انتخاب دیکشنری مترجم لغت نامه
جستجو در دیکشنری
دیکشنری مترجم تغییر دیکشنری یا مترجم
برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
انگلیسی به فارسی انگلیسی به انگلیسی کلمات اختصاری فارسی به انگلیسی فارسی به عربی عربی به فارسی جدول کلمات لغت نامه دهخدا فرهنگ فارسی فرهنگ فارسی معین فرهنگ فارسی عمید اسم پسرانه و دخترانه دانشنامه عمومی دانشنامه اسلامی کامپیوتر برق و الکترونیک عمران و معماری حقوق سینما صنعت علوم دامی حسابداری ریاضیات آمار خودرو صنایع غذایی نساجی پلیمر معدن شیمی نفت مهندسی گاز خاک شناسی زمین شناسی آب و خاک بهداشت دندانپزشکی روانپزشکی فوتبال کاراته یوگا کوه نوردی

99 1086 100 1

ماوراء النهر

/mAvarA'onnahr/

برابر پارسی: فرارود

ماوراء النهر در دانشنامه اسلامی

ماوراء النهر
ماوراء النهر سرزمین پهناوری در شمال شرقی ایران بوده است که امروزه به آن، آسیای مرکزی یا آسیای میانه نیز گفته می شود. این منطقه بعد از فتح، توسط مسلمانان به ماوراء النهر شهرت یافت.
دین غالب مردم این منطقه قبل از ورود اسلام، زرتشتی بود. دین اسلام به سرعت در این سرزمین گسترش یافت و توانست در زمان کوتاهی خود را به عنوان قطب فرهنگ و تمدن اسلامی مطرح کند. از شهرهای مهم آن می توان به مرو، بلخ، بخارا، سمرقند و ... اشاره کرد.
این منطقه از سده دوم قمری به علت دوری از مرکز خلافت عباسی مکان مناسبی برای شیعیان به شمار می آمد که نقطه عطف آن در زمان سامانیان بوده است؛ به طوری که برخی حضور گسترده ای از آنان را در منطقه گزارش کرده اند. دلایلی چون تسامح مذهبی سامانیان و سختگیری های مذهبی سلجوقیان در هجرت شیعیان، بدان منطقه بی تاثیر نبوده است.
از بین النهرین تا ماوراءالنهر به نویسندگی قنبرعلی رودگر، روایات ساده و کوتاه از سفرنامه ابن بطوطه برای نوجوانان است.در این کتاب سفر ابن بطوطه را از بین النهرین در عراق کنونى تا ماوراءالنهر در آسیاى میانه می خوانیم که در آن سیماى رجال و مزارات و مراکز علمى و مذهبى ایران کهن به دقت ترسیم شده است.
این اثر، پژوهشى در سفرنامه ابن بطوطه (سیاح نامدار مراکشی در قرن هشتم هجرى که بخش پهناورى از دنیا را به مدت سى سال در نوردید و حاصل دیده ها و شنیده هاى خود را در سفرنامه خود به رشته تحریر در آورد) می باشد. در این کتاب، تاریخ نهادهاى آموزش، علمى و دینى و تاریخچه مساجد و مزارات دایر در محدودۀ میان بین النهرین تا ماوراء النهر به خوبى تبیین شده است. محتوای این کتاب در بررسى و توضیح و تبیین دیده ها و شنیده هاى این جهانگرد مسلمان، بویژه در زمینه گزارش هایى که به نحوى به مراکز علمى و فرهنگى و نیز رجال و بزرگان دین و دانش مربوط است .
از بین النهرین تا ماوراء النهر در پنج فصل تألیف شده که به شرح زیر است:
ماوراءالنهر سرزمینی بوده است در شمال رود جیحون بین رود سیحون و جیحون شامل بخارا، سمرقند، خجند، اسروشنه و ترمذ. امروزه تمام کشور ازبکستان و بخش اعظمی از تاجیکستان و بخش هایی از قرقیزستان و قزاقستان بر آن منطبقند.
ماوراءالنهر مدت پنج قرن بزرگترین مهد تمدن اسلامی ایران و مرکز حکومت های ایرانی و تا دوره قاجاریه تابع حکومت مرکزی ایران بوده است. ماوراءالنهر مولد و مدفن بسیاری از دانشمندان بزرگ ایرانی است.
اعراب مسلمان ماوراءالنهر را در سالهای پایانی قرن اول هجری در دوران خلافت ولید بن عبدالملک اموی (86-96 ق)، تحت فرماندهی قتیبة بن مسلم باهلی تصرف کردند.
با گرایش روزافزون مردم به این دین آسمانی، ماوراءالنهر پس از گذشت یک قرن به یک جامعه کاملاً دینی و مسلمان تبدیل شد و مطالعات دینی در زمینه های حدیث و علوم قرآنی و فقه به صورتی جدی و پویا شکل گرفت به طوری که از قرن سوم هجری علمای بزرگی از آن دیار برآمدند و تألیفات بسیاری که حاصل تلاش های علمی آنان بود از خود به یادگار گذاشتند.
در دوره حاکمیت خاندان دانش دوست و دانش پرور سامانی (نیمه دوم قرن سوم تا اواخر قرن چهارم هـ) شهرهایی چون سمرقند و بخارا و نَسَف و کشَ از مراکز اصلی مطالعات اسلامی به شمار می رفتند و در سایه حمایت این خاندان، دانشمندان زیادی در آنجا گرد آمدند و بخارا عنوان پرافتخار «قُبَّة الاسلام» گرفت. (مولوی، 438؛ بلانت، 99 ـ 100)
با ضعف و برافتادن سامانیان در سال 389 هـ عصر طلائی تمدن ماوراءالنهر به سرآمد و اقوام ترک بیابانگردی که تازه به اسلام گرویده بودند، به تدریج ماوراءالنهر را اشغال کردند و حکومت ترکان قراخانی در آن سرزمین شکل گرفت که 220 سال (389 ـ 609 ق) ادامه یافت؛ اما چراغ مطالعات دینی به ویژه در علوم نقلی همچنان روشن ماند و افتان و خیزان به حیات خود ادامه داد و آثار علمی بسیاری پدید آمد که بخشی از آنها تاکنون باقیست و عظمت این گونه مطالعات در آن دوره را نشان می دهد.
تاریخ فرهنگ و تمدن این دیار بعد از سقوط سامانیان به علت بی توجهی مورخان و محققان در هاله ای از ابهام مانده و کسی در این باره تحقیق یا تألیفی مستقل انجام نداده است. این بی توجهی، چنان جدی است که در یک نگاه سطحی تصور می شود پس از سقوط سامانیان بر این سرزمین، بدویت حاکم شده و چرخ تمدن، فرهنگ، علم و دانش از حرکت بازایستاده است.
اما بررسی ها نشان می دهد که جریان فرهنگ و تمدن در ماوراءالنهر پس از سقوط سامانیان تا آمدن مغولان تا حدودی ضعیف تر و کندتر از روزگار سامانیان، ادامه داشته و حیات فرهنگی و اجتماعی در آنجا بر اساس تعلیمات دینی و با توجه به شرایط سیاسی و اجتماعی غالب ادامه داشته است.
کتاب «سفرنامه ترکستان: ماوراء النهر»، تالیف پاشینو؛ ترجمه مادروس داود خانف؛ به کوشش جمشید کیان فر به زبان فارسی گزارش سفر به ماورالنهر می باشد.
پاشینو نایب سفارت روسیه در تهران به ترکستان سفر می کند و در این سفر اطلاع کاملی از اوضاع و احوال و گذران مردم آن سامان حاصل می نماید و از متصرفات جدید دولت روسیه مطالب جامعی فراهم می آورد و به زبان روسی کتابی می نویسد و یک نسخه از کتاب خود را به ناصرالدین شاه تقدیم می کند. ناصرالدین شاه هم به مادروس خان دستور می دهد، تا آن را ترجمه کند.
کتاب دارای فهرست مندرجان، پیش گفتار، هیجده باب و بخش نمایه عام می باشد. کتاب به نثر دوره قاجار نگاشته شده است.
پیش گفتار کتاب؛ شامل مباحث، همانند: گرجستان، مرو، هرات، پیشروی روس ها در ماوراءالنهر(ترکستان)، سخنی در باب سفرنامه ترکستان و مؤلف آن، سخنی در باب مترجم کتاب و روش تصحیح می شود.
باب اول در صحرا به شروع سفر از اروپا می پردازد. باب دوم «قلعه نمره اوّل و رود سیحون» ، باب سیم در قلعه نمره دویم، باب چهارم در قلعه پرسکی، باب پنجم قلعه جولک، باب ششم شهر ترکستان، باب هفتم از ترکستان تا چمکند، باب هشتم در چمکند، باب نهم ورود به شهر تاشکند، باب دهم در تاشکند، باب یازدهم در فقره گوسفند، باب دوازدهم در تاشکند، باب سیزدهم در باب تاشکند...

ماوراء النهر را به اشتراک بگذارید

Telegram Facebook Twitter LinkedIn

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• ما وراء النهر در جدول   • رود سیحون و جیحون   • ما وراء النهر در حل جدول   • سیحون کجاست   • نقشه ماوراءالنهر   • قوم تاریخی مکزیک در جدول   • ماوراءالنهر چیست   • نقشه ماورالنهر   • معنی ماوراء النهر   • مفهوم ماوراء النهر   • تعریف ماوراء النهر   • معرفی ماوراء النهر   • ماوراء النهر چیست   • ماوراء النهر یعنی چی   • ماوراء النهر یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی ماوراء النهر
کلمه : ماوراء النهر
اشتباه تایپی : lh,vhء hgkiv
آوا : mAvarA'onnahr
نقش : اسم خاص مکان
عکس ماوراء النهر : در گوگل


آیا معنی ماوراء النهر مناسب بود ؟     امتیاز مثبت به دیکشنری   امتیاز منفی به دیکشنری     ( امتیاز : 99% )