انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

94 1042 100 1

تشیع

/taSayyo'/

مترادف تشیع: شیعه، شیعه مذهب، پیرو بودن، پیروی کردن، متابعت کردن

معنی تشیع در لغت نامه دهخدا

تشیع. [ ت َ ش َی ْ ی ُ ] (ع مص ) دعوی شیعت کردن. (تاج المصادر بیهقی ). دعوی مذهب شیعت کردن. (زوزنی ). دعوی مذهب شیعه کردن. (ترجمان جرجانی ترتیب عادل بن علی ) (غیاث اللغات ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). خود را شیعه نمودن. (غیاث اللغات ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). دعوی شیعیت کردن. و خود را شیعی نمودن. (منتهی الارب ): تشیع الرجل ؛ ادعی دعوی الشیعة. (اقرب الموارد). || پراکنده شدن قطره های شیر در آب. || هلاک شدن در هوای چیزی. || سبک عقل و برافروخته کردن خشم کسی را. || پراگنده شدن [ آثار ] پیری در کسی. (از اقرب الموارد).

تشیع. [ ت َ ش َی ْ ی ُ ] (از ع ، اِ) مذهب شیعه. (ناظم الاطباء). و رجوع به شیعه شود.

معنی تشیع به فارسی

تشیع
پیروی کردن، متابعت کردن، شیعه شدن، شیعه گری
۱-( مصدر ) پیروی کردن متابعت نمودن . ۲- شیعه شدن دارای مذهب شیعه بودن مقابل تسنن . ۳- ( اسم ) پیروی . ۴- شیعه گری مقابل تسنن .
ماخوذ از تازی مذهب شیعه

معنی تشیع در فرهنگ معین

تشیع
(تَ شَ یُّ) [ ع . ] (مص ل .) ۱ - پیروی کردن . ۲ - مذهب شیعه داشتن .

معنی تشیع در فرهنگ فارسی عمید

تشیع
۱. مذهب شیعه داشتن.
۲. (اسم) = شیعه

تشیع در دانشنامه اسلامی

تشیع
تشیع اثر دکتر هاینس هالم نویسنده آلمانی است که به همت جناب آقای محمدتقی اکبری از زبان انگلیسی به فارسی برگردانده شده است.
آقای رسول جعفریان بازنگری کامل و افزودن پاورقی های سودمند و آقای محمدحسن محمدی مظفر مقابله کامل ترجمه با متن اصلی را به عهده داشته اند.
کتاب حاضر مشتمل بر یادداشتی از ویراستار، پیشگفتاری از مؤلف و متن اثر است. مطالب متن در پنج فصل تنظیم شده که عناوین آن به ترتیب عبارت است از: 1. در مورد منشاء شیعه، 2. در مورد مذهب شیعه اثناعشری یا امامیه، 3. در مورد غلو، و غالیان کوفی، 4. پیرامون مذهب اسماعیلیه یا شیعیان هفت امامی، 5. مذهب زیدیه.
مؤلف در پیشگفتار کتاب، گرایش ناگهانی به تشیع، پس از انقلاب اسلامی را این گونه توضیح می دهد: «به رغم آن که ده درصد از جمعیت قریب به یک میلیاردی مسلمانان در جهان امروز پیرو مذهب شیعه هستند، پیش از انقلاب اسلامی ایران در سال 1357ش، به زحمت می توان در جهان افرادی را یافت که به تشیع توجه کرده باشند. امروزه، آثار و نوشته های مربوط به تشیع غالباً خالی از حبّ و بغض، نیست و بسیاری از این موارد باید از اصل آن پیراسته شود. ظهور ناگهانی علاقه به تشیع ناشی از رویدادهای سیاسی، و به ویژه ترس های حاصل از آن رویدادهاست.
نویسنده در فصل اول کتاب که درباره منشا شیعه است از علّت بروز انشعاب اولیّه در اسلام که هنوز هم از میان نرفته است، سخن می گوید و ریشه آن را در مخالفت ها و تنش هایی اجتماعی می داند که در همان زمان در جامعه اسلامی به چشم می خورد.
تشیع
معنی تَشِيعَ: که شيوع پيدا کند(مؤنث)
ریشه کلمه:
شيع‌ (۱۲ بار)
«تشیع در اندلس»، ترجمه دو مقاله است که مقاله نخست را دکتر محمود علی مکی و مقاله دوم را دکتر عزّالدین عمر موسی نوشته و هر دو مقاله را حجت الاسلام رسول جعفریان (متولد 1343 ش) از عربی به فارسی ترجمه کرده و همراه با مقدمه و حاشیه هایی توضیحی و انتقادی منتشر کرده است.
مقاله اول بعدها به صورت کتابی به نام «التشیع فی الأندلس منذ الفتح حتی نهایة الدولة الأمویة» منتشر شد و مقاله دوم نیز مقدمه ای بر کتاب «دُرر السمط فی السبط» بوده است (مقدمه، ص 9-10).
این کتاب از مقدمه مترجم و دو مقاله به ترتیب ذیل تشکیل شده است: 1- تشیع اندلس از آغاز فتح آن تا پایان دولت اموی؛ 2- تشیع در اندلس.
درباره روش و محتوای این اثر چند نکته گفتنی است:
1. در صفحه عنوان کتاب نام نویسنده مقاله اول «محمود علی مکی» ذکر شده ولی در صفحه شناسنامه «محمود محمد مکی» آمده که نام اول صحیح است.
از دلایل عمده نفوذ تشیع در ایران، ورود سادات علوی به این منطقه است. این افراد، عمدتا شیعه بوده اند، که دلیل ورود آنها به ایران را می توان به امنیت، رفاه، جذب نیرو برای قیام و غیره بیان کرد.
از دلایل عمده نفوذ تشیع در ایران، ورود سادات علوی به این منطقه است. این افراد، عمدتا شیعه بوده اند، گرچه به طور بسیار نادر، افرادی که حتی ناصبی بوده اند، یافت می شده اند. طبعا سادات فراوانی بر مذهب اهل سنت بوده اند. عبدالجلیل قزوینی رازی در کتاب نقض نوشته است: و علوی اصلی، الا امامتی و شیعی نبود و نتواند بود و اگرنه باری زیدی. دانسته است که شیعیان آنها نیز همگی بر مذهب اثنی عشری نبوده، بلکه بسیاری از آنها شیعه زیدی بوده اند. تمامی کسانی از سادات که در قیامهای ضد عباسی شرکت داشته اند، شیعه زیدی بوده اند. این به دلیل این بود که آنها به تقیه اعتقادی نداشته و قیام به سیف از ویژگیهای امام زیدی شمرده می شده است. به هر روی سادات زیدی و امامی، همگی در ایران فضایی شیعی ایجاد کرده اند.
بررسی ورود سادات به ایران
دلیل ورود آنها به ایران را در چند نکته می توان بیان کرد:
← امنیت
نگرش اولیاء الله آملی به تاریخ، نگرشی از روی عبرت است. وی در جای جای کتابش این نگرش را نشان می دهد. از جمله در جایی که درباره آوارگی سادات سخن به میان آورده، تحلیل جالبی دارد که نقل آن سودمند است: با وجود آن همه استیلا که بنی امیه و بنی العباس را بود، امروز در همه جهان صد تن اموی و عباسی مشهورالنسب نیابند و این دو خاندان به شومی ظلم چنان منقطع شد که از ایشان اثری نماند کان لم یغنوا بالامس. و بنوعلی و بنوفاطمه، با وجود آن که مدت دویست سال یا بیشتر، ایشان را می کشتند و ملوک ظلمه در پی استیصال ایشان بوده اند. امروز بحمدالله، در روی زمین از مشرق تا مغرب، هیچ بقعه ای و مقامی نیست الا در آنجا چند تن از مشاهیر سادات موجود نیستند (کذا)، بلکه به عدد در هر اطراف عالم چون مور و ملخ هر یکی می جوشند و آنها را شهید کرده اند، ضریح هر یکی از ایشان مقبل شفاه و مسقط جباه سلاطین عالم است.(همین مطالب را ظهیرالدین مرعشی به نقل از اولیاء الله آورده است.) در اینجا دو کار آماری مختصر درباره محل مهاجرت سادات در شهرهای ایران داریم. یکی با استفاده از کتاب منتقله الطالبیه است که در اصل درباره محلهای مهاجرت سادات نگاشته شده و دیگری بر اساس الفهرست منتجب الدین که فهرست علمای شیعه را در قرن پنجم و ششم بدست داده است.کتاب مزبور در قرن پنجم هجری نگارش یافته است. طبعا نتایجی که از آن بدست می آید تا حوالی همین قرن است. مؤلف بر آن بوده تا محل مهاجرت سادات را در شهرها نشان دهد. وی نام شهرها را به ترتیب الفبایی یاد کرده و سپس ساداتی را که در ان شهرت اقامت کرده اند یاد کرده است. در اینجا ما فهرست اسامی شهرها را با تعداد سادات علوی ساکن آنها مشخص می کنیم.
← فهرست اسامی شهرها به تعداد سادات
...
تشیع در خراسان: عهد تیموریان، از آثار استاد عبدالمجید ناصری داودی است که در آن، پیدایش و گسترش تشیع در خراسان را در دوره تیموریان (782- 911ق) به صورت مستند و تحلیلی مورد بررسی قرار داده است.
این کتاب از یک مقدمه و پنج فصل تشکیل شده است: 1. جغرافیای تاریخی خراسان، 2. پیشینه تشیّع از آغاز تا هجوم تیمور در خراسان، 3. تیموریان و تشیّع (782- 911 ق)، 4. شیعیان در عصر تیموریان و 5. دانشمندان شیعه در عصر تیموریان.
در مورد روش و محتوای اثر مذکور چند نکته گفتنی است:
فهرست مطالب در ابتدا و فهرست منابع در انتهای کتاب آمده است.
معانی برخی الفاظ و منابع مطالب با ذکر جلد و صفحه در پاورقی های کتاب ذکر شده است.
تشیع در طرابلس و شام با تکیه بر دولت بنی عمار، ترجمه کتاب «التشیع فی طرابلس و بلاد الشام، أضواء علی دولة بنی عمار» از آثار «شیخ علی ابراهیم طرابلسی» است که آن را سرکار خانم دکتر زهره ناعمی (متولد 1358ش)، از زبان عربی به زبان فارسی ترجمه کرده و پاورقی های ارزنده ای هم بر آن افزوده است. در باره ترجمه حاضر چند نکته گفتنی است:
التشیع فی طرابلس و بلاد الشام
تشیع در مسیر تاریخ، ترجمه فارسی کتاب «The Origins and arly Development of Shia Islam»، اثر سید حسین محمد جعفری است که توسط سید محمدتقی آیت اللهی انجام گرفته است.
کتاب درباره چگونگی پیدایش تشیع و روند شکل گیری آن از صدر اسلام تا عصر امام صادق(ع) است. نویسنده، تلاش کرده است فقط با تکیه بر منابع تاریخی قدیمی، تاریخ تشیع را تحلیل کند.
کتاب با مقدمه مترجم، پیشگفتار و متن در 11 فصل تنظیم شده است:
نویسنده در فصل اول کتاب با عنوان «مفاهیم اساسی»، علت تقسیم بندی جامعه اسلامی به دو فرقه شیعه و سنی را ریشه یابی کرده و مبنای این تقسیم بندی را تفاوت های سیاسی محض دانسته است. نویسنده درباره سیاسی خواندن منشأ تشیع معتقد است: «هرگاه روابط مختلف ممکن که اعتقادات مذهبی و تشکیلات سیاسی در اسلام را در بر دارند، تجزیه و تحلیل کنیم، درمی یابیم که احقاق حق و تمایلات مکتبی پیروان علی(ع) بیشتر به سوی جنبه های مذهبی معطوف بوده است. بنابراین خطای بزرگی است که به جمعیتی که همه دعاوی اش اصولا بر پایه توجهات مذهبی و روحانی قرار گرفته است... برچسب سیاسی محض زده شود».
«اکثر هواداران امام علی(ع) در مخالفت اولیه با خلافت ابوبکر، اصالتا از عربستان جنوبی بودند و در دفاع از حق امام، نقطه نظر کاملا روشن مذهبی داشتند».
فصل دوم کتاب با نام «سقیفه، آغاز دسیسه ها»، به شرح ماجرای سقیفه پرداخته و کوشیده است به قدیمی ترین گزارش های تاریخی شیعه و سنی استناد کند. از نظر نویسنده برای بررسی ماجرای سقیفه باید به این مسئله تاریخی توجه داشت که: «امکان این موضوع کاملاً وجود دارد که گزارش های مفصل هر گروه از شرح جریانات انتخاب ابوبکر، منطبق با تمایلات و علاقه مندی های آن گروه منتشر شده باشد... با وجود این، مداقّه در مآخذ قدیمی نشان می دهد که نکات اساسی و خط مشی کلی در ذکر واقعه سقیفه در همه گزارش ها یک سان است؛ با این تفاوت که در بعضی، روی نکته ای خاص تأکید بیشتری شده است».
آشنایی با فرق تشیع، به همت مهدی فرمانیان و تعدادی از متخصصان این علم به زبان فارسی برای دو واحد درسی تألیف شده است. بخش تاریخ تشیع و امامیه، نوشته محمد جاودان؛ زیدیه، به قلم سید علی موسوی نژاد؛ غلات نخستین، نگارش نعمت الله صفری؛ شیخیه، بابیه و بهائیّه، تألیف احمد طاووسی و اهل حق، نصیریه و علویان ترکیه، نوشته قاسم جوادی است.
کتاب، مشتمل بر یک مقدمه و بیست درس است. در هر درس پس از طرح مباحث در ضمن عناوینی، پرسش هایی ارائه و منابعی برای مطالعه بیشتر مطرح شده است.
شیوه نگارش بدین ترتیب است که در بخش مقدماتی به تعریف شیعه و تاریخ پیدایش آن پرداخته و دیدگاه های مخالف نقد شده است. دروس بعد این مجموعه بر اساس تاریخ پیدایش و تثبیت فرق، چینش یافته و به مذاهب موجود توجه بیشتری شده است.
نویسنده در مقدمه کتاب درباره اهمیت دانش ملل ونحل شناسی چنین می نویسد: «دانش ملل ونحل شناسی از علوم آلی است که وظیفه خود را تبیین صحیح و دقیق آموزه های اعتقادی فرق و مذاهب گوناگون اسلامی و ادیان دیگر قرار داده است. مطالعه و اندیشه درباره ملل و نحل، خواننده را به عمق اختلافات و ریشه های اعتقادات مختلف مذاهب سوق داده، به اسلام شناسی کمک شایانی می کند. شاید یکی از مهم ترین بخش هایی که پژوهشگر را به اصول کلی اسلام رهنمون ساخته و او را به ساحل اطمینان می رساند، توجه به تاریخ علم کلام و مذاهب اسلامی است» ....
وی در ادامه مقدمه، تطورات مباحث کلامی در قرون مختلف و آثار هر قرن را مورد بررسی قرار داده است. در آخر نیز با ذکر تألیفات فارسی دو دهه گذشته، انگیزه نگارش اثر را این گونه می نویسد: «با گسترش وسائل ارتباطی، اطلاع از دیدگاه های فرق و مذاهب برای عموم طلاب و دانشجویان ضرورت یافته است. در این کتاب به صورت مختصر، فرقی که در تاریخ به عنوان شیعه شناخته شده و یا از شیعه انشعاب یافته اند، شناسایی و آرای مختلف آنها را بیان کرده ایم» ....
برآمدن شیعه و تشیع، برگردان فارسی مهدی زندیه از کتاب «نشأة التشیع و الشیعة»، اثر شهید سید محمدباقر صدر است. تحقیق کتاب، پاورقی ها و بخش ضمیمه توسط عبدالجبار شراره انجام شده است.
مترجم در ابتدای کتاب می نویسد: «تا به حال از سوی پژوهش گران تلاش های بسیاری صورت گرفته تا جریان مرزبندی بین مسلمانان به دو گروه شیعه و سنی را از منظرهای مختلف تبیین و تفسیر کنند و برای تکوین شیعه و تشیع و مبدأ پیدایش و ظهور آن، دلایل تاریخی و یا کلامی بیابند. در این میان ساده ترین راه این است که این مرزبندی را بر اساس تفاوت های سیاسی محض بین این دو گروه بدانیم. بر این مبنا تشیع، رویدادی ناگهانی و آنی است که در پی حوادث و اتفاقات اجتماعی خاصی، پا به عرصه وجود نهاده و در طی تاریخ، اصول آن تکمیل و توسعه یافته است. از طرفی، این نظریه که در بطن خود سکولاریسم و جدایی دین از سیاست را به همراه دارد، تلاش می کند بین تشیع سیاسی و تشیع مذهبی تمایز قائل شود.
مرحوم شهید صدر(ره) در این کتاب که در اصل، مقدمه ای بوده بر کتاب «تاریخ الإمامیة و أسلافهم من الشیعة» اثر دکتر عبدالله فیاض که به صورت مجزا به زیور طبع آراسته شده است، تلاش دارد شیوه مزبور را مورد بررسی و تدقیق تاریخی قرار داده و نشان دهد منشأ این تفکر کجاست، آن گاه ثابت کند طبق شواهد تاریخی و ادله موجود، این نظریه نه مطابق با واقع است و نه معقول و منطقی.
وی می افزاید: «شایان ذکر است علی رغم چاپ های متعدد این کتاب ارزشمند، جای خالی تحقیق، تبویب و حواشی سودمندی که مناسب با شأن کتاب باشد، حس می شد که خوشبختانه محقق محترم دکتر عبدالجبار شراره این مهم را به انجام رسانید».
مترجم درباره رعایت امانت در ترجمه کتاب و پرهیز از ترجمه آزاد که گاه از روانی مطالب کاسته است، می نویسد: «از طرفی متانت عبارات کتاب و دقت و لطافت آنها، مترجم را بر آن داشت تا التزام بیشتری به حفظ امانت داشته باشد و از هرگونه ترجمه آزاد در مطالب پرهیز کند؛ ازاین رو گاه از سلاست و روانی ترجمه کاسته شده است».
مترجم درباره آیات قرآن کریم، متن آیات را نیز ذکر کرده است.، اما در ترجمه عبارات و روایات از ذکر نص آنها خودداری کرده است؛ تنها در مواردی خاص متن عربی را ذکر کرده است؛ مثلا در صفحه 96 کتاب لازم ندیده است که عبارت «حی علی خیر العمل» را ترجمه نماید و یا در صفحه 139 نص عبارت مشهور عمر در فضیلت حضرت علی(ع) را به همراه ترجمه آورده است.
پرتوی از تاریخ تشیع، ترجمه ای سلیس و روان از «لمحات فی تاریخ التشیع» سید حسن امین به قلم محمدحسن آیت اللهی است.
کتاب، مشتمل بر یک مقدمه، شش بخش و سخن پایانی است. مطالب هریک از بخش های کتاب در ضمن عناوینی بیان شده است. نویسنده، مطالب هر بخش را با استفاده از منابع مختلف گردآوری و نگارش نموده است.
نویسنده در سخن آغازین کتاب به چهار دیدگاه در باره تاریخ تشیع اشاره می کند. شکل گیری تشیع پس از واقعه کربلا، از زمان امیرالمؤمنین علی(ع)، زمان رویداد سقیفه و زمان پیامبر(ص) چهار نظری است که پیرامون این پدیده وجود دارد. در روایاتی از پیامبر(ص) به پیروان علی(ع) شیعه گفته شده و در همین حال رویدادهای تاریخی بازتاب و پیامدهایی داشته اند که همان شکل گیری گروهی است به حمایت از علی(ع)؛ ازاین رو، گروه چهارم با توجه به همسان شدن این احادیث با پیامد آن رویدادهای تاریخی، چنین استنباط کرده اند که آغاز شکل گیری شیعه به عنوان پیروان علی(ع) زمان پیامبر بوده است .
وی همچنین توضیح می دهد که در این کتاب از زنجیره ای به هم پیوسته از مفاخر اسلام و مسلمانان در عرصه های گوناگون تمدن سازی و فرهنگ سازی پیشرفته آگاه می شویم؛ مفاخری که دولت های بزرگ و کوچک شیعه و نخبگان آن به جهت نشر اسلام و اشاعه فرهنگ و بینش و آگاهی اسلامی در میان ملت ها آفریده اند. بنابراین، کتاب حاوی آمار تاریخ ثابت و شایانی از اینجا و آنجاست که شایسته بازنگری آنها در آفرینش کتاب ها و نشریات تاریخ و پرآوازه اند، نه اینکه تنها در رهیافت ها، گرایش ها و رویکردهای نقد تاریخی معاصر خواه اسلام گرایانه و خواه شرق شناسانه مورد توجه قرار گیرند. نگارنده و محقق برای تبیین و برشمردن فشرده این آمار و ارقام، نگاهی گذرا دارد به رویدادهای تاریخی قطعی در حیات مسلمانان که برتری روش و سبکی که محقق در نقد و ارزش گذاری اش، فراراه خود قرار داده را به خوبی آشکار می کند .
مطالب بخش های شش گانه کتاب به اختصار بدین شرح است:
پیدایش و گسترش تشیع ترجمه سلیس و روان سید جواد خاتمی از کتاب «تاریخ الإمامیة و أسلافهم من الشیعة» تألیف عبدالله فیاض است. در ابتدای کتاب مقدمه ای از آیت الله سید محمدباقر صدر ارائه شده است.
برای کتاب «تاریخ الإمامیة و أسلافهم من الشیعة» کتاب شناسی مناسب تهیه شده است؛ لذا در این نوشتار مطالبی درباره ترجمه آن ارائه می شود.
مترجم در ابتدای مقدمه اش بر کتاب هدف از ترجمه این اثر را «آشنا ساختن محققین و علاقه ‏مندان به چگونگى پیدایش شیعه و تشیع و سیر پیشرفت شیعه تا زمان غیبت امام زمان(عج) و نامیده شدن آن به شیعه امامیه و نیز فرقه‏ هاى غلات و موضع شیعه امامیه نسبت به آن ها و مطالب سودمند دیگرى در مورد اعتقادات اساسى این فرقه و مرکزیت کوفه در زمان ائمه(ع)» دانسته است.
وی در ترجمه سعی نموده از ذکر دیدگاه های شخصی و توضیحات زیاد پرهیز کند: «در ترجمه کتاب سعى من بر آن بوده است که نظریات مؤلف را به فارسى درآورده و از توضیحات و حواشى زیاد خوددارى نمایم».
اگرچه در این اثر توضیحات اندکی از مترجم دیده می شود اما مطالبی که نیاز به نقد و توضیح داشته را متذکر شده و البته این موارد را با ذکر «م» در انتهای آن ها از مطالب نویسنده مشخص کرده است؛ به عنوان مثال در نقد این عبارت: «فرزندان امام حسین(ع) به ویژه آنانى که بعدها به ائمه معصومین معروف شدند، پس از شهادت امام حسین(ع) از سیاست کناره‏گیرى کردند و راه ارشاد و عبادت و پرهیز از دنیا را در پیش گرفتند» می نویسد: «این عقیده مؤلف خالى از اشکال نیست؛ چنان‏که شهیدآیت الله صدر نیز در مقدمه کتاب به این نکته اشاره کردند، خوانندگان محترم مى‏ توانند به مطالب سودمندى که آیت الله صدر بیان داشتند، مراجعه نمایند». همچنین آنجا که در مقدمه آیت الله صدر به موضوع اجتهاد می رسد. لازم می داند که سخن آیت الله صدر در رابطه با اتهام «اجتهاد رأی» در شیعه را که آیت الله صدر در نسخه دیگری از این مقدمه - که پس از چاپ این کتاب چاپ شده و ایشان مطالب جدیدی را بدان افزوده اند- آورده را تذکر دهد.
مترجم در ترجمه آیات و روایات متن آن ها را علاوه بر ترجمه ذکر کرده است؛ از آن جمله است آیاتی از سوره بقره و قصص و بخشی از خطبه مشهور قاصعه که درباره ارتباط بی نظیر علی(ع) با پیغمبر(ص) و توجه پیامبر به آماده کردن و تربیت آن حضرت. در رابطه با اشعار نیز آنجا که اشعار ام هیثم نخعی را در مرثیه علی(ع) می آورد علاوه بر ترجمه، متن اشعار را نیز برای راحتی پژوهشگران ذکر می کند.

اندیشمندان درباره آغاز پیدایش تشیع، نظرهای متفاوتی دارند که آن را به طورکلی به دو دسته می توان تقسیم کرد:

← پیدایش تشیع پس از رحلت پیامبر
با توجه به این نظرها می توان گفت ایام سقیفه، اواخر خلافت عثمان، جنگ جمل، حکمیت و حادثه کربلا از دوره های اثر گذار بر تاریخ تشیع است. افزون بر آن، وجود شخصی به نام عبدالله بن سبا مورد تردید است. با همه این ها پیدایش تشیع در یکی از این دوره ها درست به نظر نمی رسد. بررسی احادیث نبوی نشان می دهد که واژه شیعه پیش از همه از زبان رسول خدا، محمد مصطفی(صلی الله علیه وآله) در احادیث متعددی برای نامیدن دوستداران علی(علیه السلام) به کار رفته است.

شیعه در روایات اهل سنت
اهل سنت روایات مختلفی در مورد شیعه در مجامع روایاتی خود ذکر کرده اند.
مسعودی نوشته است: عباس بن عبدالمطلب می گوید: «روزی نزد رسول خدا(صلی الله علیه وآله)بودیم که ناگهان علی بن ابی طالب وارد شد. همین که چشم پیامبر(صلی الله علیه وآله) به علی(صلی الله علیه وآله)افتاد، چهره اش شکفت. عرض کردم: یا رسول الله! شما به خاطر دیدن این پسر چهره تان باز شد! فرمود: عمو، به خدا سوگند! خداوند او را بیش از من دوست دارد. هیچ پیامبری نیست مگر این که اولادش از صلب خود اوست، ولی اولاد من پس از من، از نسل علی هستند. در روز قیامت، مردم را به نام خود و نام مادرشان بخوانند برای این که خداوند پرده پوشی می کند جز علی و شیعیانش که آنان را به نام خود و نام پدران شان صدا می زنند».
پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) به علی(علیه السلام) فرمود: «خدا گناهان شیعیان و دوستداران شیعیان تو را بخشیده است». هم چنین پیامبر(صلی الله علیه وآله) فرموده است: «تو و شیعیانت در حوض کوثر بر من وارد می شوید. از آن سیراب خواهید شد و صورت تان سفید است و دشمنان تو تشنه و در غل و زنجیر بر من وارد می شوند.» پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله)در حدیثی طولانی درباره فضایل علی(علیه السلام) به دخترش فاطمه(علیها السلام) می فرماید: «یا فاطمه! علی و شیعیان او رستگاران فردا هستند». هم چنین رسول اکرم(صلی الله علیه وآله)فرمود: «یا علی ! خدا، گناهان تو، خاندانت و شیعیان و دوستداران شیعیانت را بخشیده است...».
حتی گفتنی است روایاتی نیز از رسول اکرم(صلی الله علیه وآله) درباره بعضی شیعیان از زبان مخالفان شیعه نقل شده است. برای نمونه، عایشه درباره حجر بن عدی نقل کرده است: آن گاه که ] پس از قتل حجر و یارانش حج گزارد و به مدینه آمد، عایشه به او گفت: «معاویه! هنگامی که حجر و یارانش را می کشتی، حلمت کجا رفته بود؟ آگاه باش که از رسول خدا(صلی الله علیه وآله) شنیدم که فرمود: جماعتی در محلی به نام «مرج عذرا» کشته می شوند که اهل آسمان ها برای قتل آنان خشمگین می شوند.»
چون این احادیث انکار شدنی نیستند و محدثان بزرگ اهل سنت آن را نقل کرده اند، بعضی نویسندگان اهل سنت به تأویل ناروای آن دست زده اند.

دیدگاه ابن ابی الحدید
...
کلید واژه: شیعه، تاریخچه شیعه، پیدایش شیعه، شیعه اثنی عشری، انشعابات شیعه
منبع: این مقاله تلخیصی است از بخش نخست کتاب شیعه در اسلام علامه طباطبائی رحمه الله با عنوان "کیفیت پیدایش و نشو و نمای شیعه".
شیعه در اصل لغت به معنای پیرو می باشد و به کسانی گفته می شود که جانشینی پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم را حق اختصاصی خانواده رسالت می دانند و در معارف اسلام پیرو مکتب اهل بیت علیهم السلام می باشند.
اطلاق شیعه بر دوستان و پیروان علی علیه السلام نخست، از طرف پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم صورت گرفته است. این مطلب، در احادیث متعددی که از آن حضرت روایت شده، مطرح شده است.
اما ابتدای تاریخ شیعه مربوط به زمان پس از رحلت پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است که عده ای از دوستان و هواداران حضرت علی علیه السلام نظر به تعیین آن حضرت از سوی خدا به جانشینی پیامبر که در واقعه غدیر و مواقع دیگر توسط رسول خدا صلی الله علیه و آله اعلام شده بود و خدمات گرانبهای آن حضرت به اسلام و فضائل مختص او به تعیین ابوبکر در واقعه ای موسوم به بنی ساعده معترض شدند.
مشاهده روش خلفای انتخابی و مغایرت آن با سیره پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و شهرت علی علیه السلام به عنوان یک مسلمان کامل در بین عموم مردم به همراه روایات مزبور در خصوص او که همچنان در اذهان صحابیان بود، موجب شد که پس از قتل خلیفه سوم در موج اعتراضات به او، مردم مشتاقانه با علی علیه السلام دست بیعت دهند و شیعه به آرزوی دیرین خود که احیای حق اهل بیت علیهم السلام در خصوص دو مسئله خلافت و مرجعیت علمی بود، جامه عمل بپوشاند.
حضرت علی علیه السلام در دوران کوتاه خلافت خود همواره با توطئه های معاویه - والی شام در زمان خلیفه سوم که از قبول خلافت علی علیه السلام سر باز زده بود - و ناخشنودان از شیوه عادلانه او در حکومت به سرکردگی طلحه و زبیر - دو تن از صحابیان پیامبر - و خوارج ظاهربین کج اندیش مواجه و در جنگ بود و در نهایت با توطئه باقیمانده خوارج به شهادت رسید. پس از آن امام حسن علیه السلام به خلافت رسید اما دیری نپایید که به خاطر کمی یاران وفادار و پا در رکاب ناچار به قبول صلح با معاویه شد.
از این تاریخ به بعد شیعیان تنها می توانستند از وجود ائمه اطهار علیهم السلام از جهت علمی بهره ببرند که آن نیز با سختی ها و فشار فراوان از طرف دستگاه حکومتی همراه بود. به طوری که در مدت خلافت بنی امیه (40-132) هر گونه امنیت و مصونیت از جان و مالشان برداشته شده بود. لیکن هر چه فشار ستم و بیدادگری برایشان بیشتر می شد در عقیده خود استوارتر می گشتند و مخصوصاً از مظلومیت خود در پیشرفت عقیده بیشتر بهره می بردند و از آن پس در اواسط قرن دوم یعنی زمان امام پنجم و ششم شیعه امام باقر و امام صادق علیهماالسلام که خلفای عباسی زمام حکومت اسلامی را به دست گرفتند، شیعه از فرصتی که در این میان پیدا شد، نفسی تازه کرد و این دو امام همام توانستند شاگردان بسیاری تربیت نموده، روایات بسیاری از خود در جهان شیعه در آن عصر و به تبع آن در دوره های بعدی منتشر سازند و اعتقادات و فقه شیعه را مدون نموده، علوم گوناگونی را پایه گذاری نمایند.
تاریخ تشیع زیر نظر سید احمد رضا خضری، توسط محمود حیدری آقایی، قاسم خانجانی، حسین فلاح زاده و رمضان محمدی (نویسندگان جلد اول) و حسین حسینیان مقدم، منصور داداش نژاد، حسین مرادی نسب و محمدرضا هدایت پناه (نویسندگان جلد دوم) تألیف شده است. در این اثر تاریخ تشیع از ابتدای پیدایش آن تحت دو عنوان «دوره حضور امامان معصوم(ع)» و «دولت ها، خاندان ها و آثار علمی و فرهنگی شیعه» مورد بررسی قرار گرفته است. این اثر به زبان فارسی در سال 1384ش نوشته شده است.
انگیزه تألیف اثر حاضر آن است که تاکنون یک اثر جامع و پاسخگوی نیاز دانشجویان رشته تاریخ، به ویژه دانشجویان تاریخ و تمدن ملل اسلامی، نگارش نیافته است. انگیزه دیگر، آن است که به مدد بهره گیری از منابع، مآخذ، پژوهش ها و مطالعات نوین، بار دیگر مبانی و مفاهیم اساسی تشیّع و ارزیابی انتقادی علل و چگونگی پیدایش این مذهب و سیر تکوینی آن تبیین و سهم بزرگ و بی بدیل آن در تکوین نهضت معنوی اسلام روشن و نقش انکارناپذیر این مذهب در گسترش حیات معنوی و باروری اسلام بیان شود .
کتاب با دو مقدمه از ناشران و سید احمد رضا خضری آغاز شده و در قالب دو طرح پژوهشی جدا و براساس سرفصل دو درس تخصصی تاریخ تشیع (1) و (2) به اجرا درآمده است. جلد نخست این پژوهش که دارای پانزده فصل می باشد، به کلیات، مبانی، مفاهیم و تاریخ تشیع در دوره حضور امامان معصوم(ع) و جلد دوم که دارای سه بخش می باشد، به دولت ها، حکومت ها، خاندان ها و خدمات علمی و فرهنگی شیعه با تأکید بر مناطق شرق اسلامی اختصاص یافته است. به دلیل نبودن دروسی درباره امامان شیعه(ع) در دانشگاه ها، تاریخ تشیع(1) با محوریت امامان معصوم(ع) سامان یافت. در تاریخ تشیع(2) نیز از پرداختن به مطالب و موضوعات مهمی چون: تشیع در دوره صفویان، فاطمیان، ادریسیان، مزیدیان و حمدانیان، خودداری شد؛ زیرا این عناوین در دیگر دروس تخصصی دانشجویان جای گرفته است .
در پایان هر فصل، خلاصه مباحث آن، به همراه محورهای مطالعاتی آن فصل، ذکر گردیده است.
در مقدمه ناشران، به نیاز گسترده دانشگاه ها به منابع و متون درسی با نگرش اسلامی در رشته های علوم انسانی اشاره شده است .


تشیع در دانشنامه آزاد پارسی

تشیّع
رجوع شود به:شیعه

تشیع را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• تشییع   • شیعه انگلیسی   • شیعه چند فرقه دارد   • انواع شیعه   • تاریخ شیعه در ایران   • انواع شیعه در ایران   • سنی   • shia   • معنی تشیع   • مفهوم تشیع   • تعریف تشیع   • معرفی تشیع   • تشیع چیست   • تشیع یعنی چی   • تشیع یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی تشیع
کلمه : تشیع
اشتباه تایپی : jadu
آوا : taSayyo'
نقش : اسم
عکس تشیع : در گوگل


آیا معنی تشیع مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 94% )