المفسرون حیاتهم و منهجهم

دانشنامه اسلامی

[ویکی نور] المفسّرون حیاتهم و منهجهم تألیف سید محمّد علی ایازی به زبان عربی است که جهت شناساندن 121 تفسیر به رشته تحریر در آمده است.
کتاب شامل یک مقدمه که در آن به انواع بیوگرافیهای تفاسیر، فایده ی شناخت تفاسیر، کاستی های کتابهای معرّف مفسّران پرداخته شده و سپس به تعاریف ضروری پیرامون اصطلاحات کتاب مثل تفاوت بین منهج، اتّجاه، طریقه و لون، ترتیب تفاسیر، اسرائیلیات و در خاتمه به بررسی مفسّران، دوران زندگی و منهج آنها اشاره شده است.
معرفی تفاسیر چاپ شده مذاهب اسلامی روش یکسانی ندارند بلکه حجم بررسی تفاسیر بر اساس اختلاف اهمیت آنها، گستردگی محتوای تفاسیر با ضرورت یادآوری بعضی از افکار، مختلف می گردد؛ ترتیب تفاسیر بر اساس حروف الفبای عناوین آنهاست. در این روش مذهب فکری دخالتی در ترجیح بعضی بر بعض دیگر ندارد و پژوهشگر می تواند براحتی به دیدگاه مؤلف و روش آن در بین مطالب احاطه پیدا کند.
هدف نگارنده در این کتاب منحصر در معرفی و مقایسه متداول می باشد بدین جهت وی از بیان احکام کلامی و عقیدتی مؤلفان اجتناب کرده اند، مگر در مواردی که مشتمل بر فائده ای باشد مانند نقد اسرائیلیات، خبرهای ضعیف یا روش فکری مفسّر. این امر باعث راحتی دستیابی پژوهشگران به رویه ی فکری مفسّر و منهج تفسیری او شده است.
ایشان تفاسیر فارسی قدیمی و جدید شیعه را نام برده اند تا جستجوگران عرب بر این تفاسیر احاطه پیدا کنند.
نگارنده بحثهای این کتاب را به ترتیب زیر ارائه داده اند:

[ویکی فقه] المفسرون حیاتهم و منهجهم (کتاب). «المفسرون حیاتهم و منهجهم» تالیف سید محمد علی ایازی به زبان عربی است که جهت شناساندن ۱۲۱ تفسیر به رشته تحریر در آمده است.
کتاب شامل یک مقدمه که در آن به انواع بیوگرافیهای تفاسیر، فایده شناخت تفاسیر، کاستی های کتابهای معرف مفسران پرداخته شده و سپس به تعاریف ضروری پیرامون اصطلاحات کتاب مثل تفاوت بین منهج، اتجاه، طریقه و لون، ترتیب تفاسیر، اسرائیلیات و در خاتمه به بررسی مفسران، دوران زندگی و منهج آنها اشاره شده است.
گزارش محتوا
معرفی تفاسیر چاپ شده مذاهب اسلامی روش یکسانی ندارند بلکه حجم بررسی تفاسیر بر اساس اختلاف اهمیت آنها، گستردگی محتوای تفاسیر با ضرورت یادآوری بعضی از افکار، مختلف می گردد؛ ترتیب تفاسیر بر اساس حروف الفبای عناوین آنهاست. در این روش مذهب فکری دخالتی در ترجیح بعضی بر بعض دیگر ندارد و پژوهشگر می تواند براحتی به دیدگاه مؤلف و روش آن در بین مطالب احاطه پیدا کند. هدف نگارنده در این کتاب منحصر در معرفی و مقایسه متداول می باشد بدین جهت وی از بیان احکام کلامی و عقیدتی مؤلفان اجتناب کرده اند، مگر در مواردی که مشتمل بر فائده ای باشد مانند نقد اسرائیلیات ، خبرهای ضعیف یا روش فکری مفسر.این امر باعث راحتی دستیابی پژوهشگران به رویه فکری مفسر و منهج تفسیری او شده است.ایشان تفاسیر فارسی قدیمی و جدید شیعه را نام برده اند تا جستجوگران عرب بر این تفاسیر احاطه پیدا کنند. نگارنده بحثهای این کتاب را به ترتیب زیر ارائه داده اند: ۱. اسم کتاب، نام یا اسم مشهور مؤلف، تاریخ ولادت، وفات، زبان تالیف، اجزاء کتاب ۲. اطلاعات مربوط به چاپ شامل شمارگان، محل، سال، صفحات و اسم محقق ۳. زندگانی مؤلف شامل نام پدر، تحصیل علمی، اساتید، شاگردان محل وفات، موارد بارزی از دوران حیات ۴. آثار علمی مؤلف مشتمل بر مهمترین آثار او مخصوصا آثاری که پیرامون علوم قرآن ، حدیث و فقه می باشند. ۵. معرفی فراگیری از تفسیر ، شامل مباحثی راجع به کامل یا ناقص بودن، مخاطب، انگیزه نگارش، اشارات مقدمه و مصادر، مشروح و خلاصه بودن، برگرفته از تفسیر دیگر و مستقل بودن. معرفی محتوا و روش تفسیر به شکل ذیل انجام گرفته است: الف. شناساندن روش شروع تفسیر، اسلوب وارد شدن مفسر در مباحث، البته عموم مفسران اسلوب واحدی در این بخش دارند، با سوره و آیه و شرح اجمالی و لفظی کلمات و جملات و سیاق آیه ، ارتباط آیات با بحثهای سابق شروع کرده اند، علی رغم اینکه بعضی مفسران از این قاعده خارج شده اند و از روشی دیگر بهره جسته اند.ب. بعضی از تفاسیر حاشیه یا شرح تفاسیر دیگر بوده یا طالب هدف خاصی هستند، مؤلف سبک خاص آنها را متذکر شده است.ج. در معرفی روش مطرح می شود که: آیا تفسیر قرآن با قرآن است؟ چه میزان از حدیث استفاده کرده و مصادر آن کدام است؟ چه اندازه بر علم لغت اعتماد کرده؟ آیا اهتمام به جهات بلاغی و فنی آیات داشته است؟ د. دیدگاه عقیدتی و مذهب کلامی مفسر، خصوصیات او در تعامل با روایات، مخصوصا اسرائیلیات و خبرهای جعلی، بررسی می شود، ایازی بر این باور است که برخی معاصرین در تفسیر علمی مبالغه کرده اند که به نقد و تحلیل آنها می پردازند. ۶. شناسایی کتابهای نگاشته شده پیرامون یک تفسیر شامل حاشیه، تلخیص، تحلیل و نقد و فهرست موضوعی و ذکر آنها با عنوان « دراسات حول التفسیر ». ۷. نقد و تحلیل بعضی از تفاسیر با ارجاع به مصادر جهت استفاده پژوهشگران از این مصادر. مولف در خاتمه متذکر می شوند که؛ روشی که در معرفی تفاسیر پیموده، در همه آنها رعایت نشده است به جهت اینکه بعضی از تفاسیر همه ی شرایط مذکور را نداشته اند مثلا معلومات لازم در معرفی مؤلف یا مطالب نگاشته شده پیرامون تفاسیر در مورد آنها یافت نمی شود یا اینکه تفسیر محدود بوده و نیازی به معرفی کامل نداشته است.
وضعیت کتاب
فهرست کتاب در ابتدا و در پایان فهرست روایات، کتابها براساس تاریخ نگاش، مفسران، بر اساس مذهب، تفاسیر براساس اختلاف روش، مصادر و مراجع آمده است. و در پاورقی آدرس آیات، روایات و مصادر کتاب به چشم میخورد.

دانشنامه آزاد فارسی

پیشنهاد کاربران

بپرس