انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

94 994 100 1

واقعه عاشورا

واقعه عاشورا در دانشنامه اسلامی

واقعه عاشورا (از نگاه آمار)
واقعه عاشورا ماجرای نبرد امام حسین(ع) در دهمین روز ماه محرم سال ۶۱ق. در سرزمین کربلا با سپاهیان یزید بن معاویه به فرماندهی عمر بن سعد که به شهادت آن حضرت، یاران و خویشاوندانش منجر شد. بازماندگان کاروان -زنان و فرزندان- به اسارت به کوفه و شام برده شدند. این واقعه نزد شیعیان اهمیت بسیاری دارد و آنان در نقاط مختلف جهان هر ساله به مناسبت این واقعه عزاداری می کنند و به ذکر فضایل امام حسین(ع) و شهیدان عاشورا می پردازند.
مورّخان، آمار نامه هایی که در مکه به دست امام حسین(ع) رسید، گوناگون نوشته اند:
گزارش ۱۵۰ نامه قائلان بیشتری دارد و برخی از منابع آن قدمت بیشتری دارند.
راویان جریان عاشورا را می توان به دو گروه تقسیم کرد:
به هر حال عظمت حادثه کربلا و تأثیرات عمیق و گسترده سیاسی و اجتماعی آن در تاریخ اسلام و به ویژه تاریخ تشیع، هر ذهن کنجکاو و علاقمند به درک و فهم حقایق تاریخی را به شناخت منابع گزارش های این رویداد سوق می دهد؛ خاصه آن که از دیرباز ادعای نامکتوب ماندن گزارش های تاریخی در اسلام تا نیمه سده دوم هجری از سوی خاورشناسان مطرح و شایع شده است. با این حال آنچه در کتاب مقتل الحسین علیه السلام ابومخنف، (که اولین کتاب مقتل امام حسین علیه السلام است) وجود دارد نشان دهد که بسیاری از راویان اصلی واقعه عاشورا شاهدان عینی و حاضر در میدان کربلا بوده اند و آنچه در منابع مختلف در این باره بدست ما رسیده از ارزش تاریخی بسیار برخوردار است.
تعیین تاریخ دقیق و نام کسی که نخستین بار به ثبت و تدوین واقعه عاشورا پرداخته، دشوار است؛ زیرا نزدیک به سیزده سده از آن فاصله گرفته ایم. با این حال می توان با تتبع در منابع و بررسی گزارش ها و اخبار بر جای مانده تا حدودی به حقیقت نزدیک شد. منابع قابل اعتماد تقریباً اتفاق نظر دارند که برای اولین بار در اوایل سده دوم هجری، ابومخنف لوطبن یحیی بن سعید بن مخنف بن سلیم ازدی کوفی (ه.م ۱۵۸) گزارشهای مربوط به واقعه کربلا را در کتابی که آن را «مقتل الحسین علیه السلام» نامید، گرد آورد.
قراین تاریخی نشان می دهد که ابومخنف کتاب مقتل خود را در حدود دهه سوم از سده دوم هجری تألیف کرده است؛ زیرا هنگامی که وی در این کتاب به خبر ورود مسلم بن عقیل به کوفه و اقامت او در خانه مختار بن ابی عبید ثقفی اشاره می کند، چنین می افزاید: «خانه ای که امروز به خانه مسلم بن مسیب شهرت دارد».
از این اشاره ابومخنف می توان دریافت که هنگامی که او مشغول تألیف کتاب مقتل بوده، خانه مذکور به مسلم بن مسیب تعلق داشته و بنابر روایت طبری مسلم تا سال ۱۲۸ هجری قمری زنده بوده است. از این رو، می توان با ظن قریب به یقین گفت که کتاب مقتل الحسین در سالهای پایانی دهه سوم سده دوم هجری، یعنی بین سالهای ۱۲۷ تا ۱۳۰ که دوره ضعف امویان و مقارن با آغاز دعوت عباسیان است، تدوین شده است و به گفته برخی از محققان هیچ استبعادی ندارد که این تألیف از سوی امام یا داعیان عباسی به ابومخنف پیشنهاد شده باشد تا از این گزارشهای هولناک تاریخی که لکه ننگی بر دامان خاندان اموی بوده، در تبلیغ و پیشبرد نهضت خود بر ضد امویان و سقوط آنان بهره گیرند، چنان که عملاً نیز چنین کردند و به نوشته مورخان یکی از دلایل سقوط امویان، نهضت سیدالشهدا علیه السلام و فاجعه دردناک کربلا بود، هر چند که عباسیان پس از پیروزی و جلوس بر مسند خلافت، به رغم آن که نهایت بهره برداری را از حقانیت و مظلومیت اهل بیت علیهم السلام کرده بودند، خود از همان آغاز در برابر علویان ایستادند و در سرکوب آنان فجایعی مرتکب شدند که ده چندان آن بود که امویان کرده بودند.
ذکر چند نکته درباره ابومخنف و خاندان او ضروری است، نخست آن که: جد ابومخنف زائد، یعنی مخنف بن سلیم، در جنگ جمل از همراهان علی علیه السلام بوده و پیش از نبرد صفین از سوی امیرالمؤمنین علیه السلام به امارت و ولایت اصفهان و همدان گماشته شده و با شروع جنگ صفین دو نفر را بر جای خویش گمارده و خود در صفین حضور یافته است.
دیگر آن که: میان دانشمندان شیعه در باب مذهب ابومخنف اختلاف وجود دارد. برخی از آنان به شیعه بودن وی تصریح کرده اند، ولی در این که او شیعه امامی باشد تردید دارند. همچنین قابل ذکر است که هر چند ابومخنف از نظر علمای اهل سنت به وثاقت شناخته نشده ولی مورخان بزرگی چون واقدی، ابن قتیبه، طبری و ابن اثیر از او روایت نقل کرده اند.
یکی از مباحث قابل طرح نقش زنان در حادثه عاشورا است که در روزگار ما بسیار حائز اهمیت است در مقاله زیر نام زنان مطرح در واقعه عاشورا و پس از آن آمده است.
فاطمه کِلابی، مادر چهار شیرمرد از فرزندان امیرمؤمنان علیه السلام، یعنی: عبّاس و سه برادر دیگرش و مشهور به «اُمّ البنین» است. در مقاتل الطالبیّین آمده است:
امّ البنین - که مادر چهار برادرِ کشته شده بود - به بقیع می رفت و در آنجا، اندوهگین ترین و سوزناک ترین مرثیه سرایی ها را برای پسرانش انجام می داد. مردم، نزد او گِرد می آمدند و به آن مرثیه ها گوش فرامی دادند. مروان هم از جمله کسانی بود که به بقیع می آمد. او به مرثیه اُمّ البنین، گوش می داد و می گریست .
امّ سلمه، همسر بزرگوار پیامبر صلی اللَه علیه و آله که رابطه عاطفی عمیقی با اهل بیت پیامبر صلی اللَّه علیه و آله داشت، در قیام امام حسین علیه السلام، رازدار قیام و شهادت ایشان بود. پیامبر صلی اللَّه علیه و آله قطعه ای از خاک کربلا را به وی داده بود و خبر داده بود که هرگاه این تربت تبدیل به خون شد، حسین شهید شده است.
امّ سلمه قبل از حرکت ، سخنانی با امام علیه السلام داشت و روز عاشورا از طریق دیدن پیامبر صلی اللَّه علیه و آله در خواب و نیز خون شدن خاکی از کربلا که در نزدش بود، از شهادت امام علیه السلام آگاهی یافت. او از اولین به سوگ نشستگان برای سالار شهیدان است.
در بسیاری از وقایع حماسه کربلا و پس از آن، نام امّ کلثوم آمده است. درباره این که امّ کلثومِ حاضر در واقعه کربلا، همان زینب علیهاالسلام است یا دختر دیگر امام علی و فاطمه علیهماالسلام، یا دختر امیرمؤمنان از غیر فاطمه علیهاالسلام، نظر قاطعی نمی توان ابراز کرد.
رباب، همسر باوفای امام حسین علیه السلام و مادر سکینه و عبداللَّه بن الحسین (کودکی که در آغوش امام علیه السلام به شهادت رسید) است. علاقه امام به وی، از شعری که برای او و سکینه سروده، آشکار می شود: لَعَمرُکَ إنَّنی لَاُحِبُّ داراًتُضَیِّفُها سُکَینَةُ وَالرَّبابُ اُحِبُّهُما وَ أبذُلُ بَعدُ مالی وَلَیس لِلائِمی فیها عِتابُ؛ به جانت سوگند، من خانه ای را دوست دارم که سَکینه و رَباب در آن پذیرایی کنند. من آن دو را دوست دارم و دارایی ام را می دهم و سرزنشگرم را یارای سرزنش نیست.
رباب را زنی زیبا، خردمند، بافضیلت و شاعر گفته اند و او که شاهد شهادت شوهر، فرزند و دیگر نزدیکان خویش بود تنها یک سال پس از واقعه عاشورا زنده بود و در این مدت زیر هیچ سایه ای نرفت و برخی گفته اند که در این مدت بر سرِ مزار امام علیه السلام به سوگ نشست. در نقلی آمده که در جواب خواستگارانش گفت: نمی خواهم پس از پیامبر خدا صلی اللَّه علیه و آله، پدرشوهری برگزینم خانه وی توسط فرماندار یزید در مدینه تخریب شد. رَباب، مرثیه های جان گدازی در رثای امام حسین علیه السلام سروده است، از جمله:
حادثه عظیم و اثرگذار قیام امام حسین علیه السلام که با شهادت آن حضرت و یاران فداکارش همراه شد، سبب اعتراضات و قیام­های متعددی در جهان اسلام شد.
از اعتراضات فردی زید بن ارقم، انس بن مالک و عبدالله بن عفیف ازدی گرفته تا سخنرانی­های امام سجاد علیه السلام و حضرت زینب سلام الله علیها و تا قیام مردم مدینه (واقعه حره) قیام توابین و قیام مختار، همگی از جمله اعتراضات و قیام ­های پس از شهادت امام حسین علیه السلام محسوب می­ شوند.
این اعتراضات و قیام­ها که مثاثر از حادثه کربلا بودند هر چند سرکوب شدند؛ اما زمینه­ های سقوط حکومت بنی­ امیه را فراهم کردند. ما در این جا به طور مختصر به برخی از این اعتراضات و قیام­ها اشاره می­ کنیم.
از جمله فریادهای اعتراضی که پس از واقعه کربلا علیه نماینده یزید در کوفه بلند شد، فریاد اعتراضی بود. از سوی «زید بن ارقم انصاری» وی هنگامی که دید ابن زیاد با چوب بر دندان های مبارک امام حسین علیه السلام می زند، گفت: «والذی لا اله غیره لقد رایت شفتی رسول الله صلی الله علیه و آله علی هاتین الشفتین یقبلهما» به خدا قسم دیدم دو لب رسول الله صلی الله علیه و آله بر این دو لب بود و بر آن بوسه می زد.
آن گاه گریست ابن زیاد به او گفت: برای چه می گریی؟ خدا چشمت را گریان دارد به خدا سوگند اگر نه این بود که پیری خرف شده ای گردنت را می زدم.
او از نزد ابن زیاد بیرون رفت. وی به مردم می گفت: «قتلتم ابن فاطمه، و أمرتم ابن مرجانة، فهو یقتل خیارکم، و یستعبد شرارکم، فرضیتم بالذل، فبعدا لمن رضی بالذل» پسر فاطمه سلام الله علیها را کشتید و پسر مرجانه را امارت دادید تا نیکان شما را بکشد و اشرار شما را برده کند. به ذلت رضا دادید پس ملعون باد کسی که به خواری رضایت دهد.
از جمله کسان دیگری که عمل زیاد را در آن مجلس تقبیح کرد انس بن مالک است که خود یکی از راویان قضیه می باشد. او می گوید: هنگامی که سر حسین علیه السلام را پیش عبیدالله بن زیاد آوردند، حاضر بودم. ابن زیاد با چوب دستی که همراه داشت شروع به کوبیدن به دندان­های حسین علیه السلام کرد و می گفت: چه «نیکو دندان» بوده است.
گفتم: به خدا سوگند همانا که من خود دیدم رسول خدا صلی الله علیه و آله همین جای چوب دستی تو را می بوسید.

واقعه عاشورا در دانشنامه آزاد پارسی

واقعۀ عاشورا
رجوع شود به:عاشورا

واقعه عاشورا را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

پیشنهاد شما درباره معنی واقعه عاشورا



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنی واقعه عاشورا   • مفهوم واقعه عاشورا   • تعریف واقعه عاشورا   • معرفی واقعه عاشورا   • واقعه عاشورا چیست   • واقعه عاشورا یعنی چی   • واقعه عاشورا یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی واقعه عاشورا
کلمه : واقعه عاشورا
اشتباه تایپی : ,hrui uha,vh
عکس واقعه عاشورا : در گوگل


آیا معنی واقعه عاشورا مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 94% )