انفعالات

/~enfe~AlAt/

لغت نامه دهخدا

انفعالات. [ اِ ف ِ ] ( ع مص ، اِ ) ج ِ انفعال. || ( اصطلاح فلسفه قدیم ) کیفیاتی که بوسیله یکی از حواس حاصل می شود اگر راسخ باشد مانند زردی طلا، انفعالیات و اگر غیر راسخ باشد مانند زردی روی آدم ترسان ، انفعالات نامیده می شود. ( از کشاف اصطلاحات الفنون و فرهنگ علوم عقلی ). کیفیات محسوسه بحواس پنجگانه... را انفعالیات و انفعالات خوانند. ( اساس الاقتباس ص 42 ). || در روان شناسی نفسانیات را به سه دسته تقسیم کرده اند: ادراکات ، انفعالات و افعال. دنبال هر احساس یا ادراکی انسان را حالتی دست می دهد که غیر از آن احساس یا ادراک است. مثلاً گلی را می بوییم از آن صورتی در ذهن ما پیدا می شود ( احساس ) و برفور از این منظره خاطر ما منبسط می گردد، این حالت را در مقابل احساس و ادراک انفعال می نامند. ( از مبانی فلسفه علی اکبر سیاسی ص 32 و 101 ). و رجوع به انفعال و انفعالیات شود.

فرهنگ فارسی

( مصدراسم ) جمع انفعال ۱ - تائ ثیرات ۲ - نفسانیاتی که اساس آنها لذت دایم است. انفعال پذیرفتن ( مصدر ) قبول اثر کردن .

فرهنگ معین

( ~. ) [ ع . ] (اِمص . ) جِ انفعال . ۱ - تأثرات . ۲ - نفسانیاتی که اساس آن ها لذت دایم است .

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] انفعالات یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای کیف محسوس غیر راسخ است.
کیف محسوس به لحاظ رسوخ و عدم رسوخ بر دو قسم است:۱. انفعالات؛ اگر کیف محسوس، راسخ نباشد و به سرعت زایل شود؛ مثل: سرخی چهره شخص شرمگین و زردی چهره شخص ترسان، «انفعال» یا «انفعالات» خوانده می شود؛ نظیر: حال از کیف نفسانی. ۲. انفعالیات؛ اگر کیف محسوس، راسخ باشد؛ مانند: گرمی آتش، سفیدی برف، شوری نمک، عطر مشک و گل، «انفعالی» یا «انفعالیات» نامیده می شود؛ نظیر: ملکه از کیف نفسانی.
دیدگاه علامه حلی
کلام علامه حلی در جوهر النضید چنین است: دوم از اقسام آن (کیف) کیفیات محسوس است، و این خود اگر راسخ باشد انفعالیات خوانده می شود؛ مانند سرخی خون و اگر غیر راسخ باشد انفعالات خوانده می شود؛ مانند سرخی فرد شرمگین.
دیدگاه خواجه طوسی
خواجه طوسی در این باره می گوید: «کیفیت را چهار نوع بزرگ باشد: اول کیفیات محسوسه به حواس پنج گانه… و این کیفیات دو گونه بود: راسخ، مانند: زردی زر و سرخی خون، و غیر راسخ، چون: سرخی خَجِل و زردی وَجِل؛ و اول را انفعالیات خوانند و دوم را انفعالات، و امتیاز میان این دو به امور عارضی باشد، نه به امور ذاتی، چه رسوخ و عدمش از عوارض ماهیت بود، نه از مقومات».
مستندات مقاله
...

پیشنهاد کاربران

دریافت رویدادهای بیرونی یا درونی پیش از رمز گشایی و درک آنها .
عواطف، حالات روحی
حالات روحی

بپرس