انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

94 1058 100 1

یاقوت حموی

معنی یاقوت حموی در لغت نامه دهخدا

یاقوت حموی. [ ت ِ ح َ م َ ] (اِخ ) رومی الجنس حموی المولد بغدادی الدار ملقب به شهاب الدین ، ولادت او به بلاد روم بود و در خردی از مولد خود به اسارت رفت و در بغداد مرد. تاجرپیشه ای موسوم به عسکربن ابی نصر حموی او را بخرید ووی را به مکتب فرستاد تا پس از فراگرفتن خواندن و نوشتن در ضبط کارهای بازرگانی خویش از وی سودمند شود چه خداوند او عسکر خطی نیکو داشت و بجز امور بازرگانی چیزی نمی دانست. وی در بغداد سکونت داشت و در آنجا زن گرفت و فرزندانی چند بیاورد. چون یاقوت بزرگ شد به نحو و لغت تا حدی آشنا شده بود و خداوندش او را به سفر کردن مشغول ساخت و وی به کیش و عمان و آن نواحی رفت و آمد میکرد و به شام بازمیگشت. سپس میان یاقوت و خداوند او ناسازگاری رخ داد که آزادی او را ایجاب کرد و یاقوت را از وی دور ساخت و این حادثه به سال 596 هَ. ق. بوده است. آنگاه برای کسب معاش به استنساخ کتب پرداخت و از اینرو فواید بسیاری هم از مطالعه ٔ کتب برداشت. سپس سفر کرد و ضمن کارهای بازرگانی کتاب هم خرید و فروش میکرد. یاقوت بسبب مطالعه ٔ بعضی از کتب خوارج نسبت به علی بن ابیطالب کینه ٔ تعصب آمیزی داشت و از خواندن این گونه کتب در ذهن او مطالب بسیاری نقش بسته بود. وی به سال 613 هَ. ق. به دمشق رفت و در بعضی بازارهای آن شهر ببازرگانی پرداخت و در آنجا با کسانی که به دوستی علی تعصب داشتند مناظره کرد و میان او و یاران علی سخنانی رد و بدل شد در نتیجه در باره ٔ علی گفته های ناروائی بر زبان آورد و آن مردم را سخت بر ضد او برانگیخت ، بدانسان که نزدیک بودوی را بکشند، ولی یاقوت از این ماجرا جان سالم بدر برد و از دمشق بگریخت و هراسان به سوی حلب رفت و از آنجا نیز بیرون شد و به موصل رسید. آنگاه به اربل رهسپار شد و سپس عازم خراسان گردید و آنجا اقامت گزید و در شهرهای آن ناحیه بازرگانی میکرد. و مدتی هم در مرو متوطن شد و به کتابخانه های آن شهر میرفت و استفاده میکرد. سپس به خوارزم متوجه شد و ورود وی بدان شهر به سال 616 هَ. ق. مصادف با خروج و طغیان تاتار گردید و ناچار از خوارزم هراسان و گریزان آواره شد و در راه رنج و تنگدستی بسیار کشید تا سرانجام به موصل رسید و در آن شهر مدتی اقامت کرد. سپس به سنجار رفت و از آن شهر به حلب سفر کرد و در خارج آن شهر روزگاری بسر برد تا وفات یافت. وی هنگام اقامت در مرو معلومات بسیاری برای کتاب معجم البلدان که مایه ٔ شهرت اوشده است فراهم آورد و آن را در شهر حلب به مساعدت وزیر جمال الدین قفطی به پایان رسانید. یاقوت اندکی پیش از مرگ خود به مقامی رسیده بود که مردم او را میستودند و فضل و ادب او زبانزد همگان بود. از تألیفات اوست : 1- ارشاد الاریب الی معرفة الادیب که به معجم الادباء یا طبقات الادباء معروف است (در کشف الظنون و ابن خلکان آن را به نام ارشاد الالباء الی معرفة الادباء آورده اند). یاقوت در این کتاب اخبار نحویان و لغویان و قراء و علمای اخبار و انساب و نویسندگان و هرکه را در ادب تصنیفی کرده آورده است. پروفسور مارگلیوس استاد دانشگاه آکسفورد به تصحیح و مقابله ٔ آن به خرج اوقاف گیب همت گماشته و در مطبعه ٔ هندیه ٔ قاهره از سال 1909 تا پایان سال 1916 م. در هفت مجلد به چاپ رسیده است. 2- مراصد الاطلاع فی اسماء الامکنه والبقاع ، این کتاب مختصر معجم البلدان است و در فهرست دارالکتب العربیه المحفوظة بالکتبخانه جزء 5 ص 146 نوشته شده است ، تألیف یاقوت حموی ، و در کشف الظنون چ اروپا ج 5 ص 625 پس از ذکر کتاب معجم البلدان یاقوت گوید و مختصرآن را صفی الدین عبدالمؤمن فراهم آورده و به همت پروفسور گوینپول جلد چهارم آن در لیدن (64-1850م.) چاپ شده یک جلد آن به سال 1168 هَ. ق. در 900 صفحه در باتاویا بطبع رسیده است. و کتاب موسوم بمراصد الاطلاع فی معرفة الامکنه والبقاع در ایران به سال 1315 در 429 صفحه (چ سنگی ) چاپ شده است. 3- المشترک وضعاً والمفترق صقعاً (فی البلدان )، این کتاب را پروفسور وستنفلد گوته ، بترتیب حروف از معجم البلدان در سال 1846 م.در 370 صفحه برگزیده است. 4- معجم البلدان فی معرفة المدن والقری والخراب والعمار والسهل و الوعر فی کل مکان. یاقوت در 20 ماه صفر 621 هَ. ق. در مرز حلب تألیف آن را به پایان رسانیده و آن را به خزانه ٔ امام الفضلا و سید الوزراء جمال الدین القفطی وزیر حلب هدیه کرده است. این کتاب به اهتمام پروفسور وستنفلد در6 جلد بزرگ که ششم آن مشتمل بر فهرست اسماء رجال و زنان است که بالغ بر 12 هزار نام میشود، در لایپزیک در تاریخ 1866 - 1873 م. چاپ گردیده است و در مطبعة السعادة مصر در تاریخ 4- 1323 با ذیل به اهتمام السید امین الخانجی طبع شده است و ذیل را به نام «منجم العمران فی المستدرک علی معجم البلدان » موسوم کرده است و در آن کلیه ٔ مطالبی را که درباره ٔ کشورهای اروپا و آمریکا مؤلف نیاورده ذکر کرده است چه این تقسیمات پس از عصر مؤلف پدید آمده و به منابع کتب جغرافیائی جدید استناد کرده است. رجوع به مقدمه ٔ معجم الادباءو معجم المؤلفین جزء 13 ص 178 و شذرات الذهب جزء 5 ص 121، 122 و قاموس الاعلام ترکی و معجم المطبوعات ج 2 ص 1941 و اعلام زرکلی ج 3 ص 1142 و کشف الظنون و وفیات الاعیان ج 2 ص 346 و لسان المیزان ج 6 ص 239 و تاریخ مغول ص 41 و 51 و 480 و ایران باستان پیرنیا ج 1 ص 106 شود.

معنی یاقوت حموی به فارسی

یاقوت حموی
شهاب الدین ابو عبدا... یاقوت بن عبدا... حموی بغدادی از ادبا و لغویان اوایل قرن هفتم هجری و مولف کتاب معجم البلدان است . صفی الدین ابن عبدالحق ( و.۵۳۹ ه.ق .- ف. ۶۲۶ ه.ق ) معجم البلدان را مختصر کرد و آنرا مراصد الاطلاع نامید. تالیف دیگر او معجم الادبائ است . یاقوت درجوانی اسیر شد و در بغداد تاجری بنام عسکر حموی او را خرید و پس از مدتی او را آزاد کرد ( ۵۹۵ ه.) وی پس از آزاد شدن مسافرتها کرد. ابتدا بر اثر خواندن کتب خوارج متمایل به مذهب آنان شد و در دمشق نزدیک بود کشته شود و از آنجا گریخت و به خراسان و خوارزم رفت . در حمل. چنگیز یاقوت به موصل و از آنجا به حلب فرار کرد و در همان جا در گذشت .

یاقوت حموی در دانشنامه اسلامی

یاقوت حموی
یاقوت حموی مولف کتاب مشهور معجم البلدان در علم جغرافی می باشد.
«شهاب الدین ابوعبدالله یاقوت بن عبدالله حموی بغدادی» از ادبا و لغویان اوایل قرن هفتم هجری و مؤلف کتاب معجم البلدان است.
اسارت یاقوت
یاقوت در جوانی اسیر شد و در بغداد تاجری به نام عسکر حموی او را خرید و پس از مدتی او را آزاد کرد. وی پس از آزاد شدن مسافرت ها کرد.
گرایش به خوارج
ابتدا بر اثر خواندن کتب خوارج متمایل به مذهب آنان شد و در دمشق نزدیک بود کشته شود اما از آنجا گریخت و به خراسان و خوارزم رفت. در حمله چنگیز، یاقوت به موصل و از آنجا به حلب فرار کرد و در همان جا درگذشت.عمده تالیفات یاقوت در تاریخ و جغرافیاست. او در نحو و دیگر فنون ادب نیز دارای آثاری است که چندان مورد توجه نیستند.
آثار
...
«شهاب الدین ابوعبدالله یاقوت بن عبدالله حموی بغدادی» از ادبا و لغویان اوایل قرن هفتم هجری و مؤلف کتاب معجم البلدان است.
یاقوت در جوانی اسیر شد و در بغداد تاجری به نام عسکر حموی او را خرید و پس از مدتی او را آزاد کرد. وی پس از آزاد شدن مسافرت ها کرد. ابتدا بر اثر خواندن کتب خوارج متمایل به مذهب آنان شد و در دمشق نزدیک بود کشته شود اما از آنجا گریخت و به خراسان و خوارزم رفت. در حمله ی چنگیز، یاقوت به موصل و از آنجا به حلب فرار کرد و در همان جا درگذشت.
عمده تألیفات یاقوت در تاریخ و جغرافیاست. او در نحو و دیگر فنون ادب نیز دارای آثاری است که چندان مورد توجه نیستند.
3- المشترک وضعاً و المفترق صقعاً.
7- اوزان الاسماء و الافعال.
«برگزیده مشترک یاقوت حموی»، ترجمۀ گزیده ای از کتاب «المشترک وضعا و المفترق صقعا» یاقوت حموی است. این کتاب فرهنگ جاهایی است که نام آن مشترک است. از عبارت خود یاقوت در مقدمه کتاب معلوم می شود که آن را از فرهنگ بزرگ(معجم البلدان) استخراج کرده تا مراجعه بدان آسان باشد.
مطالب کتاب بسیار مختصر است و همۀ استطرادهایی که مایۀ اعتبار منبع اصلی است، افتاده و چون پس از فرهنگ بزرگ تألیف شده، گاه مطالبی مختصر بدان افزوده شده که در فرهنگ بزرگ نیست. در این گونه موارد مراجعه بدان مفید خواهد بود. مطالب آن از لحاظ تعداد مفصّل است و یکهزار و نود و یک نام مربوط به چهار هزار و دویست و شصت و یک محلّ جغرافیایی در آن موجود است. یاقوت به گزینش نام سرزمین هایی که از لحاظ لفظ و خط و شکل و نقطه با هم یکسان و مشترک و از نظر جایگاه با یکدیگر متفاوت و جدا هستند، پرداخته است. همچنین به هر باب نام هایی افزوده که اگر حرفی زیاده هم در آنها باشد، در پیوستن یای نسبت حذف گردیده و از لحاظ نسبت با هم یکسان می باشند و در آوردن منسوبان تنها به نام هر یک و برخی از نکته های لازم اکتفا کرده است.
نسبت به نسخۀ خطی این کتاب، از منابع کتابشناسی اطلاعی به دست نیامد. این کتاب در سال 1846 میلادی توسط وستنفیلد آلمانی در گوتینگن به چاپ رسیده است.نسخه حاضر ترجمه فارسی این کتاب است که توسط آقای محمدپروین گنابادی انجام گرفته و در قطع وزیری با جلد شومیز در 245 صفحه برای بار دوم در سال 1362 شمسی از سوی «مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر» تهران منتشر شده است.
1-مقدمه مترجم فارسی اثر آقای محمد پروین گنابادی.
2-کراچکوفسکی، تاریخ نوشته های جغرافیایی در جهان اسلامی، ص 260 - 268، ترجمۀ ابوالقاسم پاینده.

یاقوت حموی در دانشنامه ویکی پدیا

یاقوت حموی
تاریخ اربل: تاریخ اربل نوشته ابن مستوفی (۵۶۴ تا ۶۳۷ قمری) کتابی است در مورد سرگذشت ادبا، پادشاهان و افراد سرشناس که از قدیمی ترین متونی است که آثار یاقوت حموی را فهرست کرده است. ابن مستوفی در این کتاب، سرگذشتی از یاقوت حموی ارائه می کند و از جمله مباحثه ای را که بین یاقوت و یکی از بزرگان در مورد شعری از متنبی درگرفته بود، شرح می دهد. ابن مستوفی معاصر یاقوت بود و زمانی که یاقوت برای فرار از مغولان به حلب می رفت، در اربیل با او دیدار کرد.
ذیل تاریخ بغداد: عنوان کتابی است از ابوعبدالله ابن نجار (۵۷۸ تا ۶۴۳ قمری) که در تکمیل کتاب تاریخ بغداد خطیب بغدادی و در مورد افراد سرشناسی نوشته شده است که در بغداد زندگی می کردند. از جمله این افراد سرشناس، یاقوت حموی است.
إنباة الرواة علی أنباهِ النُحاة: جمال الدین قفطی (۵۶۸ تا ۶۴۶ قمری) مورخ و ادیب مصری و هم عصر یاقوت حموی بود که در حلب اقامت داشت و به جمع آوری کتاب علاقه مند بود. به همین سبب آشنایی نزدیکی با یاقوت حموی پیدا کرده بود و مدتی در خانه خود به او پناه داده بود. او در کتاب انباه الرواة نام حموی را در زمره نحویان فهرست کرده و در خصوص آشنایی خود با او توضیح داده و شرحی بر زندگانی وی در هجده صفحه نوشته است. قفطی در این کتاب نام حموی را در زمره نحویان (عالمان نحو عربی) ذکر کرده است. با این حال، حموی را نکوهیده و آگاهی او را در مورد زبان کم توصیف کرده است. قفطی به دو کتاب از حموی به نام های اوزان الاسماء و الافعال الحاصرة لکلام العرب و ردّ ابن جنّی در سرّ الصناعة اشاره کرده و این دو کتاب را «سرهم بندی شده» توصیف کرده است.
قلائد الجمان: ابن شعار موصلی (متوفای ۶۵۴) نویسندهٔ کتاب قلائد الجمان، معاصر یاقوت حموی بود و در میانسالی او را ملاقات کرد. ابن شعار، یاقوت حموی را مردی با چهرهٔ گلگون، چشمان آبی و موی زرد توصیف کرده است. او یاقوت را به لحاظ علمی «بخیل» توصیف کرده و گفته که یاقوت خیلی دلبستهٔ آثار خود بود و به کسی اجازه نسخه برداری از کتاب هایش را -دست کم تا زمانی که نگارش آن ها کامل شود- نمی داد. او گزارش کرده است که دیگران پشت سر یاقوت، او را صرفاً برده ای رومی می خواندند و از او عیب جویی می کردند. ابن شعار خودزندگی نامهٔ یاقوت حموی را در کتاب معجم الادبا دیده و آن را روایت کرده است. اهمیت این روایت در این است که این بخش از معجم الادبا مفقود شده و به روزگار معاصر نرسیده است.
وَفیاتَ الأعیان: وفیات الأعیان اثر ابن خلکان (۶۰۸ تا ۶۸۱ قمری)، مجموعهٔ زندگی نامهٔ بیش از هشتصد تن از سرشناسان به ترتیب الفبای عربی است. در این کتاب شرحی از زندگی یاقوت حموی بیان شده است. ابن خلکان معاصر یاقوت حموی بود، اما آن ها یکدیگر را ملاقات نکردند. او بخشی از نامه یاقوت حموی به قفطی را در این کتاب منعکس کرده است.
التّکملة لوفیات النّقله: عنوان کتابی است از عبدالعظیم المنذری (متوفای ۶۵۶)
تاریخ الاسلام: این کتاب توسط شمس الدین ذهبی (۶۷۳ تا ۷۴۸ قمری)، تاریخ نگار و سیره نویس در مورد تاریخ عمومی جهان اسلام نوشته شده است. این کتاب موضوعات مختلفی از جمله تاریخ اسلام، سیره نبوی و سرگذشت افراد را دربرمی گیرد.
سیر اعلام النبلاء: عنوان کتابی است از شمس الدین ذهبی (۶۷۳ تا ۷۴۸ قمری) که یکی از منابع اهل تسنن برای شناخت راویان محسوب می شود.
مرآة الجنان: عنوان کتابی است از عبدالله یافعی (۶۹۸ تا ۷۶۸ قمری) که به تاریخ یافعی نیز مشهور است. این کتاب در چهار جلد نوشته شده و در آن شرحی از حوادث تاریخی تا سال ۷۵۰ قمری آمده است. یافعی نیز بخشی از نامه حموی به قفطی را در این کتاب منعکس کرده است.
شذرات الذهب: عنوان کتابی است به زبان عربی از ابن عماد حنبلی (۱۰۳۲ تا ۱۰۸۹ قمری). این کتاب، سرگذشت نامه ای است که وقایع تاریخی جهان اسلام از جمله جنگ ها، کشمکش ها و سرگذشت افراد سرشناس در آن بیان شده است. این کتاب بازه زمانی از آغاز هجرت تا سال ۱۰۰۰ هجری قمری را پوشش داده است. در این کتاب، شرحی از زندگی یاقوت حموی ارائه شده است.
شهاب الدین ابو عبدالله یاقوت بن عبدالله الحموی مشهور به یاقوت حموی (۵۷۴ قمری – ۶۲۶ قمری در حلب) جغرافی دان و تاریخ نویس عرب زبانِ یونانی الاصل قرن ششم و هفتم قمری است. عمدهٔ شهرت او به خاطر تألیف کتاب معجم البلدان است. این دانشنامهٔ جغرافیایی شش جلدی، اطلاعات ارزشمندی در مورد شهرها و نواحی مختلفِ آن روزگار را دربردارد. حموی در نگارش معجم البلدان، علاوه بر بهره گیری از منابع مختلف، تجربیات، مشاهدات و شنیده های خود را نیز گزارش کرده است. معجم البلدان حموی، هم در بین محققان اسلامی و هم در نظرِ محققان غربی، کتابی معتبر در زمینهٔ جغرافیای جهان در قرن دوازدهم و سیزدهم میلادی است و به صورت کامل یا بخشی از آن به زبان های مختلف اروپایی ترجمه شده است. کتاب مشهور دیگر حموی معجم الادبا نام دارد که شرح حال مفصلی است از ادیبان و شاعران.
یاقوت، در روزگار کودکی و در خلال جنگ های صلیبی سوم به اسارت مسلمانان درآمد و در بغداد به عنوان برده به یک تاجر اهل حماه فروخته شد. ارباب، او را به تحصیل واداشت تا بتواند از کمک او در امر تجارت استفاده کند. یاقوت پس از فراغت از تحصیل در امور تجاری و سفرهای بازرگانی به کار گمارده شد تا این که به سبب مشاجره، اربابش او را آزاد و با او قطع رابطه کرد. پس از آزادی، یاقوت در بازار بغداد به نسخه برداری از کتاب پرداخت تا امرار معاش کند. اما بعد از چند سال، ابتدا به عنوان شریکِ ارباب سابق (که روابط شان دوباره ترمیم شده بود) و پس از درگذشتِ او، به صورت مستقل سفرهای تجارتی را از سر گرفت. یاقوت در این سفرها کتاب دادوستد می کرد و به این خاطر در سفرهای متعددی که داشت، با بسیاری از بزرگان عصر خود از جمله جمال الدین قفطی، مورخ و نحوی ساکن حلب ملاقات کرد.
یاقوت مدتی نیز در شهرهای مختلف خراسان از جمله مرو اقامت گزید و از کتابخانه های بزرگ این شهرها برای مطالعات و تحقیقات خود استفاده کرد. او پس از سه سال اقامت در مرو، در پی هجوم مغولان به ایران به عراق و از آنجا به شام گریخت. در سال های پایانی عمر، یاقوت به تجارت و مطالعات خود ادامه داد و توانست نگارش برخی از آثار خود را به پایان برساند. او در سال ۶۲۶ در کاروانسرایی در حلب درگذشت؛ در حالی که وارثی نداشت و وصیت کرده بود کتاب هایش به مسجدی در بغداد اهدا شود.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ارتباط محتوایی با یاقوت حموی

یاقوت حموی را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• دانلود کتاب یاقوت حموی   • از خطاطان نستعلیق سده دهم   • یاقوت حموی معجم البلدان   • مذهب یاقوت حموی   • مشخصات کتاب معجم البلدان   • خطاط نستعلیق سده دهم   • دانلود کتاب معجم الادباء   • دانلود ترجمه فارسی معجم البلدان   • معنی یاقوت حموی   • مفهوم یاقوت حموی   • تعریف یاقوت حموی   • معرفی یاقوت حموی   • یاقوت حموی چیست   • یاقوت حموی یعنی چی   • یاقوت حموی یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی یاقوت حموی
کلمه : یاقوت حموی
اشتباه تایپی : dhr,j pl,d
عکس یاقوت حموی : در گوگل


آیا معنی یاقوت حموی مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 94% )