انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

98 1044 100 1

نظامیه

/nezAmiyye/

معنی نظامیه در لغت نامه دهخدا

نظامیه. [ ن ِ می ی َ / ی ِ ] (اِخ ) نام مدارسی است که به امر خواجه نظام الملک وزیر دانشمند و مقتدر دولت سلجوقیان ، در قرن پنجم هجری قمری ، در ولایات مهم قلمرو سلجوقی تأسیس شد، و ظاهراً نظامیه ها نخستین مدارسی بوده است که برای طلاب و دانشجویان آنها راتبه و شهریه ٔ معین و مداومی مقرر شده است. این مدارس به صورت آموزشگاههای مرتب شبانه روزی مخصوص شافعی مذهبان اداره می شده و وسایل آسایش طلاب آنها از هر حیث فراهم بوده است. معروفترین نظامیه ها عبارت است از:
1 - نظامیه ٔ نیشابور، این مدرسه در اواخر نیمه ٔ اول قرن پنجم هجری قمری به امر خواجه نظام الملک برای امام الحرمین ابوالمعالی عبدالملک بن عبداﷲ جوینی متوفی به سال 487 هَ. ق. بنا شد و ابوالمعالی سی سال در آنجا به تدریس و خطابه و ذکر می پرداخت و روزانه سیصد مرد در آنجا به دانش آموزی جمع می شدند، از طلاب و دانش آموزان نامدار این مدرسه اند: امام محمد غزالی و اوحدالدین انوری ابیوردی.
2 - نظامیه ٔ بغداد، بنای این مدرسه در سال 459 هَ. ق. پایان گرفت ، نظام الملک برای ساختمان این مدرسه 200000 دینار از مال خود خرج کرد و موقوفات متعدد و پردرآمدی بدان تخصیص داد، در نظامیه ٔ بغداد حجره هائی به سکونت طلاب اختصاص داشت و کتابخانه ٔ معتبر آن از کتابهای ارجمند انباشته بود. در این دارالعلم بزرگ شش هزار تن دانشجو به تحصیل فقه و تفسیر و حدیث و نحو و لغت و ادبیات و فلسفه ، اشتغال داشتند و به روایت ابن جبیر اندلسی که در سال 580 هَ. ق. بغداد را سیاحت کرده است : «بغداد را نزدیک سی مدرسه است و بزرگترین و مشهورترین آنها نظامیه است » در آغاز تأسیس نظامیه ٔ بغداد از امام شیخ ابواسحاق شیرازی دعوت شد تادر آنجا به تدریس پردازد و تا فرارسیدن وی امام ابونصر بغدادی ، معروف به ابن صباغ بیست روزی بدین مهم پرداخت ، امام غزالی نیز از مدرسان این دارالعلم بود. تولیت نظامیه ٔ بغداد بعد از خواجه نظام الملک با فرزندان وی بود و این دانشگاه بزرگ مذهب شافعی تا قریب دوقرن بعد از ایجاد در اوج عظمت و اشتهار بود و از آن پس نیز با اینکه مدرسه ٔ مستنصریه از شهرت و اعتبار آن کاسته بود، مدتها دایر بود.
3 - نظامیه ٔ بلخ ، از اساتید معروف آن آدم بن اسدالهروی است و از شاگردان بنام آنجا رشید وطواط است.
4 - نظامیه ٔ بصره ، به روایت مؤلف تجارب السلف این مدرسه که از نظامیه ٔ بغداد نیکوتر و بزرگتر بوده است ، در اواخر ایام المعتصم باﷲ خراب شد و از مصالح ساختمانی آن در شهر بصره مدرسه ٔ دیگری به همین نام ساختند.
5 - نظامیه ٔ اصفهان ، که خواجه ده هزار دینار از ضیاع و مستغلات خویش بر آن وقف کرده بود و آن را به نام صدرالدین خجندی مدرسه ٔ صدریه هم نامیده اند.
گذشته از اینها نظامیه هائی در مرو و موصل و هرات نیز به همت و امر خواجه تأسیس شده بوده است. (از تاریخ ادبیات در ایران دکتر صفا ج 2 صص 234 - 241). برای تحقیق بیشتر رجوع به مجله ٔ مهر سال 2 شماره ٔ 2 ص 117 مقاله ٔ مرحوم سعید نفیسی زیر عنوان نظامیه و مقدمه ٔ جلال همائی بر غزالی نامه و وفیات الاعیان ج 1 ص 222 و 407 و طبقات الشافعیه ج 3 ص 137 و 252 به بعد و تجارب السلف ص 269 و تاریخ تمدن اسلامی ج 3 ص 97 و دایرة المعارف اسلامی ج 3 ص 404 و رحله ٔ ابن جبیر چ مصر ص 197 و حوادث الجامعه ص 124 شود.

نظامیه. [ ن ِ می ی ِ ] (اِخ ) نام یکی از ایستگاههای راه آهن تهران - اهواز ضمیمه ٔ بخش مرکزی شهرستان اهواز است ، این ایستگاه در 20هزارگزی شمال اهواز واقع است و ساکنین آن کارمندان راه آهن هستند. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 6 ص 355).

نظامیه. [ ن ِ می ی ِ ] (اِخ ) دهی است از دهستان بالارخ بخش کدکن شهرستان تربت حیدریه. در 3هزارگزی مشرق کدکن ، در دامنه ٔ معتدل هوائی واقع است و 155نفر سکنه دارد. آبش از قنات تأمین می شود. محصولش غلات و بنشن و پنبه و شغل اهالی زراعت و گله داری و کرباس بافی است. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 9 ص 420).

نظامیه. [ ن َظْ ظا می ی َ ] (اِخ ) نام فرقه ای است از معتزله که پیروان ابراهیم نظام اند. رجوع به نظام ابراهیم شود.

معنی نظامیه به فارسی

نظامیه
یا مدارس نظامیه . عنوان مدارسی که نظام الملک وزیر معروف سلجوقیان در شهرهای مختلف بنا کرد و بنام او به نظامیه معروف شد . اهمیت این مدارس که خاص شافعیه بود بحدی است که بعضی از مولفان قدیم را به اشتباه افکنده و بر آن داشته است که نظام الملک را نخستین بانی مدارس در اسلام بشمرند بعضی از نویسندگان قدیم هم متعرض این موضوع شده و وجود مدارس را پیش از نظام الملک فراموش نکرده اند. سبکی آنجا که از بنای مدرسه نظامیه بغداد سخن بمیان آورده چنین نگاشته است : [ نظام الملک مدارسی در بلخ و نیشابور و هرات و اصفهان و بصره و مرو و آمل ( در طبرستان ) و موصل بنا کرد و گویند که او را در هر شهر از شهرهای عراق و خراسان مدرسه یی است و از این گذشته بیمارستانی در نیشابور و رباطی در بغداد بنا نهاده است . اما ذهبی نظام الملک را نخستین بانی مدارس میداند ولی این سخن درست نیست زیرا در نیشابور پیش از تولد نظام الملک مدرسه دیگری بنام [ سعدیه ] در نیشابور که امیر نصر بن سبکتکین برادر سلطان محمود آنگاه که والی نیشابور بود آنرا بنا نهاد و باز مدرسه دیگری در نیشابور از بناهای ابوسعید اسمعیل بن علی بن المثنی استر آبادی واعظ و صوفی وجود داشت و مدرسه چهارمی هم در نیشابور بود که استاد ابواسحق اسفراینی بنا کرد و در شرح احوال استاد ابواسحق گفته اند که پیش از بنای مدرسه او مدرسه یی مانند آن نساخته بودند و این خود گفتار صریحی است در اینکه پیش از اسفراینی مدارسی در نیشابور بنا شده بود . گویا نظام الملک نخستین کسی است که برای طلاب راتبه یی مقرر داشت زیرا بر من ثابت نیست که پیش از نظام الملک چنین کاری کرده باشند . ولی ظاهرا این گفته سبکی نیز از هر جهت درست نیست چه شواهدی در دست است که برای طلاب و مدرسین گذشته از جای اقامت در بسیاری از مدارس راتبه و نفقه نیز معین میکردند ولی این کار نظام الملک نظم و ترتیب تازه یی در مدارس ایجاد کرد و آنها را بصورت آموزشگاههای مرتب شبانه روزی در آورد که در آن وسایل آسایش و تحصیلات طالب علم از بسیاری جهات فراهم بود. مدارسی که نظام الملک در نیشابور و بغداد و شهرهای دیگر ایجاد کرد همه بنام نظامیه موسوم بودند . پیش از آنکه نظامیه بغداد ساخته شود نظام الملک در نیشابور مدرسه یی ساخت که بنام وی نظامیه خوانده شد . بنای این مدرسه برای امام الحرمین ابوالمعالی عبدالملک بن عبدالله الجوینی ( متوفی به سال ۴۷۸ ) بود. امام الحرمین در آنجا درس گفت و ۳٠ سال در آن مدرسه تدریس میکرد . بنای نظامیه بغداد دو سال از ذی الحجه سال ۴۵۷ تا ذیقعده سال ۴۵۹ ه. ق. طول کشید و مباشر این کار ابوسعید احمد بن محمد نیشابوری صوفی بود . در مدرسه جایگاههائی برای طالبان علم وجود داشت و علاوه بر این کتابخانه معتبری هم در آن بود . مدرسه دارای متولی و استادان و معبدان و خازنان دارالکتب و نواب و خادمان بود. نظامیه بغداد در کنار دجله و قسمت شرقی بغداد در کوی [ سوق الثلاثا ] ساخته شد و نظام الملک برای بنای آن ۲٠٠٠٠٠ دینار از مال خود خرج کرد و نام خود را بر فراز آن نوشت و در اطراف آن بازار ساخت و وقف مدرسه کرد و ضیاع و گرمابه ها و مخزنها و دکانها خرید و بر آن وقف نمود. برای تدریس در نظامیه بغداد نخست از امام شیخ ابواسحق جمال- الدین ابراهیم بن علی شیرازی ( متوفی به سال ۴۹۶ ه.ق .) عالم مذهبی بزرگ دعوت شد ولی چون او هنگام افتتاح مدرسه حاضر نبود امام ابونصر محمد بن عبد الواحد بغدادی معروف به ابن صباغ ( متوفی به سال ۴۷۷ ه.ق .) را باین کار خواندند. بیست روز پس از آغاز تدریس ابن صباغ امام شیخ ابواسحق شیرازی برای تعلیم حاضر شد و مدتی در نظامیه تدریس میکرد. پس از او ابوسعید عبد الرحمن بن محمد نیشابوری معروف به متولی ( متوفی به سال ۴۷۸ ه.ق .) بر مسند تدریس نشست و باز چندی ابن صباغ آنجا تدریس میکرد پس از دو سه تن دیگر امام ابوحامد حجه - الاسلام محمد بن محمد غزالی طوسی از ۴۸۴ تا ۴۸۸ ه. ق. ( چهار سال ) در نظامیه تدریس میکرد و سپس بعنوان سفر حج آنجا را ترک گفت و بعد از آن با دعوت ها و تقاضاهای پیاپی پسر نظام الملک باین کار تن در نداد. تولیت مدرسه نظامیه بدست نظام الملک و پس از او بدست فرزندانش بود. نظام الملک تنها بدو نظامیه بغداد و نیشابور اکتفا نکرد بلکه در شهرهای دیگری مانند بصره و اصفهان و بلخ و هرات و مرو و موصل مدارسی هم بهمین نام ساخت . در نظامیه بلخ رشیدالدین محمد بن عبد الجلیل بلخی معروف به وطواط شاعر و نویسنده بزرگ مولف حدائقل السحر در محضر آدم بن اسد الهروی ( متوفی به سال ۵۳۶. ه.ق .) ادیب و محدث بزرگ تحصیل میکرد. نظامیه بصره نزدیک قبر زبیر بن عوام ساخته شده بود. نظامیه اصفهان که به مناسبت نام صدرالدین خجندی ( متوفی به سال ۴۸۳ ه. ق .) نخستین مدرس آن [ صدریه ] نام داشت نزدیک مسجد جامعی که آنرا نیز نظام الملک ساخته بود بنا شد و بنایی با شکوه و عظیم داشت و نظام الملک ده هزار دینار از ضیاع و مستغلات بر آن مدرسه وقف کرد. از مدرسه نظامیه یی در شهر مرو هم نام برده اند و ابوالحسن بیهقی در کتاب جوامع احکام النجوم میگوید : حکیم فاضل محمود خوارزمی در این مدرسه به سال ۵۲٠ ه.ق . بکارد قلم تراش خویشتن را بکشت . در موصل و هرات هم نظام الملک مدارسی بنام نظامیه ایجاد کرد و از مدرسه نظامیه هرات هم تا قرن نهم هجری اطلاع در دست است زیرا جامی فاضل و عارف و شاعر بزرگ این عصر تحصیلات اولیه خود را در خدمت جنید مدرس دروس عربی و معانی و بیان این مدرسه انجام داد . یا نظامیه اصفهان . نام نظامیه ای که در اصفهان بامر خواجه نظام الملک بنا شد . یا نظامیه بصره . نام نظامیه ای که در بصره بامر خواجه نظام الملک بنا شد . یا نظامیه بغداد . نام نظامیه ای که در بغداد بامر خواجه نظام الملک بنا شد . یا نظامیه بلخ . نام نظامیه ای که در بلخ بامر خواجه نظام الملک بنا شد. یا نظامیه مرو . نام نظامیه ای که در شهر مرو بامر خواجه نظام الملک بنا شد . یا نظامیه موصل . نام نظامیه ای که در موصل بامر خواجه نظام الملک بنا شد . یا نظامیه نیشابور . نام نظامیه ای که در نیشابور بامر خواجه نظام الملک بنا شد .
(صفت) مونث نظامی: ...( امیر نظام ) بار دیگر بسمت سرهنگی فوج گروس داخل خدمت نظامیه شد .
نام فرقه ای است از معتزله که پیروان ابراهیم نظام اند ٠
نام مدارسی که بامر خواجه نظام الملک وزیر مشهور سلاجقه در شهرهای مختلف احداث شده است . اهمیت این مدارس بحدی است که بعضی از مولفان قدیم را باشتباه افکنده و بر آن داشته است که نظام الملک را نخستین بانی این مدارس در اسلامبشمرند. بعضی ازنویسندگان قدیم هم معترض این موضوع شده و وجود این قبیل مدارس را پیش از نظام الملک فراموش نکرده اند . سبکی .
مدارس نظامیه .
ار بناهای دوره قاجاریه

نظامیه در دانشنامه ویکی پدیا

نظامیه
نِظامیه نام مدارسی است که در زمان سلجوقیان برای آموزش علوم و فنون روز در شهرهای بزرگ آن دوره؛ اصفهان، بغداد، نیشابور، آمل، قاهره و بلخ هرات تأسیس شد.
شیخ مصلح الدین سعدی
ابوالنجیب سهروردی
شیخ شهاب الدین عمر سهروردی
ابوالفرج جوزی
ابواسحاق شیرازی
محمد غزالی
قطب الدین شیرازی
امام شیخ ابوعامر فضل بن اسماعیل تمیمی جرجانی
اولین مدارس از این دست به همت وزیر برجستهٔ آلپ ارسلان سلجوقی، خواجه نظام الملک توسی تأسیس گردیدند. به همین خاطر به این مدارس نام نظامیه دادند.
کلمهٔ نظامیه به همین معنا در این بیت از سعدی* نیز به کار رفته است:
مدرسه نظامیه در بغداد توسط «خواجه نظام الملک» بنیان نهاده شد. نظامیه همچنان تحت تأثیر آرای افرادی همچون امام محمد غزالی است. آموزش در نظامیه، تعالیم اشاعره بود. نظامیه یکی از معروف ترین مدارس بغداد بود که حجره هایی به سکونت طلاب افراشته داشت. این مدرسه به تدریس مذهب شافعی می پرداخت. شایع است که خلیفه به شکایت بعضی از مخالفان این مدرسه را مدتی بسته است.
نظامیه (تربت حیدریه)، روستایی از توابع بخش جلگه رخ شهرستان تربت حیدریه در استان خراسان رضوی ایران است.
این روستا در دهستان میان رخ قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۴۱ نفر (۱۰۵خانوار) بوده است.
نظامیهٔ بغداد به دستور نظام الملک در شهر بغداد به سال ۱۰۶۵م/ ۴۵۹ق ساخته شد. این نخستین مدرسهٔ بزرگ اسلامی در شرق شمرده می شد؛ آموزش در آن رایگان بود و شاگردان آن مقرری دریافت می نمودند. نظامیهٔ بغداد در تاریخ آموزش در شرق اسلامی بسیار تأثیرگذار نامبرده می شود، از جمله مراکز برجسته علمی شد. مشهورترین مدرّس نظامیه بغداد ابوحامد محمد غزالی بود که به دعوت نظام الملک در ژوئیه ۱۰۹۱م/ ذی القعده ۴۸۳ق در آن تدریس می کرد. از اوایل سدهٔ نهم هجری به بعد، اطلاعی از سرگذشت نظامیه یا ساختمان آن در متون ذکر نشده است. برنامه آموزشی نظامیه بغداد در ابتدا بر مطالعات مذهبی، قوانین اسلامی، ادبیات عرب و حساب تمرکز داشت و بعدها تاریخ، ریاضیات، علوم مادی و موسیقی را نیز شامل شد.
این مدرسه در بخش شرقی بغداد، در ساحل دجله و در میان بازار معروف به سوق الثلاثاء، نزدیک دروازهٔ باب الأزج، پیوسته به مدرسهٔ مرجان در ۱۰۶۲م/ ۴۵۶ق ساخته شد و در سال ۱۰۶۵م/ ۴۵۹ق گشایش یافت.ابن جوزی در المنتظم پس از ذکر تاریخ گشایش این مدرسه، نوشته است که «روز شنبه دهم ذی القعده، عمید ابوسعد قاضی طبقات مختلف مردم را به مدرسهٔ نظامیه که نظام الملک در بغداد برای شافعیان بنا کرده بود فراخواند.»
روزنامهٔ نظامیه علمیه و ادبیه نخستین نشریهٔ آموزشگاهی ایران به زبان فارسی است که به سال ۱۲۹۳ (قمری) در دورهٔ نخست وزیری میرزا حسین خان سپهسالار و به دستور وی، در مدرسهٔ نظامی اتاماژور تهران آغاز به انتشار کرد. برای نخستین بار در تاریخ مطبوعات ایران، زبان فارسی ساده و غیرادیبانه در نگارش این نشریه به کار گرفته شد، چرا که مخاطبانش اغلب کم سن و بچه مدرسه ای بودند.
زاهر یرادی باهرا
پایلاک گاتیزاک
نظامیهٔ نیشابور یکی از مدرسه های نظامیه در نیشابور (شهر کهن) بوده است.
امام الحرمین جوینی و فرزند او ابوالقاسم مظفر
عبدالرحمن بن منصور بن رامش
ابوسهل مروزی
ابوسعد خواری
ابواسحق شیرازی
ابوالقاسم اسماعیلی جرجانی
ابوالقاسم نوقانی
ابوجعفر طبسی
ابوبکر شیرازی
ابوالقاسم هُذَلی
ابونصر رامشی
حسن سمرقندی
علی بن سهل
عبدالواحد بن عبدالکریم قشیری
ابوحامد غزالی
ابن الکیای هرّاسی
ابوالقاسم انصاری
ابوسعد سمعانی تمیمی
ابوالمعالی ورکانی
ابوالمعالی خوافی
قطب الدین نیشابوری
محمد بن یحیی نیشابوری
ابوالمحاسن طوسی.
این مدرسه در اواخر نیمهٔ اوّل قرن پنجم هجری قمری (۴۵۰ ه‍.ق/۱۰۵۷ م)یا ۴۴۸ هجری یا به قولی دیگر (۴۳۴ (قمری)/۱۰۵۷ (میلادی)) به دستور نظام الملک برای امام الحرمین جوینی بنا شد و ابوالمعالی سی سال در آنجا به تدریس به خطابه و ذکر می پرداخت و روزانهٔ سیصد مرد در آنجا به دانش آموزی جمع می شدند. از دانش آموختگان نامدار این مدرسه امام محمد غزالی، انوری، عمر خیام، امام موفق نیشابوری و عطار نیشابوری، و از استادان نامدار ابوالحسن واحدی هستند.
امروزه اثری از این مدرسه برجای نیست. با این حال پژوهش های باستان شناسی در نیشابور ادامه دارد. نسخه ای خطی از فرمان تدریس نظامیهٔ نیشابور به نام محیی الدین محمد بن یحیی نیشابوری در موزه ملی مصر موجود است.
مدرسهٔ نظامیهٔ نیشابور از شمار مشهورترین مدارس اسلامی نیشابور بوده است. تعداد بیست و چهار شرح حال از بیست و چهار دانشمندی را که از مدرسان آن مدرسه بوده اند یا از میان کسانی که برای آنان مجلس املاء یا مناظره در آن جا دایر بوده است، در اختیار است، گذشته از کسانی که در این مدرسه تحصیل خود را به پایان رسانیده و فارغ التحصیل شده اند، و مشهورترین کسانی که بدین مدرسه منتسب بوده اند، عبارتند از:
عمارت قدیمی کوچه نظامیه مربوط به دوره پهلوی اول است و در تهران، میدان بهارستان، کوچه شهید حسن اصالت، پ۴۱ واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ آذر ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۴۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
باغ و عمارت نظامیه همچنین معروف به لقانطه مربوط به دوره قاجار بود و در تهران، میدان بهارستان قرار داشت. این باغ توسط میرزا آقاخان نوری برای بزرگترین پسرش میرزا کاظم خان نظام الملک احداث شد و در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱ به نام «عمارت نظامیه و نقاشیهای آن» در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. با این همه در اوایل دهه ۱۳۳۰ خورشیدی توسط حاج علینقی کاشانی، که از تجار معروف بازار بود، برای یک طرح ساختمان سازی خریداری و تخریب شد.
عمارت قدیمی کوچه نظامیه
فهرست آثار ملی ایران
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
باغ نظامیه در دوران رونق خود پنجاه هکتار مساحت داشت و از دو قنات معروف کاظم آباد و صدرآباد که توسط میرزا آقاخان اختصاصاً برای این باغ احداث شده بود، مشروب می شد. باغ نظامیه سردری بزرگ داشت که در پشت آن خیابانی پردرخت و سرسبز به عمارت کلاه فرنگی منتهی می شد که تالاری دایره شکل با حوض و فواره های زیبا داشت. از کلاه فرنگی خیابانی دیگر به سمت حوض بزرگی می رفت که در جلوی عمارت اصلی قرار داشت. عمارت اصلی نظامیه مشتمل بر تالار بزرگی بود که در هر چهار طرف با تابلوهایی از صف سلام ناصرالدین شاه به قلم صنیع الملک غفاری پوشانده شده بود. آیینه کاری ها و گچ بری ها و نقاشی های گل و بوته ها بر دیوارها و اتاق های آن را استاد حسین کاشانی، معمار دیوان جد اعلای منوچهر صانعی، طراحی کرده بود.
پس از عزل میرزا آقاخان، او به همراه خانواده اش از تهران تبعید شد. چون میرزا آقاخان درگذشت، میرزا کاظم خان نظام الملک به همراه برادرانش به دربار ناصرالدین شاه بازگشتند و مورد عفو او قرار گرفتند و املاکی که در تهران داشتند، از جمله باغ نظامیه به آنان بازگردانده شد و نظامیه باردیگر به تملک میرزا کاظم خان درآمد. میرزا کاظم خان از همسر ترکمان خود پسری به نام عبدالوهاب خان داشت که به هنگام فوت تنها وارثش بود و علاوه بر املاک دیگر، عمارت نظامیه را نیز به میراث برد. بعد از فوت عبدالوهاب خان عمارت و باغ نظامیه به پسرش افخم الملک و سپس به پسر او حسین خواجه نوری رسید. مدتی این ساختمان در اجاره «حزب رادیکال» بود که توسط علی اکبر داور رهبری می شد. پس از آن شخصی به نام «حسین لقانطه» این عمارت را اجاره کرد و در آن رستورانی به نام لُقانطه دایر کرد که تا سال ۱۳۲۷ دایر بود. در ایام تابستان رستوران را شب ها در اطراف استخر زیبا و بزرگ آن دایر می کردند که تا نیمه های شب صدای موزیک کنار استخر تا خانه های اطراف به گوش می رسید. یک «لتگا» (قایق کوچک پارویی) هم در استخر بزرگ لقانطه انداخته بودند که بچه ها را با گرفتن پولی در اطراف استخر گردش می دادند. در نهایت حاج علی نقی تاجر کاشانی نظامیه را خریداری کرد تا به جای آن ساختمانی چهار طبقه احداث کند. در آن زمان حمید نیرنوری، از نوادگان میرزا آقاخان، کوشش زیادی کرد تا از تخریب نظامیه جلوگیری کند، ولی در نهایت موفق شد تابلوهای صنیع الملک را نجات دهد که به موجب رای دادگاه به موزه ایران باستان انتقال داده شدند.
پرده سلام نوروزی در عمارت نظامیه اثر صنیع الملک است. این پرده متشکل از هفت قطعه بزرگ است که ناصرالدین شاه، شاهزادگان و درباریان را نشان می دهد. در پرده مرکزی ناصرالدین شاه بر تخت خورشید، معروف به تخت طاووس نشسته است و دوسوی او پسران، برادران، عموها و صدراعظم او میرزا آقاخان نوری و نایب صدراعظم، نظام الملک، ایستاده اند. درشش قطعه دیگر شاهزادگان، درباریان، رجال مملکت، اعیان و اشراف، رؤسای ایلات و عشایر کشور و سفیران خارجی به صف ایستاده اند. این اثر، بر خلاف صف سلام باغ نگارستان، نقاشی های کاخ سلیمانیه و سایر آثار مشابه که بر روی گچ اجرا شده اند، روی بوم کشیده شده است تا قابل جداسازی باشد و در اثر تخریب بنا آسیب نبیند. این پرده پس از تخریب عمارت نظامیه، به مدت شصت سال در انبار کاخ گلستان قرار داشت تا آنکه در خرداد ۱۳۹۰ برای نخستین بار رونمایی شد.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

نظامیه در دانشنامه آزاد پارسی

نِظامِیّه
عنوان عمومی مدرسه های علمیۀ اسلامی که خواجه نظام الملک طوسی ( ۴۰۸ـ۴۸۵ق)، وزیر دولت سلجوقیان، در شهرهای بزرگ اسلامی، ازجمله در بغداد، اصفهان، نیشابور، بلخ، و هرات تأسیس کرد. نخستین نظامیه، در ۴۵۹ق در بغداد گشایش یافت. مدرسه های نظامیه، تابع سازمانی منظم و اکثراً دارای مسجد و کتابخانه و بیمارستان بودند و استادان و واعظان در آن جا به تربیت و تعلیم طلاب می پرداختند. از میان نظامیه ها، نظامیۀ بغداد شهرت بیشتری دارد. مدارس نظامیه غالباً اختصاص به فرقۀ شافعیه داشت و خواجه نظام الملک خود از پیروان این مذهب بود. ادارۀ اوقاف و امور این مدارس به دست متولی هایی بود که غالباً از طرف سلطان سلجوقی معرفی می شدند. استادان و واعظان نظامیه ها از بین مشاهیر و علمای عهد انتخاب می شدند و کتاب داران نیز از علما و ادبای بزرگ بودند. تدریس و تولیت نظامیۀ اصفهان یا صدریه با آل خجند و تصدی امور نظامیۀ نیشابور بر عهدۀ امام الحرمین جوینی بود؛ تولیت نظامیۀ بغداد را نوادگان خواجه نظام الملک داشتند. مشهورترین استادانی که در مدارس نظامیه به تدریس پرداخته اند عبارت اند از ابوحامد غزالی، صدرالدین خجندی، و ابوالفرج ابن جوزی. چند تن از شاعران مشهور ایران مانند انوری، رشید وطواط، ظهیر فاریابی، و سعدی نیز در این مدارس تحصیل کرده بودند. خطیب تبریزی، که از مشاهیر فضلا و ادبای عصر خود بود، چندی کتابدار نظامیۀ بغداد بوده است. برخی از مدارس نظامیه با نام مدرسان یا محل بنای آن ها خوانده می شدند، چنان که نظامیۀ اصفهان با نام یکی از مدرسان آن، صدرالدین، به صدریه هم مشهور بوده است. نظامیه های شناخته شده در مسیر شرق به غرب عبارت بوده اند از نظامیۀ مرو، نظامیۀ هرات، نظامیۀ بلخ، نظامیۀ نیشابور، نظامیۀ آمل (طبرستان)، نظامیۀ اصفهان، نظامیۀ بصره، نظامیۀ بغداد، نظامیۀ موصل.

ارتباط محتوایی با نظامیه

نظامیه را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد کاربران

من ٢٠:٣٤ - ١٣٩٧/١١/٠١
یک مدرسه که در دوازده شهر متنوه ساخته شده
|

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• مدرسه نظامیه چیست   • عکس مدرسه نظامیه بغداد   • مدرسه نظامیه نیشابور   • استادان مدارس نظامیه   • نظامیه ها   • عکس مدارس نظامیه   • نظامیه اصفهان   • وظیفه ی قوه ی مقننه   • معنی نظامیه   • مفهوم نظامیه   • تعریف نظامیه   • معرفی نظامیه   • نظامیه یعنی چی   • نظامیه یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی نظامیه
کلمه : نظامیه
اشتباه تایپی : kzhldi
آوا : nezAmiyye
نقش : صفت
عکس نظامیه : در گوگل


آیا معنی نظامیه مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 98% )