدنی خود از آن آگاهی داشته اند.
حضرت امام محمد تقی علیه السّلام در روز پنجشنبه نهم ماه رمضان و یا پانزدهم رمضان و یا نوزدهم آن ماه به سال ۱۹۵ و بنا به قولی روز جمعه دهم رجب سال ۱۹۵ هجری از بانویی منزه و پاکدامن به نام «سبیکه نوبیه» از خاندان ماریه قبطیه همسر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم در مدینه دیده به جهان گشود، پاره ای از تاریخ نگاران نام آن بانو را «دره» دانسته اند که حضرت رضا علیه السّلام به «خیزران» برگرداند،کنیه او ابو جعفر (ثانی) و لقب او تقی، جواد، منتجب، مرتضی، قانع و عالم است. به هر روی، تاریخ روز دهم رجب سال ۱۹۵ مشهور و برابر است با گذشت شصت و هشت هزار و نهصد و سی و چهار (۶۸۹۳۴) روز از مبدا هجرت و مطابق است با روز دوشنبه بیست ویک فروردین سال ۱۹۰ (۲۱/۱/۱۹۰) شمسی. و به روایت نوزده رمضان برابر است با (۲۷/۳/۱۹۰).
خلفای معاصر
خلفای معاصر ایشان عبارتند از: «مامون و معتصم عباسی» که او را تحت نظر داشتند و سرانجام به دستور معتصم عباسی شهید شدند.
نجوم در کلام ائمه
امام رضا علیه السّلام می فرماید: بهترین وقت برای آمیزش و انعقاد نطفه زمانی است که قمر در برج حمل (فروردین) و یا در برج دلو (دیماه) باشد و بهتر از همه وقتی است که قمر در برج ثور (اردیبهشت) باشد، زیرا برج ثور، شرف قمر است. امام محمد تقی علیه السّلام نیز می فرماید: شایسته است هنگام استفاده از دعا، طلوع قمر در برج عقرب نباشد
نجوم در زمان امام جواد(ع)
...
شرح ثمره بطلمیوس در احکام نجوم، از آثار خواجه نصیرالدین طوسی (طوس 579-653ش، بغداد) است که آن را جلیل اخوان زنجانی (تهران 1311-1389ش، تهران) تصحیح کرده و مقدمه ای عالمانه بر آن افزوده است.
گفتنی است که بطلمیوس، فیلسوف و اخترشناس یونانی، الگویی را برای کیهان شناخته شده روزگار خود، ارائه کرد که به آن، نظریه زمین مرکزی می گویند. البته هرچند نظریه مذکور قرن هاست که ابطال شده و نظریه مقابلش؛ یعنی خورشیدمرکزی، اثبات شده است، ولیکن شناخت این نظریه و بررسی مسائل مبتنی بر آن و مطالعه و ارزیابی کتاب حاضر، دست کم از نظر تاریخ علم و سیر تحول و تکامل مسائل علم نجوم مفید است.
زبان اثر حاضر، دوگانه - عربی و فارسی - است.
مطالب اثر حاضر، بر اساس اصطلاحات و نیز پیش فرض های آن روزگاران نوشته شده و در نتیجه فهم برخی از مطالب آن برای کسانی که با تاریخ علم نجوم و تغییر و تحولات نظریات و ابزارها و اصطلاحات نجومی آشنا نیستند، قدری دشوار است.
کتاب حاضر از مقدمه مصحح، مقدمه نویسنده و متن اصلی (شامل شرح ثمره بطلمیوس و متن عربی صد کلمه) تشکیل شده است. روش خواجه نصیر در این اثر، توضیحی و پژوهشی است.

نجوم در دانشنامه آزاد پارسی

رجوع شود به:اخترشناسی

نجوم در جدول کلمات

نجوم
هیات
دوره دانش نجوم عهد قدیم
ژئوسنتریک
همراه اسطرلاب از وسایل نجوم و رمالی است
رمل
یکی از یکاهای سنجش فاصله که بیشتر در محاسبات مربوط به کیهان شناسی و نجوم به کار می رود
سال نوری

معنی کلمه نجوم به عربی

نجوم را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

مهدی ٠٩:٤٨ - ١٣٩٦/٠١/١٩
هم خانواده کلمه نجوم،کشف،استخراج،مخصوص
|

رویا ١٨:٣٩ - ١٣٩٦/١٠/٢٦
نجوم یعنی علم بررسی حالات یک ستاره،نجم یعنی ستاره..
|

فریبرز باغشمالی ٠٩:١٥ - ١٣٩٧/٠٣/٠٩
نجوم (Astronomy): نجم در زبان عربی مترادف است با ’ستاره‘، و کلمه نجوم مترادف است با ’ستارگان‘. اين واژه در زبان فارسي مترادف است با ’ستاره شناسی‘. به دانش بررسی و تحقیق در خصوص موقعیت، تغییرات، حرکت، و ويژگي هاي فيزيکی و شيميايي ’ستاره ها‘، ’سیاره ها‘، و ... گفته می شود.
|

رضاآپادانا ٠١:٣٢ - ١٣٩٧/٠٧/٣٠
اخترشناسی
|

alireza ٢٠:١٩ - ١٣٩٨/٠٧/١٢
علم ستاره شناسی
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

وحید طاهری > المان
پریسا > financial transaction
رضا > hip hop
پارسا > واج ارایی
احسان > Dire consequences
اروشا > آروشا
امین جهانگرد > is that so
رامین سعیدی > رامین

نگارش واژه نو   |   پیشنهادهای امروز

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• سایت نجوم وستاره شناسی   • فیلم نجوم   • نجوم شناسی   • رشته نجوم   • نجوم چیست   • تحقیق درباره نجوم   • آموزش نجوم   • نجوم آپارات   • معنی نجوم   • مفهوم نجوم   • تعریف نجوم   • معرفی نجوم   • نجوم یعنی چی   • نجوم یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی نجوم
کلمه : نجوم
اشتباه تایپی : k[,l
آوا : nojum
نقش : اسم
عکس نجوم : در گوگل


آیا معنی نجوم مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 94% )